İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/678 K.2025/196

T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2022/369 ESAS

KARAR NO:2025/194

DAVA

İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)

DAVA TARİHİ:16.05.2022

KARAR TARİHİ:04.03.2025

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava konusu ----- plaka sayılı kamyonet cinsi aracın, davalı tarafından müvekkili şirket nezdinde ---- numaralı------sigorta ettirildiğini, söz konusu aracın ---- tarihinde dava dışı---- sevk ve idaresinde iken yaya çocuk ------- çarparak ölümüne sebebiyet verdiğini, bu kaza sonucunda, hak sahipleri tarafından -------- sayılı dosyası ile müvekkili şirketin, davalı ve araç sürücüsü aleyhine tazminat davası açıldığını, yapılan yargılama sonucunda müvekkili şirket hakkında 52.231,48-TL maddi (destek) tazminat ve yargılama giderleri yönünden davanın kabulüne karar verildiğini, -----karar sayılı bu ilamı,

alacaklılar tarafından----- esas sayılı dosyası ile icra takibine konu edildiğini ve müvekkili şirket tarafından 25.06.2020 tarihinde icra dosyasına 93.187,67-TL ödeme yapıldığını, tazminatı gerektiren bu kaza sonrasında davalı sigorta ettirene ait olan aracın sürücüsü ------- kaza mahallini terk ettiğini, 2918 Sayılı Yasanın Trafik Kazalarına Karışanlar ile İlgili Kurallar başlıklı 81. Maddesinin c ve d bentlerinde: Trafik kazalarına karışanların; "c) Kazaya karışan kişiler tarafından istendiği takdirde kimliğini, adresini, sürücü ve --------- “tescil belgesi” ile sigorta poliçe tarih ve numarasını bildirmek ve göstermek, d) Kazayı;

yetkili ve görevli memurlara bildirmek, bunlar gelinceye kadar veya bunların iznini almadan kaza yerinden ayrılmamak. Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 152.

Maddesinin c ve ç bentlerinde: Trafik kazasına karışanlardan yaralanmamış olan veya hafif yaralı olanların; c) İstendiğinde diğer tarafa kimlik ve adreslerini bildirmek, sürücü ve trafik belgeleri ile sigorta poliçelerini göstermek, bunlara ait gerekli bilgiler ile tarih ve sayılarını vermek ç) Yaralılara ilk yardım ve acil müdahale yaptırmak maksadıyla kaza mahallinden ayrılma hali hariç, olayı;

yetkili ve görevlilere bildirmek ve bunlar gelinceye kadar veya bunların iznini almadan kaza yerinden ayrılmamak," zorunda olduklarının açıkça belirtildiğini, bu yasal düzenlemelere paralel olarak Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları ‘’Zarar Görenlerin Haklarının Saklı Tutulması Ve Sigortacının Sigortalıya Rücu Hakkı’’ başlığı altında yer alan B-4. Maddesinin f bendinde de.

"Bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halinde", ödemede bulunan sigortacının, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda kazaya sebebiyet veren sigortalıya rücu edebileceğinin belirtiltiğini,

kaza sonrasında araç sürücüsünün olay yerini terk etmesi nedeniyle ------ sigortacının sigortalıya sayılan rücu etme sebebi gerçekleşmiş olduğundan zarar görene ödenen tazminatın rücuen tazmin için davalı aleyhine ------ esas sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlatıldığını, davalının takibe, borca ve ferilerine itiraz ettiğini, davalının itirazının haksız, hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, vakıada kaza sonrasında araç sürücüsünün olay yerini terk ettiğini, kazanın meydana gelmesinde ağır kusurlu olduğunu, tüm bu nedenlerle;

fazlaya ve sair hususlara ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla, davalının ------- sayılı dosyasına yaptığı tüm itirazların iptali ile takibin takip talebindeki şartlarla devamını, davalının %20’den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesini, ücreti vekaletin ve yargılama giderlerinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; huzurdaki davanın süresinde açılmadığını, bu nedenle zaman aşımı def'ini ileri sürdüklerini, --------- sözleşmesinden kaynaklanan davaların, 6102 sayılı TTK.nun 1420’nci.maddesi gereğince iki, altı yıllık zaman aşımı süresine tabi olduğunu, ZMMS Genel Şartlarının C.8 maddesinde de zaman aşımı süresinin ise iki yıl olarak düzenlendiğini, ayrıca İcra İflas Kanunu'nun 67. Maddesi gereği itirazın iptali için alacaklının, itirazın kendine tebliğ edildiği tarihten itibaren bir sene içerisinde mahkemeye başvurmak zorunda olduğunu,

müvekkili şirket tarafından yapılan itirazla işbu davanın açılması arasında geçen sürenin göz önünde bulundurulması halinde itirazın iptali davasının da zaman aşımına uğradığının görüleceğini, olay yeri terkin tek başına rücu sebebi olmadığını, davacının haksız ve hukuka aykırı davasının reddi gerektiğini, gerçekleşen kazada müvekkilinin kusurunun bulunmadığını, davayı kabul anlamına gelmemek kaydıyla davacının icra inkar tazminatı talebinin haksız olduğunu, davacının, dava değerinin en az %20'si oranında kötü niyet tazminatı ödemeye mahkum edilmesi gerektiğini, itirazları baki kalmak kaydıyla müvekkilinin temerrüde düşmediğini,

tüm bu nedenlerle; öncelikle davanın usulden reddini, aksi takdirde esastan reddini, davacının icra inkar tazminatı talebinin reddini, haksız ve mesnetsiz davayı ikame etmiş olan davacının asıl alacağın %20’sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatı ödemeye mahkum edilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN İNCELENMESİ VE GEREKÇE;Dava; davacı sigorta şirketinin, trafik kazası sonucunda dava dışı --------vefatı nedeniyle yaptığı ödemeyi, poliçe kapsamında kalmadığını iddia ederek sigortalısından tahsili talepli başlattığı takibe yapılan itirazın iptali davasıdır.Davacı vekili özetle;----kapsamında sigortalısı bulunan ve davalıya ait ---- plakalı kamyonetin, dava dışı ----sevk ve idaresinde iken, yaya çocuk ---- çarpması sonucu çocuğun vefat ettiğini, çocuğun vefatı sonucunda hak sahiplerinin ------ sayılı dava dosyasında açtığı tazminat davasında, kendileri, işleten ----- aleyhine tazminata hükmedildiği,

çocuğun mirasçılarının hükmedilen tazminat yönünden ---------- İcra Dairesinde başlattıkları takipte ödeme yaparak borcu kapattıklarını, ancak sigortalı araç sürücüsü ------ olay yerini terk etmesinden ötürü rizikonun poliçe kapsamı dışında kaldığını, ödemenin rücuen tahsili için başlattıkları icra takibine davalının itiraz ettiğini beyan ederek, itirazın iptalini dava ve talep etmiş; davalı vekili ise;

sürücünün kusurlu olmadığını, olay yerini terk etmesi gibi bir durum olmadığını, zaman aşımı defi ileri sürdüklerini beyan ederek davanın reddini istemiştir.Davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan usul hükümleri doğrultusunda basit yargılama usulüne tabi olarak oluşturulan tensibe istinaden yargılamaya başlanmış, yöntemine uygun ön inceleme duruşması açılarak öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, hukuki ihtilaf noktaları belirlenmek suretiyle tahkikat aşamasında deliller toplanmış, davacı sigorta şirketinden hasar dosyası celp edilmiş, ---- sayılı dosyaları celp edilmiş,

---- esas sayılı dosyasının kesinleşmesi beklenmiş ve dava sonuçlandırılmıştır.Dava konusu uyuşmazlığın; ----- plakalı aracı 01/02/2010 tarihinde kullanan dava dışı ------- kaza yerini terk edip etmediği, terk etmiş ise, bunun rizikoyu poliçe kapsamı dışına çıkarıp çıkarmayacağı, bu kapsamda davacının davalıdan rücuen isteyebileceği bir miktar olup olmadığı, itirazın iptali ve icra inkar tazminatı koşullarının oluşup oluşmadığı noktalarında toplandığı anlaşılmıştır.------sayılı dosyasının yapılan incelemesinde; dosyanın davacılarının vefat eden çocuk ----- mirasçıları olduğu,

davalılarının --- plakalı aracın ------ şirketi, işleteni ---- ve sürücüsü -----olduğu, davanın tazminat davası olduğu, yapılan yargılama sonucunda davanın kısmen kabulü ile, davacı ----- yönünden 21.142,91 TL ve davacı-----yönünden 31.088,57 TL maddi tazminata; davacı ---- yönünden 12.000,00 TL, davacı ----yönünden 12.000,00 TL, davacı ---- yönünden 8.000,00 TL ve davacı ----- yönünden 8.000,00 TL olmak üzere toplam 40.000,00 TL manevi tazminata hükmedildiği, kararın istinaf edildiği,

istinaf incelemesini yapan------ manevi tazminat miktarının artırılması gerektiği ve cenaze-defin masrafı olup olmadığının araştırılması gerektiği gerekçesiyle ilk derece mahkemesi hükmünü kaldırıldığı anlaşılmıştır.----- sayılı dosyanın yapılan incelemesinde; dosyanın alacaklısının---- sayılı dosyasının davacıları, borçlularının ----- sayılı dosyasının davalıları olduğu,

alacaklıların ------ sayılı dosyanın maddi ve manevi tazminat hükmünü, vekalet ücretini ve yargılama giderlerini işlemiş faizleri ile birlikte toplam 192.215,12-TL üzerinden icraya koydukları, borçlulardan ----- tarihinde icra dosyasına 93.187,67-TL ödeme yaptığı anlaşılmıştır.------- dosyasının yapılan incelemesinde.

01/02/2010 tarihli trafik kazasından ötürü, ---- hakkında -------karşı 'taksirle bir kişinin ölümüne neden olma' eyleminden ötürü cezalandırılması istemiyle kamu davası açıldığı, yapılan yargılama neticesinde sanık -----hakkında neticeten 15.000,00-TL adli para cezası verildiği,

kararın ------- adli para cezasının miktarı 15.200,00-TL olarak düzeltilmek suretiyle onandığı ve 13/12/2023 tarihinde kesinleştiği, dosya içerisinde mevcut ------- raporunda sanığın olayın meydana gelmesinde asli kusurlu, müteveffa çocuğun tali kusurlu olduğunun belirtildiği anlaşılmıştır.Sigortacı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 95/2. maddesi gereğince tazminat yükümlülüğünün azaltılması veya kaldırılmasına ilişkin halleri üçüncü kişilere karşı ileri süremeyeceğinden zarar görene ödeme yaptıktan sonra sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre kendi sigorta ettirenine rücu edebilir.

Davacı sigorta şirketi, davalı ----- adına kayıtlı aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısı olup, kaza sırasında sigortalı aracı kullanan kişinin olay yerini terk ettiğini ileri sürerek poliçe kapsamında ödediği tazminatı sigortalıdan rücuan tazmini için başlattığı takibe yapılan itirazın iptali talebinde bulunmuştur.

Dava konusu kaza tarihi ----olup, poliçenin ---- arasında olması sebebiyle uyuşmazlıkta ------ gerektiği anlaşılmıştır.2003 tarihli Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası poliçe genel şartlarının B.4. maddesinde sigorta şirketinin sigortalısına rücu edebileceği haller düzenlenmiş olup, rücu hakkının doğduğunun ve maddede sayılan bu hallerin mevcut olduğunun ispat yükü kural olarak davacı sigorta şirketine aittir.Tüm dosya kapsamı, taraf iddia ve savunmaları, alınan bilirkişi raporları ve bütün deliller birlikte değerlendirildiğinde; davacının ---- kapsamında sigortacı, davalının ---plakalı kamyonetin maliki ve davacının sigortalısı olduğu,

---- plakalı aracı ---- tarihinde kullanan dava dışı ---- yaya çocuk -----çarpması sonucu çocuğun vefat ettiği, çocuğun vefatı sonucunda hak sahiplerinin-----sayılı dava dosyasında açtığı tazminat davasında, dosyamızın davacısı sigorta şirketi, davalısı --- ve sürücü ------- aleyhine tazminata hükmedildiği,

çocuğun mirasçılarının hükmedilen tazminat yönünden ---- Dairesinde başlattıkları takipte dosyamızın davacısı olan sigorta şirketinin icra dosyasına ------ tarihinde 93.187,67-TL ödeme yaptığı, bu ödemeyi, rizikonun poliçe kapsamı dışında kaldığını iddia ederek davalıdan icra yolu ile tahsil etmek için başlattığı, 2003 tarihli Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası poliçe genel şartlarının B.4.

Maddesinde olay yerini terk açıkça rücu sebebi sayılmamış ise de; f bendine göre sigorta ettirenin, rizikonun gerçekleşmesi halinde, B.1.maddesinde belirtilen yükümlülükleri yerine getirmemesinden dolayı zarar ve ziyan miktarında artış olmasının rücu nedeni sayıldığı, B.1/b.maddesine göre; sigorta ettirenin, sigortalı değilmişçesine gerekli kurtarma ve koruma önlemlerin almakla yükümlü olduğu, davalıya ait sigortalı araç sürücüsü tarafından kaza sonrasında kaza tespit tutanağı vb işlemler yapılmadan olay yeri terk edilmiş olup, gerekli koruma ve kurtarma önlemlerini alınmadığı, bu nedenle davacının rücu talebinin haklı olduğu anlaşılmakla;

davacının davasının kabulü ile, davalının ------ esas sayılı dosyasına yaptığı itirazın iptaline, takibin aynen devamına, asıl alacağa takip tarihinden tahsil tarihine kadar yasal faiz işletilmesine, şartları oluşmadığından icra inkar tazminatı talebinin reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur: