İstanbul Anadolu 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/1009 K.2024/511

T.C. İstanbul Anadolu 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2022/1009 Esas

KARAR NO: 2024/511

DAVA

Tazminat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 23/05/2022

KARAR TARİHİ: 25/06/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili tarafından 16/07/2021 tarihinde davalı şirketin------------Şasi no.lu araç satın alındığını aracın nitelik ve niceliğini etkileyen, kullanım amacı bakımından değerini ve alıcı müvekkilinin beklediği faydaları ortadan kaldıran ve önemli ölçüde azaltan maddi, ekonomik ayıplar bulunduğunu, araç henüz 7.500 km’de iken yağ ikaz lambasının yandığını, müvekkili tarafından aracın yağ bakımı götürüldüğünü ancak bakımın işe yaramadığını aracın 13.000 ve 20.000 km’de tekrar aynı arızayı gösterdiğini,

tekrar servise götürüldüğünü yine sonuç alınamadığını 30.000 km’de iken 11.02.2022 tarihinde yetkili servise gidildiğinde servis tarafından gerekli kontrollerin yapıldığını ve aracın motorunun değiştirilmesi gerektiğini bildirdiklerini, müvekkilinin bu teklifi kabul etmediğini, davalı yana müvekkili tarafından davalı tarafa ------------tarafından düzenlenen ihtarname gönderildiğini ancak davalının cevap vermediğini beyan ederek aracın ayıpsız misli ile değiştirilmesini bu mümkün olmadığı takdirde araç geri alınarak sonradan ıslah ile artırılmak üzere denkleştirici adalet prensibi uyarınca güncel bedelinin şimdilik 10.000 TL olarak iadesine,

karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; aracın ticari bir araç olduğunu bu nedenle görevli mahkemenin ticaret mahkemeleri olduğunu, müvekkilinin aracın sadece dağıtıcısı olduğunu bu nedenle davanın husumet nedeniyle reddi gerektiğini, davacı tarafından ayıp ihbar yükümlülüğünün süresinde yerine getirilmediğini, araçta teknik arıza ve ayıp bulunmadığını, aracın davacı tarafından sorunsuz olarak kullanıldığını beyan ederek davanın reddini talep etmiştir.

--- müzekkere yazılarak dava konusu aracın tramer kaydı istenilmiş olup gelen yazı cevabı dosyamız arasına alınmıştır.--- müzekkere yazılarak araç tescil bilgisi istenilmiş olup gelen yazı cevabı dosyamız arasına alınmıştır.--- davacının tüketici vasfında kalmadığından bahisle görevsizlik kararı vermiştir.Dosya mahkememiz esasına kaydedilmiştir.Dosya rapor tanzim etmek üzere makine mühendisi bilirkişiye tevdi edilmiş olup bilirkişi ----- hazırlamış olduğu raporda özetle;

dava konusu ------ garanti süresi içinde, aracın motoru için çok önemli olan YAĞ EKSİLTME olayının satın alındıktan hemen sonra başlamak üzere 7 kez meydana gelmesinin, yetkili serviste bir çözüm bulunamadığından yetkili servisin komple motor değiştirmeye karar vermesinin ve arızanın halen devam etmesi birlikte değerlendirildiğinde, dava konusu aracın ayıplı mal olduğunu, bu ayıbın aracın satın alma aşamasında anlaşılamayacağından ayıbın gizli ayıp niteliğinde olduğunu, dava konusu------ satın alınmasından itibaren yaklaşık 1,5 yıl geçmesi ve halen davacının kullanımında olması nedeniyle,

davacı aracı kullandığı süresi için araçtan yararlanma bedeli ve yıpranma bedeli kamyonetin satış bedelinden tenzil edildikten sonra kalan kısmını davacının davalı firmadan talep edebileceğini beyan etmiştir.Dosya aynı bilirkişiye tevdi edilerek itirazların değerlendirilmesi ve kök raporunda tenzil edilmesi gerektiğini beyan ettiği yararlanma ve yıpranma bedelini tespit etmesi hususunda ek rapor tanzim edilmesi istenilmiş olup bilirkişi hazırlamış olduğu ek raporda özetle;

davacıya satılan aracın gizli ayıplı olduğunu, aracın satış tarihindeki bedelinin 200.000,00 TL olduğunu, araçtan 10 ay yararlanma bedelinin 38.500,00 TL olduğunu, yıpranma bedelinin 8.000,00 TL olabileceğini belirtmiştir.6098 sayılı TBK m. 227/4, “Alıcının sözleşmeden dönme hakkını kullanması halinde, durum bunu haklı göstermiyorsa hakim, satılanın onarılmasına veya satış bedelinin indirilmesine karar verebilir” şeklinde düzenlenmiştir.

Davacı, asli olarak aracın benzeriyle değişimini talep etmişse de hakim, somut olayın koşullarına göre satılanın onarılmasına veya satış bedelinin indirilmesine karar verebilecektir-------Dava, tacirler arası satıma konu aracın ayıplı olduğu iddiasına dayalı misliyle değişim veya bedel iadesi istemine ilişkindir.Taraflar arasındaki uyuşmazlık konularının: davacının satın aldığı aracın ayıplı olup olmadığı, var ise niteliği( açık/ gizli) ve davalının sorumluluğunun bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır.Satıcının ayıba karşı tekeffül borcu TBK'nın 219 vd maddelerinde düzenlenmiştir.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 219. Maddesine göre satıcı, alıcıya karşı herhangi bir surette bildirdiği niteliklerin satılanda bulunmaması sebebiyle sorumlu olduğu gibi, nitelik veya niteliği etkileyen niceliğine aykırı olan, kullanım amacı bakımından değerini ve alıcının ondan beklediği faydaları ortadan kaldıran veya önemli ölçüde azaltan maddi, hukuki ya da ekonomik ayıpların bulunmasından da sorumlu olur.

Satıcı bu ayıpların varlığını bilmese bile onlardan sorumludur.TBK'nın 227. maddesinde ise satılanın ayıplı olması halinde alıcının seçimlik hakları; "satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme, satılanı alıkoyup ayıp oranında satış bedelinde indirim isteme, aşırı bir masrafı gerektirmediği takdirde masrafları satıcıya ait olmak üzere satılanın ücretsiz onarılmasını isteme, imkan varsa satılanın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini isteme" olarak belirlenmiştir.

Bununla birlikte aynı kanun hükmünde; alıcının, sözleşmeden dönme hakkını kullanması hâlinde, durum bunu haklı göstermiyorsa hâkimin, satılanın onarılmasına veya satış bedelinin indirilmesine karar verebileceği (m.227/4); satılanın değerindeki eksikliğin satış bedeline çok yakın olması halinde ise alıcının, ancak sözleşmeden dönme veya satılanın ayıpsız bir benzeriyle değiştirilmesini isteme haklarından birini kullanabileceği (m.227/5) belirtilmiştir.Somut olayda.

16/07/2021 tarihinde dava konusu aracın davacı tarafından davalıdan satın alındığı, aracın 03.01.2022 tarihinde yağ eksiltiyor şikayeti ile servise götürüldüğü, serviste yağ ilavesi yapıldığı, 11.02.2022 tarihinde tekrar aynı şikayet ile gidildiği, servisin komple motorun değişmesi gerektiğini söylediği, davacının işbu teklifi kabul etmediği, 23.02.2022 tarihinde yeni aynı şikayetle servise gidildiği, servisin yağ ilavesi yaptığı, 28.10.2022 tarihinde ise “motor hasar riski ikazı veriyor” şikayeti ile servise gidildiği, aracın serviste kaldığı 11.12.2022 tarihinde davacının motor değişimini kabul etmediği,

servis tarafından yağ ilavesi yapıldığı 27.02.2023 tarihinde “yağ seviyesi kontrol ettir ikazı verdiği ve korna çalışmadığı gerekçesi ile servise götürüldüğü, servisin yağ ilavesi yaptığı belirlendi.

Alınan bilirkişi raporu doğrultusunda ayıbın gizli ayıp niteliğinde olduğu kanaatine varılmıştır.Dosya kapsamına alınan bilirkişi raporunda aracın gizli ayıplı olduğu tespit edildiğinden, davacının TBK'nun 223/2. maddesine göre hareket etmesi halinde davalıya karşı haklarını kullanabileceği, TBK'nun 223/2. maddesinin "Alıcı gözden geçirmeyi ve bildirimde bulunmayı ihmal ederse, satılanı kabul etmiş sayılır.

Ancak, satılanda olağan bir gözden geçirmeyle ortaya çıkarılamayacak bir ayıp bulunması hâlinde, bu hüküm uygulanmaz.

Bu tür bir ayıbın bulunduğu sonradan anlaşılırsa, hemen satıcıya bildirilmelidir; bildirilmezse satılan bu ayıpla birlikte kabul edilmiş sayılır." şeklinde hüküm altına alındığı, anılı hükme göre davacı yanın gizli ayıbı öğrendiği tarihten itibaren hemen satıcıya bildirmediği takdirde satılanı ayıpla birlikte kabul etmiş sayılacağı, dosya kapsamından tespit edildiği üzere, davacı yanın araçtaki gizli ayıpları tespit ettirdiği 12.04.2022 tarihli servis bakımında aracın gizli ayıplı olduğunu tespit ettiği akabinde davalı tarafa gecikmeksizin 13.04.2022 tarihinde durumu bildirdiği,

böylece davacı tarafça TBK'nun 223/2. maddesine uygun şekilde ayıp ihbarı yapılmış olduğundan satılanın kabul edilmiş sayılamayacağı, satılanın gizli ayıplı olması ve davalı tarafa uygun sürede ihbar edilmesi nedenleriyle davacı yanın TBK'nun 227. maddesinin 1. fıkrasının 4. bendindeki aracın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesi seçimlik hakkını kullanabileceği, aynı maddenin 4. fıkrasındaki hakkaniyet koşulunun yalnızca sözleşmeden dönmeye ilişkin seçimlik hak için getirildiği, davacı yanın misli ile değişim seçimlik hakkının kullanılmasına engel araç üzerinde takyidat olması vb. gibi bir durumun somut olayda bulunmadığı anlaşıldığından,

davacının terditli davasındaki ilk asli talebi yönünden davanın kabulüne dair açıklanan gerekçelerle aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.