İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/667 K.2025/855

T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/667

KARAR NO : 2025/855

DAVA

Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 13.12.2023

KARAR TARİHİ : 23.10.2025

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili tarafından davalıdan, internet üzerinden ------- gözlük alındığını ancak satın alınan sanal gerçeklik gözlüğü uygulama geliştirme için alınmış olmasına rağmen belli bir süre sonra hata verdiğini, bunun üzerine ilgili firmayla görüşülerek hata ve ayıplarının bildirildiğini ve firmanın da onayı ile 29 Mart 2023 tarihinde (garanti süresi içinde) firmaya gönderildiğini ancak ilgili firma tarafından ayıpsız değişim yapılmadığı gibi ayıplı gözlüğü de garanti süresi içinde olunmasına rağmen bugüne kadar herhangi bir şekilde tamir/iade etmediğini,

parça beklediğini beyan ederek aylarca oyaladığını ve akabinde geri dönüş de yapmadığını, tüm bu nedenlerle; dava konusu ------gözlüğün ayıpsız misli ile değişimini, bunun herhangi bir şekilde mümkün olmaması halinde fatura bedelinin avans faizi ile taraflarına iadesini, yargılama gideri ve ücreti vekaletin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Dava dilekçesi ve tensip tutanağı davalı tarafa usulüne uygun tebliğ edilmiş olup, davalı taraf davaya cevap vermemiştir.

DELİLLERİN İNCELENMESİ VE GEREKÇE

Dava; ayıp iddiasına dayalı misliyle değişim, terditli olarak satış bedelinin iadesi talebine ilişkindir.

6098 sayılı TBK'nın ayıptan sorumluluğa ilişkin 219. Maddesi "(1)Satıcı, alıcıya karşı herhangi bir surette bildirdiği niteliklerin satılanda bulunmaması sebebiyle sorumlu olduğu gibi, nitelik veya niteliği etkileyen niceliğine aykırı olan, kullanım amacı bakımından değerini ve alıcının ondan beklediği faydaları ortadan kaldıran veya önemli ölçüde azaltan maddi, hukuki ya da ekonomik ayıpların bulunmasından da sorumlu olur.

(2)Satıcı, bu ayıpların varlığını bilmese bile onlardan sorumludur." şeklinde, Aynı kanunun alıcının bildiği ayıplar başlıklı 222. Maddesi "(1) Satıcı, satış sözleşmesinin kurulduğu sırada alıcı tarafından bilinen ayıplardan sorumlu değildir. (2) Satıcı, alıcının satılanı yeterince gözden geçirmekle görebileceği ayıplardan da, ancak böyle bir ayıbın bulunmadığını ayrıca üstlenmişse sorumlu olur." şeklinde,

Gözden geçirme ve satıcıya bildirme başlıklı 223. Maddesi ise "(1) Alıcı, devraldığı satılanın durumunu işlerin olağan akışına göre imkân bulunur bulunmaz gözden geçirmek ve satılanda satıcının sorumluluğunu gerektiren bir ayıp görürse, bunu uygun bir süre içinde ona bildirmek zorundadır. (2)Alıcı gözden geçirmeyi ve bildirimde bulunmayı ihmal ederse, satılanı kabul etmiş sayılır. Ancak, satılanda olağan bir gözden geçirmeyle ortaya çıkarılamayacak bir ayıp bulunması hâlinde, bu hüküm uygulanmaz. Bu tür bir ayıbın bulunduğu sonradan anlaşılırsa, hemen satıcıya bildirilmelidir; bildirilmezse satılan bu ayıpla birlikte kabul edilmiş sayılır. " şeklinde düzenlenmiştir.

Ticari satımlara ilişkin olan TTK'nın 23. Maddesi ise "(1) Bu maddedeki özel hükümler saklı kalmak şartıyla, tacirler arasındaki satış ve mal değişimlerinde de Türk Borçlar Kanununun satış sözleşmesi ile mal değişim sözleşmesine ilişkin hükümleri uygulanır. a) Sözleşmenin niteliğine, tarafların amacına ve malın cinsine göre, satış sözleşmesinin kısım kısım yerine getirilmesi mümkün ise veya bu şartların bulunmamasına rağmen alıcı, çekince ileri sürmeksizin kısmi teslimi kabul etmişse; sözleşmenin bir kısmının yerine getirilmemesi durumunda alıcı haklarını sadece teslim edilmemiş olan kısım hakkında kullanabilir.

Ancak, o kısmın teslim edilmemesi dolayısıyla sözleşmeden beklenen yararın elde edilmesi veya izlenen amaca ulaşılması imkânı ortadan kalkıyor veya zayıflıyorsa ya da durumdan ve şartlardan, sözleşmenin kalan kısmının tam veya gereği gibi yerine getirilemeyeceği anlaşılıyorsa alıcı sözleşmeyi feshedebilir. b) Alıcı mütemerrit olduğu takdirde satıcı, malın satışına izin verilmesini mahkemeden isteyebilir.

Mahkeme, satışın açık artırma yoluyla veya bu işle yetkilendirilen bir kişi aracılığıyla yapılmasına karar verir. Satıcı isterse satış için yetkilendirilen kişi, satışa çıkarılacak malın niteliklerini bir uzmana tespit ettirir.

Satış giderleri satış bedelinden çıkarıldıktan sonra artan para, satıcının takas hakkı saklı kalmak şartıyla, satıcı tarafından alıcı adına bir bankaya ve banka bulunmadığı takdirde notere bırakılır ve durum hemen alıcıya ihbar edilir. c) Malın ayıplı olduğu teslim sırasında açıkça belli ise alıcı iki gün içinde durumu satıcıya ihbar etmelidir.

Açıkça belli değilse alıcı malı teslim aldıktan sonra sekiz gün içinde incelemek veya incelettirmekle ve bu inceleme sonucunda malın ayıplı olduğu ortaya çıkarsa, haklarını korumak için durumu bu süre içinde satıcıya ihbarla yükümlüdür. Diğer durumlarda, Türk Borçlar Kanununun 223 üncü maddesinin ikinci fıkrası uygulanır." şeklinde düzenlenmiştir.Yine alacının seçimlik haklarına ilişkin TBK'nın 227.

Maddesi "(1)Satıcının satılanın ayıplarından sorumlu olduğu hâllerde alıcı, aşağıdaki seçimlik haklardan birini kullanabilir:

1. Satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme.

2. Satılanı alıkoyup ayıp oranında satış bedelinde indirim isteme.

3. Aşırı bir masrafı gerektirmediği takdirde, bütün masrafları satıcıya ait olmak üzere satılanın ücretsiz onarılmasını isteme.

4. İmkân varsa, satılanın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini isteme.

(2)Alıcının genel hükümlere göre tazminat isteme hakkı saklıdır.

(3)Satıcı, alıcıya aynı malın ayıpsız bir benzerini hemen vererek ve uğradığı zararın tamamını gidererek seçimlik haklarını kullanmasını önleyebilir.

(4)Alıcının, sözleşmeden dönme hakkını kullanması hâlinde, durum bunu haklı göstermiyorsa hâkim, satılanın onarılmasına veya satış bedelinin indirilmesine karar verebilir.

(5)Satılanın değerindeki eksiklik satış bedeline çok yakın ise alıcı, ancak sözleşmeden dönme veya satılanın ayıpsız bir benzeriyle değiştirilmesini isteme haklarından birini kullanabilir." şeklinde düzenlenmiştir. Dava konusu ------marka gözlüğün ------ firması tarafından 31.12.2021 tarihinde tanzim edilen fatura ile 7.361,90 TL karşılığında satın alınmıştır.

Davacı, dava konusu ürünün gizli ayıplı olduğunu, dava konusu ürünün ayıpsız misli ile değiştirilmesini, değiştirilmesi mümkün olmaz ise satış bedelinin davalıdan tahsilinine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Dava konusu ürün üzerinde teknik inceleme yapılması için dosya talimat yoluyla bilirkişiye tevdi edilmiş, hazırlanan raporda; dava konusu sanal gerçeklik gözlüğünün üretim hatası nedeniyle anakart arızası mevcut olan ve arızası gizli ayıp niteliğinde bir ürün olduğu, ürünün yasal onarım süresinde onarımının yapılmadığı tespit edilmiştir.

Davalı vekili, bilirkişinin ürün üzerinde ayrıntılı inceleme yapmadığını, ürünü fişe dahi takmadan değerlendirmede bulunduğunu, anakart arızası olup olmadığının hususu bu şekilde yapılan bir incelemeyle tespit edilemeyeceğini, ürün üzerinde kullanıcı hatası olduğunu belirterek rapora itiraz etmiş ve bilirkişinin ürün üzerinde inceleme yaptığı 7 dakika 35 saniye süreli video kaydını dosyaya sunmuştur.

Davalı vekilince sunulan video kaydı incelenmiş, davalının elinde bulunan ürünü incelemek üzere bilirkişinin geldiği, ürünü incelediği esnada davalı çalışanı ile görüştüğü, ürünü çalıştırmak için ürünü eline alarak inceleme yaptığı görülmüştür.

Bilirkişi raporunda, ürünün üretim aşamasında arızalı olduğu, anakart arızası bulunduğu belirtilmiş olup bu durumun tespiti için ürünün fişe takılması gerektiğine dair veri bulunmadığı, davalı tarafın itiraz ettiği hususların inceleme anında mevcut olmasına ve davalı tarafça bilinmesine rağmen bu duruma itiraz edilmediği, raporun dosya kapsamına uygun olduğu, ürünün gizli ayıplı olduğu, ürünün misliyle değiştirilmesi gerektiği anlaşıldığından davanın kabulüne karar verilmiştir.