İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/278 K.2025/812

T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/278

KARAR NO : 2025/812

DAVA

İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)

DAVA TARİHİ : 11.04.2023

KARAR TARİHİ : 21.10.2025

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava dışı ----- kiracı olarak faaliyet gösterdiği ---- adresindeki iş yeri, müvekkili ----. tarafından, 24.06.2021-24.06.2022 tarihleri arasındaki dönem için --- no.lu ----- Paket Sigorta Poliçesi ile sigortalandığını, müvekkili şirkete sigortalı bulunan iş yerinde, 23.08.2021 tarihinde yangın meydana geldiğini, sigortalı iş yerinde bu yangına bağlı hasarlar meydana geldiğini,

dava konusu olay akabinde ------ Yakası İtfaiye Şube Müdürlüğü tarafından düzenlenen 28.08.2021 tarihli İtfaiye Olay Raporunda yangının çıkış nedenine ilişkin olarak: "Kafeterya olarak faaliyet gösteren işyerinin arka giriş merdicen boşluğu dahilinde, tavan aydınlatmalarına giden sıva üstü elektrik kablo tesisatında meydana gelen elektriksel ısınma neticesi, kablo izolasyonunun eriyerek yanmasıyla yangın olayının başladığı,

dahilde istiflenmiş haldeki karton kutulara, iş yerinin ahşap dekor kısımlarına ve teras katında bulunan plastik masa sandalyelerine sirayet etmesiyle geliştiği” şeklinde tespitlerde bulunulduğunu, müvekkili şirketin talebi doğrultusunda açılan ----.

Sulh Hukuk Mahkemesinin ---- değişik iş dosyası kapsamında Elektrik Mühendisi ----- tarafından olay mahallinde yapılan fiili inceleme ve dosyadaki bilgi ve belgelerin değerlendirilmesi sonrasında düzenlenen 30.09.2021 tarihli bilirkişi raporunda yangının çıkış nedenine ilişkin olarak: "Kofra, sayaç panosu, kompanzasyon panosu ve sigorta tablosunda yapılan incelemelerde, uygunsuz kablo ekleri ve özensiz tesisat montajlarının varlığının tespit edildiği, Genel olarak elektrik tesisatlarında, iç tesisat yönetmeliklerine ve teknik şartnamelere uygun olmayan montajların olduğunun tespit edildiği,

Sayaç panosunda, priz ve aydınlatma hatlarının başında olması gereken uygun kesitli 30 mA kaçak akım koruma rölelerinin olmadığının görüldüğü, Elektrik kofrası ve elektrik sayacına kadar olan kısmın (sayaç dahil) elektrik dağıtım şirketinin (----) sorumluluğunda olduğu, [...] İş yerinin elektrik tesisatlarındaki uygunsuzluklar, iş yeri ihtiyacı gerektikçe mühendislik hesap ve teknikleri olmadan elektrik tesisatları yapılması,

olması gereken kaçak akım rölelerinin yokluğu, elektrik dağıtım şirketinin ana panoda bulunan sayaç ve sayaç koruma kısmında yönetmelik ve şartnamelere uygun olmayan bağlantıları görmemesi nedenlerinden dolayı, ana dağıtım ve sayaç panosu üstünde bulunan kablo çıkışlarının olduğu bölümde kabloların elektriksel koruma yetersizliği nedenleri ile aşırı ısı üretmesi, zaman içinde aşırı şekilde ısınmasının getirdiği kablo yalıtımının harap olması,

aşırı ısıdan kopan sıcak parçaların yerde bulunan kumaş ve karton parçalarını tutuşturması sonucunda yangının oluştuğu" şeklinde tespitlerde bulunulduğunu, dava konusu yangın olayına ilişkin gerek ekspertiz raporu gerek ise ----- değişik iş dosyası kapsamında alınan bilirkişi raporu ve dosya kapsamındaki diğer tüm bilgi ve belgeler ile sigortalı beyanlarından davaya konu zarara sebebiyet veren yangının;

sigortalı işyerinin bulunduğu binaya ait elektrik tesisatındaki uygunsuzluklardan kaynaklandığı duraksamaya yer vermeyecek şekilde tespit olunduğunu, müvekkili -----, davaya konu olay nedeniyle sigortalısına 01.12.2021 tarihinde (63.097,27-TL+103.934,50-TL+36.282,06-TL) 203.313,83-TL sigorta tazminatı ödediğini, müvekkili ----- yapmış olduğu ödeme ile TTK.nun 1472.

Maddesi gereğince sigortalısının haklarına halef olduğunu, TBK.nun m. 183 vd. Maddeleri uyarınca alacağını temlik aldığından zarar sorumlusu olan bina malikleri karşı rücu hakkına sahip olduğunu, bina maliki ve kiraya veren durumunda olan davalı ----, TBK.nun 69. Maddesi gereğince binanın yapımındaki bozukluklardan ve bakımındaki eksikliklerden doğan zararı gidermekle yükümlü olduğunu, buradaki sorumluluk bina malikinin ''kusursuz sorumluluğu'' esasına dayandığını, bu konuda davalı -----,

bina malikinin sorumluluğunu gerektiren sebepler yukarıda belirtilen tespit dosyasında alınan bilirkişi raporu ve ekspertiz raporunda duraksamaya yer vermeyecek şekilde açıklandığını, ---- bina maliki olarak, sigortalı ----- maliki bulunduğu taşınmazı kira sözleşmesi düzenlemek suretiyle kiraya vermiş olduğunun kira sözleşmesi ile sabit olduğunu, bu nedenle işbu davalı aynı zamanda kiralayan sıfatına haiz olduğunu, TBK.nun 301.

Maddesi: "Kiraya veren, kiralananı kararlaştırılan tarihte, sözleşmede amaçlanan kullanıma elverişli bir durumda teslim etmek ve sözleşme süresince bu durumda bulundurmakla yükümlüdür.

Bu hüküm, konut ve çatılı iş yeri kiralarında kiracı aleyhine değiştirilemez." hükmünün yer aldığını, Yasanın bu hükmünden yukarıda belirtilen raporlarda belirtildiği üzere davalı kiraya verenin, kiralananı kira sözleşmesi süresince sözleşmeden amaçlanan kullanıma elverişli bir durumda bulundurmadığından hukuki sorumluluğunun bulunduğunu, davalı ------ ise sigortalı iş yerinin bulunduğu binada; elektrik kofrası ve elektrik sayacına kadar olan kısmın (sayaç dahil) sorumluluğunda olduğu halde ana panoda bulunan sayaç ve sayaç koruma kısmında Yönetmelik ve şartnamelere uygun olmayan bağlantılara ilişkin gerekli kontrolleri yapmaması;

öncesinde söz konusu mahalde birden fazla çalışma yapmasına rağmen bu bağlantılara ilişkin olarak gerekli önlemleri almaması nedenlerinden dolayı sorumlu olduğunu, tüm bu nedenlerle; fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydı ile davalı/borçluların ---- İcra Dairesinin ----- esas sayılı dosyasına karşı yaptığı tüm haksız itirazlarının iptalini, takibin asıl alacak ve ferileri üzerinden devamını, davalı/borçlular aleyhine %20 icra inkar tazminatına hükmolunmasını ve yargılama giderleri, vekalet ücretinin davalı/borçlulardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı ------Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; dosyaya dayanak olarak sunulan delil tespit dosyası, taraflarının bilgisi dışında ve itiraz etme olanağı olmaksızın hazırlandığını ayrıca dava dilekçesine eklenmediğini ve taraflarına da tebliğ edilmediğini, tespit dosyasının hükme esas kabul edilmemesini, dava dilekçesindeki alıntılar incelendiğinde ise;

bahsi geçen bilirkişi raporunda müvekkili davalı şirketin sorumluluk sahasının kabul edilemez şekilde genişletildiğini, iç tesisata dahil olan elemanların müvekkili davalı şirket sorumluluğunda olduğu kabulü ile hatalı tespit ve mütalaa sunulduğunun görüldüğünü, müvekkili davalı şirketin sorumluluk sahasının ve iç tesisatın sınırları, iç tesisatın taşınmaz malikinin sorumluluğunda bulunduğunu, müvekkili davalı şirketin görev sahası ve sınırları Mevzuat ile belirlendiğini, yangının başladığı iddia edilen yerin, binanın iç tesisatını ilgilendiren ve müvekkili davalı şirket sorumluluğunda bulunmayan bir alan olduğunu,

davaya konu adres konusunda bir değerlendirme yapıldığında ise; binada bulunan kofradan sonra olduğu ve binanın iç elektrik tesisatına bağlı bulunduğu anlaşılan; tavan aydınlatmalarına giden sıva üstü kablo tesisatı, iç tesisat niteliğindeki diğer tüm elektrik tesis ve elemanları gibi tüketicinin sorumluluğunda olan müvekkili davalı şirketin sorumluluk sahası dışındaki tesisler olduğunu, müvekkili davalı şirketin, sorumluluk sahası içerisinde bulunmayan iç tesisatın usulüne uygun olup olmadığını denetleme, uygun olmaması halinde elektriği kesme gibi bir hak ve yetkisi bulunmadığını, tüm bu nedenlerle;

yangın raporunun,yangının davacının bulunduğu iş yerinin arka giriş merdiven boşluğu dahilinde, tavan aydınlatmalarına giden sıva üstü kablo tesisatında; müvekkili davalı elektrik dağıtım şirketinin Mevzuat ile belirlenen sorumluluk sahası dışında, tüketicilerin maliği ve sorumlusu bulunduğu iç tesisatta meydana geldiğine dair değerlendirme dikkate alınarak;

müvekkili davalı şirketin davacı şirketin adresindeki binanın dışında bulunan kofranın gerisinde kalan alanla sorumlu bulunduğunun, kofra ve sonrasındaki elektrik tesisatınınn iç tesisat kapsamında ve genel anlamda kullanıcının sorumluluğunda olduğunun kabulünü, iç tesisat niteliği taşıyan, davaya konu iş yerinin arka giriş merdiven boşluğu dahilinde bulunan ve tavan aydınlatmalarına giden sıva üstü kablo tesisatında meydana gelen yangının elektriksel kaynaklı olduğu kabul edilse dahi müvekkili davalı şirket sorumluluğunda bulunmadığının kabulünü, davanın husumet yokluğundan reddini,

karşı delil ve ek delil sunma hakları saklı kalmak üzere delil listesinin kabulünü, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ----- vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin taşınmaz maliki ve kiralayanı olarak Mevzuat gereğince taşınmazı kira sözleşmesindeki amaca göre kullanmaya elverişli bir durumda telim etmemesi, binanın elektirk tesisatını kontrol edip onarmaması nedeniyle sorumlu olduğu yönündeki iddiaların mesnetsiz olduğunu, kirac---- bahse konu mecura ilk taşınma tarihi ve yangın olayının gerçekleşmiş olduğu zaman dilimi dikkate alındığında taşınmazın kiracıya tesliminden yaklaşık üç buçuk yıl sonra yangın olayının meydana geldiğini, davalı müvekkilinin ise bu süre zarfında söz konusu taşınmaza hiçbir müdahale bulunmadığını,

taşınmazın tamamen kiracı tarafından kullanıldığını ve de davalı müvekkilinin taşınmazı kullanıma hazır vaziyette kiracıya teslim edip kullanıma hazır vaziyette tuttuğunu, taşınmazın dükkan niteliğine haiz taşınmaz olduğu bunun yanı sıra taşınmazda her kiracı değişikliğinde, yeni gelen kiracının yaptığı işin niteliğine göre taşınmazda ve elektrik ve diğer tesisatlarında gerekli tadilat ve onarım işlemlerini yaptığını, davalı müvekkilinin bahse konu taşınmazda meydana gelen yangın olayında herhangi bir kusurunun, sorumluluğunun veya en ufak bir ihmalinin bulunmadığını, tüm bu nedenlerle;

haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddini, takipte kötü niyetli davacının takip tutarının %20’den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN İNCELENMESİ VE GEREKÇE

Dava; davacı sigorta şirketi tarafından dava dışı sigortalısına yapılan ödemenin davalılara rücu edilmesi talebine ilişkindir.Dava dışı ------ kiracı olarak yer aldığı iş yeri, davacı sigorta şirketi tarafından 24.06.2021 tarihi ile 24.06.2022 tarihi arasında iş yeri paket sigorta poliçesi kapsamında sigortalanmıştır.

İtfaiye raporunda, "Kafeterya olarak faaliyet gösteren işyerinin arka giriş merdiven boşluğu dahilinde, tavan aydınlatmalarına giden sıva üstü elektrik kablo tesisatında meydana gelen elektriksel ısınma neticesi, kablo izolasyonunun eriyerek yanmasıyla yangın olayının başladığı, dahilde istiflenmiş haldeki karton kutulara, işyerinin ahşap dekor kısımlarına ve teras katında bulunan plastik masa sandalyelerine sirayet etmesiyle geliştiği kanaatine varılmıştır" şeklinde kanaat bildirilmiştir.

