İstanbul Anadolu 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/240 K.2024/601

T.C. İstanbul Anadolu 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2022/240 Esas

KARAR NO: 2024/601

DAVA

İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)

DAVA TARİHİ: 30/03/2022

KARAR TARİHİ: 16/07/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin ----- ile sigortalı ----nakliye rizikolarına karşı sigortaladığını, ---- tarafından şişe cinsi emtianın ----- firmaya ----- nolu ekli fatura ile satıldığını, ----bulunan fabrikasından ------- yüklendiğini, fiili taşıyan konumunda bulunan Davalı -------tarafından bu araç ile ------- yapılacak nakliye ile ilgili olarak ekli CMR belgesi düzenlendiğini, ----- tarihinde, araç sürücüsünün kusuru nedeniyle bariyerlere çarptığını, emtiada zarar meydana geldiğini, müvekkilinin sigortalıya 4.423,26-EURO tazminat ödemesi yaptığını,

ödeme ile sigortalısının dava ve talep haklarının halefi olduğunu, zarardan sorumlu olan davalı hakkında ----- dosyası ile takip başlattığını, davalının haksız olarak takibe itiraz ettiğini beyan ederek borçlunun--------- sayılı dosyasından gönderilen ödeme emrine karşı yaptığı haksız itirazların iptaline, asıl alacağa faiz işletilmesine ve takibin devamına, haksız itiraz eden borçlular aleyhine alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; eminin kaygan olması nedeniyle söz konusu kazanın gerçekleştiğini, araç sürücüsünün kusurunun bulunmadığını kaldı ki yükleme ve istiflemenin müvekkili tarafından yapılmadığını, malın kötü ambalajlanması nedeniyle emtianın zarar gördüğünü, kaza nedeniyle zararın meydana geldiği kabul dahi edilse zarardan araç sürücüsünün sorumlu olduğunu beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.------------ dosyası dosyamız arasına alınmıştır.

İncelemesinde; davacı alacaklının davalı borçlu aleyhine 17.09.2021 tarihinde 4.423,26 EURO bedelli ilamsız takip başlattığı, ödeme emrinin borçluya 23.09.2021 tarihinde tebliğ olduğu, borçlunun 27.09.2021 tarihinde borca itiraz ettiği, takibin durduğu belirlendi.Dosya rapor tanzim etmek üzere bilirkişiye tevdi edilmiş olup bilirkişi ----------- hazırlamış olduğu raporda özetle;

davaya konu emtia hasarının trafik kaza zaptında “sürücünün şerit değiştirme ve izleme kurallarına uymamak maddesini ihlal ettiği görüş ve kanaatine varılmıştır.” denildiğinde ve hasarın da taşıma esnasında meydana geldiği belgelerden anlaşıldığından CMR konvansiyonuna göre taşıma sırasında meydana gelen hasarlardan taşıyıcının sorumlu olduğunu, bu nedenle ekspertiz tarafından tespit edilen 4.423,26 EURO bedelden davalının sorumlu olduğunu, dava tarihi 30.03.2022 itibariyle --------- Kurlarına göre Euro 16.3380 X 4.423.26 Euro = 72.267 22 TL olabileceğini,

rapor tarihine 08.08.2022 itibariyle -----------Kurlarına göre Euro 18.3179 X 4.423.26 Euro =81.024 83 TL olabileceğini ve davalının sorumlu olduğunu belirtmiştir.Dosya itirazlar üzerine taşıma uzmanı ve metalürji uzmanından oluşan bilirkişi heyetine tevdi edilmiş olup heyet hazırlamış olduğu raporda özetle; dava konusu olayda, davalı------------fiili/alt taşıyıcı olduğu,

taşıma işinde meydana gelen hasarın CMR Konvansiyonu 23’üncü ve 25’inci madde kapsamında sovtaj tenzili sonrası net 4.923,26 Euro olduğunu, zararın meydana gelen tek taraflı trafik kazası esnasında emtianın maruz kaldığı savrulma yanı sıra davalı fiili taşıyıcının sorumluluğunda olan sabitlemenin yetersizliği sonucu oluştuğunu, davacı sigorta şirketinin poliçe gereği 500,00 Euro muafiyet tenzili sonrası emtia üzerinde hak ve menfaat sahibi nakliyat dava dışı sigortacısına rücuen 4.423,26 Euro ödediğini,

sigortalısından TBK 184’ncü maddede belirtilen şekil şartlarına uygun olarak almış olduğu temlike dayanarak TBK 183’üncü maddesi gereğince elde ettiği akdi halefiyet ile, CMR Konvansiyonu 37’nci maddesi hükmünce, zararın meydana gelmesinde tek başına sorumlu olan davalı takip borçlusu fiili/alt taşıyıcı --------ödemiş olduğu 4.423,26 Euro zarar tazminatını rücuen talep edebileceğini, davacının takipteki asıl alacak tutarına yukarıda detaylı olarak açıklanan nedenlerle, takip tarihinden itibaren CMR Konvansiyonu 27’nci madde hükmünce yıllık %5 oranında faiz talep edebileceğini belirtmişlerdir.

İtirazlar üzerine dosya aynı bilirkişilere tevdi edilmiş olup, itirazları değerlendiren bilirkişiler kök raporda değişikliğe gitmemişlerdir.

Davacı vekili davasını ıslah etmiş olup işbu ıslah dilekçesi ile 4.423,26 Euro asıl alacağın CMR 27. Madde uyarınca işleyecek yıllık %5 faizi ile birlikte tahsilini talep etmiştir.Dava, taşıma sözleşmesine dayalı rücuen tazminat alacağının tahsili talebine ilişkindir.Uyuşmazlık;

davacının davalıdan TTK 1472 maddesi kapsamında rücuen tazminat istemine dayalı alacağının bulunup bulunmadığı noktalarında toplanmıştır.Davacı---- tarafından,---- tanzim tarihli,----------- tarihleri arasında, sigortalının kendisine ait araçlarla veya alt taşıyıcıya taşıttığı araçlarla taşımasını üstlendiği mallara gelebilecek zararlar nedeniyle yük sahibinden veya üst taşıyıcılardan veya sigortacılardan gelecek rücu taleplerine karşı, hasar başına 1.500.000,00 Euro peşin kuvertür ve hasar başına 500,00Euro muafiyet tenzili ile teminat sağlandığı,

brüt 52.500,00 Euro prim tahakkuku ile birlikte geniş kapsamlı ve geçerli bir sorumluluk poliçesi olduğu tespit edilmiştir. Davacı----- eksper raporuna dayanarak, ---- tarihinde, aynı tarihte valör kazanacak şekilde dava dışı emtia sigortacısı --------ödediği tespit edilmiştir.

Davacının sigortalısı tarafından, 02.09.2021 tarihinde davacı sigorta şirketine 4.423,26 Euro tutarında kendisinin sorumlu olduğu hasar tazminatı için temlik verdiği dosya içerisinde yer alan belgeden tespit edilmiştir.

Dosyada alınan bilirkişi raporundan hasarın istifleme ve ambalaj kusurundan değil, kaza esnasındaki olağan dışı emtiaya etki eden sarsıcı darbeler sonucu oluştuğu, hasarın temel nedeninin aracın yol şartlarına uygun olarak kullanılmaması nedeni ile meydana gelen trafik kazası nedeniyle oluştuğu anlaşılmıştır.Davalı taşıyıcının bilerek ve/veya kasten emtiaya zarar vermek amacıyla hareket ettiğine dair dosya kapsamında bir veri mevcut olmadığından,

davalının ağır kusurlu olduğunun ileri sürülemeyeceği, somut olayda davacının rücu talebini dayandırdığı tazminat ödemesine ilişkin hasar uluslararası karayolu taşıma işi sonucunda ortaya çıktığından; alıcının, gönderenin ve/veya onlardan birinin sigortacısının (halefiyet hakkını elde etse dahi) taşıyıcıya rücu edebileceği tazminat alacağının olup olmadığı,

varsa miktarının tayininde (CMR Konvansiyonu'nun 1. maddesi uyarınca bu sözleşme, “yükleme yeri ve teslim için belirlenen yerin en az birisinin akit ülke olan iki aynı ülkede olması halinde, tarafların ikametgâhı ve milletine bakılmaksızın ücret karşılığında yüklerin taşıt ile karadan taşınmasına ait” her mukaveleye uygulanması gerektiğinden.

CMR md.4 hükmüne göre uluslararası taşıma işine ilişkin sevk belgesinin yokluğu, usule aykırı oluşu veya kaybolması dahi, CMR Konvansiyonu hükümlerine tabi olan taşıma mukavelesinin varlığı ve geçerliliğini de etkilemeyeceğinden) CMR Konvansiyonunun gözetilmesi gerektiği, bu bağlamda CMR Konvansiyonu' ---------------uygulanması bakımından taşıyıcı, çalıştırdığı kişilerin ve taşımanın yapılması için hizmetlerinden yararlandığı diğer kimselerin görevleri sırasında hareket ve ihmallerinden (CMR md.3);

keza taşımayı yapmak için kullandığı kusurlu taşıtlardan, bu taşıtı kiraladığı kişinin veya vekilinin yahut da çalışanlarının hata ve/veya ihmallerinden dolayı (CMR md.17/3) sanki bu hareket ve ihmalleri kendisi yapmış gibi sorumlu olduğu, ayrıca taşıyıcı (ister belli bir ücret karşılığında yükü kendi tasısın, ister navlununu ödemek suretiyle alt taşıyıcıya taşıtsın).

Konvansiyonda öngörülen sorumluluk sistemine göre, taşıdığı (ya da alt taşıyıcıya taşıttığı) eşyayı varma yerinde “teslim aldığı haliyle” alıcısı emrine veya onun temsilcisine teslim borcunu üstlendiği gibi “yükün güzergâh üzerinde yaptığı aktarmalar dâhil olmak üzere” taşıma süresi içerisinde eşyayı gözetim sorumluluğunun da altındadır ve kural olarak yükleme yerinden varış mahalline kadar taşıdığı eşyaya gelecek zararlardan mesuldür (CMR md.17/1).Taşıyıcının sorumluluğu yönünden hal böyle olmakla birlikte “uluslararası taşıma sürecinde ortaya çıktığı sübuta eren kayıp ya da hasar” eğer ki istek sahibinin hatası veya ihmalinden,

taşımacının hatasından değil de, istek sahibinin verdiği talimattan, yüke has bir kusurdan yahut ta taşımacının önlemesine olanak bulunmayan durumlardan ileri gelmiş ise (CMR md.17/2) ya da eğer kayıp veya hasar, hasara uğrayan malların yüke ve güzergâha uygun bir şekilde ambalajlanmaması ya da hatalı ambalajlanmış olması, “yükün gönderici, alıcı veya bunlar adına hareket eden kişiler” tarafından alınması, yüklenmesi,

yığılması veya boşaltılması yüzünden yahut da kırılma suretiyle kısmen veya tamamen zarar görebilecek malların özelliğinin doğal sonucu olan (paslanma, çürüme ve benzeri gibi) özel risklerden doğmuş ise, taşımacı zarardan sorumlu tutulamaz (CMR md.17/4,b-c-d).Dosyada bulunan fotoğraf belge ve bilirkişi raporlarından hasarın taşıma sırasında meydana gelen kaza neticesinde ortaya çıktığı sabittir.

Hüküm kurmaya elverişli 26.11.2023 tarihli bilirkişi raporu ile davacının rücu edebileceği tazminat miktarının 4.423,26 Euro olduğu anlaşılmış olup poliçe kapsamında ödeme yapan davacının rücu talebinin yerinde olduğu kanaatine varılmıştır.CMR Konvansiyonu 27'nci maddesi; " Hak sahibi ödenecek tazminat için faiz isteyebilir. Yılda % 5 üzerinden hesap edilecek bu faiz, ödeme isteğinin yazılı olarak, taşımacıya gönderildiği tarihten baslar.

Böyle bir istekte bulunulmamış ise, tahakkuk dava açıldığı tarihten itibaren yapılır. Tazminatın hesaplanmasında asıl olan unsurlar ödemenin istendiği ülke ve parası ile ifade edilmediği zaman, söz konusu tazminatın o ülke parasına çevrilmesi, ödemenin yapılacağı gün ve yerde uygulanan kura göre saptanır." şeklindedir. Davacı Sigorta şirketi tarafından dava öncesinde rücuen tutarı belli tazminat talebini davalıya bildirdiğine dair bir belge dosya kapsamında mevcut değildir.

Bu nedenle tazminat alacağı yabancı para cinsinden olduğu için CMR Konvansiyonu gereği takip tarihinden itibaren yıllık %5 oranında faize hükmedilmiştir.