İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/572 K.2025/112

T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2024/572 Esas

KARAR NO: 2025/112

DAVA

Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 04/08/2024

KARAR TARİHİ: 06/02/2025

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı arasında 11 Ocak 2012 tarihinde ---------- Noterliğinin 11 Ocak 2012 tarih ve ----------- yevmiye numaralı Araç Satış Sözleşmesi ile ------------ plaka numaralı aracın satışı müvekkilime yapıldığını, yine bu satış sözleşmesi nedeniyle aynı gün ------------ Noterliğinin 11 Ocak 2012 tarih, ----------- yevmiye numaralı borç ve rehin sözleşmesi ile ----------- plaka sayılı araç üzerine davalı lehine 25.000,00 TL rehin bedeli ile rehin konulduğunu,

25.000 TL bulunan rehin bedeli faiz ve enflasyon karşısında bedelin artması gerektiği görüşü sebebiyle müvekkili bahse konu rehin bedeli 36.000 TL olarak 19.06.2013 tarihinde --------- nolu hesaptan ---------- Çek No ödemesi şeklinde ödendiğini beyanla adli yardım talebinin kabulüne, müvekkilinin maddi durumu olmaması sebebiyle teminatsız olarak ihtiyati tedbir talebinin kabulüne, geçici talep sonucumuz 100.000 tl'den az olmamak üzere zararın, rehin bedelinin ödendiği tarih 19.06.2013 'den itibaren yasal faiz ile birlikte davalıdan tahsiline,

ihtarname masrafları dahil olmak üzere tüm yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin de davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalıya usulüne uygun dava dilekçesinin tebliğine rağmen davaya cevap sunmadığı görülmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, taraflar arasındaki satış sözleşmesine konu araç üzerindeki rehin sözleşmesine aykırılık sebebiyle uğranılan zararın tahsili talebine ilişkindir.

Davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan usul hükümleri doğrultusunda basit yargılama usulüne tabi olarak oluşturulan tensibe istinaden yargılamaya başlanmış yöntemine uygun ön inceleme duruşması açılarak öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, hukuki ihtilaf noktaları belirlenmek suretiyle tahkikat aşamasında deliller toplanmış, --------- Vergi Dairesinden tarafların vergi kayıtları celp edilmiş, ---------- Odası'ndan tarafların esnaf kaydı bilgileri celp edilmiş, --------- Ticaret Odasından tarafların gerçek kişi ticari işletme kaydı bilgileri celp edilmiş ve dava sonuçlandırılmıştır.Görev hususu kamu düzenine ilişkin olup,

dava şartı olması sebebiyle davanın her aşamasında mahkemece resen gözetilmesi gerekir. Mahkememizce görev husus öncelikli olarak incelenmiştir. Burada Ticaret mahkemelerinin görevi ile ilgili bilgi vermekte fayda bulunmaktadır. Ticari dava ve ticari iş birbirinden farklı iki ayrı kavramdır. Her ticari dava ticari iş olmakla birlikte, her ticari iş ticari dava olmamaktadır. TTK' nun 5(1) maddesi uyarınca ticari davalara bakma görevi Asliye Ticaret Mahkemesine aittir.

Dolayısıyla ticari iş kapsamında olmakla birlikte ticari dava sayılamayan durumlarda ticaret mahkemeleri görevli olmayacak, uyuşmazlığın niteliğine göre diğer mahkemelerin görev hususu değerlendirilecektir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 4. maddesine göre bir davanın ticari dava sayılması için; uyuşmazlık konusu işin taraflarının her ikisinin birden tacir ve her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili olması yada tarafların tacir olup olmadıklarına veya işin tarafların ticari işletmesi ile ilgili olup olmamasına bakılmaksızın, TTK da veya diğer kanunlarda o davaya Asliye Ticaret Mahkemesinin bakacağı yönünde bir düzenleme bulunması, diğer bir deyişle mutlak ticari dava olması gerekmektedir.

Somut dosya bakımından; gelen müzekkere cevapları dikkate alındığında davacının tacir kaydının bulunmadığı, işletme defteri esasına göre defter tuttuğu bu sebeple davacı --------- tacir olmadığı anlaşılmıştır. Eldeki davada davacı tacir olmadığı gibi dava konusu araç satış sözleşmesine konu rehnin hukuka aykırı şekilde kaldırılmaması sebebiyle uğranılan zarardan kaynaklanan uyuşmazlık da, Türk Ticaret Kanunu'nun 4. maddesinde öngörülen mutlak ticari davalardan değildir.

Ayrıca belirtmek gerekir ki, taraflar arasında düzenlenen "Borç ve Rehin Sözleşmesi" TTK 4-/1-b bendindeki "Türk Medenî Kanununun, rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ilâ 969 uncu maddelerinde," kapsamında da değildir.

O halde olayda tarafların sıfatına ve davanın niteliğine göre nispi ya da mutlak nitelikteki bir ticari dava söz konusu değildir.Tüm dosya kapsamı, taraf iddia ve savunmaları ve bütün deliller birlikte değerlendirildiğinde; davalının tacir olmaması, eldeki davanın mutlak ya da nispi ticari dava olmaması sebebiyle mahkememizin davaya bakmakla görevli olmadığı ve uyuşmazlığın çözüm yerinin Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğu anlaşıldığından mahkememizin görevsizliği nedeniyle davanın dava şartı yokluğu yönünden usulden reddine karar verilmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.