İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/158 K.2025/954

T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/158

KARAR NO : 2025/954

DAVA

Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı)

DAVA TARİHİ : 03.03.2023

KARAR TARİHİ : 25.11.2025

Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ----- vatandaşı ve yaşamını ----- geçiren müvekkili -----, Türkiye'de tatil yaptığı esnada kendine ait----- plaka nolu aracı ile seyir halindeyken davalı şirkete ait ve ---- sevk ve yönetimindki ----- plaka nolu araç ile çarpıştığını, kazanın davalı tarafa ait aracın sürücüsünün hatalı sollama yapmasından kaynakladığını, davacı müvekkilinin aracının tamirinde seçimlik hakkını kullanıp aracını yaşadığı ----- eksperiz incelemesi yaptırıp tamir ettirdiğini, davalı sigorta şirketinin zarardan sorumlu olduğunu, tüm bu nedenlerle, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, davanın kabulünü,

müvekkilinin kaza nedeniyle oluşan 5.667,10-Avro tutarındaki zararının davalı sigorta şirketinden 01.11.2022 temerrüt tarihinden itibaren davalı şirketten Avro için en yüksek mevduat faizi ile birlikte davalılardan tahsilini, eksper, tecüme ücreti, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Dava dilekçesi ve tensip tutanağı davalılara usulüne uygun tebliğ edilmiş olup, davalılar davaya cevap vermemiştir.

DELİLLERİN İNCELENMESİ VE GEREKÇE

Dava; trafik kazasından kaynaklı hasar bedeli, değer kaybı, araç mahrumiyet bedeli talebi ile davacı tarafça ödenen ekspertiz bedeli ve tercüman gideri talebine ilişkindir.

02.04.2022 günü saat 09:45 sıralarında sürücü ---- sevk ve idaresindeki -/---- plakalı otomobil ile ---- istikametinden ------ istikametine seyir halindeyken olay mahalline geldiğinde aracının sağ ön kısımlarıyla,

kendisiyle aynı istikamette ön ilerisinde seyir halinde olan ve sola ----- köyü yoluna doğru dönüş manevrası yapmaya çalışan davacı sürücü ----- sevk ve idaresindeki ----- plakalı otomobilin sol yan-ön kısımlarının çarpışması sonucu dava konusu olay meydana gelmiştir.Davalı ----ait ----plakalı aracın 04.09.2021 tarihi ile 04.09.2022 tarihi arasında zorunlu mali sorumluluk sigortası poliçesi kapsamında davalı ------Şirketi tarafından sigortalandığı,

kaza tarihi itibariyle maddi hasar teminat miktarının araç başı 43.000,00 TL, kaza başı 86.000,00 TL olduğu anlaşılmıştır.Dava konusu kazadaki kusur durumunun tespiti için dosya makina/kusur bilirkişiye tevdi edilmiş, hazırlanan raporda davacının %75 oranında, ----- plakalı araç sürücüsünün %25 oranında kusurlu olduğu belirtilmiştir.

Bilirkişi raporuna karşı yapılan itirazlar dikkate alınarak kusur durumunun tespiti için dosya ATK Trafik İhtisas Dairesi'ne tevdi edilmiş, ----- plakalı araç sürücüsünün %100 oranında kusurlu olduğu, davacının kusursuz olduğu belirtilmiştir.

Makina/kusur bilirkişi raporu ile ATK Trafik İhtisas Dairesi raporu arasında çelişkinin giderilmesi için dosya ----- makina fakültesinde görevli üçlü akademisyen bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, hazırlanan bilirkişi heyet raporunda dava konusu kazanın meydana gelmesinde davacının %75 oranında, ----- plakalı araç sürücüsünün %25 oranında kusurlu olduğu belirtilmiştir.

----- makina fakültesinde görevli üçlü akademisyen bilirkişi heyeti tarafından hazırlanan raporun çelişkileri giderici nitelikte olması, dosya kapsamına uygun ve denetime elverişli olması sebebiyle rapora itibar edilmiş ve dava konusu kazanın meydana gelmesinde davacının %75 oranında, ---- plakalı araç sürücüsünün %25 oranında kusurlu olduğu sonucuna varılmıştır.Davacı taraf dava dilekçesinde 5.172,10 Euro hasar onarım bedeli, 300,00 Euro değer kaybı bedeli ve 195,00 Euro araç mahrumiyet bedeli talebinde bulunmuştur. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 49 gereğince kusurlu ve hukuka aykırı bir fiil ile başkasına zarar veren kişi bu zararı karşılamakla yükümlüdür. Yine TBK m. 50 gereğince zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 49 gereği, davalının meydana gelen zarardan sorumluluğu, kusurunun varlığına bağlıdır. İşleten tanımı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 3. maddesinde “Araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehni gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır” şeklinde yapılmıştır.

2918 sayılı KTK'nın 3. maddesinde işleten sıfatının belirlenmesinde şekli ve maddi ölçüt olmak üzere iki ayrı ölçüden yararlanılmıştır.Şekli ölçüye göre trafik sicilinde malik görülen kişi işletendir. Maddi ölçüye göre ise, trafik sicilinde adı geçen kişinin önemi bulunmamakta olup önemli olan araç üzerindeki fiili hakimiyet, araçtan ekonomik yarar sağlama, masraf ve rizikolara katlanma gibi ölçütlerdir.

İşletenin belirlenmesinde doktrin ve Yargıtay'ın kabul ettiği görüş maddi ölçüdür.2918 sayılı KTK'nın 85. maddesi ise “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.” hükmünü içermektedir.

Bu sebeple araç maliki işleten sıfatıyla zarardan müştereken ve müteselsilen sorumludur. Davacı taraf, talebini zarara sebep olan araç sürücüsüne, araç malikine ya da her ikisine karşı ileri sürebilir.Yabancı plakalı araçlarda onarım, aracın kayıtlı olduğu ülkede yapılmış veya yapılması zorunlu ise, zararın o ülkedeki (kayıtlı olduğu) katlanılan veya katlanılacak olan giderlere göre belirlenmesi gerekir.

Zararın belirlenmesinde; aracın kaza tarihindeki ---- efektif satış kurunun esas alınması, davalı sigortacı tarafından yapılan ödemenin, fiili ödeme tarihindeki ------ döviz kuruna göre TL karşılığının tespit edilmesi ve toplam zarardan mahsubu ile bakiye zararın hesaplanması gerekir. Ayrıca döviz kuru üzerinden belirlenen hasarın talep gibi fiili ödeme günündeki kur üzerinden kaza tarihinden işleyecek faizi ile davalılardan tahsiline karar verilmesi gerekmektedir.

(Yargıtay ---- HD.---- Esas ----- Karar sayılı ilamı, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 24.06.2015 gün ve----- sayılı ilamında)

Dava konusu kaza sebebiyle davalı sigorta şirketi tarafından davacıya 26.12.2022 tarihinde 13.059,62 TL maddi hasar ve 30.12.2022 tarihinde 10.000,00 TL değer kaybı ödemesi yapılmıştır.Davacıya ait araçtaki hasar bedeli, değer kaybı ve araç mahrumiyet bedeli zararının hesaplanması için dosya bilirkişiye tevdi edilmiş, makina/kusur bilirkişi tarafından hazırlanan raporda, davacının hasar onarım bedeli zararının 5.151,87 Euro, değer kaybı zararının 300,00 Euro olduğu, aracın makul onarım süresinin 3 gün olduğu, araç mahrumiyet bedeli zararının 189,00 Euro olduğu belirtilmiştir.

Hazırlanan raporun dosya kapsamına uygun ve denetime elverişli olması sebebiyle rapora itibar edilmiş ve dava konusu kaza sebebiyle davacının hasar onarım bedeli zararının 5.151,87 Euro, değer kaybı zararının 300,00 Euro olduğu, aracın makul onarım süresinin 3 gün olduğu, araç mahrumiyet bedeli zararının 189,00 Euro olduğu, davalıya ait araç sürücüsünün kazadaki kusur oranına (%25) denk gelen davacı zararının 1.287,96 Euro hasar onarım, 75,00 Euro değer kaybı ve 47,25 Euro araç mahrumiyeti olduğu sonucuna varılmıştır.

Dava tarihinden önce davalı sigorta şirketi tarafından davacıya 26.12.2022 tarihinde 13.059,62 TL maddi hasar ve 30.12.2022 tarihinde 10.000,00 TL değer kaybı ödemesi yapılmış olup yapılan ödemelerin fiili ödeme tarihindeki ------ Bankası efektif satış döviz kuruna göre karşılığının tespit edilmesi gerekir. 26.12.2022 tarihinde 1 Euro 19,81 TL'dir.

Buna göre davalı sigorta şirketi tarafından davacıya 26.12.2022 tarihinde 659,25 Euro (13.059,62 TL/19,81=659,25) hasar onarım bedeli ödenmiş olup davacının bakiye hasar onarım bedeli zararının 628,71 Euro (1.287,96 Euro - 659,25 Euro=628,71 Euro) olduğu sonucuna varılmıştır. 30.12.2022 tarihinde 1 Euro 19,94 TL'dir.

Buna göre davalı sigorta şirketi tarafından davacıya 30.12.2022 tarihinde 501,50 Euro (10.000,00 TL/19,94 TL=501,50) ödenmiş olup davacının bakiye değer kaybı zararı kalmadığı (davacının değer kaybı zararı 75,00 Euro'dur.) görülmüştür. Sonuç olarak davacının 628,71 Euro hasar onarım bedeli zararı olduğu, değer kaybı zararı bulunmadığı, 47,25 Euro araç mahrumiyet bedeli zararı olduğu sonucuna varılmıştır.

Davacı taraf 908,32 Euro ekspertiz ücreti ve 2.989,37 TL tercüme gideri talebinde bulunmuş ve buna ilişkin faturaları dava dilekçesi ekinde sunmuştur. Davalıya ait araç sürücüsünün kusur oranına (%25) isabet eden zararı 227,08 Euro ekspertiz ücreti ve 747,34 TL tercüme bedeli olup bu bedeller yargılama giderinden sayılmıştır.

Zorunlu mali mesuliyet sigortasının doğrudan zararları kapsaması ve dolaylı zararları kapsamaması sebebiyle hasar onarım zararı ile değer kaybı zararları zorunlu mali mesuliyet sigortasından karşılanabilir olup araç mahrumiyet bedeli zararı dolaylı zarar olduğundan zorunlu mali mesuliyet sigortasından karşılanamayacak ve zarara sebep olan araç malikinden talep edilebilecektir. Somut davada davacının hasar onarım bedeli zararı davalı sigorta şirketinden (sigorta poliçesindeki teminat ile sınırlı olmak üzere) ve davalı araç malikinden, araç mahrumiyet bedeli zararı ise davalı araç malikinden talep edilebilecektir.

6098 sayılı TBK'nın 117. maddesi gereğince, haksız fiilden kaynaklı alacaklarda davalının haksız fiil tarihinde temerrüte düşmesi sebebiyle davalı araç maliki yönünden haksız fiil (kaza) tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmıştır.Davacının davalı sigorta şirketine başvurusundan itibaren sekiz iş günü sonrasında davalı sigorta şirketi temerrüte düşeceğinden davalı sigorta şirketi yönünden temerrüt tarihi 08.11.2022 tarihi olarak belirlenmiştir. Açıklanan sebeplerle aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.