İstanbul Anadolu 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/319 K.2022/605

T.C. İstanbul Anadolu 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2020/319 Esas

KARAR NO: 2022/605

DAVA

İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 13/08/2020

KARAR TARİHİ: 05/07/2022

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkili şirket tarafından işletilen tünelden, davalı/borçlunun, sahibi olduğu --- plakalı araçlar ile müvekkili şirket tarafından işletilen-----geçiş ücretlerini ödemeden ---- geçiş yaptığını, ihlalli geçiş tarihinden itibaren --- günlük süre içerisinde de geçiş ücretlerini ödemediğinden bu geçiş ücreti tutarlarına dört katı oranında ceza işletildiğini, davalıya ait,

dava dilekçesi ve delil listesi ekinde sunulan listede belirtilen muhtelif plakalı araçlar ile gerçekleştirilen ihlalli geçişler nedeniyle doğan ve yasal süresi içerisinde ödenmeyen geçiş tutarı ve yasadan kaynaklı para cezasının tahsili amacıyla ----- Sayılı dosyasından başlatılan icra takibinden gönderilen ödeme emrinin davalıya tebliğ edildiğini, borçlunun müvekkili şirkete borcu olmadığını öne sürmek suretiyle borcun tamamına itiraz ettiğini, itiraz konusu alacak hakkında takibin devamı amacıyla işbu dava ikame edildiğini, yapılan itirazın haksız ve yersiz olup itirazın iptali gerektiğini, şöyle ki,

ihlalli geçişin müvekkili şirket tarafından yapımı ve işletmesi üstlenilen otoyolun geçiş ücreti ödenmeksizin kullanılması ve tahakkuk eden ücretin geçişi takip eden----- günlük kanuni ödeme süresi içinde de ödenmemiş olması anlamına geldiğini, kullanıcıların bu ---- günlük süre içerisinde sadece geçiş ücretini ödemekle yükümlü olduğunu, ----günlük cezasız sürenin dolmasını müteakip ihlalli geçiş anında tahakkuk eden geçiş ücretinin ---- katı tutarında ceza muaccel hale geldiğini, cezanın muaccel hale gelmesiyle birlikte müvekkili şirket tarafından ----,

otoyoldan ihlalli geçiş yapan ve ---- günlük yasal süre içerisinde geçiş ücretlerini ödemeyerek cezaya düşen araçların sahiplik bilgilerinin talep edildiğini, bu nedenle, müvekkili şirketin yasal olarak araç sahiplik bilgilerine ceza muaccel hale gelmeden erişememekte ve dolayısıyla bu süre içerisinde borçlulara herhangi bir bildirim yapılamadığını, zira müvekkil şirket yine zorunlu olmamasına rağmen, araç sahiplik bilgilerini temin ettikten sonra fakat icra takibi başlatılmadan önce, ihlalli geçiş yapan araçların maliklerinin adreslerine “İhlalli Geçiş İhtarnamesi” göndererek geçiş ücreti ve ceza tutarının ödenmesinin talep edildiğini,

belirtilen sebepler ve mahkemece resen dikkate alınacak nedenlerle; yargılama neticesinde davalının -----sayılı dosyasına yaptığı itirazının iptali ile alacağın yasal faizi ve diğer tüm ferileri ile birlikte tahsili için takibin devamına ve borçlu aleyhine yüzde yirmiden az olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesine ve yargılama giderlerinin davalı üzerinde bırakılmasına ve vekâlet ücretine hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

SAVUNMA

Davalı taraf usulüne uygun dava dilekçesi tebliğine rağmen davaya cevap vermemiştir.

İNCELEME ve GEREKÇE: Dava, davacı tarafından işletilen köprü ve otoyolu kullanan davalıya ait aracın ödenmeyen geçiş tutarları ve yasadan kaynaklı para cezası bedellerinin tahsili amacıyla başlatılan takibe itirazın iptali ve icra inkar tazminatına karar verilmesi talebidir.

---- esas sayılı dosyası celp edilip incelenmesinde; davacı tarafından davalı aleyhine ---- tarihinde başlatılan ilamsız icra takibinde ---- asıl alacak istendiği, takibin dayanağının geçiş listesi olduğu, ödeme emrinin davalıya tebliğ edilmesi üzerine, davalının ---- tarihinde borca, faize ve tüm fer'ilerine itiraz etmesi üzerine takibin durdurulduğu, davacının yasal süresi içerisinde itirazın iptali davasını açtığı dava dilekçesinde ------ talep etmiştir.

Dava konusu ücretli köprü ve otoyolun davacı tarafından işletildiği konusunda taraflar arasında uyuşmazlık yoktur. İhtilaf, davalıya ait aracın ihlalli geçiş yapıp yapmadığı dava dilekçesinde belirtilen miktardan davalının sorumlu olup olmadığı ve geçiş ücreti ile para cezası miktarına ilişkindir.

Uyuşmazlık konularının çözümü için dosya uzman elektrik /elektronik bilirkişisine tevdi edilmiş, kök raporda tespit edilen eksiklikler giderildikten sonra dosya ek rapor aldırılmak üzere bilirkişiye tevdi edilmiş, HMK nın 266.

Maddesi gereğince alınan --- tarihli ek raporunda; dava konusu -----davalı adına tescilli olduğu, ---- plakalı aracın aktif ---- hesabının olduğu,---- geçişin geçiş anında bakiyesi yetersiz lakin sonraki ---- içersinde yeterli bakiyeye erişmesiyle sadece geçiş ücretlerini ödemekle yükümlü olacağı,---- adet geçişin geçiş anında ve sonraki --- içersinde bakiyesinin yetersiz olmasından dolayı ödenmeyen geçiş ücretleri ve --- bedellerini ödemekle yükümlü olacağı, davalının ödenmediği tespit edilen geçiş ücretleri toplamı olan ---- içerisinde yeterli bakiyeye erişemeyen ihlalli geçişler için ---- ödemekle yükümlü olduğu,

----plakalı aracın ----- müzekkere yazılmasına rağmen müzekkereye cevap verilmediği, işbu nedenlerden dolayı -----Hesabında geçişleri ödeyip ödemediği, ödemediyse geçiş anında yeterli bakiye olup olmadığına dair değerlendirme yapma imkanı bulunmadığından ------ alan hesaplama cetveline dahil edilmediği,

yönünde görüş bildirilmiştir.

----- müzekkere yazılarak; davaya konu araç için iddia edilen geçiş tarihinde----- hesabında ne kadar bakiye olduğu, geçiş tarihinde o hesaplardan tahsilatın yapılıp yapılmadığı, belirtilen araç yönünden otoyol geçiş ücretlerinin ödenmesi için tanımlanmış otomotik ödeme talimatının olup olmadığı hususu sorulmuş yazı cevabı dosya arasına alınmıştır.

Davaya konu araç trafik tescil kayıtları dosya arasına celbedilmiş, incelenmesinde dava konusu aracın davalı adına kayıtlı olduğu anlaşılmıştır.

Davanın dayanağını oluşturan ----- çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir. ...” hükmü düzenlenmişken -------- birinci ve beşinci fıkralarında yer alan “on” ibareleri “dört” şeklinde değiştirilmiştir. Aynı Kanunun 19. maddesi ile 6001 sayılı Kanuna geçici 3. madde ilave edilmiştir.

6001 sayılı Kanuna eklenen Geçici 3. madde de ise “Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden yapılmış olan geçişlerde araç sahiplerine bu Kanunun 30. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca tahakkuk ettirilen ancak bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla tahsilatı yapılmamış olan para cezaları hakkında bu Kanunun 30. maddesinde yer alan oranlar uygulanır.” düzenlemesi yapılmıştır.

Kanunun 30. maddesinin, ----- tarihli ve 6639 sayılı Kanunun 33. maddesi ile değişiklik yapılan ---- numaralı fıkrasında, geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere bu maddenin------ numaralı fıkralarında belirtilen cezaların uygulanmayacağı öngörülmektedir.

----davada, ----- hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde yaptırım uygulanmasına sebebiyet veren eylem ücret ödemeden geçiş yapılması anında tamamlanmış olacaktır.

Bu durumda, kuralda belirtilen ödemesiz geçiş tarihinden itibaren on beş gün içinde geçiş ücretinin ödenmesi hâlinde cezanın uygulanmayacağına ilişkin düzenleme oluşan neticeyi ortadan kaldırılmakta olup ihlalli geçiş eylemini gerçekleştirenler lehine getirilmiş bir düzenlemedir.... kuralda, cezasızlık hâlinin kapsamı, eylemin sonucu olarak öngörülen yaptırımın hangi hâlde uygulanmayacağı, ödemenin hangi süre içinde yapılması gerektiği açık, anlaşılır, uygulanabilir ve nesnel olarak belirlenmiştir.

Geçiş ücretinin ödenmesi şekil ve yöntemlerinin tümünün önceden öngörülmesi ve kanun koyucu tarafından tek tek belirlenerek kanun metninde ifade edilmesi oldukça güçtür.

Geçiş ücretinin tahsili yöntemlerinin zaman içinde değişip gelişebileceği ve otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerinin tahsili yöntemlerinin benzerlik arz ettiği hususları dikkate alındığında kuralda belirlilik ilkesine aykırılık bulunmamaktadır..." yönünde karar vermiştir. Bu durumda davalının ihlali sebebiyle davacının, davalıya ayrıca bir bildirim yapmasına gerek bulunmadığı anlaşılmaktadır.----

Geçiş esnasında ödeme olmadığında veya ---- sisteminden provizyon alınamadığı takdirde gişe çıkışlarındaki bariyerler açılmadığından, davalı ücret ödemeden geçiş yaptığını bilmektedir.---- kartlarından para çekilmemesi halinde davalı geçiş ücretini ödemek zorundadır.

Davacı taraf ticaret şirketi, davalı taraf da bir ticaret şirketidir. Davacı, ---- bir yönüyle idare hukuk diğer yönüyle özel hukuk hükümlerine göre işlettiğine, davacı ve davalı birer tacir olduğuna ve uyuşmazlık tarafların ticari işletmesinden kaynaklandığına göre; huzurdaki davanın Asliye Ticaret Mahkemesinde görülmesinde usûl ve kanuna aykırı bir yön yoktur. Bu açıdan değerlendirildiğinde Mahkememiz işbu davada görevlidir.

--- uygulamasında, araç sahiplerinin plaka numaralarıyla birlikte ---aboneliği aldıkları ----- hesabında yeteri kadar bakiye bulundurması gerektiği, yeterli bakiye bulundurmayan aracın plakasının geçişten sonra her gün belli aralıklarla sistem tarafından kontrol edildiği (bakiye sorgulamasının belirli saat aralıklarıyla otomatik olarak yapıldığı), yeterli bakiye olduğunda geçiş bedelinin tahsil edildiği, bu sorgulamanın geçişten sonraki --- gün boyunca devam ettiği, ---- günün sonunda hâlen hesabında -yeteri kadar- geçiş ücretini karşılar bakiye bulundurmayan aracın geçişinin ‘cezalı geçiş’ statüsüne dönüştüğü bilinmektedir.

Somut uyuşmazlıkta, davacının özel hukuk hükümlerine tabi ticari şirket olduğu, davacıya, 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için farklı hukuki rejim ve usulleri düzenleme yetkisi verildiği, davacının ihlal sebebi ile davalıya ayrıca bir bildirim yapmasına gerek bulunmadığı, ihlalli geçiş halinde geçiş ücretinin mutlaka geçişi izleyen ---- gün içerisinde sadece ---- aralığında -- kez ihlalli geçiş yaptığı, ---- gün içerisinde bakiyenin yeterli hale geldiğinden bu geçişlere ilişkin ceza uygulanmasının mümkün olmadığı,

---- bedeli ve cezası ile ---- ödeme yükümlülüğünün bulunduğu, diğer araç olan--- geçiş yaptığı,---- ilişkin davalı tarafça açıklama yapılmadığı, bu nedenle geçiş bedeli ve ceza bedeli toplamı --- ödenmesi gerektiği, davalının geçiş ve ceza bedellerini ödediğini ispatlayamadığı,

takip tarihi itibari ile davacının davalıdan toplam ----- alacaklı olduğu anlaşılmış İİK’nın 67. maddesinin 2.fıkrası hükmünce, icra-inkar tazminatına hükmedilebilmesi için borçlunun takip sırasında ödeme emrine itiraz etmesi ve alacaklının alacağını mahkemede dava ederek haklı çıkması ve alacağın likit ve belli olması gerektiği, bu nedenle alacağın likit olması ve diğer icra inkar tazminatına hükmedilebilme şartlarının olayda gerçekleşmesi nedeniyle, hüküm altına alınan asıl alacağın %20’si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.