İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/963 K.2024/89

T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2023/963 Esas

KARAR NO:2024/89

DAVA

İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ:28/12/2023

KARAR TARİHİ:09/02/2024

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ----------- dosyası kapsamında müvekkili şirketin hamili olduğu toplam 950.000,00 TL bedelli zayi olan üç adet çek için ödeme yasağı konulması ve iptali istemine ilişkin "Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))" davası açıldığını, müvekkili şirketin yetkili hamil olduğu 3 adet çek hakkında ödemeden men yasağı alındığını, iptali istenen ------- çek için;

davalı ----- tarafından, çek hamilinin müvekkili olduğu ve bu sebeple de çek üzerindeki ihtiyati tedbirin ivedilikle kaldırılmasına karar verilmesi talep edildiğini, bunun üzerine------ çek için "Çek İstirdat" davası açılması yönünde taraflarına 2 haftalık süre verildiğini davanın kabulü ile, davalı tarafça kötü niyetli ve kusurlu olarak iktisap edilen ---------- davalıdan istirdadına ve davacı müvekkil şirkete iadesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili çekin keşide tarihinde çeki ----- takasa ibraz etmiş ancak işbu çek hakkında ------ dosyasından ihtiyati tedbir kararı alındığı ifade edilerek müvekkiline ödeme yapılmayarak çek iade edildiğini, bunun üzerine taraflarına keşideci ----- Mahkemesinde çekin karşılıksız işlemine sebebiyet verme suçundan şikayet yapıldığını, akabinde ------ sayılı dosyasında ---- hakkında icra takibi yapıldığını, ----------sayılı dosyasına çek görüntüsü ibraz edilerek çekin kayıp olmadığı,

form dizayn mimarlıkla yapılan ticari ilişki nedeni ile müvekkiline geçtiği, müvekkilinin yetkili hamil olduğu bildirilmiş ve çekteki ihtiyati tedbirin kaldırılması talep edildiğini, izah edildiği üzere müvekkili kendinden önceki ciranta olan --------- ile yapmış olduğu ticari ilişki üzerine işbu çeki usulüne uygun almış ve çekin yasal hamili durumunda olduğunu, yapmış olduğu icra takibinde taraflarca herhangi bir borca itiraz yapılmadığı gibi herhangi bir menfi tespit davası da açılmadığını, çekin keşidecisi ve cirantaları olan şirketlerin yetkilileri hakkında -----suç duyurusunda bulunulduğunu, izah olunan sebeplerle;

haksız ve mesnetsiz davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Dava, TTK 792. maddesi gereğince çek istirdatı talebine ilişkindir.Davacı vekiline arabuluculuk son tutanak aslının dosyaya sunması için muhtıra çıkarılmış, davacı tarafça 08.02.2024 tarihli dilekçe ile dava açılmadan önce arabuluculuğa başvurulmadığı beyan edilmiştir.Arabuluculuk Kanunu ile bazı hukuki uyuşmazlıklar yönünden, bir yandan tarafların iradeleriyle kendi çözümlerini üretebilmeleri ve daha hızlı sonuç elde edilebilmeleri,

öte yandan da mahkemelerin iş yükünün azaltılması amacıyla yine mahkemeler aracı kılınarak bazı tür hukuk uyuşmazlıklarında alternatif uyuşmazlık çözüm yöntemi olarak “Arabuluculuk” müessesesi benimsenmiştir.Hukuk uyuşmazlıklarının arabuluculuk yöntemi ile çözülmesi ihtiyari olmakla birlikte, 6325 sayılı Kanun’da 06.12.2018 tarihli ve 7155 sayılı Kanun ile yapılan değişiklikle, mahkemelerin iş yükünün azaltılması için bazı tür uyuşmazlıklar için mahkemeye başvurmadan önce bir dava şartı olarak “zorunlu arabuluculuk” şartı getirilmiştir.

Bu bağlamda aynı kanun ile 6102 sayılı TTK’nın 5/A maddesi ile getirilen düzenlemede, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulması bir dava şartı olarak kabul edilmişti.

28/3/2023 tarihli ve 7445 sayılı Kanunun 31 inci maddesiyle bu fıkrada yer alan “paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında” ibaresi “para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında” şeklinde değiştirilmiş, bu hükmün yürürlük tarihi 01/09/2023 olarak kabul edilmiştir.

Başka bir deyişle 7445 sayılı kanun gereği 01/09/2023 tarihinden sonra konusu para olan menfi tespit ve istirdat davalarında da dava açılmadan önce arabuluculuğa başvurulması gerekmektedir.6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu’nun 18/A maddesine göre, ilgili kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olmasının dava şartı olarak kabul edilmiş olması durumunda, davacının arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılmadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorunda olduğu,

bu zorunluluğa uyulmaması halinde mahkemece davacıya, son tutanağın bir haftalık kesin süre içinde mahkemeye sunulması gerektiği, aksi takdirde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiyenin gönderilmesi gerektiği düzenlenmiştir.

Yine mahkemece gönderilen ihtarın gereği yerine getirilmez ise dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın mahkemece davanın usulden reddine karar verilmesi ayrıca arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması halinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilmesi gerektiği hüküm altına alınmıştır.Dava açılmadan önce arabulucuya hiç başvurulmamış olması dava şartı yokluğu sebebiyle davanın reddini gerektiren bir husus olup,

arabulucuya başvurulmuş olmakla birlikte anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslının veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğinin mahkemece verilen kesin süre içerisinde sunulmamış olması ise davanın usulden reddi yaptırımına bağlanmıştır. ----- Ayrıca belirtmek gerekir ki, arabuluculuk özel dava şartı tamamlanabilir bir dava şartı olmayıp, davanın esasına girilmeden arabuluculuk işleminin tamamlanması gerekmektedir.

Belirtmek gerekir ki 28/03/2023 tarihli ve 7445 sayılı Kanunun 31 inci maddesiyle değişik 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu md.5.A /1 uyarınca iş bu çek istirdatı davası, arabuluculuğa tabidir ve bu husus dava şartıdır. ----------Somut olayda, davanın 28/12/2023 tarihinde açıldığı, dava açılmadan önce arabuluculuk faaliyetinin yerine getirilmemesi sebebiyle davanın 6325 Sayılı HUAK 18/A ve TTK 5/A maddesi gereğince davanın usulden reddine karar verilmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.