Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/445 K.2023/452

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı asil dava dilekçesinde özetle; .... bulunan .... ...., Elektrik Gıda İnş. Tur. San. Limited Şirketin'in tek yetkilisi olarak başka bir yerde mühendis olarak işe başlaması nedeniyle kapanış işlemlerine başladığını, işlemler sırasında Ticaret Odası tarafından şirketin karar defteri talep edilmiştir. Şirkette bulunan karar defterini almaya gittiğinde defterin şirkete ait ofisimizde olmadığını fark ettiğini, bunun üzerine ....

Polis Merkezi Amirliği'ne giderek (03/08/2023) defterin kaybolduğunu ve bulunarak tarafına verilmesini, alan kişiler hakkında da gerekli işlemlerin yapılmasını talep ettiğini, Şirket, 2016 yılından beri faal halde olmayıp vergi dairesine vb hiçbir kuruma borcu bulunmadığını,. Açıklanan işbu nedenle şirkete ait karar defteri zayi olduğunu, zayi defterinin kayıp olduğunun tespit edilmesi ve zayi belgesinin kendisine verilmesini talep etmiştir.

TK nun 82/7 maddesinde " Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir." denilmektedir.

Davacı şirket yetkilisi .... Makine Elektrik Gıda İnş. Tur. San. Limited Şirketinin karar defterinin kaybolduğundan bahisle zayi belgesi verilmesini istemiş ise de; zayi belgesi verilebilmesi için ticari defterin yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle zayi olması gereklidir. Somut olayda olduğu gibi gerekli dikkat ve özeni göstermeyerek ve basiretli bir tacir gibi davranmayarak ticari defterin kaybedilmesi halinde zayi belgesi verilmesi söz konusu değildir. Bu sebeple davacının talebinin reddine karar verilmiştir.

Talep çekişmesiz yargı işi olup basit yargılama usulüne tabidir. HMK’nın 320’nci maddesinin açık düzenlemesi karşısında mahkeme, basit yargılama usulüne tabi dava ve işlerde, dava şartları yoksa davayı usulden reddedebilir; ilk itirazlar hakkında ya da dilekçelere eklenen deliller yeterli görülürse davanın esası hakkında karar da verebilir.

Çekişmesiz yargı işi söz konusu olduğunda ilgilinin dilekçesine ekledikleri ya da ilgili yerlerden getirtilmesini istedikleri delillerin toplanması ile mahkemece tarafın talep ile delilleri incelenmiş olacaktır. Bu nedenle ön inceleme duruşması yapılmadan dosya üzerinden, mevcut deliller ile dava şartları ve ilk itirazlardan başka, davanın esası hakkında da karar verilmesi mümkündür.

Bu şekilde dosya üzerinden karar verildiğinde, somut çekişmesiz yargı işinde olduğu gibi talep dilekçesinin ve delillerin incelenmesi ile hukuki dinlenilme hakkının ihlal edildiğinden de söz edilemeyecektir. Talebin niteliği ve dosya kapsamı itibariyle duruşma yapılmadan dosya üzerinden değerlendirilme yapılması basit yargılama usulü ile beklenen amaca uygundur. ( emsal Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 2017/11-2924 Esas 2018/1935 Karar)

Başkan .... · e-imzalı · Üye .... · e-imzalı · Üye .... · e-imzalı · Katip .... · e-imzalı