İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/258 K.2025/209

T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2023/258 ESAS

KARAR NO:2025/209

DAVA

Tazminat (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 04.04.2023

KARAR TARİHİ: 11.03.2025

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının davalı şirketle,---- marka olan ürün --------- satın alma için anlaştığını, işbu anlaşma gereği davalının davacıya ---------numaralı faturayı tanzim ettiğini, işbu fatura bedellerinin davacı tarafından ödendiğini, davalının ürünleri davacıya teslim ettiğini, işbu ürünlerin davacı tarafından ---------- bulunan firmaya satıldığını, dava dışı firmanın iş bu ürünlerinin----------- marka ürünler olmadığını bildirdiğini, işbu konu hakkında davacının davalı firma ile iletişime geçildiğini ancak bir sonuç alamadığını,

bunun üzerine davacının ürünlerin üreticisi olan ------- üzerinden iletişime geçtiğini, dava dışı firmanın işbu ürünlerin kendileri tarafından üretilmediğini bildirdiğini, bunun üzerine davacının davalıya -------- yevmiye numaralı ihtarnamesi keşide ettiğini, arabuluculuğa başvurulduğunu ancak sonuç alınmadığını, davalının taahhüt etmiş olduğu ürünlerin göndermediğini, davalı orijinal ürün ile sahte ürün arasındaki bedel farkının davalıya ödemekle yükümlü olduğunu, ürünlerin sahte olmaları nedeniyle davacı yapmış olduğu harcamaların ödenmesinin gerektiğini,

dava dışı ------ tarafından davacıya---- ve ekipman değişikliği için 40.700,00 USD'lik fatura edildiğini, tüm bu nedenlerle ve Mahkeme tarafından re'sen nazara alınacak nedenlerle; ------ numaralı faturalara konu vekil edene satılan oksijen jeneratörlerinin ------- olması gerekirken bunun yerine------------olmayan sahte ürünlerin satılmasına dayalı olarak;

faturaya konu ürünler ile sahte ürünler arasındaki fiyat farkına ilişkin olarak fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile belirsiz alacak davası olarak şimdilik 100,00-Avro tazminatın ihtar tarihinden itibaren işleyecek ticari işlere uygulanan en yüksek avans faizi ile birlikte vekil edene ödenmesini,

söz konusu ürünlerin sahte olması nedeniyle-------- vekil edene düzenlemiş olduğu fatura nedeniyle vekil edenin uğradığı zarara ilişkin olarak fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile kısmi dava olarak şimdilik 100,00-USD tazminatın ihtar tarihinden itibaren işleyecek ticari işlere uygulanan en yüksek avans faizi ile birlikte vekil edene ödenmesini, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin ayrıca arabulucu vekalet ücretinin davalı yan üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının kendisine sahte ürün satıldığına dair iddiasının gerçeği yansıtmadığını, davalı ile ------ firması arasında 16.11.2020 tarihinden itibaren anlaşma bulunduğunu bu sözleşme kapsamında üç yıl boyunca------- markalı ürünlerin lisans bedeli karşılığında davalı tarafından---- üretim hakkını elde ettiğini, davalı tarafından davacıya ----------- olması gerektiği bildirildiğini ve bu konuda da teknik yardım verebileceğinin söylendiğini, işbu kurulum içini davacının kendilerinin yapabileceğini beyan ettiğini,

teslim tarihinden birkaç ay sonra davacının davalıya ulaştığını ve kapasite sorunu yaşadıklarının bildirdiğini ancak işbu sorunun sebebinin davacının yanlış kompresör kurulması oluştuğunun tespitinin yapıldığını, davacının daha sonra makinaların boruları ve vanalarından değişiklik yaptığını bildirdiği,

davalıdan izin almadan yapılan bu değişikliğin makinayı garanti kapsamından çıkardığını, davacının kendi istek ve kararıyla orijinal makinaları bozduğunu ve müşterileri ile sorun yaşadığını, davalının -------marka ürün üretmesi ve satışını yapması hakkı olduğunu ve davacıya sahte ürün satılması söz konusu olmadığını ve davanın reddini, tüm bu nedenlerle; davanın reddini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN İNCELENMESİ VE GEREKÇE

Dava; satışa konu malların orjinal olmadığı iddiasına dayalı açılan tazminat davasıdır.Davacı vekili özetle; davalı ile-----------almak üzere anlaştıklarını, jeneratörlerin kendilerine teslim edildiğini, bedelini ödediklerini, bu ürünleri Irak'ta bulunan dava dışı firmaya sattıklarını, dava dışı firmanın iş bu ürünlerinin ------- marka orjinal ürünler olmadığını beyan ederek kendilerine fatura kestiklerini, bu konuda -------- ------- firması ile de iletişime geçtiklerini, onların da bu ürünlerin kendileri tarafından üretilmediğini beyan ettiklerini beyan ederek;

orjinal ürün ile sahte ürün arasındaki fiyat farkının ve dava dışı firmanın kendileri aleyhine düzenlediği fatura bedelinin davalıdan tahsilini dava ve talep etmiş; davalı vekili ise; ------- markalı ürünlerin lisans bedeli karşılığında davalı tarafından -------- üretim hakkını elde ettiklerini, bu kapsamda yaptıkları orjinal ürünlerden iki tanesini davacıya satıp teslim ettiklerini, davacıya teknik yardım teklif edilmesine rağmen, davacının kurulumu kendisinin yapacağını beyan ettiğini, ürünlerdeki problemin davacının yanlış kompresör kurması sebepli olduğunu,

----------olduğunu beyan ederek davanın reddini talep etmiştir.Davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan usul hükümleri doğrultusunda basit yargılama usulüne tabi olarak oluşturulan tensibe istinaden yargılamaya başlanmış, yöntemine uygun ön inceleme duruşması açılarak öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, hukuki ihtilaf noktaları belirlenmek suretiyle tahkikat aşamasına geçilmiş, tarafların ---- kayıtları getirtilmiş, tarafların delilleri toplanmış, tanık dinlemiş, bilirkişi raporu alınarak dava sonuçlandırılmıştır.Taraflar arasında satış sözleşmesi bulunduğu, sözleşmenin konusunun ---------marka iki adet jeneratör olduğu,

sözleşmede davacının alıcı, davalının satıcı olduğu, satış sözleşmesine konu ürünlerin davacıya teslim edildiği konusunda uyuşmazlık bulunmadığı; taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davalı satıcı tarafından davacı alıcıya teslim edilen jeneratörlerin istenen özelliklerden faklı olup olmadığı, sahte veya fason üretim olup olmadığı, mallar orjinal değilse davacının ilk bakışta bu ayıbı farkedip edemeyeceği, ayıbın açık ayıp mı gizli ayıp mı olduğu, menşe şehadetnamesinin sahte olup olmadığı,

davacının gerçek mal ile sahte mal arasındaki bedel farkının tahsili ve bu malı Irak'ta teslim ettiği ------- jeneratörlerin sahte olduğu iddiasıyla davacı aleyhine düzenlediği fatura bedelinin tahsili taleplerinin yasal koşullarının oluşup oluşmadığı, faizin başlangıcının ve türünün ne olduğu noktalarında toplandığı anlaşılmıştır.Tanık -------"Ben on yedi yıldır -------------çalışıyorum. Buradaki görevim teknik servis ve imalat müdürü olarak çalışıyorum.

2004 yılından beri dava dışı ------ firması ile çalışıyoruz, kendileri ile 2020 yılında jeneratörlerin ---- üretilmesi konusunda anlaşma yaptık.-----------geldiler. Jeneratör malzemelerini kendilerinin gönderdiği bizimde burada montajını yaptığımız şeklinde çalışmaya başladık. Birkaç kez gelip, montajın kontrolünü yaptılar. Sadece tanklar ------- üretiliyordu. Biz sadece tankı ---- başka bir firmadan alıyorduk.

Yine------------ firması da tankları bizim aldığımız firmadan alıyordu. Anlaşma gereği biz montaj yaptıktan sonra sadece----------- dışına satış yapıyorduk. Hatırladığım kadarıyla davacıya iki ürün verdik. Biri ile ilgili herhangi bir sıkıntı olmadı. Diğer ürün ile ilgili debi problemi yaşadılar. Bizim oksijen jeneratörümüzün çalışabilmesi için uygun kompresör kullanılmalıdır. Ancak davacı taraf --------- almış. Bu nedenle de gaz miktarının yetersiz olduğunu iddia ettiler.

Ayrıca fotoğraflardan gördüğüm kadarıyla pano ve borular davacı tarafından değiştirilmiş, bizim kullandığımız malzemeler değildir. Ben davacının olumsuz dönüş yapmadığı diğer ürünle ilgili nasıl bir kompresör kullandıklarını bilmiyorum. Demek ki doğru şekilde kullanmışlar. Davacıya verilen ürünler tank dışındaki tüm parçaları ------ orijinal olarak gelen ve bizim montajını yaptığımız ürünlerdir.

Ben yabancı menşeili şehadatname ile ilgili bilgi sahibi değilim, satışı yapılan ürünler ile ilgili alıcı tarafa ürünlerin hangi makinelerle kullanılabileceği konusunda bilgi verilir. Zaten teklif formumuzda da ürünün nitelikleri ve gerekli bilgiler yazar" şeklinde beyanda bulunmuştur.Tanık -------- "Ben endüstri mühendsi olarak davalı firmada on altı yıldır fabrika müdürlüğü yapıyorum.

Uzun yıllardır -------- Temsilcisi idik. ------- yapılması için -------- firması ile anlaştık. Uzun süren zorlu test süreçlerinden geçtik. Bu süreçte ----- firmasının müdürleri -------------- gelip, performans ve kalite testleri yaptılar. Bizde ciddi yatırımlar yaptık. Üretilecek makine sağlık sektöründe kullanılacağı için uluslararası standartlarda üretilmesi zorunludur. Gerekli tüm çalışmalar tamamlandıktan sonra --------- sonunda üretime başladık.

Anlaşmamıza göre ----- ürettiğimiz oksijen jeneratörlerini -------- yerlere satabilecektik. Davacı firma----- kullanmak üzere bizden o dönem iki tane jeneratör aldı. Yaklaşık dört beş ay sonra bunların biri ile ilgili sorun olduğunu ilettiler. Bu cihazlar tek başına çalışamaz. Uygun kompresör ile çalışabilir. Biz uygun kompresörler ile ilgili öncesinde alıcı firmaya bilgi veririz.

Dava konusu olayda da davacıya 90 KW'lık bir kompresör kullanmaları gerektiğini belirtmemize rağmen 75 KW'lik kompresör kullanmışlar. Bize sorunu bildirince uygun kompresör kullanmaları gerektiğini söyledik. Ancak 75 KW'lik kompresör yaklaşık üç ton olup, sanıyorum davacı firma bunu geri getirip, uygun kompresörü götürmeyi göze alamadı. Daha sonrasında bizim makinelerimizin pano, boru ve yazılımını değiştirdiklerini tespit ettik. Yani bizim makinemizi de bozdular.

Bu jeneratörlerin ana iskeletini oluşturan iki adet tank ------ üreticiden temin edilir. Diğer bütün parçalar ----------- firmasına aittir. Birebir oradaki üretimin aynısıdır. Aslında bizim yaptığımız iş montaj işidir. ---------olmasaydı zaten üretim onayı alamazdık. Biz ----aynı makinesini ürettiğimiz için onların sahip olduğu tüm belgeleri sahiptik. Ayrıca ----- herhangi bir kurumdan izin ve onay almadık.

Davacıya verilen ürünler tank dışındaki tüm parçaları ---- orijinal olarak gelen ve bizim montajını yaptığımız ürünlerdir. Ben yabancı menşeili şehadatnamenin davacı tarafından ------- hastanenin istemesi nedeniyle paylaşıldığını biliyorum.------- şehadatname davacıya satılan ürüne ilişkin değildir. Örnek bir şehadatnamedir.

Davacının isteği üzerine kendisine gönderilmiştir" şeklinde beyanda bulunmuştur.Tanık ----- "Ben davacı şirkette ----------yılları arasında satın alma bölümünde çalıştım, --------bir şirket bizden ---- malı oksijen jeneratörü satın almak istedi, bizde --------marka ürünleri satan -------- distüribütörü olan davalı firmaya sipariş verdik, siparişimizi kabul ettiler ve istediğimiz jeneratörleri ------ gönderdiler, satın alan -----firma aldığı ürünlerin orijinal olup olmadıklarını sorgulamak için bu markanın ---- firmasına göndermişler ve ---- gönderilen jeneratörlerin orijinal olmadığı bilgisi verilmiş,

bize bu bulgu ulaştığında ----makineye bildirdik ancak iddiaları kabul etmediler, ---------- bize menşei belgesi gönderdi, bizde Iraktaki firmaya gönderdik, yeniden------- sormuşlar, bizim böyle bir jeneratörümüz yok demişler, bizde jeneratör üretiyorduk, kendi üretimlerimizi verebilirdik, Irak'aki firma orijinal ---- jeneratör istiyordu" şeklinde beyanda bulunmuştur.

Tanık---------Ben davacı şirkette tekniker olarak çalışıyorum, şirketimiz---- firmanın orijinal ----- markası --------- jeneratör siparişi almış ve bunu --- distürübitör firma------- tedarik etmiş, satın aldığımız şirket makinaları ----- göndermiş, ben Irak'taki hastaneye davalının paketli olarak gönderdiği jeneratörün sisteme dahil edilmesi için gittim, ben montajını yapıp çalıştırdım, ben -------- döndüğümde kısa bir süre sonra makina arıza yapmış, tekrar ---- gittim, ilk başta cihazın arızasını anlayamadım, ---- görüştüm,------ bana uzaktan yardımda bulundu ancak onlarda arızayı çözemediler,

---- hastane------markasının ---- firmasını aramış ve cihaz hakkında bilgi istemiş, ------- cihazın seri numarası üzerinden stok kontrollerini yaptığında kendilerinde böyle bir seri numarası bulunmadığı, jenaratörün sahte olduğunu bildirmiş, ben tamir edemeden geri döndüm, ancak makina halen ------------- ve hastanenin o makinaya ihtiyacı vardı çocuk hastanesiydi oksijen cihazları çalışmıyordu, makina üzerinde ufak bir revize işlemi yaptım, kendi ürettiğimiz makinaların sistemine çevirdim, makina çalıştı,

cihaz halen ------hastanededir ve çalışır durumdadır" şeklinde beyanda bulunmuş--------- ---- bulunan---- çocuk hastanesi için bizden orijinal --- ----- marka jeneratör istendi, davalıdan satın alıp gönderdik, kısa bir süre sonra arıza yaptığı bilgisi verildi, ---- direkt ------ cihazın sorununu iletmiş onlarda kendi imalatları olan böyle bir cihaz olmadığını bildirmişler, sonra --------- firma bizi aradı -------- Makina ile görüşmemizi cihazın sahte olma ihtimali olduğunu söyledi, ben ----- aradım, bize ----- ürünün gerçek olduğunu belirterek menşei şehadetnamesi gönderdiler, bende bu bilgileri -------firmaya ilettim,

bu arada ----- firma ile de yazıştık bize liste halinde sıralı bir şekilde hangi ürünlerin kendi imalatları olduğunu bildirdi,---- gönderilen cihaz ile menşei şehadetnamesindeki numaralar uyuşuyordu, ------ firması da zaten kendilerinde böyle bir şehadetname olmadığını bize bildirdiler" şeklinde beyanda bulunmuştur.

Tanık ------- "benim kendime ait bir yazılım firmam vardır, davalı ve davacıya yazılım işleri yapıyorum, dava konusu olan---- marka jenaratörü hiç görmedim, ben iş yerindeyken bir gün ------ firmasının çalışanı olan -------bey bana gelerek "Bir jeneratör var çalışmıyor onun yazılımını ve donanımını bizim jenaratörlerimize uygun hale getirir misin? dedi, bizim şirketimizde bulunan -------üzerine yazılımı yapıp teslim ettim o aldı götürdü, ben jenaratörü görmedim, daha sonra -----tekrar geldi "cihazın ekranına --------- yazmadığımız için kabul edilmediğini söyledi ben zaten isteseler de böyle bir şey yazmam,

çünkü usulsüz olur ben -------- bir yazılım yapmadım, daha sonra --- sahiplerinden ------- benim iş yerime yeni bir parça gönderdi, yazılımı üstündeydi, ben o parçaya müdahale etmedim, ----gelip benden parçayı aldı, daha sonra--------- gönderdiği parçayı --------götürüp takmış diye duydum, benim yazılımım kullanılmadı diye biliyorum" şeklinde beyanda bulunmuştur.

Davacının ---- olmakla, davacının------ yılına ilişkin tüm yasal ticari defterleri üzerinde mahkememizce resen seçilecek bir mali müşavir bilirkişi eşliğinde bilirkişi incelemesi yapılması için --- talimat yazılmıştır.Talimat bilirkişisinin -------- raporunda özetle; "...Davacının talebinde sahte olan ile orijinal arasındaki farkın tazmini istendiğinden ve ürünlerin iadesi söz konusu olmadığından, ayrıca sahte ürünün net satış değerinin tespit edilememesi nedeniyle marka değeri olarak % 35 lik bir tahmini değerle;---- tutarlı faturadaki ürünle ilgili kaybın ----- bir fark oluşabileceği, davacı tarafından davalıya -------- halihazırda davacının borcu olarak görülen tutarın 26.950,00- Euroluk çıkan farktan düşülerek 26.950,00-7.000,00=19.950 Euroluk davacı lehine bir fark alacak

oluşacağı, yine davacının taahhüde uymaması nedeniyle yurt dışında taahhüt ettiği dava dışı ----şirketinin davacıya rücu ettiği 40.700,00-USD'lik fatura tutarının alacağa dahil edilmesi

hususunun sayın Mahkemenizin takdirinde olduğu..." şeklinde kanaat belirttiği görülmüştür.

Dosya talimat mahkemesinden döndüğünde; dosyanın oksijen jeneratörleri konusunda uzman Makine Mühendisi, ---- arasındaki gümrük işlemlerinde uzman ---------alanında öğretim görevlisi ve Mali Müşavir bilirkişilerden oluşan bilirkişi heyetine tevdiine karar verilmiştir.

Bilirkişi heyetinin 02/02/2025 tarihli raporunda özetle; "...Davalı şirket tarafından ibraz edilen 2021,2022 yıllarına ilişkin ticari defterlerin; açılış ve kapanış tasdiklerinin usulüne uygun olarak yaptırıldığı ve defter kayıtlarının birbiri doğruladığı, davalı şirketin defterlerinin Kayıt nizamı bakımından uygun olduğu davalı şirket lehine şirket lehine veya aleyhine delil kabiliyetleri Sayın Mahkemeniz takdirinde olduğu, davacı şirket ticari defterleri talimat ile incelenmiş olup, talimat bilirkişi raporu dava dosyasında mevcut olduğu; davalı şirketin davacı şirkete, davaya konu jeneratörler için 77.000.-Euro tutarında fatura

düzenlediği, karşılığında davacı şirketin davalıya 77.000.-Euro ödediği, ----incelemede, yukarıda açıklanan gerekçelerle; davalı satıcı tarafından davacı alıcıya teslim edilen jeneratörlerin istenen özelliklerden faklı olmadığı; eşyaların lisans sözleşmesi uyarınca üretildiği sahte veya fason üretim olmadığı; mallar lisans sözleşmesi uyarınca üretildiği orijinal olduğu, eşyalar davalı tarafından lisans sözleşmesi uyarınca üretildiği eşyalar ayıplı olmadığı; ihracat beyannameler ekinde meşe şahadetnamesi olmadığı menşe şahadetnamesinde sahtelik bulunmadığı; davacı aleyhine düzenlediği fatura bedelinin tahsili taleplerinin yasal koşullarının oluşmadığı, davacının varlığını iddia ettiği ayıp ispata muhtaç olduğundan davacının ayıba bağlı bedel indirimi

ve zarar tazmin haklarını kullanmasının mümkün olmadığı..." şeklinde kanaat belirttiği görülmüştür.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu 207 ve devamı maddelerinde düzenlenen taşınır satış sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. Davacı alıcı, davalı satıcıdır. Taraflar arasındaki esas uyuşmazlık; satışa konu jeneratörlerin sahte veya fason üretim olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

Tüm dosya kapsamına göre; davalının -----tarihli sözleşme ile dava dışı ----aldığı, davacı ile davalı arasında da ----------- satış sözleşmesi yapıldığı, davacının satışa konu iki adet jeneratörden birini ----- yerleşik bulunan ------ sattığı ve gönderdiği; ihracat beyannamelerinde, eşyaların,----- tarafından üretildiği ve------olduğunun belirtildiği,

eşyaların teslim şeklinin -----Taşıcıya Masrafsız" kuralının, satıcının malları, satıcının işyerinde veya belirlenen başka bir yerde, alıcı tarafından tayin edilen taşıyıcıya veya başka bir kişiye teslim etmesini ifade ettiği, alıcılar ---- eşyaların----- menşeli olduğunu bildikleri, davacının sadece ------ teslim edilen jeneratörle ilgili talepte bulunduğu, ---- jeneratörü 2 yıl kullandığı, gönderici davacıya iade edilmediği; tanık ---------- üretimle ilgili ayrıntılı ve birbirleri ile uyumlu beyanlarına göre; jeneratör malzemelerinin dava dışı marka sahibi de olan ve lisans sözleşmesinin tarafı bulunan ---- tarafından gönderildiği,

davalının makinelerin montajını yaptığı, sadece tankın ---- firmasının da çalıştığı -------- başka bir firmadan alındığı, davalının lisans sözleşmesi kapsamında montaj yaptığı ürünleri sadece ---- dışına satış yaptığı; davacı tanıklarından ----- davaya konu jeneratörü hiç görmediği, diğer tanıklar ---- ilgili duyuma dayalı bilgi sahibi oldukları, tanık-------- menşe şehadetnamesine dair beyanlarının bilirkişi raporu ile uyuşmadığı; söz konusu jenaratör ------- bulunduğundan üzerinde inceleme yaptırılamadığı, ancak dosyadaki evraklar üzerinde inceleme yapan bilirkişi heyetinin tespitlerine göre;

davalı satıcı tarafından davacı alıcıya teslim edilen jeneratörlerin istenen özelliklerden faklı

olmadığı, eşyaların lisans sözleşmesi uyarınca üretildiği, sahte veya fason üretim olmadığı, jeneratörlerin lisans sözleşmesi uyarınca üretildiği ve orijinal olduğu, ayıplı olmadığı, ihracat beyannameler ekinde meşe şahadetnamesi olmadığı, sunulan menşe şahadetnamesinde sahtelik bulunmadığı anlaşılmakla, ispatlanamayan davanın reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur: