İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/807 K.2025/286

T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2023/807 ESAS

KARAR NO:2025/286

DAVA

Ticari Şirket (Ortaklıktan Çıkma Veya Çıkarılmaya İlişkin)

DAVA TARİHİ:10.11.2023

KARAR TARİHİ:15.04.2025

Mahkememizde görülmekte olan Ticari Şirket (Ortaklıktan Çıkma Veya Çıkarılmaya İlişkin) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının, ----- eyaletinde bulunan----- şirketin ---- şubesi olarak açılmak istenilen ------ %100 hissedarı olduğunu, davalı şirketin çoğunluk hissesine sahip olan ---------- şubelerin sahibi olduğunu, davalı şirketin yerli ve yabancı müşterilere çeşitli sağlık dallarında hizmet vermek amacıyla kurulduğunu, saç ekimi konusunda ciddi bir tecrübe sahibi olan davacının diş doktoru arkadaşı------ aracılığıyla davalı şirket hakim ortağı ---- tanıştığını ve bu kişi saç ekimi ile alakalı alet ve edevatlarını temini için davacıdan yardım istediğini, davacının,

---- alet ve edevatlarını temini için gerekli bilgileri verdiğini ve ardından ---- davacıya ------ infüzyon terapileri ile ilgili işlerini anlattığını ve akabinde ---- şirketinin ------davacı ile ortak açmak istediğini, davacının çok fazla vaktinin olmadığını ve sermayesinin bulunmadığını, bu nedenle böyle bir sürece dahil olamayacağını belirtse de --------- piyasasını bilmemesi,

tıbbi malzemelerin temini ve tıbbi personel bulma konusunda zorlanacağı, davacıdan sermayeden ziyade bu alandaki bilgi, birikimi ve bağlantılarından faydalanacağını düşünerek davacıya ---- şube için %10 ortaklık teklif ettiğini, davacıya ait hisse bedelinin davalı şirket ortağı tarafından ödendiğini, --------- davacıya bu şubeyi kısa zamanda büyük sermaye ile destekleyeceğini ve bu şubenin kısa sürede yerli ve yabancı birçok müşteriye hizmet vererek başarılı olacağını iddia ettiğini, davacının,

doktor olması sebebiyle bilgi birikimi ve tıp alanındaki geniş çevresi sayesinde işletmenin başarılı olabileceğini düşünerek yapılan teklifi kabul ettiğini, bunun üzerine müvekkili ----- tarihinde davalı şirketi kurduklarını,bu tarihten sonra şirketin internet sitesinin kurulduğunu ------------ ve doktor ekibi, sağlık personeli arayışına girildiğini, ----- bulunan ---- ---------- etrafında kiralık işyeri arayışları, işyeri sahiplerinin yabancı müşteriye işyerini kiralamak istememesi,

kira bedellerinin yıllık veya iki yıllık peşin olarak istenmesi ya da bankada altı aylık ya da bir yıllık kiranın bloke hesapta tutulması ve yaşanacak bir sorunda mağduriyetlerini bu paradan karşılamak istediklerini beyan ettiklerinden sekteye uğradığını, -------- bu süreçte yaşanan zorluktan dolayı iş yeri için yapılacak kira sözleşmesine davacıdan kefil olmasını talep ettiklerini, davacının yaşanacak ekonomik bir aksaklık durumunda bu yükün altından kalkamayacağını diğer ortaklara ilettiğini, ---- kiralama süreçlerinin zor olmasını bahane ederek ---- açmak istedikleri şubeden vazgeçtiklerini beyan ettiklerini,

---- tarihinde davacı ---------- taleplerini anlayışla karşıladığını ve şirketin kuruluş amacını gerçekleştirememesi ve şirkette herhangi bir faaliyet gerçekleşmemesi nedeniyle şirketteki hissesini devretmek istediğini beyan ettiğini, -----, davacıyı şirketin muhasebecisi ---- yönlendirdiğini, ----payların devri için ------- yeminli tercüman eşliğinde notere gelmesi gerektiğini davacıya söylediğini, davacının bu durum üzerine ------- notere gelip imza vermesi gerektiğini ifade eden bir mesaj gönderdiğini,----------- bu mesaja cevap vermediğini, sonrasında da birçok defa ortaklıktan ayrılma isteğini dile getirse de,

-----bu mesajları geçiştirerek ertelediğini, bu olaylardan uzun bir süre sonra şirketin muhasebecisi müvekkiline---- tarihinde ulaşarak şirketin muhasebe masraflarının aylardır ödenmediğini belirttiğini, ---- muhasebe ücretini tahsil edemeyen muhasebecinin, davacıya ortak olması nedeniyle muhasebe ücretine ilişkin borçtan sorumlu olduğunu ilettiğini, Kuruluşundan itibaren herhangi hiçbir faaliyet göstermeyen şirket için hiçbir gelir ve bilanço tablosu düzenlenmediğini, herhangi bir genel kurul toplantısı yapılmadığını,

her ay boş beyanname verildiğini ve davacıya şirketin ticari faaliyetleriyle alakalı herhangi bir bilgilendirme de yapılmadığını, şirket kuruluşundan bu yana hiçbir vergisinin de------- ödenmediğini, hakim ortaklar sirketle ilgilenmediklerini, şirket ortaklığı asamasında hakim ortak -------- davacıdan bazı ilaçları temin etmesini istediğini, davacıya bir liste ilettiğini ancak davacının bu listedeki kırmızı reçeteli ilaçları temin edemeyeceğini ve bazılarının yasaklı olduğunu beyan ettiğini, davacının özellikle şirketin bu tür durumlar için kullanılıp kullanılmadığını da bilmediğini,

herhangi bir hukuka aykırılığın içinde yer almak istemediğini, bu tür taleplerin de davacıyı kuşkuya düşürdüğünü, şirket ortaklığından derhal çıkmak istediğini, tüm bu nedenlerle; şirket kurulduğu tarihten itibaren hiçbir faaliyet göstermediği için sürekli zarar ettiğini, --- aslen -------olduğunu, -----yaşadığını ve şirketle alakalı herhangi bir işlem yapmadığını, muhasebeci ücretlerini aksattığı gibi şirketin hiçbir vergisini de ödemediğini,-------- mukim olan hakim ortakların şirketle ilgilenmemesi nedeniyle şirketin kuruluş ve gayesinin gerçekleşmesine imkan kalmadığını, şirketin işleyişi ile ilgili müvekkiline bilgi verilmemesi,

gelir ve bilanço tablosunun düzenlenmemesi, herhangi bir kurul toplantısı yapılmaması, her ay boş beyanname verilmesi, şirketin kuruluş faaliyetinden uzaklaşması ve tamamen faaliyetsiz kalması, basit giderlerin bile ödenmemesi hallerinin müvekkili için haklı sebep olarak değerlendirilmesini ve müvekkilinin ortaklıktan çıkma talebinin kabulüne karar verilmesini, tüm bu nedenlerle; davacı---- davalı şirketteki ortaklıktan ayrılmasına karar verilmesini ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Dava dilekçesi ve tensip tutanağı davalı tarafa usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş, davalı taraf davaya cevap vermemiştir.

DELİLLERİN İNCELENMESİ VE GEREKÇE;Dava.

TTK 638/2.maddesi uyarınca açılan 'şirket ortaklığından çıkmaya izin' davasıdır.Davacı vekili özetle; davacı ile dava dışı -----------tarihinde davalı şirketi kurduklarını, şirketin internet sitesinin kurulmasından sonra faaliyete geçirilebilmesi için doktor ekibi, sağlık personeli ve kiralık işyeri arayışına girdiklerini, diğer ortakların yabancı olması nedeniyle bir tülü bir iş yeri kiralanamadığını, şirketin kuruluş amacının gerçekleştirilemediğini, diğer ortaklara ulaşamadığını, şirketin muhasebecisinin muhasebe masraflarının aylardır ödenmediğini kendisine bildirdiğini, şirket için hiçbir gelir ve bilanço tablosu düzenlenmediğini,

herhangi bir genel kurul toplantısı yapılmadığını, her ay boş beyanname verildiğini ve davacıya şirketin ticari faaliyetleriyle alakalı herhangi bir bilgilendirme yapılmadığını, şirket kuruluşundan bu yana hiçbir vergisinin de ---- ödenmediğini beyan ederek ortaklıktan çıkmasına izin verilmesini dava ve talep etmiştir.Davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan usul hükümleri doğrultusunda basit yargılama usulüne tabi olarak oluşturulan tensibe istinaden yargılamaya başlanmış, yöntemine uygun ön inceleme duruşması açılarak öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş,

hukuki ihtilaf noktaları belirlenmek suretiyle tahkikat aşamasına geçilmiştir.Dava konusu uyuşmazlığın taraflar arasında davacının ortağı olduğu davalı şirketten ortaklıktan çıkma isteğinin haklı sebebe dayanıp dayanmadığı hususunda ihtilaf bulunduğu tespit edilmiştir.İlgili -------müzekkere yazılarak davalı şirketin kuruluşundan bu yana merkez ve şube adresi ile ortak ve yetkililerini gösterir şekilde--------kayıt örnekleri celp edilmiş, davalı şirketin bağlı bulunduğu------müzekkere yazılarak borçluluk durumu ve herhangi bir soruşturma olup olmadığı araştırılmış, davalı şirketin defter ve belgelerinin incelenmesine karar verilerek,

dosya Mali Müşavir ve Ticaret Hukuku alanında nitelikli hesap uzmanı bilirkişilerden oluşan bilirkişi heyetine verilmiştir.Davalı şirketin ihtarata rağmen defter incelemesine katılmaması nedeniyle sadece davalı şirketin ---- kayıtları incelenerek rapor düzenlenmesi istenmiştir.Bilirkişi heyetinin ----- tarihli raporda özetle; "...Davacının haklı nedenle şirketten çıkma hakkının doğduğu,

davalı şirketin bağlı bulunduğu vergi dairesi müdürlüğünden müzekkere ile dosyaya kazandırılan --- ve ekinde yer alan bilanço tabloları incelendiğinde davalı şirket için----- hesapladığı ve bilançonun aktifinde kayıtlı malvarlığı olmadığı anlaşıldığından davacı şirket ortağı---- ayrılma akçesi hesaplanamamıştır..." şeklinde kanaat belirttikleri görülmüştür.Türk Ticaret Kanunu’nun 638 inci maddesinin ikinci fıkrası.

“Her ortak, haklı sebeplerin varlığında şirketten çıkmasına karar verilmesi için dava açabilir.” hükmüne havidir.

Söz konusu ikinci fıkra, aynen 6762 sayılı Kanun’un 551 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmünde olduğu gibi, ortağa haklı sebeplerin varlığında, çıkma davası açabilmesi olanağı sağlamıştır.Davalı şirketin ana sözleşmesinde, bir ortağın tek taraflı iradesi ile şirketten çıkabileceğine dair hüküm öngörülmediğinden T.T.K. madde 638/2 hükmü uyarınca ancak haklı sebeplerin varlığı halinde, şirketten ayrılma hakkı doğan ortak, şirketten ayrılmasına izin verilmesini mahkemeden isteyebilmektedir.Bilindiği üzere, limited şirket bir sermaye ortaklığıdır.

Ancak, anonim şirketlerden farklı olarak, ortakların kişiliklerinin de önem arz ettiği ve kişisel unsurları da bünyesinde barındıran bir ortaklık türü olarak Türk Ticaret Kanunu’nda düzenlenmiştir.

Bir ortağın haklı sebebe dayanarak şirketten çıkma hakkı, mutlak ve vazgeçilmez bir hak olup, bütün ortaklara eşit olarak sağlanmıştır.Haklı sebepler, limited şirket ortaklarının bir araya gelmelerini sağlayan maddi ve kişisel sebepleri ortadan kaldıran böylece şirketin amacına ulaşmasını imkânsız kılan ya da ciddi bir şekilde güçleştiren ya da amacını tehlikeye sokan nedenlerdir.

Doktrinde de haklı sebep, hukuki ilişkinin sürdürülmesini çekilmez hale getiren ve bozucu yenilik doğuran bir bildirim ve dava yolu ile hukuki ilişkiyi sona erdirmek veya değiştirmek yetkisinin kullanılmasını adil gösteren hukuki olgudur şeklinde tanımlanmıştır.

Kar payının ne zaman ve nasıl dağıtılacağına ilişkin açıkça hüküm bulunmasına rağmen şirket tarafından bu usule uyulmamış olması veya bu hususta herhangi bir hüküm bulunmasa da bu hususuta uzunca bir süre karar alınmamış veya kar pay dağıtımı yapılmaması durumunda; kar dağıtımı konusunda hakkaniyete aykırı hallerin ortaklıktan çıkma için haklı sebep teşkil edeceği açıktır. ---------Yukarıda arz ve izah edilen sebepler, tüm dosya kapsamı ve alınan bilirkişi raporu, incelenen------ kayıtlarına göre; davalı şirketin ---- tarihinde 3 ortaklı olarak kurulduğu, davacının şirket ortaklarından biri olduğu,

dava dışı ----- şirketi münferiden temsil yetkisini haiz olduğu, şirketin kurulduğu tarihten itibaren hiçbir faaliyet göstermediği, sürekli zarar ettiği, finansal tabloların düzenlenmediği, herhangi bir kurul toplantısı yapılmadığı, şirketin kâr elde edememesi ve bunun süreklilik taşıması ile şirketin çalışamaz hale gelmesinin şirketten çıkma için haklı neden olarak kabul edilmesi gerektiği anlaşılmakla davanın kabulü ile davacının şirket ortaklığından çıkmasına izin verilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur: