İstanbul Anadolu 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/1029 K.2024/743

T.C. İstanbul Anadolu 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2022/1029 Esas

KARAR NO:2024/743

DAVA

Tazminat (Çatmadan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 23/12/2022

KARAR TARİHİ: 08/10/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Çatmadan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirkete ait --- model ---- araç ile davalılardan ----- kayıtlı, sürücüsü davalılardan ---- diğer davalı---- sigortası yapılan---sayılı araç arasında ------tarihinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kaza sonrası düzenlenen kaza tespit tutanağı gereği davalı araç sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde %100 oranında kusurlu olduğunu, kaza nedeniyle müvekkilinin aracında hasar meydana geldiğini beyan ederek şimdilik 1.000 TL değer kaybının davalılardan yasal faizi ile birlikte tahsili ile müvekkili şirkete verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ------- cevap dilekçesinde özetle; davada asliye hukuk mahkemelerinin görevli olduğunu, araçtaki değer kaybı için 22/11/2022 tarihinde 8.783,00 TL ödeme müvekkili tarafından davacıya yapıldığını, müvekkilinin sorumluluğunun kalmadığını, mahkeme aksi kanaatte ise kusur incelemesi yapılması gerektiğini beyan ederek davanın reddini talep etmiştir.Cevap dilekçesinin ekinde sunulan poliçenin incelemesinde; ---- plaka sayılı aracın davalı sigorta nezdinde -- başlangıç ---- bitiş tarihli ----- poliçe numaralı poliçe ile sigortalı olduğu,

sigortanın kaza nedeniyle ---- tarihinde davacı vekiline ---- ödeme yaptığı belirlendi.Davalı -----cevap dilekçesinde özetle; kusurun mahkeme tarafından belirlenmesi gerekmekte olduğu gibi değer kaybı var ise mahkemece belirlenmesi gerektiğini, müvekkilinin --------yaptırdığını zarardan sigortanın sorumlu olduğunu beyan ederek davanın reddini talep etmiştir.Davalı-----vekili cevap dilekçesinde özetle;----- sayılı aracın müvekkili tarafından ---- tarihinde dava dışı ----- üzere uzun dönem olarak kiralandığını bu nedenle davanın husumetten reddi gerektiğini,

müvekkili şirkete atfedilecek bir kusur bulunmadığını beyan ederek davanın reddini talep etmiştir.-----müzekkere yazılarak davaya konu aracın tramer kaydı istenilmiş olup gelen yazı cevabı dosyamız arasına alınmıştır.-----müzekkere yazılarak araç tescil bilgileri istenilmiş olup gelen yazı cevabı dosyamız arasına alınmıştır.Davalı sigorta şirketine müzekkere yazılarak poliçe ve hasar dosyası istenilmiş olup gelen yazı cevabı dosyamız arasına alınmıştır.Dosya kusurun ve zararın tespiti için makine mühendisi bilirkişiye tevdi edilmiş olup bilirkişi ------- hazırlamış olduğu raporda özetle;

meydana gelen kazada davalı araç sürücüsünün önünde seyretmekte olan aracı güvenli ve yeterli bir mesafeden izlememesi, aracının hızını yol ve trafik şartlarına uydurmaması ile 2918 sayılı KTK Madde 56-1-c Araçlar arasındaki mesafe: Sürücüler önlerinde giden araçları yönetmelikte belirtilen güvenli ve yeterli bir mesafeden izlemek zorundadırlar maddesini ihlal ettiğini, yine aynı kanunun sürücülerin asli kusurlu olduğu haller Madde 84-d ( arkadan çarpma ) uyarınca asli ve %100 oranında kusurlu olduğunu, araçtaki değer kaybının 15.000,00 TL olduğunu belirtmiştir.

İtirazlar üzerine alınan ek raporda bilirkişinin kök raporunda değişikliğe gitmediği belirlendi.

Dava, trafik kazası sonucu uğranılan maddi zararların tahsiline ilişkin açılan alacak davasıdır.Taraflar arasındaki uyuşmazlık konularının: 22/03/2022 tarihli kazada araç sürücülerinin kusur oranlarının ne olduğu, davacının kaza nedeniyle aracında değer kaybı meydana gelip gelmediği, var ise oranı ve talep edebilecek tazminat miktarının ne olduğu noktasında toplanmaktadır.Değer kaybı; aracın kazadan önceki piyasa değeri ile kazadan sonraki piyasa değeri arasındaki farka verilen addır.Aracın onarıldıktan sonra mübadele (rayiç) değerinin olaydan önceki mübadele değerinden az olacağının kabulü gerekir.

Çünkü tamamen onarılmış olsa bile bu araba tahribatın izlerini taşımaktadır.

Onarılmış durumdaki değeri, ne kadar iyi onarılmış olursa olsun kural olarak aynı nitelikteki hiç hasara uğramayan araç değerinden düşüktür ve bu da cari değerinden kaybettirmektedir.-----------gereğince hasarlanan araçtaki tamirat sonrasındaki değer kaybı sigorta teminatı kapsamındadır.Bu kapsamda, yukarıda sınırı çizilen sorumluluk kapsamında davalı sigorta şirketi ve araç sürücüsü kusur oranında değer kaybından sorumlu olurlar.

Değer kaybının hesabı, teknik bir konu olması nedeniyle alanında uzman bilirkişiden değer kaybına ilişkin rapor aldırılmıştır.------ kararlarında vurgulandığı üzere.

Değer kaybının hesabında aracın modeli, markası, özellikleri, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, tarafların iddia ve savunmaları ve aracın kaza tarihindeki hasarsız hali ile piyasa rayiç değeri ve araçtaki hasar onarıldıktan sonraki hali ile piyasa rayici belirlendikten sonra aradaki fark değer kaybı zararı olarak kabul edilmektedir.

Somut olayda, mahkememizce aldırılan bilirkişi raporunda, ----- uygun olarak davacıya ait araçta değer kaybının 15.000,00 TL olarak tespit edildiği davalı sigorta şirketinin 8.783,00 TL değer kaybı ödemesi yaptığı 6.217,00 TL bakiye bedelin kaldığı işbu bedelden davalı sigorta şirketinin ve araç sürücüsü ---- sorumlu olduğu kanaatine varılmıştır.Davalı ---- yönünden yapılan incelemede;2918 sayılı KTK'nın hükümlerine göre, trafik kaydı "işletenin" kesin olarak gösteren bir karine değilse de, onun kim olduğunu belirleyen güçlü bir kanıt niteliğindedir.

Ancak, trafik kaydına rağmen işletenliğin 3. kişi üzerinde bulunmasını engelleyen bir yasa hükmü yoktur. Aynı yasanın 3. maddesinde, " İşleten: Araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehin gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir.

Ancak, ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır." şeklinde tanımlanmıştır.

Aynı Kanun'un 85. maddesinde ise "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen bilet ile işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." hükmüne yer verilmiştir.Bu yasal düzenleme karşısında,

kazaya karışan araçların meydana getirdikleri zararlardan araç sahiplerinin hukuken sorumlu olacağı ilkesi benimsenmiş ise de araç malikleri tarafından herhangi bir sebeple yararlanılması için bir başka kimseye devir edilmesi halinde (kısa bir süre için kiralanmaması kaydıyla) artık üzerindeki fiili hakimiyeti kalmaması ve bu sebeple ekonomik yönden de bir yararlanma olanağının kalktığı durumlarda, o araca kaza sırasında fiili hakimiyeti altında bulunduran ve ondan iktisaden yararlanan kimsenin işleten sıfatıyla meydana gelen zarardan sorumlu tutulması gerekir.

Bunun sonucu olarak da, araç maliki sorumlu tutulmamalıdır.

Gerek doktrinde, gerekse Yargıtay'ın uygulamalarında, kiracının işleten sıfatının belirlenmesinde, kira sözleşmesinin uzun süreli olması, araç üzerinde fiili hakimiyet ve ekonomik yararlanma unsurlarının birlikte bulunması gerekmektedir.Somut olayda davalı-------arasında kira sözleşmesi imzalandığı, işbu sözleşmenin süresinin 30 ay olarak belirlendiği, işbu sözleşmenin vergi dairesine bildirildiği, uzun süreli kira sözleşmesi olduğu anlaşılmakla işbu davalının araç üzerinde fiili hakimiyeti kalmadığı kanaatine varılarak ----- yönünden davanın pasif husumet yokluğundan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

DAVANIN KISMEN KABUL KISMEN REDDİ İLE

1-Davalı----- davanın pasif husumet yokluğundan reddine,

2-Diğer davalılar ------yönünden davanın kısmen kabulü ile; 6.217,00 TL değer kaybı tazminatının davalı sigorta yönünden 22.11.2022 tarihinden, davalı ------- yönünden kaza tarihi olan 14.10.2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsiline, aşan istemin reddine,

3-Hüküm altına alınan miktar üzerinden hesaplanan 427,60 TL harçtan peşin alınan 80,70 TL ile 240,00 TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 106,90 TL karar harcının davalılar ------ tahsili ile hazineye irat kaydına,

4-Davacı davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine uyarınca davanın kabul edilen miktarı üzerinden 6.217,00 TL nisbi vekâlet ücretinin davalılar-----tahsili ile davacıya verilmesine,

5-Davalı ----- davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine uyarınca davanın reddedilen miktarı üzerinden hesaplanan 15.000,00 TL nispi vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı ----- verilmesine,

6-Davalılar------- davada kendilerini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine uyarınca davanın reddedilen miktarı üzerinden hesaplanan 8.783,00 TL nispi vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalılar ------- verilmesine,

7-Davacı tarafından yatırılan 80,70 TL başvurma harcı ve 80,70 TL peşin harç ve 240,00 TL ıslah harcı toplamı: 401,40 TL ile 2.765,50 TL yargılama giderinden davanın red %58,55 ve kabul %41,45 oranına göre hesaplanan 1.146,30 TL'sinin davalılar ------- tahsili ile davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,

8-Davalı tarafından yapılan bir yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,

9-Davacı tarafından yatırılan gider avansından artan kısmın HMK. 333.maddesi gereğince karar kesinleştikten sonra yatırana iadesine,

10-Dava şartı arabuluculuk kapsamında arabulucu Hazine tarafından ödenen 3.200,00 TL arabuluculuk ücretinin davanın kabul ve red oranına göre hesaplanan 1.326,40 TL'sinin davalıdan, 1.873,60 TL'sinin davacıdan tahsili ile Hazine'ye irat kaydına, 6831 sayılı Kanuna göre yargılama gideri olarak tahsili için Hazine'ye müzekkere yazılmasına,

Gerekçeli mahkeme kararının taraflara bilahare tebliğ edilmek üzere miktar itibariyle kesin olarak verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 08/10/2024