İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/848 K.2025/1000

T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2024/848 Esas

KARAR NO: 2025/1000

DAVA

İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 08.11.2024

KARAR TARİHİ: 02.12.2025

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili -----ile davalı/borçlu ------ arasında uzun yıllardır süregelen ticari ilişki bulunduğunu, bir süredir karşılıklı ticari faaliyetlerine devam ettiklerini, müvekkili şirket ile davalı-borçlu şirket arasında ticari iş ilişkisi kurulduğunu, aralarında fatura alacaklarından kaynaklı cari hesap ilişkisi bulunduğunu, müvekkili şirketin muhasebe kayıtlarında, davalı şirketin --- tarihi itibariyle ---- müvekkili şirkete fatura alacaklarından doğan borcu olduğunu, faturalardan kaynaklı söz konusu borcun davalı şirket tarafından ödenmediğini ve borcun muaccel hale geldiğini,

müvekkili şirketin mezkur alacağını borçludan istediğini ancak borçlu tarafından herhangi bir ödeme yapılmadığını, davalı/borçlu şirket tarafından, müvekkili şirkete fatura alacaklarına istinaden ödeme yapılmamasının müvekkili şirketi maddi anlamda zor durumda bıraktığını, bu sebeple söz konusu borca ilişkin dava dilekçesi ekinde sundukları faturalara ait bakiye alacak miktarı tahsil edilemeyince;

müvekkili şirket tarafından ---- esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını ve bu kapsamda borçluya ödeme emrinin gönderildiğini ancak davalı/borçlu tarafından ---- esas sayılı dosyasına ----- tarihinde itiraz edilmiş olması sebebiyle İcra Dairesince takibin durdurulmasına kararının verildiğini, davalı şirketin, müvekkili şirket nezdinde ---- tarihli faturaya istinaden --- alacaktan ---- tarihli faturaya istinaden ---- tarihli faturaya istinaden ---- tarihli faturaya istinaden ---- toplamda ---- bakiye borcu bulunduğunu, tüm bu nedenlerle;

haklı davanın kabulünü, ----- esas sayılı dosyasına vaki haksız itirazın iptali ile takibin devamını, itirazında haksız olan davalının alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesini, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin de davalıya tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkil şirketin, uzun yıllardır------- basılmış ve montajlı metal parçaları imalatı işi ile iştigal ettiğini, ihracata dönük üretim yapan sektöründe maruf bir şirket olduğunu, sektörde uzun yıllardır edindiği tecrübe doğrultusunda ticari ahlaka ve teamüllere uygun olarak ticari ilişkilerini ilerlettiğini, piyasada yerini koruyan ve sahip olduğu deneyimlerle sektöre yön veren müvekkili şirketin davacı yanın haksız alacak iddalarının muhatabı olmasının sözkonusu olmadığını, davacının haksız ve gerçeğe aykırı iddialarla müvekkili şirket üzerinden kazanç sağlamaya çalıştığını,

davacı şirket tarafından tanzim edilen faturalarda kalite kontrol işgücü hizmet bedeli açıklaması bir kısım alacak talep edilmiş ise de davacı tarafça hangi tarihte kalite kontrol işgücü hizmeti verildiğine ilişkin hiçbir açıklama yapılmadığı gibi bu yönde belge de ibraz edilmediğini, verildiği iddia edilen işgücü hizmetinin mahiyeti itibariyle eser sözleşmesi hükümlerine dayandığını, bilindiği üzere eser sözleşmesinin, yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi, işsahibinin de bunun karşılığında bir bedel ödemeyi üstlendiği sözleşme olduğunu, bu nedenle eldeki davada uyuşmazlığın, eser sözleşmesine ilişkin hükümlere tabi olmakla,

yüklenicinin edimini ayıptan ari şekilde eksiksiz olarak yerine getirip getirmediği hususlarının araştırılması gerektiğini, icra dosyasına sunulan ve yalnızca faturalara dayanılarak, usulüne uygun kalite kontrol işgücü hizmeti verildiğini gösterir hiçbir belge ibraz etmeksizin ileri sürülen alacak taleplerinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, kabul anlamına gelmemekle birlikte taraflar arasındaki uyuşmazlığın dava dilekçesi ekinde sunulan cari ekstre ve maillerle ispatlandığı ileri sürüldüğünü, öncelikle belirtmek gerekir ki, kim tarafından,

ne zaman ve ne şekilde temin edildiği belli olmayan ve her türlü müdahaleye açık mail yazışma görsellerine ve cari hesap listesine itiraz edildiğini, davacı tarafça şu aşamaya kadar dosyaya sevk irsaliyesi veya tutanak gibi hizmetin verildiğini ispatlar mahiyette hiçbir belge ibraz edilmediğini yalnızca adi yazılı cari hesap belgesine dayanılarak alacaklı olduğunun iddia edildiğini, davacının işbu mesnetsiz alacak taleplerine itiraz edildiğini, müvekkili şirket tarafından iletilen mailde yazılı olduğu üzere ödeme hususunun ikrar edildiğini, öyle olmasa ödeme planı yapılmasının söz konusu olmayacağının ileri sürüldüğünü,

yukarıda da izah edildiği üzere kim tarafından ne şekilde oluşturulduğu belli olmayan bir mail görseline dayanılarak alacağın borçlu tarafından kabul edildiğini savunmak da abesle iştigal olduğunu, ne zaman, ne şekilde ve kim tarafından oluşturulduğu belli olmayan tüm bu kayıtlara da itiraz edildiğini, davacı tarafın, kendisine gönderilen maille alacağın doğrulandığını iddia etmekte ise de kim tarafından düzenlendiği belli olmayan bir belgeyle tutarlılık denetimi yapılması usul ve yasaya aykırı olduğunu, davacı tarafça, ---------esas sayılı dosyasından takip başlatıldığını, davacının,

müvekkili şirket ile ticari ilişkisi kapsamında hiçbir haklı ve yasal alacağı bulunmadığından borca, faize ve tüm ferilerine itiraz edildiğini, hukuken muaccel ve likit bir alacağın da bulunmadığını, bu yönüyle takipte talep edilen faiz oranına ayrıca itiraz edildiğini, tüm bu nedenlerle; fazlaya dair her türlü dava ve talep haklarını saklı tutularak,

dava dilekçesinde yazılı haksız ve gerçeğe aykırı talep ve iddialara itiraz ettiklerini, davacının yasal dayanaktan yoksun haksız ve mesnetsiz davasının ve icra inkar tazminatı ve diğer tüm taleplerinin reddini, haksız ve kötü niyetli takip yapan davacı aleyhine takip konusu alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatı ile yükümlü kılınmasını, yargılama gideri ve avukatlık ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN İNCELENMESİ VE GEREKÇE;Dava; itirazın iptali talebine ilişkindir. Davacı tarafından davalı aleyhine -----esas sayılı dosyasında; ----- no'lu fatura, ------ tutarlı ----no'lu fatura, ---- tutarlı --- no'lu fatura ve ---- tutarlı ---- no'lu fatura olmak üzere toplam --- üzerinden icra takibine geçildiği, davalı tarafından itiraz edildiği, takibin durduğu, davacı tarafça itirazın iptali ve icra inkar tazminatı talebinde bulunulduğu anlaşılmıştır.

Davacı ile davalı arasında kalite kontrol hizmetine dayalı bir ticari ilişki olduğu, davacının alacak talebinin fatura alacağından kaynaklandığı anlaşılmıştır. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) hükümlerine göre. Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir.

(HMK 222/1) Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır (HMK 222/2).

Bu şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması ve defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerektiği ise üçüncü fıkrada düzenlenmiştir.

Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur (HMK 222/4).

Taraflar, kendilerinin veya karşı tarafın delil olarak dayandıkları ve ellerinde bulunan tüm belgeleri mahkemeye ibraz etmek zorundadırlar. Elektronik belgeler ise belgenin çıktısı alınarak ve talep edildiğinde incelemeye elverişli şekilde elektronik ortama kaydedilerek mahkemeye ibraz edilir (HMK 219/1).

Ticari defterler gibi devamlı kullanılan belgelerin sadece ilgili kısımlarının onaylı örnekleri mahkemeye ibraz edilebilir (HMK 219/2).İbrazı istenen belgenin, ileri sürülen hususun ispatı için zorunlu ve bu isteğin kanuna uygun olduğuna mahkemece kanaat getirildiği ve karşı taraf da bu belgenin elinde olduğunu ikrar ettiği veya ileri sürülen talep üzerine sükut ettiği yahut belgenin var olduğu resmî bir kayıtla anlaşıldığı veya başka bir belgede ikrar olunduğu takdirde, mahkeme bu belgenin ibrazı için kesin bir süre verir (HMK 220/1).

Belgeyi ibraz etmesine karar verilen taraf, kendisine verilen sürede belgeyi ibraz etmez ve aynı sürede, delilleriyle birlikte ibraz etmemesi hakkında kabul edilebilir bir mazeret göstermez ya da belgenin elinde bulunduğunu inkâr eder ve teklif edilen yemini kabul veya icra etmezse, mahkeme, duruma göre belgenin içeriği konusunda diğer tarafın beyanını kabul edebilir (HMK 220/3).

Faturanın delil olarak kullanılabilmesi için taraflar arasında sözleşmenin bulunması gerekir. Fatura sözleşmenin ifası yönelik belge hükmündedir. Sözleşmenin kurulmasına yönelik fatura ispat külfeti açısından sonuç doğurmaz. Taraflar arasında akdi ilişki bulunduğunun ispat külfeti davacı taraftadır. Davacı sözleşmenin bulduğunu ve faturaya konu malın davalıya teslim edildiğini ispat etmesi gerekir.

Taraflar arasında sözleşme ilişkisi yoksa fatura ispat külfeti açısından sonuç doğurmaz. Ayrıca faturanın usulüne uygun olarak tebliğ edildiği davacı tarafça ispatlanması gerekir. Tarafların ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi için ---- Asliye Ticaret Mahkemesi'ne talimat yazılmış, davacı taraf ticari defter ve kayıtlarını ibraz etmiş, davalı taraf ticari defter ve kayıtlarını ibraz etmemiştir.

Davacı tarafın ticari defter ve kayıtlarının kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulduğu, açılış ve kapanış onayları yaptırıldığı, davacı lehine delil teşkil ettiği anlaşılmıştır.

Davacı taraf kayıtları üzerinde yapılan incelemede; ---- tarihli 1 nolu açılış fişinde ----yılından devir bakiye gelmediği, yıl içerisinde ------ tutarlı fatura düzenlendiği ve söz konusu satışların satış faturası açıklaması ile bu hesabın borcuna ---- nolu yevmiye kaydı ile defterlere kaydedildiği, ----- yılında Düzenlenen 8 adet faturalar olduğu, fatura toplamının ---- olduğu ve söz konusu satışların satış faturası açıklaması ile bu hesabın borcuna kaydedilmek suretiyle resmi defterlerine kaydedildiği,------ yılı içerisinde tahsilat bilgisine rastlanmadığı, davalı tarafından ---Yılı içerisinde toplam 629.308,69 TL ödeme yapıldığı,

davacının bakiye alacağının 278.769,50 TL olduğu anlaşılmıştır. İcra ve İflas Kanunu'nun 67.maddesinin 2. fıkrası gereğince, icra tazminatına karar verilebilmesi için, borçlunun takip sırasında ödeme emrine itiraz etmesi ve alacaklının alacağını mahkemede dava ederek haklı çıkması yasal koşullardandır. Borçlunun itirazının kötü niyetli olması ise yasal koşul değildir.

İcra inkar tazminatı, aleyhindeki icra takibine itiraz eden ve işin çabuk bitirilmesine engel olan borçluya karşı konulmuş bir yaptırımdır. Bunlardan başka, alacağın likit ve belli olması da gerekir. Alacağın gerçek miktarı belli, sabit veya borçlu tarafından hesap edilebilecek durumda ise alacağın likit ve muayyen olduğunun kabulü gerekir.

Dosyaya konu alacağın faturalara dayanması sebebiyle alacağın likit ve davalının haksız olduğu anlaşıldığından, asıl alacağın yüzde yirmisi oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.