İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/441 K.2023/636

T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/441

KARAR NO : 2023/636

DAVA

Zayi Belgesi Verilmesi

DAVA TARİHİ : 15/06/2023

KARAR TARİHİ : 01/08/2023

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili Bankanın, 5411 sayılı Bankacılık Kanunu’na göre faaliyet gösteren ve Türkiye genelinde (316) adet şubesi bulunan bir banka olduğunu, Müvekkili Banka nezdinde bulunan ve şube faaliyetlerine ilişkin olan tüm müşteri belgeleri, sözleşmeler, dekontlar, taahhütnameler, kararlar, formlar ve bankacılık işlemlerine ait belgeler başta olmak üzere kanunen muhafazası zorunlu tüm belgelerin, Türk Ticaret Kanunu ve Bankacılık Kanunu’na uygun biçimde şubelerimizde muhafaza edildiğini, 06.02.2023 tarihinde ------- merkezli olarak gerçekleşen ve "yeryüzünde karada gerçekleşen en büyük ikinci deprem olarak nitelendirilen" deprem felaketi;

toplamda (11) ili yıkıcı şekilde etkisi altına alarak hayatın sosyal ve ekonomik yapısını derinden sarsan, telafisi uzun yıllara mâl olacak çok ciddi yıkımlara sebebiyet verdiğini, Resmi kaynaklarca 7.4 ve 7.7 şiddetinde kayda geçen bu boyuttaki iki deprem neticesinde, enkaza dönen müvekkili Bankanın yukarıda belirtilen Şubelerinde bulunan söz konusu evrakın zayi olduğunu, Bu kapsamda, müvekkil Banka'nın yıkılmış olan -----Ticari Şubesi ilk etapta orta hasar kayıtlı olarak tespit edilmiş olup yapılan itirazlar sonucu binanın ağır hasarlı olduğunu.

06.02.2023 tarihli deprem felaketinde yaşanan yer sarsıntıları sonucu, kullanılamaz/girilemez hâle geldiğini, ilgili müvekkil banka şubeleri hakkında, yıkılmış olduklarına/ağır hasarlı olup yıkılmak üzere olduklarına dair, e-devlet kayıtları ve görüntü (fotoğraf/video) kayıtların Mahkemeye ibraz edileceğini, Müvekkil Bankanın, 06.02.2023 tarihinde ---- merkezli olarak gerçekleşen depremde müvekkili Banka'nın yıkılmış olan ---- Ticari Şubesi nezdinde bulunan ve saklamakla yükümlü olduğu müşteri belgeleri, sözleşmeler, dekontlar, taahhütnameler, kararlar, formlar ve bankacılık işlemlerine ait belgeler başta olmak üzere,

sunacakları taşınabilir bellek içinde listelenmiş olarak detayları mevcut ve kanunen muhafazası zorunlu tüm belgelerin deprem sonucu enkaz altında kalarak zayi oldu hususunun işbu dava tarihi itibariyle öğrenildiğini, tüm bu nedenlerden dolayı; müvekkil Banka'nın, yıkılmış olan -----Ticari Şubesi'ne ait ve mahkemeye fiziken sunulacak olan taşınabilir bellek içerisinde dökümü bulunan belgelerin zayi olduğuna dair tarafına zayi belgesi verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, Türk Ticaret Kanunu'nun 82. Maddesi kapsamında zayi belgesi verilmesi talebine ilişkindir.Hasımsız olup basit yargılama usulüne tabi olan davada, davacı delilleri toplanmış ve yargılama sonuçlandırılmıştır.

Davacı vekili.

06.02.2023 tarihinde------ merkezli olarak gerçekleşen depremde müvekkili Banka'nın yıkılmış olan----- Ticari Şubesi nezdinde bulunan ve saklamakla yükümlü oldukları müşteri belgeleri, sözleşmeler, dekontlar, taahhütnameler, kararlar, formlar ve bankacılık işlemlerine ait belgeler başta olmak üzere, sunacakları taşınabilir bellek içinde listelenmiş olarak detayları mevcut ve kanunen muhafazası zorunlu tüm belgelerin deprem sonucu enkaz altında kalarak zayi olduğunu iddia ederek zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.Türk Ticaret Kanunu'nun 64/3.

Maddesinin son cümlesi "Fiziki ortamda veya elektronik ortamda tutulan ticari defterlerin nasıl tutulacağı, defterlere kayıt zamanı, onay yenileme ile açılış ve kapanış onaylarının şekli ve esasları Gümrük ve Ticaret Bakanlığı ile Maliye Bakanlığınca müştereken çıkarılan tebliğle belirlenir." şeklindedir.

Türk Ticaret Kanunu'nun 82/7. Maddesinde "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. " hükmü düzenlenmiştir. Türk Ticaret Kanunu'nun 82/7.

Maddesinde düzenlenen zayi belgesi verilmesi için başvuru süresi hak düşürücü süre olup bu süre içinde başvuru yapılması zorunludur. Somut olayda da, davacı hak düşürücü süresi içerisinde mahkemeye başvuru yapmıştır.Tüm dosya kapsamı, davacı Banka'nın yıkılmış olan ----- Ticari Şubesi'ne ait E-Devlet, Hasar Tespit Sorgulama ve İtiraz İşlemleri raporları, enkazlara ve olay yerine ait fotoğraflar, videolar birlikte değerlendirildiğinde;

belge sayısı ve kapladığı alan nedeniyle yedekli olarak dört (4) adet taşınabilir bellek (harici disk) içinde sunulan, davacı bankaya ait müşteri belgeleri, sözleşmeler, dekontlar, taahhütnameler, kararlar, formlar ve bankacılık işlemlerine ilişkin belgelerin, bankaya ait binaların deprem sebebiyle yıkılması ve ağır hasarlı olup girilemeyecek durumda olmasından ötürü tamamen zayi olduğu, davacı bankanın saklama yükümlülüğü yönünden iyi niyet ve basiretli tacir gibi hareket etme kurallarına uyduğuna mahkememizce kanaat getirildiği,

davacı tarafın zayi talebinin yerinde olduğu anlaşılmakla davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.