İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/1 K.2025/1164

T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2025/1

KARAR NO : 2025/1164

DAVA

Menfi Tespit (Kira Sözleşmesinden Kaynaklı Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 02/01/2025

KARAR TARİHİ : 25/12/2025

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kira Sözleşmesinden Kaynaklı Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davacı müvekkili şirketlerden ... ile karşı taraf ... adına kayıtlı -----adresinde bulunan taşınmazın özel eğitim kurumu için kullanılması amacıyla 15/02/2019 imza.

01/06/2019 kira başlangıç tarihli aylık 200.000,00-TL + KDV olacak şekilde kira sözleşmesi imzalandığını, 15/02/2019 imza tarihli kira sözleşmesine istinaden; karşı tarafça 15/02/2019 düzenleme 15/06/2019 vade tarihli 1.500.000-TL ( Bir milyon Beşyüzbin TL) bedelli keşidecisinin müvekkili şirket ... olduğu, kefilin müvekkili ... olduğu,

teminat senedi talep edilmiş, iş bu talebe istinaden müvekkilleri tarafından, karşı taraf adına 1.500.000-TL'lik teminat senedi imza edilmiş ve karşı tarafa teslim edildiğini, taraflar arasında yapılan ikili görüşmeler neticesinde ilk yıl için aylık kira bedelinin KDV dahil 200.000,00-TL'ye ( ikiyüzbin TL) indirilmesi ve akabinde teminat senedinin 3.000.000-TL ye yükseltilmesi hususunda ve dahi kira bedelinin ilk yıl kdv dahil 200.000-TL olacağı hususunda kira sözleşmesinin revize edileceğine dair anlaşma sağlanmış, iş bu anlaşmaya istinaden müvekkili taraflarca,

karşı tarafa verilen 15/02/2019 tanzim ve 15/06/2019 vade tarihli 1.500.000-TL bedelli teminat senedi iade alındığını, iade alınan teminat senedi yerine, keşidecisinin müvekkili şirket ... olduğu, kefilin müvekkil i ... olduğu vade ve tanzim tarihlerinin yazılmadığı 3.000.000-TL (üçmilyon tl) bedelli teminat senedi, tanzim edildiğini, iş bu senet üzerine teminat ibaresi açıkça şerh düşüldüğünü, davalı taraf ile kira sözleşmesi akdedilmiş ve dahi kira sözleşmesine istinaden teminat senedi verilmiş, kira bedelinin aylık KDV dahil 200.000-TL olacağı hususunda kira sözleşmesinin revize edileceği sözlü olarak görüşülmüşse de karşı tarafça,

kira sözleşmesi revize edilmemiş, kira sözleşmesinin revize edileceğine dair müvekkilleri sürekli oyaladığını, müvekkilleri tarafınca, çalışma ruhsatı alınmaya çalışılmış olmasına rağmen çalışma ruhsatının alınamamış olması, kira sözleşmesine konu taşınmazın tahliye edilmesi ve anahtarın teslim edilmesinin akabinde, verilen teminat senedinin iadesi talep edilmiş olmasına rağmen, davalı taraf müvekkilleri oyalamış, teminat senedi iade edilemediğini, müvekkili tarafça ihtarnamenin keşide edildiği bilgisinin paylaşıldığı an davalı tarafça teminat olarak verilen kambiyo senedine istinaden ;

----.İcra Müd. ---- Esas sayılı icra dosya numarası ile 3.000.000-TL asıl alacak olmak üzere 3.027.360,04-TL üzerinden kambiyo senetlerine mahsus yolla icra takibi başlatıldığını, Müvekkili ... takibe konu senette kefil olarak yer aldığını, ancak, müvekkili kefil olurken eşinin yazılı onayı alınmadığını, Türk Medeni Kanunu'nun 584. maddesi gereğince, kefilin eşinin yazılı onayı olmadan kefalet geçersiz olduğunu, bu nedenle, müvekkili hakkında başlatılan icra takibi hukuka aykırı olduğunu, dava tarihi itibari ile haciz baskısı ile davalıya ödenmiş olan.

469.220,54 -TL nin ödeme tarihlerinden itibaeren ticari temerrüt faizi ile istirdadına, şartları oluştuğundan sebeple istirdadı istenen bedelin faizi ile birlikte ihtiyaten haczine karar verilmesini karar tarihi itibari ile menfi tespitini istedikleri kısmın haciz baskısı ile davalıya ödenmiş olması halinde ödenen kısmın ödeme tarihinden itibaren ticari temerrüt faizi ile istirdadına, davalı aleyhine %20 den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, akdi vekalet ücretinin HMK 329 gereğince kötü niyetli olan davalıdan alınarak davacı müvekkiline verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

----- tarafından verilen dilekçe ile; istirdat davası için hak düşürücü süre geçtiğini, senet teminat senedi olduğu iddiası yerinde olmadığını, senedin üzerinde yer alan teminat senedidir ibaresi hiçbir şekilde kanunen geçerli bir yazılı kayıt içermemekte olup senedin kambiyo senedi vasfını etkilememekte olduğunu, davacıların iddiaları gerçeği yansıtmamakta olduğunu, davacı yan takip konusu edilen senetlerin ödendiğine ilişkin herhangi bir yazılı belge sunmadığını, müvekkili şirket alacağını alamadığından senedi icraya koyduğunu, haksız ve mesnetsiz davanın reddi ile kötüniyetli davacı borçlular hakkında %20 inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı borçlular üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, Kira Sözleşmesinden kaynaklı Menfi Tespit Talebidir.Görev hususu kamu düzenine ilişkin olup, dava şartı olması sebebiyle yargılamanın her aşamasında mahkemece resen gözetilmesi gerekir.Davacı ile dava dışı mülk sahibi arasındaki sözleşmenin TBK 299 ve devamı maddeleri uyarınca Kira Sözleşmesi olduğu, davaya konu 'teminat senedinin ' bu kapsamda verildiği tespit edilmiştir.

6102 Sayılı TTK’nun 4. maddesine göre, bir davanın ticari dava sayılması için uyuşmazlık konusu işin taraflarının her ikisinin birden ticari işletmesiyle ilgili olması ya da tarafların tacir olup olmadıklarına veya işin tarafların ticari işletmesiyle ilgili olup olmamasına bakılmaksızın TTK veya diğer kanunlarda o davaya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin bakacağı yönünde düzenleme bulunması gerekir.

Her ticari dava ticari iş olmakla birlikte, her ticari iş ticari dava olmamaktadır. TTK' nun 5(1) maddesi uyarınca ticari davalara bakma görevi Asliye Ticaret Mahkemesine aittir. Dolayısıyla ticari iş kapsamında olmakla birlikte ticari dava sayılamayan durumlarda ticaret mahkemeleri görevli olmayacak, uyuşmazlığın niteliğine göre diğer mahkemelerin görev hususu değerlendirilecektir. HMK 4/1-a maddesi gereğince kira sözleşmesinden kaynaklı tüm davalarda Sulh Hukuk Mahkemesi görevlidir. Hemen belirtmek gerekir ki, tarafların sıfatına bakılmaksızın kira hukukundan kaynaklanan tüm davalarda görevli mahkeme Sulh Hukuk Mahkemesi görevlidir. ( Yargıtay ---- HD. ----- Esas --- Karar sayılı ilamı, Yargıtay ----. HD. ---- Karar sayılı ilamı)Mahkememizce görev husus öncelikli olarak incelenmiştir.

"Kambiyo senedinden kaynaklanan davalarda göreve ilişkin değerlendirme yapılırken senedin düzenlenmesine esas temel hukuki ilişki ve tarafların sıfatına da bakılması gerekmektedir.

Davacı vekili, takibe konu senedin, kiralama sözleşmesine istinaden teminat senedi olarak verildiğini iddia ederek işbu menfi tespit davasını açmıştır. Bu tür davalarda görev konusu davacının ileri sürdüğü maddi vakıalar ve talep sonucuna göre belirlenmesi gerekmektedir.

Uyuşmazlık, senedin, kira sözleşmesi kapsamında teminat senedi olarak verilip verilmediği, verilmiş ise karşılıksız kalıp kalmadığı noktasında toplandığına ve bunların ispatı meselesi sübut ve esasa ilişkin olup, görevin belirlenmesine bir etkisi olmamasına göre, davanın, kira uyuşmazlıklarında münhasır görevli olan sulh hukuk mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir. (Yargıtay ----. Hukuk Dairesi esas no: --- karar no: -/ BAM ---- HD dosya no:---- karar no: ----; ----- BAM ----- HD dosya no: -----

Somut Olayda.

Taraflar arasında 15.02.2019 imza, 01.06.2019 kira başlangıç tarihli aylık 200.000,00 TL+KDV olaca şekilde' Kira Sözleşmesi' akdedildiği, kira sözleşmesine istinaden 1.500.000 TL'lik teminat senedi imzalandığını, kira bedelinin indirilmesi ve teminat bedelinin yükseltilmesi hususunda anlaşma sağlandığı bu anlaşmaya istinaden teminat senedinin iade edildiğini, iade edilen teminat senedi yerine 3.000.000 TL bedelli teminat senedinin tanzim edildiği ve işbu teminat senet üzerine teminat ibaresinin şerh düşüldüğünü ancak davalı tarafça kira sözleşmesinin revize edilmediğini,

her ne kadar kira sözleşmesi akdedilmiş ise de kira sözleşmesine konu taşınmazın özel okul için gerekli kriterleri sağlayamamasından dolayı eksiklik olmuş olup kira sözleşmesine konu taşınmazın kiralama amacı için kullanılmayacak hale geldiğini, çalışma ruhsatının alınmamasından dolayı kira sözleşmesine konu taşınmazın tahliye edilmesi ve anahtarının teslim edilmesine rağmen davalı tarafın teminat senedini iade etmediği iddiası olup ,bunun temelinin de kira sözleşmesi olması nedeniyle Mahkememizin görevsizliğine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM; Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davanın 6100 sayılı HMK 114/1 - c ve 115/2 maddeleri gereği dava şartı yokluğu sebebiyle USULDEN REDDİNE,

2-Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE,

3-Görevli ve yetkili mahkemenin ----- Sulh Hukuk Mahkemesi olduğuna,

4-6100 sayılı HMK'nın 20. Maddesi gereğince kararın kesinleşmesine müteakiben iki hafta içinde talep halinde dava dosyasının yetkili ve görevli mahkeme olan----- Nöbetçi Sulh Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesine, aksi halde davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğinin ihtarına (kararın tebliği ile ihtarat yapılmış sayılmasına,

5- 6100 Sayılı Hukuk Muhakameleri Kanunu m.331/2 uyarınca yargılama giderleri konusunda görevli ve yetkili mahkemece karar verileceğinden bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,

İlişkin olarak taraf vekillerinin davacı/davalı vekilinin yüzüne karşı oy birliği ile verilen kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde ----- Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.