İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/177 K.2024/905

T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2023/177 ESAS

KARAR NO:2024/905

DAVA

Haksız Rekabetin Tespiti, Men'i

DAVA TARİHİ: 21.05.2019

KARAR TARİHİ:31.10.2024

Mahkememizde görülmekte olan Haksız Rekabetin Tespiti, Men'i davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;----- müvekkili şirket'in---- karıştırılmaya (iltibas) yol açan--------kullanımı,---------- ürünlerini piyasaya sürdüğünü, davalı Şirketin, ismi geçen rakip ürünleri, müvekkil Şirket'in -----tüketicileı nezdinde cilt bakımına dair oluşturduğu güvenilirlik ve tanınırlığından haksız olarak yararlanması suretiyle ---- sürdüğünü, davalı Şirket'in haksız rekabet teşkil eden bu haksız eylem sebebiyle Müvekkil Şirket'in mesleki itibarı ve ticari faaliyetleri zarar gördüğünü, tüketiciler nezdinde oluşturduğu güvenden faydalanmak suretiyle tüketicilerin yanıltıldığını,

bundan haksız bir menfaat elde ettiğini iddia ederek; davalı şirketin eylemlerinin haksız rekabet teşkil ettiğinin tespitini, haksız rekabetin önlenmesini, haksız rekabet teşkil edecek eylemlerden men edilmesini, haksız rekabet oluşmasında etkili olan ürünlerin imhasını, yargılama gideri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının iddia ve taleplerinin hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, görevli mahkemenin ------ Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi olduğunu, davanın esastan reddini, yargılama gideri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN İNCELENMESİ VE GEREKÇE;Dava; haksız rekabetin tespiti, men'i ve haksız rekabete konu ürünlerin imhası talepli davadır.Mahkememizin ---- esas sayılı sırasına kaydedilen dosyanın yapılan yargılaması sonucunda mahkememizin görevsizliğine karar verilerek dosyanın ---- gönderilmesine karar verilmiş, karar istinaf edilmiş,-------- kararı ile mahkememizin kararı; "...davacı taraf, dava dilekçesinde Sınai Mülkiyet Kanunu hükümleri uyarınca tescilli markadan kaynaklanan öncelik ya da üstünlük haklarına dayanmamıştır.

Davacı iddialarını TTK'nın 54 ve devamı düzenlenen haksız rekabet hükümlerine dayandırmış ve davalının ---- onarıcı bakım kremi, ---------------nemlendirici bakım kremi ve ---- kategorisindeki cilt bakım ürünlerinin, renk kullanımı, ambalajı ve tasarımı yönünden müvekkiline ait -------markalı ürünleri ile iltibasa yol açtığını ileri sürmüştür.

Dosya kapsamında davacının, sicilde kayıtlı tescilli marka veya tescilli ambalaj tasarımına dayalı olarak talepte bulunduğuna dair bir bilgi veya belge de bulunmamakta olup davacının hukuki koruma talebinin içeriğine göre görevli mahkemenin asliye ticaret mahkemesi olmasına..." gerekçesiyle kaldırılmış, gönderilen dosya bu kez ------ sırasına kaydedilmiştir.Davacı vekili özetle;

davalının piyasaya sürdüğü ----- bakım ürünlerinin, davacıya ait ----------- ürünlerle karıştırılmaya (iltibas) yol açan renk kullanımı, ambalaj ve tasarımının bulunduğunu beyan ederek haksız rekabetin tespiti, men'i ve haksız rekabete konu ürünlerin imhasını dava ve talep etmiş;

davalı vekili davanın reddini istemiştir.Davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan usul hükümleri doğrultusunda basit yargılama usulüne tabi olarak oluşturulan tensibe istinaden yargılamaya başlanmış, yöntemine uygun ön inceleme duruşması açılarak öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, hukuki ihtilaf noktaları belirlenmek suretiyle tahkikat aşamasına geçilmiş, bilirkişi raporu alınarak dava son uçlandırılmıştır.

Dava konusu uyuşmazlığın; davacının ---- markası adı altında, davalının ise ------- markası altında cilt ürünleri ürettiklerinin ihtilafsız olduğu; taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davalının -------- markası altındaki ürünlerinin renk kullanımı, ambalaj ve tasarım itibariyle ---- markalı ürünlerden yeterince ayırt edici olup olmadığı,

tüketiciler üzerinde yanıltma sağlayıp sağlamadığı ve dolayısıyla haksız rekabet oluşturup oluşturmadığı hususlarında toplandığı tespit edilmiştir.----- yazı yazılarak--------- markaların tescil evraklarının ve ilgili markaların 'tanınmış marka' olarak kabullerine dair evrakların gönderilmesi istenmiş, cevap geldiğinde dosyanın mahkememizce resen seçilecek marka-patent uzmanı bilirkişiye tevdine karar verilmiştir.Bilirkişinin --- tarihli raporunda özetle; "...Davacının---- tescil nolu markaların ------nezdinde -------- alanında tescilli ----markasına hak sahibi olduğu;

---- tescilli markasının -------maddeler sınıfında markada hak sahibi olduğu; dava konusu markalar arasında farklılaşma kriterinin yerine getirilip getirilmediğinin tespiti açısından markaların esas unsur ve yardımcı unsurlar da gözetilmek suretiyle; ---------olarak birbirleri ile iltibas tehlikesi oluşturup oluşturmadıklarının tespiti gerekmektedir.

Davalının açıktan koyuya görünümlü-------- zemin üzerinde beyan puntolarla -----ibaresinin yazılı olduğu, markanın esas unsurunun ----- ibaresi olduğu; buna göre davacının ürün ve ambalajları üzerinde uygulanan yazı ve takibindeki resim ve şekillerin davalının ürün ve ambalajları üzerinde uygulanan--------------farklı olduğu, -------- benzerliği herhangi bir iltibasıbarındıramayacağı, söz konusu markaların sadece renk unsurundan oluşmadığı, şekil ve kelime unsurlarının da markanın esas unsur olduğu, davalının ticari sunumu incelendiğinde; ambalajlarda ----olduğu, ----olduğu, kısmi açıktan koyuya ---------- hüküm sürdüğü,

ambalaj üzerinde markanın olduğu alanda tescil edildiği şekilde markanın kullanıldığı, davacının markalarında yer alan ----------- doğru olan ---geçişin davalının markasında ------ daha farklı olduğu, davacı ve davalı markalarının görsel, fonetik ve kavramsal olarak farklı olduğu, ambalaj tasarımları, ambalajlar üzerinde yer alan marka yerleştirmesinin de farklı olduğu, davacı markanın------olduğu, davalı markasının ----- olduğunun tespit edildiği, bunun yanı sıra her iki ürünün de bebeklere hitap eden kolunda bebek resimleri bulunduğu ve davacının------- simgesiyle belirlenmiş iken davalı tara uyku pozisyonunda görselleştirildiği,

sonuç olarak davalının ambalaj ve dolayısıyla ticari sunumunun davacının ürün ve ambalajlarından farklı olduğu, bu suretle ilgili tüketici nezdinde iltibasa neden olmayacağı..." şeklinde görüş bildirdiği görülmüştür.Davacı vekilinin rapora itirazları yerinde görülmekle; dosyanın marka yönetimi uzmanı veya marka vekili bir bilirkişiye tevdii ile uyuşmazlık konuları hakkında rapor düzenlenmesi istenmiştir.Marka Uzmanı bilirkişinin 03/09/2024 tarihli raporunda özetle; "...Davacı tarafa ait -----ibaresinin tanınmış marka olduğu, davalı tarafa ait ------ibaresinin Davalı tarafın bağlı olduğu ------- tescilli olduğu,

davacı tasarım kullanımında tüpün başından sonuna doğru, davalı taraf kullanımında tüpün sonundan başa doğru maviden başlayıp beyaza doğru giden bir renklendirme kullanıldığı, renklendirme dışında esas unsur olan --------- ibarelerinin ve yan unsurlarının benzer olmadığı, iki ürünün tüketici nezdinde karıştırılmaya sebep olmayacağı ve haksız rekabet oluşturmadığı..." şeklinde görüş bildirdiği görülmüştür.TTK'nun 54.madesine göre; "(1) Haksız rekabete ilişkin bu Kısım hükümlerinin amacı, bütün katılanların menfaatine, dürüst ve bozulmamış rekabetin sağlanmasıdır.

(2) Rakipler arasında veya tedarik edenlerle müşteriler arasındaki ilişkileri etkileyen aldatıcı veya dürüstlük kuralına diğer şekillerdeki aykırı davranışlar ile ticari uygulamalar haksız ve hukuka aykırıdır."55.maddesine göre; "(1) Aşağıda sayılan hâller haksız rekabet hâllerinin başlıcalarıdır: a) Dürüstlük kuralına aykırı reklamlar ve satış yöntemleri ile diğer hukuka aykırı davranışlar ve özellikle;....

4. Başkasının malları, iş ürünleri, faaliyetleri veya işleri ile karıştırılmaya yol açan önlemler almak."56.maddesine göre; "(1) Haksız rekabet sebebiyle müşterileri, kredisi, meslekî itibarı, ticari faaliyetleri veya diğer ekonomik menfaatleri zarar gören veya böyle bir tehlikeyle karşılaşabilecek olan kimse;

a) Fiilin haksız olup olmadığının tespitini, b) Haksız rekabetin men'ini, c) Haksız rekabetin sonucu olan maddi durumun ortadan kaldırılmasını, haksız rekabet yanlış veya yanıltıcı beyanlarla yapılmışsa bu beyanların düzeltilmesini ve tecavüzün önlenmesi için kaçınılmaz ise, haksız rekabetin işlenmesinde etkili olan araçların ve malların imhasını, d) Kusur varsa zarar ve zıyanın tazminini, e) Türk Borçlar Kanununun 58 inci maddesinde öngörülen şartların varlığında manevi tazminat verilmesini isteyebilir.

Davacı lehine ve (d) bendi hükmünce tazminat olarak hâkim, haksız rekabet sonucunda davalının elde etmesi mümkün görülen menfaatin karşılığına da karar verebilir."Sınai Mülkiyet Kanunu'nun 55.maddesine göre; "(1) Tasarım, ürünün tümü veya bir parçasının ya da üzerindeki süslemenin çizgi, şekil, biçim, renk, malzeme veya yüzey dokusu gibi özelliklerinden kaynaklanan görünümüdür.

(2) Ürün, bilgisayar programları hariç olmak üzere, endüstriyel yolla veya elle üretilen herhangi bir nesnenin yanı sıra birleşik bir ürün veya bu ürünü oluşturan parçaları, ambalaj gibi nesneleri, birden çok nesnenin bir arada algılanan sunumlarını, grafik sembolleri ve tipografik karakterleri ifade eder. (3) Birleşik ürün, sökülüp takılma yoluyla değiştirilebilen veya yenilenebilen parçalardan oluşan üründür.

(4) Tasarım; bu Kanun hükümleri uyarınca tescil edilmiş olması hâlinde tescilli tasarım, ilk kez ------------- kamuya sunulmuş olması hâlinde ise tescilsiz tasarım olarak korunur."56.maddesine göre ise; "(1) Tasarım yeni ve ayırt edici niteliğe sahip olması şartıyla bu Kanunla sağlanan haklar kapsamında korunur...(6) Ayırt edici niteliğin değerlendirilmesinde, tasarımcının tasarımı geliştirmede sahip olduğu seçenek özgürlüğünün derecesi dikkate alınır."Tüm bu açıklamalardan sonra, tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;

hem haksız rekabet uzmanı, hem de marka uzmanı bilirkişinin uyumlu raporlarından anlaşıldığı üzere, davacı ve davalı ürünlerinin kozmetik alanında kullanıldığı, ambalajları üzerindeki tasarım karşılaştırıldığında; davacı tasarım kullanımında tüpün başından sonuna doğru, davalı taraf kullanımında tüpün sonundan başa doğru maviden başlayıp beyaza doğru giden bir renklendirme kullanıldığı,renklendirme dışında esas unsur olan ------ ibarelerinin ve yan unsurlarının benzer olmadığı,

sadece renk sebebi ile iki ürünün tüketici nezdinde karıştırılmaya sebep olmayacağı ve haksız rekabet oluşturmadığı anlaşılmakla, davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur: