İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/148 K.2025/217

T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO: 2024/148 ESAS

KARAR NO: 2025/217

DAVA

İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 27.02.2024

KARAR TARİHİ: 18.03.2025

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirketin toptan gıda, temizlik ve otelcilik malzemeleri satan bir şirket olduğunu, davalı şirket ile arasında cari hesap olarak bir takım ticari alışverişler yapıldığını ve bunun karşılığında davacı şirkete dönem dönem ödemeler gerçekleştirildiğini, bu kapsamda ortaya çıkan davacı şirket ile davalı şirket arasında ------ tarihleri arasını kapsayan cari hesap ekstresi dava dilekçesi ekinde sunulduğunu, bu ekstreden de anlaşıldığı üzere davacı şirketin toplamda 600.158,75-TL'lik fatura kestiğini ve ürün teslim etmiş iken davalı şirketin buna karşılık 515.225,20-TL'lik ödeme gerçekleştirdiğini,

bakiye kalan 84.933,55-TL'nin ise davacı şirketin uzunca bir süre beklemiş olmasına rağmen davalı şirket tarafından ödenmediğini, bu nedenle taraflarınca bahse konu cari hesap ekstresi bakiyesinin 03.11.2023 tarihinde ------ esas sayılı dosyası üzerinden takibe konu edildiğini ve davalı tarafa ödeme emrinin tebliğ edildiğini, davalı tarafça ise haksız bir şekilde takibe itiraz edildiğini ve icra takibinin durdurulmasına neden olunduğunu ancak gerek davacı şirket gerekse davalı şirket hesapları, ticari defterleri, cari hesap ekstresi kayıtları incelendiğinde davalı tarafın itirazının haksız olduğunu,

davacının usulüne uygun bir şekilde faturaları kestiğini, davalı şirketin ise bu faturaları ticari kayıtlarına işlediğini, herhangi bir itirazının da olmadığını, tüm bu nedenlerle; davanın kabulü ile ---- esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptalini, davacının yaşadığı mağduriyet göz önüne alındığında en az %50 oranında icra inkar tazminatına, mümkün olmaması halinde %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesini, işbu tazminat kalemine karar tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesini, yargılama gideri ve karşı vekalet ücretinin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasında bir takım ticari alışverişler yapıldığını, davacı tarafın sözleşme uyarınca davalı şirkete teslim etmesi gereken ürünleri eksik teslim ettiğini, ürünlere ilişkin tarafların anlaşmış olduğu bedelden farklı olarak fahiş bedel üzerinden fatura kesildiğini ayıca davacı tarafından irsaliyesiz fatura dahi kesildiğini, davalı şirket tarafından söz konusu faturalara iade fatura düzenlendiğini ve karşı tarafça söz konusu iade faturalarına itiraz edilmediğini,

davacı tarafın ------ tarihleri arasını kapsayan cari hesap ekstresine istinaden davacı şirketin toplamda 600.158,75-TL'lik fatura kestiğini ve ürün teslim etmiş olduğu halde davalı şirketin ödemeyi yapmadığını bu nedenle 84.933,55-TL bakiye alacağı olduğunu iddia ettiğini ancak ekte sunmuş oldukları davalı şirkete ait cari hesap ekstresi ve bilirkişi incelemesi sonucu tespit edileceği üzere davalı şirketin herhangi bir borcunun bulunmadığını, davacı tarafından davalı şirkete 84.933,55-TL fatura kesilmişse de davacının, söz konusu faturaya konu ürünleri davalı şirkete teslim etmediğini, taraflarınca konu faturaya itiraz edildiğini,

davacının dava dilekçesinde her ne kadar faturalara dayalı bir alacaktan bahsetmişse de faturaların tek başına alacağın varlığını kanıtlayamayacağını, faturalarla birlikte aynı zamanda fatura konusu işlemin gerçekleştiğinin ispatlanması gerektiğini ayrıca davacı tarafın dava dilekçesinde iddia etmiş olduğu hususları ispat yükü altında olduğunu, tüm bu nedenlerle, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile her halde haksız ve mesnetsiz ikame edilen davanın reddini, icra inkar tazminatı talebinin reddini, vekalet ve yargılama giderlerinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN İNCELENMESİ VE GEREKÇE;Dava; ---- sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali davasıdır.Davacı vekili özetle; davacı ile davalı arasında satış ilişkisi bulunduğunu, bu ilişkiden kaynaklı olarak faturaya ve cari hesaba dayalı olarak alacaklı olduklarını, başlatılan icra takibine davalının haksız şekilde itiraz ettiğini beyan ederek itirazın iptalini dava ve talep etmiş; davalı vekili ise;

davacı tarafın sözleşme uyarınca davalı şirkete teslim etmesi gereken ürünleri eksik teslim ettiğini, ürünlere ilişkin tarafların anlaşmış olduğu bedelden farklı olarak fahiş bedel üzerinden fatura kesildiğini, bu nedenle davalının iade faturaları düzenlendiğini, davacının söz konusu iade faturalarına itiraz etmediğini beyan ederek davanın reddini istemiştir.Davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan usul hükümleri doğrultusunda basit yargılama usulüne tabi olarak oluşturulan tensibe istinaden yargılamaya başlanmış, yöntemine uygun ön inceleme duruşması açılarak öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş,

hukuki ihtilaf noktaları belirlenmek suretiyle tahkikat aşamasına geçilerek deliller toplanmış, taraf şirketlerin cari hesaba konu yıllara ilişkin---- kayıtları bağlı oldukları vergi dairelerinden getirtilmiş, icra dosyası celp edilerek incelenmiş, bilirkişi raporu alınmış ve dava sonuçlanmıştır.Taraflar arasında ticari ilişki bulunduğu hususunun ihtilafsız olduğu; ihtilafın; davacının mal/hizmet teslimini gereği gibi ve süresinde yapıp yapmadığı, davalının teslim edilen mal/hizmet karşılığı ödemede bulunup bulunmadığı, davacının takip tarihi itibariyle cari hesaptan kaynaklı alacaklı olup olmadığı,

bu kapsamda itirazın iptali ve icra inkar tazminatı şartlarının oluşup oluşmadığı hususlarında toplandığı görülmüştür.------ esas sayılı icra dosyasının yapılan incelemesinde; dosyanın alacaklısının davacı, borçlusunun davalı olduğu, davacı alacaklının, cari hesap alacağına dayalı olarak,

84.933,55-TL asıl alacak ve 3.780,71-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 88.714,26-TL üzerinden takip başlattığı görülmüştür.Davacının merkez adresi ----olmakla, davacının ---- yılına ilişkin tüm yasal ticari defterleri üzerinde mahkememizce resen seçilecek bir mali müşavir bilirkişi eşliğinde bilirkişi incelemesi yapılması için --- Nöbetçi ATM'ye talimat yazılmıştır.Bilirkişinin 14/10/2024 tarihli raporunda özetle; "...İncelemesi yapılan davacının 2022 - 2023 yılı Envanter defterleri muhasebe usul ve esaslarına göre tanzim edildiği TTK ve VUK hükümlerine göre düzenlendiği,

ticari defterler birbirlerini teyit ettiği, davacıya ait incelemesi yapılan 2022 - 2023 yılı yevmiye ve defteri-i kebir defterlerin e-defter olarak tutulduğu, 1 Sıra nolu E-Defter Genel Tebliğine göre açılış tasdiklerinin usulüne uygun olarak süresinde GİB internetten yapıldığı, 2022- 2023 Yılı Yevmiye ve Defter-i Kebir’in sistem üzerinden süresi içerisinde ---- yüklendiği, kayıtların TTK ve VUK hükümleri ve muhasebe usul ve esaslarına uygun tutulduğu, davacının 2022- 2023 yılı ticari defterini kendi lehine delil olarak kullanabileceği;

davacının ticari defter kayıtlarına göre, davacı ile davalı arasında 2022 yılı içinde herhangi bir ticari ilişkinin olmadığı, davacının ticari defter kayıtlarına göre davacı ile davalı arasındaki ticari ilişkinin, 02.03.2023 tarihinde başladığı ve 29.07.2023 tarihinde sona erdiği, davacının ticari defter kayıtların göre, takip tarihi olan 03.11.2023 tarihi itibariyle davacının davalıdan 84.933,56 TL asıl alacağı olduğu, davacının ticari defter kayıtlarına göre, takip tarihi sonrası davalı tarafından davacı adına takip aslı kadar 84.933,56 TL'lik mal veya hizmet satış faturası düzenlendiği,

akabinde ise 13.11.2023 tarihinde davacı tarafından davalıya aynı miktarda mal veya hizmet satış faturası düzenlendiği, davacının takip ve 31.12.2023 tarihi itibariyle davacının davalıdan 84.933,56 TL asıl alacağı olduğu..." şeklinde kanaat bildirildiği görülmüştür.Davacının defter ve belgelerinin incelenmesi akabinde davalının defter ve belgelerinin incelenmesi için dosya Mali Müşavir bilirkişiye verilmiştir.Bilirkişinin 02/01/2025 tarihli raporunda özetle; "...A- Ticari Defterlerin Usulüne Uygun Tutulup, Tutulmadığı Yönünden: Sayın Mahkemenin vermiş olduğu görev ve yetki ile,

davalı davalı ---- yılında elektronik ortamda tutulan mükellef olduğu, GIB onaylı Defter-i Kebir ve Yevmiye defterlerinin ilişkin e-defter beratlarının T.T.K’ nu ve V.U.K’ nu hükümlerine göre süresinde yapıldığı, ticari defterlerin usulüne uygun tutulduğu, davalı şirketin kendi defter kayıtlarının birbirini doğruladığı ve sahibi lehine delil niteliği taşıdığı görülmüştür. Davacı ----- ticari merkezinin Konya

ilinde olduğu, -----Ticaret Mahkemenin görevlendirmiş olduğu --- Mali Müşavir Bilirkişi -------- tarihli raporunda incelenen ticari defterlerin GIB onaylı Defter-i Kebir ve Yevmiye defterlerinin ilişkin e-defter beratlarının T.T.K’ nu ve V.U.K’nu hükümlerine göre süresinde yapıldığı, ticari defterlerin usulüne uygun tutulduğu yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir.

B- Davacının Alacak Talebi Yönünden: davacı----- sayılı takip dosyasındaki 84.933,55 TL tutarlı asıl alacak talebine ilişkin yapılan mali inceleme neticesinde; davacı şirketin raporun 4.b. bölümünde talimat ile incelenen kendi ticari defter kayıtlarında; davalı açık hesabında 03/11/2023 takip tarihi itibariyle 84.933,56 TL tutarında alacaklı gözüktüğü, hesap hareketleri irdelendiğinde;

takip tarihinden sonra davalı şirketin davacı şirkete 84.933,56 TL “Sezonda Alıştan Uğratılan Fahiş Fiyat Farkı ” açıklaması ile düzenlemiş olduğu faturanın davacı defterlerinde önce davalı lehine, akabinde 13.11.2023 tarihinde aynı tutarda bu sefer davalı aleyhine kayıt yapıldığı görülmüştür.

Davalı şirketin ise raporun 4.b.1. bölümünde incelenen kendi ticari defterlerinde---- takip tarihi itibariyle 398.023,56 TL tutarında borçlu gözüktüğü, takip tarihinden sonra ----- açıklaması ile davacı aleyhine alacak kaydettiği, bu durumda 2023 yılı sonu itibariyle davalı şirketin davacı şirkete 313.090,00 TL tutarında borçlu gözüktüğü görülmüştür.

Tarafların ticari defter kayıtları arasındaki uyumsuzlar raporun 4.b.2. bölümde detaylı olarak incelenmiş olup; davalı şirketin davacıya yapmış olduğu

toplamda 308.209,31 TL (3.000,00 TL+305.209,31 TL) ödeme kaydı ve davalının davacı lehine borç kaydetmiş olduğu 4.790,69 TL (2.943,14 TL+1.847,55 TL) tutarlı faturalardan ibaret olduğu görülmüştür.

Raporun 4.c. bölümünde her iki tarafın karşılaştırmalı olarak incelenen ------ formlarının birbirleri ile uyumlu olduğu, --- bildirimine konu edilen faturaların tarafların ticari defter kayıtlarına lehte ve aleyhte borç/alacak olarak kaydettikleri faturalardan ibaret olduğu görülmüştür.

Davalı her ne kadar davacı ile ticari ilişkilerinde davacının düzenlemiş olduğu faturalarında satış fiyatlarının fahiş fiyat üzerinden düzenlendiği iddia etmiş olsa da, bu hususa ilişkin dosya kapsamında somut bir belgenin bulunmadığı, Özetle; davalının davacının düzenlemiş olduğu tüm faturaları önce kendi ticari defterlerinde sonrasında da bağlı bulunduğu vergi dairesi müdürlüğüne --- formlarıyla bildirimde bulunduğu görülmüştür.

Hiç kimsenin başkasına ait faturayı sebepsiz yere “alım” olarak kendi aleyhine vergi dairesine beyan etmeyeceğinden ve kendi defterlerine kendi borcu olarak kaydetmeyeceğinden işbu fatura içeriği malların davalı tarafa teslimine ilişkin karinelerin oluştuğunun söylenebileceği, bu kez ispat yükünün davalı tarafa geçtiği, davalının işbu mal/hizmeti almadığını veya fatura bedelinin tamamını ödediğini ispat etmesi gerektiği..." şeklinde kanaat bildirildiği görülmüştür.Kural olarak,

bir vakıadan kendi lehine haklar çıkaran/iddia eden taraf, o vakıayı ispat etmeye mecburdur (4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 6.maddesi).İspat yüküne ilişkin bu genel kural, itirazın iptali davaları için de geçerlidir. Yani, itirazın iptali davalarında da ispat yükü bakımından bir değişiklik olmayıp, bu genel kural uygulanır.

Bu davalarda da bir vakıadan kendi lehine haklar çıkaran (iddia eden) taraf o vakıayı ispat etmelidir.Öncelikle taraflar arasında akdi ilişki bulunduğunun ispat kulfeti davacı taraftadır. Davacının, davalı ile arasında mal/hizmet satışına dair iddiasını ispat etmesi gerekir. Davacının akdi ilişkinin varlığını ispatlaması durumunda ispat yükü yer değiştirir ve davalıya geçer.

Tüm dosya kapsamı, taraf iddia, savunma, toplanan deliller ve alınan bilirkişi raporu hep birlikte değerlendirildiğinde; defter kayıtlarına göre, taraflar arasındaki ticari ilişkinin ----- tarihinde başladığı, dosyaya kazandırılan ----- Formalarına göre davacının 2023 yılında davalıya 38 adet mal/ hizmet satış faturası ile 590.064,75-TL’lik satış yaptığı, 8 adet fatura karşılığı 284.315,60-TL tutarında davalı şirketten “alış” bildiriminde bulunduğu; davalının ise 2023 yılında 38 adet fatura karşılığı 590.064,75-TL tutarında davacı şirketten “alım” bildiriminde bulunduğu,

aynı dönemde 8 adet fatura karşılığı 284.315,60-TL tutarında davacı şirkete “satış” bildiriminde bulunduğu, tarafların ---------bildirimlerinin uyumlu olduğu; davalı şirketin incelenen kendi ticari defterlerinde davacı şirkete takip tarihi itibariyle 398.023,56-TL tutarında borçlu gözüktüğü, takip tarihinden sonra davalının 09/11/2023 tarihli, KDV DAHİL 84.933,56 TL “Sezonda Alıştan Uğratılan Fahiş Fiyat farkı ” açıklaması ile davacı aleyhine iade faturası düzenlendiği, bu kayıttan sonra 2023 yılı sonu itibariyle davalı şirketin davacı şirkete 313.090,00-TL tutarında borçlu gözüktüğü;

tarafların ------ kayıtlarındaki uyum karşısında, davacı tarafından davalıya mal/hizmet tesliminin yapıldığına dair karine oluştuğu, davacının ticari ilişkiyi ve mal/hizmet teslimini ispat ettiğinden, ispat yükünün davalı tarafa düştüğü, davalının karinenin aksini veya ödeme yaptığını ispat etmesi gerektiği, davalının ödeme yaptığına ve ----- kaydının gerekçesine dair bir delil sunmadığı anlaşılmakla, davacı davasını asıl alacak yönünden ispat ettiğinden davasının kısmen kabulüne karar verilmiş;

davacının davalıyı temerrüde düşürdüğüne dair bir delil olmadığından takipteki işlemiş faize dair fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiş, alacak likit ve itiraz haksız olduğundan icra inkar tazminatı talebi kabul edilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur: