İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/396 K.2025/69

T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2024/396 Esas

KARAR NO: 2025/69

DAVA

Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 03/06/2024

KARAR TARİHİ: 28/01/2025

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili ----- ticaretle uğraştığını, ------ geliştirdiğini, bu projeye göre internet üzerinden her şehrin meşhur ürünlerinin satıldığı---- kurulmasını öngördüğünü, bu kapsamda ------alan adlı bir internet sitesi kurduğunu, bu internet sitesinin geliştirilmesi için çalışmalara başladığını, bu fikrini de ortak bir yakınları aracılığıyla tanıştığı ve yazılımcı olduğunu söyleyen davalı ---- ile paylaştığını, davalı -------isimli bir yazılım firması sahibi olduğunu ve müvekkilinin bu projesinin eksik kalan kısımlarını hayata geçirebileceğini söylediğini, bu iş için müvekkilinden 25 bin Amerikan doları para talep ettiğini,

müvekkilinin de bu talebe karşılık elinde nakit parası olmadığını, ------ marka arabasının olduğunu, bu arabayı verebileceğini beyan ettiğini, davalı ---- de bu teklifi kabul ettiğini, müvekkilinin de aracını bu anlaşma kapsamında ---- tarihinde şüpheli ---- oğlu olan ------- bedelsiz olarak devrettiğini, araç devrinden bir gün sonra da o günkü kur ile 25 bin dolar karşılığı 465 bin TL olarak hesaplandığını, aracın değerinden 465.000 TL düşülüp kalanını bir gün sonra 125 bin TL olarak----- kendi hesabından müvekkilinr ---- yaptığını, daha sonra müvekkili ile davalı ------aralarındaki anlaşmayı yazılı metin haline getirdiğini,

(anlaşma ----------- isimli firma ile imzalanmıştır), tek nüsha olarak hazırlanan 25.11.2022 tarihli bu sözleşme davalı ------- kaldığını, bu sözleşmede yapılacak olan işle ilgili olarak bu internet sitesi ve uygulamanın, iş bittikten sonra, tüm kontrolü müvekkilinin de olacak şekilde hazırlanması konusunda mutabık kalındığını, sözleşme hazırlandıktan sonra müvekkilinin sözleşmenin bir nüshasının kendisine verilmesini talep ettiğinde, davalılar tarafından şirket kaşesinin yanında olmaması,

sözleşmenin avukatta olması gibi bahanelerle müvekkilinin talebinin geçiştirildiğini, müvekkilinin ısrarlı talepleri karşısında müvekkiline üzerinde mutabık kalınan sözleşmeden farklı bir sözleşme gönderildiğini, müvekkilinin bu durumu fark etmesi üzerine yine oyalayıcı ifadeler kullanılarak müvekkiline asıl sözleşmenin gönderilmediğini, müvekkilinin yapılan anlaşma gereği 25 bin dolar para karşılığı arabasını diğer davalı -------vermiş olmakla birlikte;

davalılar tarafından anlaşmanın şartlarına uyulmadığını, bu anlaşmanın gereğinin yerine getirilmediğini, bu süreçte Müvekkilin anlaşma şartları gereği, internet sitesindeki bazı eksiklerin (ödeme sistemi kurulumu eksikliği, mobil uygulama eksikliği, görsel eksiklikler vb.) giderilmesini talep etmesine karşılık davalılar tarafından bu eksiklikler giderilmediği gibi, şifahi olarak söz konusu anlaşmanın gereğinin yerine getirilmesi için fazladan 500.000 TL, internet sitesinin yıllık kira bedeli olarak da 100 bin TL ücret talep edildiğini,

bu ödemenin yapılması durumunda dahi sitenin tüm kontrolünü müvekkiline verecek şekilde bir tasarım yapmaktan özellikle kaçındığını, müvekkilinin bu yöndeki taleplerini görmezden geldiğini, söz konusu sitenin müvekkili tarafından etkin bir şekilde kullanılamamakta ve müvekkilinin ciddi anlamda yatırım yaptığı bu işten dolayı zarara uğradığını, ticari hayatının bitme noktasına geldiğini,

müvekkilinin devrini yaptığı -------- arabanın bedelinin günümüz şartlarına göre hesaplanarak bedelin denkleştirici adalet ilkesi ışığında sebepsiz zenginleşme uyarınca davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsil edilmesi amacıyla dava açtıklarını belirterek açıklanan nedenlerle;

sebepsiz zenginleşmeye dayalı olarak müvekkili tarafından ------ arabanın gerçek değerinin belirlenmesi suretiyle şimdilik 10.000,00 TL bedelin dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile müvekkiline ödenmesini, yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davaya bakmakla görevli mahkeme asliye hukuk mahkemeleri olduğunu, görevsiz mahkemede ikame edilen davanın usulden reddi gerektiğini, davayı kabul anlamına gelmemek kaydıyla dava konusu edilen alacak zamanaşımına uğramış olduğunu, davanın zamanaşımı nedeniyle reddi gerektiğini, davada müvekkili---- husumet tevcih edilemeyeceğinden davanın müvekkilİ----- yönünden aktif husumet yokluğu nedeniyle reddi gerektiğini, davacının iddia ettiği alacağın belirli/belirlenebilecek durumda olduğunu, davacının belirsiz alacak davası açmakta hukuki yararı bulunmadığını, davanın bu yönüyle de usulden reddi gerektiğini, dava konusu aracın bedelinin,

diğer bir anlatımla zenginleşme iddiasına konu tutarın, araç satış sözleşmesinde yazılı olduğunu, bu bağlamda davacının iddia ettiği alacak belirli/belirlenebilir olduğunu, bu hususta bir imkansızlık bulunmadığını, müvekkili ---- unvanlı şahıs firması bünyesinde yazılım alanında iştigal ettiğini, diğer müvekkili ---- ise müvekkili----- oğlu olduğunu, müvekkil ---- davacı ile; iş dolayısıyla gittiği bir---- seyahatinde, ortak bir tanıdık vasıtasıyla tanıştıklarını, daha sonra davacının müvekkili ------ gittiğini, davacının, internet üzerinden satışla ilgili işlerini geliştirmek istediğinden, ancak bu işlerin sermaye gerektirdiğinden,

bu iş için aracını satmayı düşündüğünden bahsettiğini, buna istinaden müvekkil ---- davacıya aracın özelliklerini sorduğunu, buna istinaden davacı ile müvekkili ---- davacının---- plakalı,----- noterde tanzim ve imza ettiğini, aracın satış bedelinin ---- olduğunu, müvekkili ------ davacıya noterdeki satıştan hemen önce elden, bakiye kalan 125.000,00-TL’sini ise banka yoluyla ödendiğini, bakiye kalan tutara ilişkin -------plaka aracın kalan ödemesi’ açıklamasını içerir dekont sureti de dilekçe ekinde sunduğunu, araç satışı gerçekleştikten sonra davacının;

müvekkili ------ işyerine geldiğini, yine internet üzerinden yaptığı ticaretten, işini geliştirmek istediğinden, bunun için de internet sitesini geliştirmesi gerektiğinden bahsettiğini, müvekkili ------ yapamayacağını sorduğunu, davalı da davacıya yardımcı olabileceğini söylediğini, müvekkilinin vereceği hizmeti 25.000-USD mukabilinde verebileceğini ve yazılı sözleşme imzalamaları gerektiğini söylediğini, buna karşılık davacının, fiyat uygun, ben size bilgilerimi ve yapmak istediğim geliştirmeleri göndereyim, siz üzerine çalışın, bir ara uğrayıp sözleşmeyi de imzalarım tabi ki dediğini,

buna istinaden müvekkili ------ davacının internet sitesini geliştirmek üzere çalışmalara başladığını, her aşamada davacıya sözleşme imzasını hatırlattığını, fakat davacının her seferinde çeşitli bahanelerle sözleşme imzalamaktan imtina ettiğini, müvekkil -----çalışmalara başlamış ve devam ediyor olmasına rağmen, davacının sözleşme imzasından imtina etmesi üzerine davacıdan öncelikle sözleşme bedelini ödemesini istediğini, ödemediği takdirde hizmeti vermeye devam edemeyeceğini söylediğini, davacının, sözleşme imzalanmasına ilişkin tüm talepleri karşılıksız bıraktığını,

müvekkili ---- o tarihe kadar yapmış olduğu çalışmaların/verdiği hizmetlerin bedelini de ödemediğini, müvekkili ---- davacıdan satın aldığı aracın bedelini davacıya tamamen ödemiş olmakla davacıya hiçbir borcu bulunmadığını, müvekkil ---- ise davacıdan alacaklı olduğunu belirterek açıklanan nedenlerle; davanın reddini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, sözleşme kapsamında davalıya devredildiği iddia olunan araç bedelinin, sözleşme şartları yerine getirilmediği iddiasına dayalı davalılarsan tahsili talebine ilişkindir.Görevle ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olup, taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilir. Taraflar da yargılama bitinceye kadar görev itirazında bulunabilirler.

Görev itirazı yapılmamış olsa bile re'sen mahkeme, ilk önce görevli olup olmadığını inceleyip karara bağlamalıdır.Burada Ticaret mahkemelerinin görevi ile ilgili bilgi vermekte fayda bulunmaktadır.Mutlak ticari davalar, tarafların tacir olup olmadığına ve işin bir ticari işletmeyi ilgilendirip ilgilendirmediğine bakılmaksızın ticari sayılan davalardır. Mutlak ticari davalar, TTK'nun 4/1. maddesinde bentler halinde sayılmıştır.

Bunların yanında Kooperatifler Kanunu (m.99), İcra İflas Kanunu (m.154), Finansal Kiralama Kanunu (m.31), Ticari İşletme Rehni Kanunu (m.22) gibi bazı özel kanunlarda belirlenmiş ticari davalar da bulunmaktadır.Nispi ticari davalar, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması halinde ticari nitelikte sayılan davalardır. TTK'nun 4/1. maddesine göre, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan ve iki tarafı da tacir olan hukuk davaları ticari dava sayılır.

Bu hükme göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için, hem iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi hem de iki tarafın tacir olması gereklidir. Bu şartlar birlikte bulunmadıkça, uyuşmazlık konusunun ticari iş niteliğinde olması veya ticari iş karinesi sebebiyle diğer taraf için de ticari iş sayılması davanın ticari dava olması için yeterli değildir.

Eldeki dosyada, dava mutlak ticari davalardan olmadığı gibi, davacının gerçek kişi ticari işletme kaydı olmadığı gibi mükellefiyet kaydının da bulunmadığı anlaşıldığından davaya bakma görevinin Asliye Hukuk Mahkemesi'ne ait olduğu kanaatine varılarak mahkememizin görevsizliğine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.