İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/331 K.2025/340

T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2025/331 Esas

KARAR NO: 2025/340

DAVA

İtirazın İptali (İnanç Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 23/07/2024

KARAR TARİHİ: 30/04/2025

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (İnanç Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı şirket tarafından ----- isimli dava dışı kişinin ikinci el aracı satışa çıkarıldığını ve aracın davacı tarafça satış bedeli olarak ---- tarihinde ---- tarihinde ise ---- olarak -----yolu ile davalı şirket adına gönderildiğini, açıklama olarak da her iki banka dekontunda --------olarak yazıldığını, anlaşmaya göre aracın devrinin davacı adına yapılması gerekirken davalı şirket tarafından henüz devir yapılmadığını,

davacının söz konusu ödemeleri gerek davalı şirketin kurumsal bir firma olması gerekse--------- yetkili satıcı olması sebebiyle güvenerek ve kendisine aracın devir ve teslimi yapılacağı inancıyla yaptığını, dava konu aracın devir ve tesliminin yapılmaması üzerine davacı adına -------sayılı dosyasında genel haciz yolu ile takip işlemlerine başlanıldığını, asıl alacak ve faiz alacağı olmak üzere takip tarihi itibari ile alacağın 194.298,14 TL olduğunu, borçlu şirket vekili tarafından borca itiraz edilmiş ------- İcra Müdürlüğü tarafından takibin itiraz eden borçlu şirket yönünden durdurulmasına karar verildiğini,

----Sayılı dosyasındaki davalı borçlunun itirazının iptaline ve takibin devamına, takip miktarının %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı firmanın ------ kayıtlı adresinin ---------- olup işbu davada yetkili mahkemenin ------ Asliye Ticaret Mahkemelerinin olduğunu, bu nedenle yetki itirazları çerçevesinde iş bu dosyada yetkisizlik kararı verilmesini talep ettiklerini, davalı firmanın kurumsal bir iş yeri olup tüm hukuki işlemlerin ve tüm ödemelerin yasal mevzuat çerçevesinde gerçekleştirildiğini, dava dışı ----, davalı firmadan ---- minibüs araç satın aldığını, davalı firma tarafından, dava dışı ----satılan söz konusu aracın daha sonra öğrenildiği üzere ----- tarafından da davacıya satıldığını,

dava dışı---- davalı firmaya borcu olması sebebi ile --------, davacıdan söz konusu aracın ödemesini davalı firmaya yapmasını istediğini ve bu nedenle davacı tarafından söz konusu bedelin davalı firmaya ödendiğini, davacı tarafça davalıya gönderilen bedelin, ----- tarafından davacıya satılan aracın bedeli olduğunu, davacı tarafça sunulan dekontlarda da açıklama olarak -----yazmakta olduğunu, mahkemece gerekli görülmesi halinde dava dışı ------- dinlenilmesini de talep ettiklerini, davacı tarafın iddiaların aksine davalı firma ile davacı arasında hiçbir araç alım- satım ilişkisinin bulunmamakta olduğunu,

davacı tarafça teslim edilmediği iddia edilen araca dair somut bir açıklama yapılamadığını, çünkü böyle bir aracın bulunmamakta olduğunu, ----- tarafından davalı firmaya 2.el araç satılmadığını, buna rağmen davacı tarafından davalı aleyhine haksız olarak aradan 5 yıldan fazla zaman geçtikten sonra ---- sayılı dosyasında icra takibine girişildiğini, davalı tarafından haksız olarak başlatılan takibe süresinde itiraz edildiğini belirterek kötü niyetli olarak ikame edilen davacının haksız ve mesnetsiz davasının reddini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Dava, geçersiz satış sözleşmesi gereğince yapılan ödemenin sebepsiz zenginleşme hükümleri gereğince iadesi amacıyla başlatılan icra takibine vaki itirazın İİK 67 vd. maddeleri gereğince iptali talebine ilişkindir.Eldeki dava, davalı şirketin------ bulunan şubesinin işlemlerinden kaynaklandığı taraflar arasında çekişmesiz olup uyuşmazlık, dava dışı -------- ait olduğu iddia edilen aracın, davalı tarafından, davacıya devredileceğinin taahhüt edilmesi sebebiyle, davacının bu aracın bedeli olarak davalıya göndermiş olduğu paranın,

edimlerin ifa edilmemesi sebebiyle sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre iadesi talebine ilişkindir.Davacı tarafından sözü edilen alacak için ---- tarihinde takip başlatıldığı, davalının borca ve ferilerine itiraz etmesi üzerine, davacının itirazın iptali istemli iş bu davanın açıldığı anlaşılmaktadır.Davalı şirketin ticaret sicil kayıtları üzerinde yapılan incelemede; şirketin, ---- tarihinde şirket---- taşıdığı, ------ bulunan şubesini ise ---- sayılı ---- yayınlandığı gün olan---- tarihi itibariyle sicilden terkin ettiği,------ sayılı yetkisizlik kararında ise;

davalı şirketin dava tarihi olan ----- tarihi itibariyle (aynı gün) ---yer alan şubesinin kaydının terkin edilmesi sebebiyle şirket merkezinin bulunduğu yer olan mahkememize yetkisizlik kararı verildiği görülmüştür.Öncelikle belirtmek gerekir ki, eldeki dava sebepsiz zenginleşme hükümlerine dayalı itirazın iptali davası olup kesin yetki hali bulunmamaktadır.

Ayrıca icra takibinin yapıldığı icra dairesinin yetkisinin itiraz olmaması itirazın iptali davalarında mahkemenin yetkisine itiraz edilmesine engel olmayıp icra dairesinin yetkili olduğu yer mahkemesini de yetkili hale getirmemektedir. ------ Eldeki davada,

kesin yetki hali söz konusu olmasa bile karşı yetkisizlik kararı verilmesi mümkündür. --------------Burada davalı şirketin şubesinin terkin işleminin ve buna ilişkin kararın ----- ilan edilmesinin davacı gibi üçüncü kişiler bakımından hukuki sonuçlarının değerlendirilmesi gerekmektedir.Ticaret Sicili Yönetmeliğinin 118. maddesinde yer alan şube tanımına uyması ve aynı kanunun 121. maddesine istinaden şube açılış, kapanış ve adres değişikliği işlemleri için ticaret siciline tescil ve ilan edilmesi gerekmektedir.

TTK 36/1 maddesine göre. "Ticaret sicili kayıtları nerede bulunurlarsa bulunsunlar, üçüncü kişiler hakkında, tescilin ------- ilan edildiği; ilanın tamamı aynı nüshada yayımlanmamış ise, son kısmının yayımlandığı günü izleyen iş gününden itibaren hukuki sonuçlarını doğurur. Bu günler, tescilin ilanı tarihinden itibaren işlemeye başlayacak olan sürelere de başlangıç olur." denilmektedir.

Başka bir deyişle, davalı şirketin şubesinin terkin ve ilan edilmesi işleminin üçüncü kişiler (davacı taraf gibi) bakımından hukuki sonuç doğuracağı tarih ilgili kaydın ticaret sicil gazetesinde yayımlandığı günü izleyen iş günüdür.Yukarıda yapılan değerlendirmelere göre somut olay ele alındığında, davalı şirketin ---- şubesinin dava tarihi olan ------- tarihinde terkin edildiği dosya arasına alınan sicil kayıtları ile sabit olup davalı şirket tarafından yapılan terkin ve ilan işleminin TTK 36/1 maddesine göre davacı taraf yönünden hüküm ifade edeceği tarih (yayımlandığı günü izleyen iş günü) ---- tarihidir.

Her dava açıldığı tarihteki duruma göre değerlendirilmesi gerekmekte olup dava tarihi itibariyle HMK 14/1 maddesi gereğince (Bir şubenin işlemlerinden doğan davalarda, o şubenin bulunduğu yer mahkemesi de yetkilidir.)----- yetkili olup aksi yöndeki ------ sayılı yetkisizlik kararına katılmak mümkün değildir. Bu itibarla davanın ---- Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerektiği kanaatiyle mahkememizin yetkisizliğine karar verilmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.