İstanbul Anadolu 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/328 K.2025/574

T.C. İstanbul Anadolu 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2021/328 Esas

KARAR NO: 2025/574

DAVA

Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 08/11/2019

KARAR TARİHİ: 08/07/2025

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalının müvekkilleri hakkında----- Esas sayılı dosyasıyla alacak takibi yaptığını, müvekkillerinin takibe itiraz ettiğini, takibin durdurulduğunu, davalı alacaklı tarafından-----Esas sayılı dosyası ile itirazın kaldırılması davası açıldığını, icra takibinin konusu miras bırakan --- tarafından---- lehine keşide edilmiş senetlerden ibaret olduğunu, imzaların ------ ait olmadığının ve senet üzerinden tahrifat yapıldığının tespiti amacıyla işbu dava açmak gerektiğini beyan ve dava etmiştir.Davalı cevap dilekçesinde özetle;

benzer bir davanın kendisi tarafından -------- esas sayılı dosyasında açıldığını ve davanın halen devam ettiğini, bu davanın hukuki bir yararında olmadığını, dava şartlarının oluşmadığını, alacağının sürüncemede bırakmak üzere kurgulandığını uydurma somut olmayan iddialar olduğunu haksız hukuksuz ve kötü niyetli bir dava olduğunu, davacıların dava dilekçesindeki beyanlarını kabul etmediğini, beyanla davanın reddini talep etmiştir.--------- Esas sayılı dosyası dosyamız arasına alınmıştır.

İncelemesinde; mahkememiz dosyası davalının davacı borçlular aleyhine 31.000,00 TL asıl alacak ve 2.790,00 TL faiz alacağı olmak üzere toplam 33.790,00 TL bedelli kambiyo senedine dayalı takip başlatmış olduğu, borçluların itirazı üzerine icra hukuk mahkemesinde dava açıldığı ve mahkemece takibin devamına karar verildiği görüldü.-------- Esas sayılı dosyası dosyamız arasına alınmıştır.

İncelemesinde; mahkememiz davalısının davacılara karşı -------Esas sayılı dosyasına yaptıkları itirazın kaldırılması için dava açmış bulunduğu, yapılan yargılama neticesinde itirazın kaldırıldığı takibin devamına karar verildiği görüldü.Davacı vekili ----- tarihli dilekçesinde davacı müteveffanın veraset ilamını sunmuş olup aynı dilekçe de ayrıca icra dosyasında ödeme yapıldığını davanın istirdata döndüğünü belirtmiştir.Davacı müteveffa mirasçıları davaya dahil olarak davaya devam etmişlerdir.Müteveffanın imza örnekleri alınarak dosyada imza incelemesi yoluna gidilmiştir.Bilirkişi ------hazırlamış olduğu raporda özetle;

emre muharrer senetteki el yazılarının ----inceleme cihazı ve ------- altında incelenmesinde belgedeki yazılar üzerinde herhangi bir oynama, ilave , silme , sürşarj emaresinin bulunmadığını, mukayese imzaları ile inceleme konusu iki adet borçlu imzası arasında, gerek genel şekil, gerekse itiyatlar, eğim, cesamet, imzaların başlangıç, orta bölüm ve sonlandırılma tarzları, kalem yürütme itiyatları gibi kaligrafik ve grafolojik özellikler bakımından uyum ve benzerlik görüldüğünü ve inceleme konusu iki adet borçlu imzasının muris ------- eli mahsulü olduğunu,

emre muharrer senette borçlu imzaları üzerine yazılmış “okudum” ibaresi ile mukayese el yazıları arasında, harflerin tersim şekli, birbirleriyle münasebet ve bağlantıları oranları, karakteristik itiyatlar bakımından uyum ve benzerliğin bulunduğunu, borçlu imzaları üzerine yazılmış “okudum” ibaresinin, ----- eli mahsulü olduğunu belirtmiştir.İtiraz üzerine dosya başkaca bilirkişiye tevdi edilmiş olup bilirkişi ---- hazırlamış olduğu raporda özetle; inceleme konusu senetteki “okudum” ibaresi ve altındaki imzalar ile------ ait mukayese imzaları arasında yapılan karşılaştırmada;

imzaların başlangıç ve bitiş hareketlerinde farklılıklar, ara gramalarında kısmi benzerlikler görüldüğü, yazıları arasında yapılan karşılaştırmada --------harflerinde uyumsuzluk ve farklılıklar bulunduğunu, her iki yazı arasında eğim ve yön farklılıkları olduğu, genel kabul görmüş karakteristik tanı unsurlarından; işleklik derecesi, alışkanlıklar, tersim biçimi, istif, doğrultu, seyir, hız ve baskı derecesi bakımından farklılıklar bulunduğunu;

inceleme konusu belgedeki imzalar ve ‘OKUDUM’ nın---- eli ürünü olmadığını belirtmiştir.Çelişkiler üzerine dosya İstanbul ------- gönderilmiş------ dosya içerisinde yeterli imza örneği bulunmadığından bahisle ön rapor tanzim etmiş mahkememizce işbu belgeler toplandıktan sonra yeniden dosya ----gönderilmiş ----- bu seferde senet aslının dosyada olmadığından bahisle dosyayı iade etmiştir.

Yapılan inceleme neticesinde senet aslının mahkemenizin --------makbuz numarası ile kasaya alındığı ve ilgili senet aslının özellikle bu sarı zarfta olduğu bildirilerek kapalı zarf içerisinde incelenmek üzere dosya içerisine konularak, dosyanın mühürlü şekilde -----gönderildiği tespit edilmiş olup bu husus ----- bildirilerek gerekli incelemelerin yapılarak senet asılının bulunması istenilmiş evrakın bulunarak mahkememize gönderilmemesi üzerine mahkememizce ---- suç duyurusunda bulunulmuştur.

Senet aslını ulaşılamaması nedeniyle mahkememizce fotokopi üzerinde inceleme yapılması istenilmiş olup ------- fotokopi üzerinde yapmış olduğu inceleme neticesinde hazırlamış olduğu raporda özetle; inceleme konusu senet fotokopisinin rakam ile miktar belirtir bölümünün on binler basamağında yer alan "3" rakamının aynı bölümde kendisinden sonra gelen rakamlardan konum, ebat ve satır hizası bakımından farklılıklar gösterdiği,

ancak belgenin fotokopi olmasından mütevellit kalem evsafı ve kalem baskı derecesi değerlendirilemediğinden gerek söz konusu "3" rakamının bulunduğu konuma sonradan ilave edilip edilmediği gerekse senedin diğer bölümlerinde ilave, silinti, kazıntı, sürşarj vs. gibi yöntemlerle tahrifat yapılıp yapılmadığı hususunda bir tespite gidilemediğini, senet fotokopisinde "ÖDEYECEK" bölümünde ----- adına atılı imzalar ve "OKUDUM" yazısı ile---- mukayese yazı ve imzaları arasında;

tersim biçimi, alışkanlıklar, istif, eğim, doğrultu, seyir bakımından uygunluk ve benzerlikler saptandığından söz konusu yazı ve imzaların kuvvetle muhtemel ----- eli ürünü olduğunu belirtmiştir.Dava "Bonodan Kaynaklanan Menfi Tespit" talebine ilişkindir.Kambiyo senetlerine dayalı olarak başlatılan takiplerde imzaya itiraz, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (İİK)’nun 170. maddesinde düzenlenmiş olup, bu maddenin 3. fıkrasında icra mahkemesince imza incelemesinin aynı Kanun'un 68/a maddesinin 4. fıkrasına göre yapılması gerektiği düzenlenmiştir.

İİK’nın 68/a maddesinin 4. fıkrasında ise, "...imza tatbikinde Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun bilirkişiye ait hükümleri ile 309. maddesinin 2, 3 ve 4. fıkraları ve 310, 311 ve 312. maddeleri hükümleri uygulanır." hükmü yer almaktadır. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK)'nun 447. maddesinin 2. fıkrası gereğince Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'na yapılan yollamalar HMK'ya yapılmış sayılır.

Bu hüküm uyarınca HMK'nın yürürlük tarihinden sonra icra mahkemesinde HMK'nın 208, 211 ve 217. maddelerine göre imza incelemesi yapılması gerekmektedir.HMK'nın 211/a maddesine göre yapılan incelemeye rağmen hâkimde sahtelik konusunda kesin bir kanaat oluşmamış ise HMK'nın 266 ve devamı maddelerine göre çözümü özel veya teknik bilgi gerektirdiğinden bilirkişi incelemesine karar verilir.

Aynı Kanun'un 211/b maddesine göre bilirkişi incelemesinden önce mevcutsa o tarafa ait karşılaştırma yapmaya elverişli yazı ve imzalar ilgili yerlerden getirilir. Bilirkişi o mahkemede elde edilen yazı ve imzalarla inceleme yapar. Bu husus maddenin gerekçesinde "...Bilirkişi incelemesinde, bu yazı ve imzalarla mahkemece elde edilen yazı ve imzalar esas alınır.

Bilirkişi inceleme için gerekli görürse kendi huzurunda tarafın yeniden yazı yazması veya imza atmasını mahkemeden talep edebilir..." şeklinde açıklanmıştır. Bu hükümden anlaşılacağı üzere takibe dayanak senedin sahteliğinin bilirkişi raporu ile ispatlaması gerekir.

Bilirkişi incelemesinde kullanılacak belgeler mahkeme veya bilirkişi huzurunda alınan imza örnekleri ve mukayeseye esas belgelerdir.İmza incelemesinde öncelikle senedin düzenleme tarihinden öncesine ilişkin borçluya ait olduğu muhakkak olan karşılaştırmaya elverişli imzalarını taşıyan belgeler, keşide tarihine en yakın tarihli olanından başlayarak bilirkişi tarafından mukayeseye esas alınmalıdır.

Yapılacak bilirkişi incelemesinin, konunun uzmanınca ve yeterli teknik donanıma sahip bir laboratuvar ortamında, optik aletler ve o incelemenin gerektirdiği diğer cihazlar kullanılarak, grafolojik ve grafometrik yöntemlerle yapılması, bu alet ve yöntemlerle gerek incelemeye konu ve gerekse karşılaştırmaya esas belgelerdeki imza veya yazının tersim, seyir, baskı derecesi, eğim, doğrultu gibi yönlerden taşıdığı özelliklerin tam ve kuşkuya yer vermeyecek şekilde belirlenip karşılaştırılması;

sonuçta, imza veya yazının atfedilen kişiye ait olup olmadığının, dayanakları gösterilmiş, tarafların, mahkemenin ve Yargıtayın denetimine elverişli bir raporla ortaya konulması, gerektiğinde karşılaştırılan imza veya yazının hangi nedenle farklı veya aynı kişinin eli ürünü olduklarının fotoğraf ya da diğer uygun görüntü teknikleriyle de desteklenmesi şarttır.

Nitekim bu ilkeler, -------sayılı kararlarında da benimsenmiştir.Vurgulamakta yarar vardır ki anılan düzenlemelerde geçen karşılaştırmaya esas belgelerin tamamlanması konusunda ----sayılı kararında da açıklandığı üzere, eldeki davanın niteliği itibariyle “imzanın borçluya ait olduğunu” kanıtlama külfetinin alacaklıya ait olduğu göz ardı edilmemeli ve ispat yükünü ters çevirecek bir uygulamaya da gidilmemelidir.Diğer taraftan adli bilimler disiplininin bir dalı olan kriminilastiğin özel bir sahası olan adli grafoloji ve belge sahteciliği dalı,

el yazısı ve imzaların grafolojik açıdan kişinin samimi yazı ve imzalarının karakteristik yazım özelliklerinin tespitini ve belirlenen karakteristiklerin, araştırılan (incelemeye konu olan) yazı ve imzalarda da var olup olmadığının incelenmesini içerir. Bilirkişi inceleme sonucunda senette borçluya atfen atılı bulunan imzanın borçluya ait olup olmadığına ilişkin bir kanaate ulaşır.

Mahkemece bilirkişi raporu yeterli görülür ise bu rapora göre, yeterli görülmez ise ek rapor alarak veya yeniden bilirkişi incelemesi yaptırarak sonucuna göre karar verilir. --------Her ne kadar mahkememizce ------- raporuyla aslı kaybolmuş, fotokopisi sunulan bonodaki imza için imza incelemesi yapılmış ise de.

Aslı ibraz edilmeyip fotokopisi ibraz edilen ve diğer tarafça kabul edilmeyen fotokopi belge üzerinde imza ve yazı incelemesi yapılamayacağı gibi, yapılmış olsa bile bu rapora itibar edilemez.

Ayrıca altındaki imzası inkâr olunan fotokopi belge yazılı delil başlangıcı olmaz, bu belgeye dayanılmak suretiyle tanık dadinlenemeyeceğinden, tanık dinleme yoluna gidilmemiştir. ---------Diğer yandan dosya içerisinde bulunan ve grafoloji uzmanları tarafından hazırlanan iki ayrı raporun ise birbirleri ile çeliştiği sabittir.

Alacaklı senet altındaki imzanın davacıların murisinin eli ürünü olduğunu net olarak ortaya koymalıdır ancak dosyada murisin el ürünü olmadığının tespitini yapan bilirkişi raporu olduğu gibi hususlar göz önünde bulundurulduğunda alacaklının senet altındaki imzanın ve yazının davacılar murisinin eli ürünü olduğunu net olarak ortaya koyamadığı değerlendirilerek davanın kabulü yönünde karar vermek gerekmiştir.Öte yandan dava her ne kadar menfi tespit davası olarak açılmış ise de yargılama devam ederken alacağın ödenmesi nedeniyle davanın istirdat davasına döndüğünden bahisle ödenen bedelin ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile

birlikte davalıdan tahsiline ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur