İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/839 K.2025/732

T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2024/839 Esas

KARAR NO: 2025/732

DAVA

İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)

DAVA TARİHİ : 07.11.2024

KARAR TARİHİ: 30.09.2025

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalının maliki olduğu ----- plaka numaralı araç ile dava dışı---- maliki olduğu ---- plaka numaralı aracın çarpışması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, gerçekleşen kaza neticesinde, dava dışı ---- numaralı sigorta poliçesi kapsamında, müvekkili şirket tarafından----- plakalı araçta meydana gelen değer kaybına yönelik olarak sehven 9.497,10-TL değer kaybı tazminatı ödendiğini ancak söz konusu ödemenin dava dışı ---- tarafından yeterli bulunmayarak,---- plakalı araçta meydana gelen değer kaybına yönelik olarak ------numaralı dosyası ile başvuru yapıldığını,

------ dosyası ile yürütülen yargılama neticesinde verilen karara istinaden müvekkili şirket tarafından------- esas sayılı dosyasına 4.205,62-TL değer kaybı ödemesi yapıldığını ancak yapılan kontrollerde, dava konusu kazanın 28.02.2022 tarihinde 08:00 sularında gerçekleştiğini, bu hususun taraflarca tutulan trafik kazası tespit tutanağı ile belirtildiğini ancak---- numaralı sigorta poliçesinin ise ---- tarihi saat 12:00 itibariyle geçerli olduğunun tespit edildiğini, bu hususun ------ dosyası ile yapılan yargılama esnasında da göz ardı edilerek hatalı bir karar verildiğini,

bu nedenle müvekkili şirket tarafından sigorta poliçesi kapsamında bulunmayan bir ödemenin sehven gerçekleştirildiğinin sabit olduğunu, değer kaybı tazminatının, sehven müvekkili şirket tarafından ödenmesi sebebiyle söz konusu sehven yapılan ödemenin sebepsiz zenginleşen davalı tarafından müvekkili şirkete ödenmesi gerektiğini, tüm bu nedenlerle, fazlaya ve sair hususlara ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla;

davalının ----- esas sayılı dosyasına yaptığı tüm itirazların iptali ile takiplerin takip talebindeki şartlarla devamını, davalının ----- esas sayılı dosyasına yaptığı tüm itirazların iptali ile takiplerin takip talebindeki şartlarla devamını, davalının her iki icra takibi açısından da ayrı ayrı olmak ve %20’den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesini, ücreti vekalet ve yargılama giderlerinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafından müvekkili şirket aleyhine------esas sayılı dosyaları ile icra takibi başlatıldığını ancak işbu icra takiplerinin haksız ve hukuka aykırı olduğundan yasal süresi içerisinde taraflarınca borçlara itiraz edildiğini ve takiplerin durdurulduğunu, davacı tarafın itirazlarının iptali ve takiplerin devamı için huzurdaki haksız davayı ikame ettiğini, davacının huzurdaki davadaki taleplerinin iki yıllık zaman aşımı süresine tabi olduğunu, davacının taleplerinin zaman aşımına uğradığını, yasal süresi içinde yapılan zaman aşımı def-inin dikkate alınmasını, davaya konu kazanın,

davacı şirket sigorta poliçesi kapsamında olduğunu, davacı iddialarının kabulünün mümkün olmadığını, davacının kendi kusurlu eylemlerine dayanarak hak iddia etmesinin mümkün olmadığını, işbu davada müvekkili şirketin taraf sıfatının bulunmadığını, davanın sıfat yokluğundan reddi gerektiğini, sıfat yokluğundan davanın reddi talebinin kabul görmemesi halinde ---- dahili davalı olarak davaya dahil edilmesini, tüm bu nedenler ve Mahkemece resen nazara alınacak nedenlerle;

davacı tarafın dava dilekçesi ile birlikte sunması gerekirken sunmadığı delillerini sunmasından sonra yeni cevap ve beyan hakları saklı kalmak kaydı ile davanın öncelikle usulden reddini, Mahkemenin aksi kanaatte olması halinde ise öncelikle usule ilişkin eksikliklerin tamamlanması akabinde davanın esası hakkında tahkikata geçilmesini, davanın esasına ilişkin tahkikata geçilmesine karar verilmesi halinde önceki ----- davaya dahil edilmesini/ihbarını ve taraf teşkilinin sağlanmasını, her halde müvekkili aleyhine açılmış davanın esastan reddini, Mahkeme aksi kanaatte ise sorumlu ----- sorumluluğu kapsamında zararın tazminini,

müvekkili aleyhine kötü niyetli hareket ederek icra takibi başlatan takip alacaklısı davacının takibe konu alacakların %20’sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN İNCELENMESİ VE GEREKÇE;Dava; davacı sigorta şirketi tarafından, trafik sigortalısı olan davalıya yapılan ödemenin sehven yapıldığı iddiasıyla başlatılan icra takibine davalı tarafça yapılan itirazın iptali talebine ilişkindir.

---- esas sayılı icra dosyasında davacı tarafından davalı aleyhine ve dava dışı --- aleyhine ------plakalı araca çarpması sonucunda karşı taraf aracında meydana gelen hasardan dolayı oluşan değer kaybı bedeline ilişkin davacı tarafından ödenen tazminatın, ----- genel şartlarının ihlali nedeniyle (Yetersiz Ehliyet) tarafınızdan rücuen tahsili talebi ile 4.205,62 TL asıl alacak ve 109,92 TL işlemiş faiz üzerinden icra takibine geçildiği,

davalının itirazı üzerine takibin durduğu anlaşılmıştır. ----- esas sayılı icra dosyasında davacı tarafından davalı aleyhine ve dava dışı ---- aleyhine ------- plakalı araca çarpması sonucunda karşı taraf aracında meydana gelen hasardan dolayı oluşan değer kaybı bedeline ilişkin davacı tarafından ödenen tazminatın, ---- şartlarının ihlali nedeniyle (Yetersiz Ehliyet) tarafınızdan rücuen tahsili talebi ile 9.497,10 TL asıl alacak ve 313,79 TL işlemiş faiz üzerinden icra takibine geçildiği, davalının itirazı üzerine takibin durduğu anlaşılmıştır.

Davalıya ait ----- tarihi arasında davacı sigorta şirketi tarafından trafik sigorta poliçesi ile sigortalanmıştır. ---- otoyolun----- istikametinde ilerlerken dava dışı---- sevk ve idaresindeki ----- plakalı araca arkadan çarpması neticesinde gerçekleşen trafik kazasında dava dışı ----- plakalı aracın maliki tarafından, davacı sigorta şirketine başvuruda bulunulmuştur. Davacı sigorta şirketi tarafından ----- plakalı araç malikine 9.497,10 TL değer kaybı ödemesi yapılmıştır.

Yapılan değer kaybı ödemesinin dava dışı ---- plakalı araç maliki tarafından yeterli bulunmaması sebebiyle ---- başvurulmuş, ----- sayılı kararı ile toplam değer kaybının 11.146,00 TL olduğu tespit edilmiş, bakiye kalan 1.648,90 TL değer kaybının dava dışı --- plakalı araç malikine ödenmesine karar verilmiştir. Davacı tarafından dava dışı ----- plakalı araç malikine yapılan ödemelerin davalıdan tahsili talep edilmektedir.

Davacı taraf, kaza tarihi ve saatinin poliçenin geçerli olduğu zaman diliminde olmadığını ileri sürmüştür.

Davalıya ait ---- tarihi ile ---- tarihi arasında davacı sigorta şirketi tarafından trafik sigorta poliçesi ile sigortalandığı, trafik kazasının ---- tarihinde gerçekleştiği, kaza saatine göre poliçenin geçerli olmadığı iddia edilmiştir. ------- Karar sayılı kararında; "...2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1.maddesinde, "İşletenlerin, bu Kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur." ...

Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasının; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.

Buna göre, ZMSS'nin amacı, trafik kazaları sonucu 3.kişilere verilecek zararların güvence altına alınmasıdır. ------ maddesinde de, işleten tarafından ileri sürülecek tazminat taleplerinin sigorta teminatı dışında olduğu açık olarak düzenlenmiştir.

Somut olayda, davacı tarafından, sigortalının ------- olduğu ---- poliçesi ile teminat altına alınan aracın yaptığı tek taraflı kaza sonucunda, araçta bulunan ve davalı/sigortalı -------- eşi olan ----- vefat etmiş olup, açılan hasar dosyası kapsamında alınan aktüer raporu doğrultusunda ve konuya ilişkin poliçe ve sair belgeler incelenmek sureti ile davalı/sigortalı -----(eşinin vefatı nedeni ile destekten yoksun kalma tazminatı olarak) 90.097,82 TL ödeme yapılmış ve ------- aracın işleteni olduğu, yapılan ödemenin sehven yapıldığı ileri sürülerek, ödemenin sebepsiz zenginleşmeye dayalı olarak iadesi talep edilmiştir.

Davacı sigorta şirketi ancak sigorta poliçesi çerçevesinde ödeme yapmakla yükümlü olup, kendisi tarafından düzenlemiş olan poliçeye dayalı olarak ödeme yaparken basiretli bir tacir gibi davranarak gerekli incelemeyi yapması gerekirken bu şekilde davranmamış ve poliçe teminatında olmayan bir ödemeyi iradi olarak gerçekleştirmiştir.Her ne kadar TBK'nın 78/1 maddesi "Borçlanmadığı edimi kendi isteğiyle yerine getiren kimse, bunu ancak, kendisini borçlu sanarak yerine getirdiğini ispat ederse geri isteyebilir." hükmünü havi ise de, davacı sigorta şirketinin,

kendi düzenlemiş olduğu poliçeye dayalı olarak yaptığı ödemeyi "kendisini borçlu sanarak" yapmış olduğunu ileri sürmesi mümkün değildir. Bu durumda, poliçede teminat dışı kaldığı halde yapılan ödemenin lütuf (ex gratia) ödemesi olarak değerlendirilmesi gerektiği ve bu ödemenin davacı sigorta şirketine sebepsiz zenginleşmeye dayalı olarak talep hakkı vermeyeceği ..." belirlemesinde bulunulmuştur.

--------karar sayılı kararında. "Somut olayda, davacı sigorta poliçesi çerçevesinde ödeme yapmakla yükümlü olup, poliçeye dayalı olarak ödeme yaparken basiretli tacir gibi davranarak gerekli incelemeyi yapması gerekirken, ------ raporu alınmadan önce kalıcı iş göremezlik tazminatı ödemesini iradi olarak gerçekleştirmiştir.

Bu durumda davacı sigorta şirketinin lütuf ödemesi yaptığı, yapılan ödemeyi geri isteyemeyeceği kanaatine varıldığından mahkemece davanın reddi yerine kabulüne karar verilmiş olması doğru olmamıştır." belirlemesinde bulunulmuştur.

Yargıtay ilamı, istinaf kararı ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, davacı sigorta poliçesi çerçevesinde ödeme yapmakla yükümlü olup, poliçeye dayalı olarak ödeme yaparken basiretli tacir gibi davranarak gerekli incelemeyi yapması gerekirken gerekli inceleme yapılmaksızın kazaya karışan dava dışı kişiye değer kaybı ödemesi yaptığı, davacı sigorta şirketinin lütuf ödemesi yaptığı, yapılan ödemeyi geri isteyemeyeceği anlaşıldığından davanın reddine karar verilmiştir.