İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/429 K.2026/316

T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/429

KARAR NO : 2026/316

DAVA

İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 08.06.2022

KARAR TARİHİ : 31.03.2026

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin gemilere yönelik tamir, bakım ve onarım işleri başta olmak üzere tersanecilik alanında faaliyet gösterdiğini, davalı tarafın donatanı olduğu ----- cinsi geminin bir kısım tadilat vs. işlerinin müvekkili tersanesinde yapılması konusunda anlaşmaya varıldığı,

davalı ve davalının iş yaptırdığı diğer kişiler tarafından müvekkilinin kullanımında olan sahada geminin tadilat işlerinin yapıldığını ve 21.04.2021 tarihinde geminin denize indirildiğini, ön dört gün müvekkiline ait rıhtımda bağlı kaldıktan sonra müvekkilinin tersanesinden ayrıldığını, müvekkilinin saha ve rıhtım kullanım hizmetlerinden kaynaklanan tersane alacakları için keşide ettiği faturayı davalıya gönderdiğini ancak davalının faturaya reddettiğini ve müvekkilinin alacaklarının ödenmediğini belirterek -----.

İcra Dairesinden icra takibi yapıldığını, davalının itirazı üzerine takibin durduğunu belirterek itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafça ikame edilen davanın, gemi bakım ve onarımı nedeniyle saha ve rıhtım kullanımından kaynaklanan bedelin tahsili talepli bir dava olduğu, taraflar arasında herhangi bir ticari ilişki bulunmamakta ise de davalı müvekkili şirket ile davacı şirkete ait tersaneyi kullanarak davaya konu işin yapımını üstlenen----- "eser sözleşmesi" akdedilmiş olup, uyuşmazlık işbu eser sözleşmesine dayandığını, davacının taleplerinin muhatabı müvekkili şirket değil, dava dışı -----olduğunu,

davalı müvekkil şirket ile dava dışı ----arasında "----" akdedildiğini ve işbu sözleşme gereği dava dışı ---- sözleşme konusu işi davacıya ait tersanede bedeli karşılığı yapmayı üstlendiğini, sözleşmeyle -----., daha önce yine kendisi tarafından imal edilmiş olan "4 adet h=4m, 1=15 m, b=6m ve 2 adet h=4 m, 1=8 m, b=6m" ölçülerinde pontonların da kullanılarak yaklaşık 18.0*49.0*4.0 m ölçülerinde yeni bir duba inşa edilmesi ile ilgili "Projelendirme, ----- ve Liman Onayına esas tüm tasarım işlemleri, belirtilen malzemelerin temini ve imalatının yapılması işini üstlendiğini, sözleşmeyle işin yapımına sürelerin belirlendiğini,

davacı tarafça davalı müvekkil şirketten talep edilen bedelin daha fazlası, dava dışı -- zamanında, tam ve eksiksiz şekilde ödendiğini, dava konusu işten davalı müvekkil şirketin yükümlülüğünün ancak ----- işi her şeyiyle tamamlayarak nakliye için müvekkil şirkete teslimi ile başladığını, sözleşmenin imza anından başlamak üzere tersanedeki duba yapım işlemleri, saha ve rıhtım kullanımı ve her türlü tersane masrafı ---- ait olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, itirazın iptali istemine ilişkindir. Taraflar arasındaki uyuşmazlık, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen ve gemi tadilatını konu alan eser sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. Davacı yüklenici davalı ise iş sahibidir.

Somut dava,--- Asliye Ticaret (Denizcilik İhtisas Mahkemesi Sıfatıyla) Mahkemesi'nin --- esas sayılı dosyasında açılmış ve mahkemece ---- esas, ----karar sayılı karar ile görevsizlik kararı verilmiş, ----- Asliye Ticaret Mahkemelerinin (genel tevziye bakmakla görevli) görevli olduğuna karar verilmiştir. Karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş, ---- Bölge Adliye Mahkemesi ----.

Hukuk Dairesi'nin 06.10.2022 tarih, ---- esas, ----- karar sayılı ilamı ile dilekçeler aşaması tamamlandıktan sonra ön inceleme aşamasında görev hususunun değerlendirilmesi gerektiği gerekçesiyle kararın kaldırılmasına karar verilmiştir. Bunun üzerine dosya, ---. Asliye Ticaret (Denizcilik İhtisas Mahkemesi Sıfatıyla) Mahkemesi'nin --- esasına kaydedilmiştir.

Mahkemece --- esas, -----karar sayılı karar ile görevsizlik kararı verilmiş, ---- Asliye Ticaret Mahkemelerinin (genel tevziye bakmakla görevli) görevli olduğuna karar verilmiştir. Karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş, ---- Bölge Adliye Mahkemesi ----. Hukuk Dairesi'nin 11.04.2023 tarih, ----- esas, ------ karar sayılı ilamı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Görevsizlik kararının kesinleşmesi üzerine dosya ----Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ---- esasına kaydedilmiştir. Mahkemece 12.05.2023 tarih, ---- esas, ---- karar sayılı ilamı ile yetkisizlik kararı verilmiş, ----- Asliye Ticaret Mahkemesi'nin yetkili olduğu belirtilmiş, karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmamış ve karar kesinleşmiştir. Kararın kesinleşmesi üzerine dosya mahkememizin---- esasına kaydedilmiştir. ----İcra Dairesi'nden ---- esas sayılı icra dosyasında 15.340,00 USD asıl alacak üzerinden icra takibine geçildiği, davalı tarafça itiraz edildiği, somut davada itirazın iptali ve icra inkar tazminatı talep edildiği, takip talebinde ve ödeme emrinde yabancı para alacağının harca esas değer olarak Türk Lirası karşılığının gösterilmediği anlaşılmıştır.

Yargıtay ---- Hukuk Dairesi'nin 24.02.2025 tarih, --- esas,----karar sayılı Bölge Adliye Mahkemeleri kararları arasındaki uyuşmazlığın giderilmesine dair kararı;

"İİK'nın 58/3. maddesinde; alacağın veya istenen teminatın Türk parasıyla tutarının ve faizli alacaklarda faizin miktarı ile işlemeye başladığı günün, alacak veya teminat yabancı para ise alacağın hangi tarihteki kur üzerinden talep edildiğinin ve faizinin, takip talebinde belirtilmesi gerektiği düzenlenmiştir. Yine aynı Kanun'un 60/1-1. maddesinde; alacaklının veya vekilinin banka hesap numarası hariç olmak üzere, 58. maddeye göre takip talebine yazılması lazım gelen kayıtların ödeme emrinde bulunması gerektiği belirtilmiştir.

Buna göre; alacaklı, yabancı para alacağının Türk Lirası karşılığını, takip talebinde göstermek zorunda olup, buna bağlı olarak bu zorunluluğun ödeme emrinde de yerine getirilmesi gerekmektedir. Bu noksanlık kamu düzeni ile ilgili olup, takibin her safhasında re'sen göz önünde tutulmalıdır (HGK'nın 12.05.1999 tarih ve ----sayılı kararı).

Somut olayda, takip dosyalarının incelenmesinde; takip talebinde yabancı para alacağının Türk Lirası karşılığı gösterilmeden takip başlatıldığı anlaşılmaktadır. Mahkemece, takip talebinde yabancı para alacağının harca esas değer olarak Türk Lirası karşılığı gösterilmesinin takip talebinde bulunması gerekli zorunlu unsur olduğu (Dairemizin 09.09.2024 tarihli ve ---. sayılı ilamı ve 31.05.2022 tarihli ve ---sayılı ilamı ile Yargıtay ----.

Hukuk Dairesinin 10.12.2024 tarihli ve ----- sayılı ilamı ve 03.12.2024 tarihli ve ----- sayılı ilamı), bu konuda Adalet Bakanlığının yazı cevabına göre sistemsel bir sorunun da olmadığı anlaşıldığından davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiği anlaşılmaktadır." Şeklindedir.Yargıtay ilamındaki açıklamalar ve takip talebi ile ödeme emrinde yabancı para alacağının harca esas değer olarak Türk Lirası karşılığının gösterilmemesi dikkate alındığında usulüne uygun icra takibi yapılmadığı anlaşılmıştır.

İtirazın iptali davasının incelenebilmesi için öncelikle usule uygun şekilde yapılmış icra takibi bulunması gerektiğinden ve somut davada usule uygun şekilde yapılmış icra takibi bulunmadığından davanın usulden reddine karar verilmiştir.