Davacı tarafından dava dışı sigortalısına toplam 203.313,83 TL (63.097,27 TL + 103.934,50 TL + 36.282,06 TL) ödeme yapılmıştır. Dava konusu yangın sebebiyle davacı tarafından dava dışı sigortalıya ödenen bedelin rücu edilmesi için davalılar aleyhine ---- İcra Dairesi'nin ------ esas sayılı dosyasında 2032.313,83 TL asıl alacak ve 7.370,82 TL işlemiş faiz olmak üzere 210.684, 65 TL üzerinden icra takibine geçilmiş, davalıların itirazı üzerine takip durmuştur. Davacı tarafından -----. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin -----değişik iş sayılı dosyasında delil tespiti talep edilmiş ve hazırlanan raporda sorumluluğun davalı elektrik idaresinde olduğu belirtilmiştir.

Sigorta eksperi tarafından hazırlanan raporda, sorumluluğun iş yerinin malikinde ve davalı elektrik idaresinde olduğu belirtilmiştir.

Dava konusu yangının meydana gelmesindeki kusur durumu ve zarar miktarının tespiti için dosya elektrik mühendisi bilirkişiye, yangın alanında uzman bilirkişiye, gıda mühendisi bilirkişiye ve inşaat mühendisi bilirkişiye tevdi edilmiş, hazırlanan raporda dava dışı sigortalının %80 oranında kusurlu olduğu, davalı yapı malikinin %20 oranında kusurlu olduğu, davalı elektrik idaresinin kusursuz olduğu belirtilmiştir.

-----.

Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ------değişik iş sayılı sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporu, sigorta eksper raporu ve mahkememizce elektrik mühendisi bilirkişi, yangın alanında uzman bilirkişi, gıda mühendisi bilirkişi ve inşaat mühendisi bilirkişi tarafından hazırlanan heyet raporu arasında çelişkiler bulunması sebebiyle mahkememizce ----- Elektrik Mühendisliği Fakültesinde öğretim görevlisi 3 bilirkişi, Yangın Uzmanı alanında uzman öğretim görevlisi bilirkişi, gıda mühendisi bilirkişi ve inşaat mühendisi bilirkişi heyetinden rapor alınmış,

raporda yangının çıkış sebebi elektrik tesisatının Elektrik İç Tesisleri Yönetmeliğinin uygun olarak eklentilerinin yapılmamasından kaynaklı olarak çıktığı, iş yeri yetkilileri veya yapı sahibinin ----- tesisat eklentileri konusunda veya yeni bir proje değişikliği sunduğuna dair bir müracaat evrakının olmaması nedeniyle, ------denetleme veya kontrol sorumluluğunun olmadığı,

bina maliki olan davalının bu yangın olayında kusurlu olduğuna dair bir durum tespit edilmediğinden bina sahibinin kusurlu olmadığı belirtilmiştir. ------ Elektrik Mühendisliği Fakültesinde öğretim görevlisi 3 bilirkişi, yangın uzmanı alanında uzman öğretim görevlisi bilirkişi, gıda mühendisi bilirkişi ve inşaat mühendisi bilirkişi heyetinden alınan raporu, daha önceki raporların değerlendirilmesi ve çelişkilerin giderilmesi mahiyetinde olduğu, özelikle yangının çıkışı noktasında raporun ------ Üniversitesi'nde görevli öğretim üyeleri tarafından heyet halinde hazırlanması,

dosya kapsamına uygun ve denetime elverişli olması sebebiyle rapora itibar edilmiş ve yangının çıkış sebebi elektrik tesisatının Elektrik İç Tesisleri Yönetmeliğinin uygun olarak eklentilerinin yapılmamasından kaynaklı olarak çıktığı, iş yeri yetkilileri veya yapı sahibinin ------ tesisat eklentileri konusunda veya yeni bir proje değişikliği sunduğuna dair bir müracaat evrakının olmaması nedeniyle, ------- denetleme veya kontrol sorumluluğunun olmadığı,

bina maliki olan davalının bu yangın olayında kusurlu olduğuna dair bir durum tespit edilmediğinden bina sahibinin kusurlu olmadığı sonucuna varılmıştır.Rücu talebine konu zararın meydana gelmesinde davalıların kusurunun ve sorumluluğunun bulunmaması sebebiyle davanın reddine karar verilmiştir.