İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/83 K.2025/300

T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2021/893 Esas

KARAR NO: 2025/296

DAVA

Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 27/12/2021

KARAR TARİHİ: 17/04/2025

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalının uluslararası taşımacılık yapan bir şirket olduğunu ve bu kapsamda nakliyat ile diğer sorumluluk poliçelerini 20 yıldır davalı şirket kanalı ile yaptıklarını, taşıma sırasında yükte hasar olduğunu, bunu davalıya bildirdiklerini, ancak sigorta poliçesini tanzim eden ------ tarafından hasar ödenmediği için emtia sahibinin hasar bedelini ödeyen üst taşıyıcının sigortacısı olan ------ yılında dava açıldığını, davayı davalıya bildirdikten sonra bütün yargılama prosedürünü ve süreci davalının yönettiğini, hatta avukat olarak davalının gösterdiği ---- avukata vekalet verdiklerini,

dava süreci hakkında hiçbir bilgi sahibi olmadıklarını, ----- kendilerine dava açtıktan sonra ancak yargılama konusu olaylar hakkında bilgi sahibi olduklarını, --- bir yandan -----açtığı davaya savunma yaparken bir yandan da ---- karşı sorumluluğunu yerine getirmesi için dava açtığını öğrendiklerini, 24.11.2017 tarihinde kendilerine davalı çalışanı tarafından gönderilen e-mail ile ----- sulh yoluyla davanın sonlandırılacağı bilgisinin verildiğini, gönderilen bu e-maile güvenilerek --- tarafından onay verildiğini, ancak daha sonra ----- bakiye alacak davası açtığını,

bu dava ile aslında Sulh Miktarının daha yüksek olduğunu ve ---- ödenmeyen bir bakiye alacağın kaldığını öğrendiklerini, daha sonra davalı ile irtibata geçerek bakiye bir bedelden kendilerine bahsetmedikleri, -------Mahkemesinde kendileri aleyhine açtıkları davaya davalının müdahil dahi olmadığını ve hatta davacı şirkete doğru dürüst bile cevap vermediğini, ----aleyhlerine açtığı ilamların kesinleşmesi üzerine ------- tarihinde protokol yaparak borç, yargılama giderleri ve vekalet ücreti için 41.142,Buro ile 48.525,07 TL ödeme yapma durumunda kaldıklarını, davalının tüm yetkililerin yaşanan süreçte hatalı olduklarını kabul ettiklerini,

------görüşerek mağduriyetlerini gidereceklerini söz verdiklerini ancak söz vermelerine rağmen bu mağduriyeti gideremediklerini, Eğer Davalı tarafından kendilerine zamanında haber verilse idi kendilerinin ödeyecekleri rakamın 35.370,74 Euro olduğunu, ancak zamanında haber vermemeleri sebebiyle yaşanan yargısal süreçler ve ------- yapılan protokol kapsamında fazladan.

45.525,07 TL yargılama gideri ve vekalet ücreti, 5.771,26 En faiz (35.370,74 Euro'nun faizi) , 35.370,74 Euro yu zamanında ödeseydi Euro daha olduğundan daha az ödeme yapacağı iddiası sebebiyle 206.025,72 TL kur farkı ödeme yapmak durumunda kaldıklarını, bunun tek sorumlusunun davalı olduğunu, davalı şirketin yurt dışından tüm süreçleri kendileri tarafından yönetilen hasar ve dava süreçlerinde müvekkilimi yerinde ve yeterli bir şekilde yazılı olarak bilgilendirmemesi ve hasar yönetim sürecindeki basiretsizliği nedeniyle ödenmesi zorundan kalınan tazminatın,

fazlaya ilişkin haklarını ve ıslah hakkı saklı kalmak kaydı ile şimdilik yukarıda detayları yazılı 329.000,00.TL üzerinden harç ödediğimiz alacağının 254.550,07.-TL kısmının ödeme tarihinden itibaren işleyecek faizi ile TL cinsinden diğer 5.771,26 Euro alacağımızın ise yine aynı döviz kuru Euro cinsinden ve her iki alacak için 3095 sayılı kanun 4/a maddesi uyarınca işleyecek faizi ve yargılama giderleri ile ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya konu olayın 2006 yılında olduğunu, davalının 2006 ve daha öncesine ait tarihlerde davacıya brokerlik hizmeti vermediğini, Davalı şirketin -----tarihinde kurulduğunu, ve ------tarihinde aldığını, davacı şirketin Sigorta poliçesinin sunulmadığı iş bu sebepten dolayı brokerlik-aracılık ilişkisinden bahsedilemeyeceği iş bu sebepten ispatlanamamış davanın reddinin gerektiğini, davaya konu olayın ------------- yılında gerçekleştiği iş bu sebepten dolayı zamanaşımı itirazlarının olduğunu, davaya konu hasarın poliçesi ------- tüzel kişiliğinin brokerlik hizmeti çerçevesinde tanzim edilmediğini,

dava dilekçesinden anlaşıldığı üzere davacı şirketin poliçesinde sigortacı olan şirket ------ şirketi olduğunu, davacı şirketin basiretli tacir gibi hareket etmediğini, bu sebeple eğer bir zarara uğradıysa bunun sonuçlarına kendisinin katlanması gerektiğini, ikrar kabul edilmemesi kaydı ile davalı şirketin herhangi bir sorumluluğuna gidilecek ise öncelikle davalı şirketin ihtilaftaki vasfının tespit edilmesinin gerektiğini, davalı şirketin işbu ihtilafta broker sıfatıyla hareket etmekte olup sorumluluğu bu faaliyeti ile sınırlı olduğunu,

davacının taleplerinin aslında ödenmesi gereken tazminatın ferileri niteliğinde olup kesinlikle broker sıfatına sahip davalı şirketten edilemeyeceğini bu konuda Yüksek Mahkeme kararlarının olduğunu, ihtilafa konu olay tarihi itibariyle davalı şirketin aracılık yaptığı bir sigorta poliçesinin bulunmadığını, dava dilekçesinde TTK 1423.

Maddesine atıfta bulunarak sigortacı ve acentesinin bildirim yükümlülüğüne atıftada bulunulduğunu, davalı şirkete işbu dava acenta olduğu iddiasıyla açıldı ise direk davalı şirket hasım gösterilerek bu davanın açılmasının mümkün olmadığını, dava davalı şirkete izafeten açılmadığına göre davanın husumetten reddinin gerektiğini, davacının dava dilekçesinde ileri sürdüğü zararlara kendisi sebebiyet verdiğini, 11.09.2018 tarihi itibariyle -------- şirketinin geçmiş olduğu icra takibinin harca esas değerinin 275.067,35 TL olduğunu,

davalının iş bu takibi süresi içinde ödemiş olması halinden harç ve masraflar eklendiğinde istenebilecek miktar ikrar kabul edilmemesi kaydı ile en fazla 18.315,-TL olacağını, davacının tahsil harcını da davalıdan talep ettiğini ancak tahsil harcının ödemediğini ve talep edemeyeceğini, ----- davalı aleyhine geçmiş olduğu icra takibinde toplam faiz miktarının 1.362,7 Euro olduğunu, davacının takibe itiraz ederek daha fazla faiz oluşmasına sebebiyet verdiğini, ikrar kabul edilmemesi kaydı ile davalının sorumluluğuna gidilecek olsa dahi en fazla istenilebilecek faiz, takip tarihine kadar işlemiş olan faizin olması gerektiğini,

ikrar kabul edilmemesi kaydı ile davacı şirketin talep edebileceği kur farkından kaynaklı zararının 87.733,46 TL olduğu ve davacının takip tarihinde ödeme yapmış olsa idi kur farkının bu kadar yüksek olmayacağını, borcunu geç ödemek suretiyle davacının kur farkının oluşmasına sebebiyet verdiğini ancak bu zararı başkasından talep edemeyeceğini, Yargıtay'ın istikrarlı kararları da bir tarafın diğer taraftan kur farkına dayalı zarar talebinde bulunmuş olabilmesi için aralarında buna ilişkin bir sözleşme olması gerektiği yönünde olduğunu,

taraflar arasında bu şekilde bir sözleşme bulunmadığından davacı yanın böyle bir talepte bulunması kesinlikle mümkün olmadığını beyanla davanın yetki, uygulanacak hukuk, husumet yokluğu ve esastan reddine, yargılama harç ve giderleri ile ücreti vekaletin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Dava, taraflar arasındaki borkerlik sözleşmesine ilişkin yükümlülüklerin davalı tarafın eksik ve kötü ifa edilmesi sebebiyle davacının uğramış olduğu zararın davalıdan tahsili talebine ilişkindir.Davacı, müvekkilinin uluslararası taşıma işi ile uğraştığını, davalı ile aralarında brokerlık ilişkisinin bulunduğunu, yurtdışına taşınan emtialardan birisinde meydana gelen zarar sebebiyle davacı şirket aleyhine ----- dava açıldığını, davalı brokerin tavsiyesiyle ------uyuşmazlığın çözümü için yabancı avukatla anlaşıldığını,

yurt dışındaki dava süreçlerinin davalı şirketin insiyatifi ile anlaşılan ------ avukat tarafından yürütüldüğünü ve iletişimin tamamen davalı üzerinden sağlandığını, 24.11.2017 tarihinde kendilerine davalı şirket çalışanı tarafından gönderilen e-mail ile dava dışı ------------ şirketi ile 150.000,00 -Euro'ya sulh yoluyla davanın sonlandırılacağı bilgisinin verildiğini, gönderilen bu e-maile güvenilerek davacı ---tarafından onay verildiğini ancak daha sonra dava dışı------- bakiye alacak davası açtığını, bu dava ile aslında sulh miktarının daha yüksek olduğunu ve------ödenmeyen bir bakiye alacağın kaldığını öğrendiklerini,

daha sonra davalı ile irtibata geçerek bakiye bir bedelden kendilerine bahsetmediklerini, ------ ----Asliye Hukuk Mahkemesinde kendileri aleyhine açtıkları davaya davalının müdahil dahi olmadığını, --- aleyhlerine açtığı ilamların kesinleşmesi üzerine------ tarihinde protokol yaparak borç, yargılama giderleri ve vekalet ücreti ödeme yapma durumunda kaldıklarını, fazlaca yapılmak zorunda kalan ödemelerden ve 150.000,00 Euro ödenmesine ilişkin sulh sözleşmesini eksiksiz bir şekilde ve zamanında bildirmemesi sebebiyle ortaya çıkan kur farkından oluşan zarardan davalının sorumlu olduğunu,

oluşan zararın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan usul hükümleri doğrultusunda basit yargılama usulüne tabi olarak oluşturulan tensibe istinaden yargılamaya başlanmış yöntemine uygun ön inceleme duruşması açılarak öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, hukuki ihtilaf noktaları belirlenmek suretiyle tahkikat aşamasında deliller toplanmış,------ İcra Dosyası,-----esas sayılı dosyası, ---- Mahkemesinin ---- sayılı dosyası ve ----- üzerinden dosya içerisine alınıp incelenmiş, tarafların ticari sicil kayıtları dosya arasına alınmış,

04.01.2024 tarihli bilirkişi heyeti raporu ile 24.11.2024 tarihli bilirkişi heyeti ek raporu alınmış ve dava sonuçlandırılmıştır.Bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 04.01.2024 tarihli raporunda özetle, "...Taraflar arasındaki uyuşmazlığın sigorta ettiren- broker arasındaki brokerlik sözleşmesinin ihlali iddiasından kaynaklandığı, davalıya brokerlik sözleşmesinin ihlali sebebiyle dava açıldığı için davalının pasif husumet ehliyetinin mevcut olduğu, zamanaşımı süresi içerisinde davanın açıldığı,

davacının iddialarının değerlendirilmesi sonucunda, davacının uğradığı zararın brokerlik sözleşmesinin ihlalinden değil, vekalet verdiği avukat ile olan vekalet sözleşmesinin ihlalinden kaynaklandığı, davacı şirket tarafından ibraz edilen 2021 yılına ilişkin ticari defterlerin; açılış ve kapanış tasdiklerinin usulüne uygun olarak yaptırıldığı ve defter kayıtlarının birbiri doğruladığı, davacı şirketin defterlerinin Kayıt nizamı bakımından uygun olduğu, davacı şirket lehine delil kabiliyetinin bulunduğu, mahkemenizin kanaatinin davalının sorumlu olduğu yönünde olması halinde, davacı ile davalı şirket arasında ticari ilişkinin bulunduğu,

davacının davaya konu icra takibi için davacının, 5.771,66.- Euro faiz ve 31.494,00 TL masraf ödeme yaptığı ayrıca davacının kur farkından dolayı 198.295,10.-TL zararının olduğu..." yönünde görüşlerini bildirmiştir.Bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 24.11.2024 tarihli ek raporunda özetle, "...Davalı ve davacı vekili tarafınca ileri sürülen itirazlar kapsamında yapılan değerlendirme sonucunda, kök raporda sunulan görüşümüzde değişiklik yapılmasını gerektirecek bir hususun bulunmadığı,

bu sebeple kök rapordaki görüşümüzü muhafaza ettiğimizi..." yönünde görüşlerini bildirmiştir.Tüm dosya kapsamı, taraf iddia ve savunmaları, alınan bilirkişi raporları ve bütün deliller birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasındaki temel ilişkinin brokerlık ilişkisi olduğu anlaşılmaktadır.

Broker, sözleşmenin kurulmasından önceki dönemde sigorta sözleşmesinin kurulmasına ilişkin hazırlık çalışmalarını yürütmenin yanı sıra gerektiğinde sözleşmenin uygulanmasına veya tazminatın tahsil edilmesine yardımcı olmayı üstlenen kişidir. Davalının oluşan zarardan sorumlu olabilmesi için dava konusu zararın brokerlik sözleşmesinin yükümlülüklerinin ihlali sonucunda ortaya çıkmış olması gerekmektedir.

Ancak davacı taraf iddiaları incelendiğinde davacının uğradığı zararın esasen davalı şirketin tavsiyesiyle vekalet verdikleri avukatın vekalet sözleşmesinden doğan yükümlülüğünü( bilgi verme yükümlülüğü) ihlal etmesinden kaynaklandığı anlaşılmaktadır. Bu itibarla, davalı şirket tarafından "avukat tavsiyesinde bulunma, avukatın yürüttüğü süreçle ilgili davacıya bilgi verme" işlemlerinin brokerlik faaliyeti kapsamında olup olmadığının tespiti önem arz etmektedir.

Dosya kapsamında alınan bilirkişi kök ve ek raporları ile ----------- nazara alındığında davalı tarafından yapılan işlemlerinin brokerlik faaliyetleri kapsamında olmadığına kanaat getirilmiştir. Davacı taraf davalının tavsiye ettiği avukatın işlemlerinin tamamını garanti ettiğini de iddia etmektedir. Başka bir deyişle davacı taraf, tavsiye ettiği avukatın işlemleri sebebiyle davalının garanti taahhüdü altında olduğunu ileri sürmektedir.

Davalının tavsiye ettiği avukatın işlemlerini garanti ettiğinin kabulü halinde dava konusu zarardan sorumlu olacaktır. Ancak, dosya kapsamındaki bilgi ve belgeler, sunulan deliller nazara alındığında davalının, tavsiye ettiği avukatın işlemlerini garanti ettiğine ilişkin elverişli, yeterli ve somut delil bulunmadığından davalının oluşan zararda herhangi bir sorumluluğunun olmadığı değerlendirilmiş, sübut bulmayan davanın reddine karar verilmiştir.

Ayrıca belirtmek gerekir ki, davacı taraf tüzel kişi tacir olup TTK 18/23 maddesi gereğince basiretli bir tacir gibi hareket etmekle yükümlüdür.

Kendisinin----- personelinin olmaması vb. hususlar ------- davayı takip edemeyeceği sonucunu doğurmayacağı gibi vekalet verdiği avukat ile her zaman iletişime geçebileceğinden ve/veya iletişime geçmesi gerektiğinden bilirkişi raporlarına yönelik itirazlarına itibar edilmemiş, kök ve ek bilirkişi raporları mahkememizce hükme esas alınmıştır.Taraflar arasındaki uyuşmazlık, sigorta sözleşmesinin kuruluşundan sonra,

sigorta ettiren davacının sigorta sözleşmesinin uygulanması aşamasında davalı brokerin faaliyetlerinden kaynaklandığı iddiasına dayanmakta olduğundan iş bu uyuşmazlıkta davalıya husumet yöneltilmesinin mümkün olduğu değerlendirilmiş, aksi yöndeki itirazlara itibar edilmemiştir.

Ayrıca, davacının iddiası sözleşmeye aykırılığa dayandığından uyuşmazlıkta genel zamanaşımı uygulanması gerekmekte olup davalının zamanaşımı itirazının da yerinde olmadığı anlaşılmış, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.