İstanbul Anadolu 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/810 K.2024/807

T.C. İstanbul Anadolu 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2022/810 Esas

KARAR NO:2024/807

DAVA

Ticari Nitelikteki Banka Garanti Sözleşmesinden Kaynaklanan Davalar (Tazminat)

DAVA TARİHİ: 14/10/2022

KARAR TARİHİ: 30/10/2024

Mahkememizde görülmekte olan Ticari Nitelikteki Banka Garanti Sözleşmesinden Kaynaklanan Davalar (Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dilekçesinde özetle.

Müvekkili Şirket, yurt dışında birçok ülkeye taş kırma ve eleme tesisleri ile birlikte beton santralleri üretimi ve ihracatı yapan bir firma olduğu, ------ kayıtlı olarak faaliyet gösterdiği, müvekkili bugün itibariyle toplam ----ihracat gerçekleştiren ve toplamda----kişinin çalıştığı ülke için katma değer sağlayan başarılı bir firma olduğunu, dava konusu ,müvekkili şirketin,-----ülkesinde alıcı bir şirkete mal ihraç etmesi akabinde karşılaştığı zararın tazminine ilişkindir.

Müvekkil şirket işbu ihracatı, davalı----- ihracat sigortası kapsamında gerçekleştirildiği, Müvekkili şirketin alıcı şirketten alacağını tahsil edememe ihtimaline karşı davalı ----- tutarında ihracat sigortası yaptırıldığı, davalı risk halinde işbu tutarı ödeyeceğini taahhüt etmiş noktada müvekkili şirket alacağını ne alıcıdan ne de davalıdan tahsil edebildiğini, müvekkili firma ihracaat riskinden ötürü davalı ----- alacak sigortası yaptırıldığı,

bunun üzerine alıcı şirket için davalı bankaya ---- yaptığı ve davalı banka tarafından alıcı şirkete--------- sigorta yapıldığını, davalı yana işbu anlaşma için alıcının bütün bilgileri de dahil olmak üzere gerekli olan her türlü bilgi, belge ve gerekli evraklar teslim edildiğini, davalı yan alıcı firma hakkında gerekli olan araştırmayı yaptığını ve hiçbir sorun olmayacağını, sigorta kapsamında kendilerinin olası zararı gidereceğini, alıcı tarafça ihraç konusu mal bedeli ödenmemiş mal da dakar limanından teslim alınmadığını, müvekkili firma tarafından davalı bankaya süresi içinde tazmin başvurusu yapılmış ancak talep reddedildiğini,

davalı------- işleminden önce yapması gereken araştırmasını zarar tazmin talebinden sonra yapmış ve kendi kusurunun sorumluluğunu müvekkile yüklemeye çalıştığını, müvekkili firma davalın bankanın kurumsal niteliğine güvenerek gerekli araştırmayı yaptığı inancıyla bu ihracatı gerçekleştirdiğini, dava şartı arabuluculuk da gerçekleştirilmiş olup taraflar arasında anlaşma sağlanamadığından bahisle davanın kabulü ile ----bulunan alıcı firma hakkında yasal araştırma ve istihbarat yükümlülüğünü yerine getirmeden ---- sigortası yapan ;

ve müvekkilin ihracaatı gerçekleştirip alıcı firma tarafından mal bedelinin ödemesinin yapılmaması ve malın da teslim alınmamasına ve zarar gerçekleşmiş olmasına rağmen ; kredi limiti tanımlamadan önce yapması gereken istihbaratı zarar gerçekleştikten sonra yaparak;

alıcının başka bir firma bilgilerini kullanarak benzer isimli firma kurmuş olması gerekçesi ile zarar bedelini ödemekten kaçınan özel özen yükümlülüğüne aykırı davranmış tam ve ağır kusurlu davalı bankanın müvekkil şirkete söz konusu zararını sigorta limiti dahilinde 980.000 ABD karşılığı 18,254,460,00tl sına temerrüt tarihi olan tazmin talebimize red cevabının verildiği 21.01.2021 tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalıdan tahsil edilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle.

Sigortalı davacı yan, müvekkili bankaya ------- tutarlı limit başvurusunda bulunulduğu, Müvekkili banka, davacının verdiği bilgilere dayalı olarak inceleme yapmış, paylaşılan vergi kimlik numarasının ve adres bilgilerinin -------- unvanlı bir şirkete ait olduğunu ve davacıya ---- gönderildiği, davacının teyit vermesi üzerine, müvekkili banka ----- tutarında limit tahsis edildiği davacı ise, -----------şirketine, ayrıntısı tabloda belirtilen ---------- kapsamında gerçekleştirdiğini 980.000 USD tutarındaki sevkiyattan doğan alacağıyla ilgili olarak müvekkili bankaya 01.12.2020 tarihinde vadesi geçmiş alacak bildirimi yapıldığı,

04.12.2020 tarihinde sigorta tazminatı başvurusunda bulunulduğunu, daha sonra, müvekkil banka, ----- adresi üzerinden iletişime geçmiş, ---- adresinden alınan --------------belirttiğini, davacı, dilekçesinde müvekkili bankanın araştırma yükümlülüğünü yerine getirmediğini, Sigorta hukukunda bu husus aydınlatma yükümlülüğü ile izah edilmekte ise de -huzurdaki husumet alıcı limiti verilmeyen, borcu öde(ye)memesine yönelik sigorta koruması sağlanmamış bir alıcıya yapılan sevkiyata ilişkin olduğundan- aydınlatma yükümlülüğünün ihlalinin varlığının tartışılması isabetsiz olduğu,

bir an için davacı yanın, alıcı limiti verilmeyen bir şirkete ihracat yaptığı hususu göz ardı edilip, müvekkili bankanın sorumluluğunun varlığı irdelenseydi dahi, davacı yan limit tahsis aşamasında sözleşme, proforma gibi bir belge de sunmadığı bir ifade ile davacı yan bir taraftan---- şirketi için limit talep edip ---- şirketi ile ticari ilişkiye girerken diğer taraftan ----şirketiyle ilgili hiçbir bir bilgi/belgeyi limit tahsisi aşamasında sigortacıya vermeksizin -------- şirketine yapılan sevkiyata sigorta koruması verilmesini beklediği,

davacı yan, dilekçesinde -------------------- de itiraf ettiği, Davacı, ilk defa sevkiyat yapacağı ve günümüz ticari koşullarında yüksek olan bir meblağlı ticari ilişkide hiçbir dikkat ve özeni göstermediği, kendileri ile irtibat kuran dolandırıcı şirketin, görece benzer olan adı kullanılan diğer şirket ile elektronik posta adreslerinin veya diğer iletişim bilgilerinin de farklı olduğunu basit bir internet araştırması ile dahi öğrenebileceği, İhracat kredi sigortası benzetimle----------- değildir.

Nitekim sigortalı(sigorta ettiren) hem kanunen hem de sigorta sözleşmesi kapsamında yükümlülükler altına girdiği, husumet de sigortalının bu yükümlülüklerini yerine getirmemesine ilişkin olduğu, davada davacı sigortalı,----- kapsamındaki yükümlülüklerini yerine getirmediğinden bahisle haksız ve yersiz olan davanın esastan reddine, yargılama giderlerinin ve vekâlet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesi beyan etmiştir.

DEĞERLENDİRME VE İNCELEME

Dava , hukuki niteliği itibariyle kısa vadeli ihracat kredi sigortasına dayalı olarak tazminat istemine ilişkindir.Mahkememizin 22/02/2024 tarihli alınan bilirkişi raporunda; dava dosyasına intikal eden bilgi ve belgelere göre davacının davalı tarafın düzenlendiği ------ kredi sigortası poliçesi teminatından somut olay için talep edebileceği herhangi bir tazminat alacağının bulunmadığı şeklinde kanaat bildirilmiştir.Mahkememizin 10/09/2024 tarihli alınan ek bilirkişi raporunda;

davalı tarafın düzenlendiği ------- kısa vadeli ihracat kredi sigortası poliçesi teminatından somut olay için talep edebileceği herhangi bir tazminat alacağının bulunmadığı yönündeki görüşlerini tümüyle muhafaza ettiği,

dava dosyasına davacı tarafın 05/12/2022 tarihli cevaba cevap dilekçesi ekinde sunulan özel uzman görüşünde daha önce açıklanan görüşlerindeki değişikliğe gidilmesini gerekli kılacak herhangi bir hususun denetime elverişli bir verinin bulunmadığı şeklinde kanaatini bildirmiştir.Mahkememizce yapılan yargılama toplanan deliller taraflar arasında düzenlenen 17/07/2020 tarihli poliçe 24/03/2020 tarihli kısa vadeli ihracat kredi sigortası genel poliçesi alıcı limit bildirim formu gümrük beyannamesi bilirkişi raporu taraf beyanları taraflar arasındaki mail yazışmaları ilgili belgelerin tercüme evrakları ve tüm dosya kapsamına göre davacı şirket

ile davalı arasında 17/07/2020 düzenleme tarihli poliçe ile kısa vadeli ihracat kredi sigortası sözleşmesi imzalandığı davacı şirketin 24/03/2020 tarihli alıcı limit bildirim formunda alıcı -------- bildirdiği bu formda alıcı firmanın sevkıyatına ilişkin fatura ve gümrük beyannamesinin düzenlendiği firma olarak açıklandığı, davalı banka tarafından tanzim edilen kısa vadeli ihracat kredi sigortası bildirim başvurusunda alıcı limit onayında alıcı firma olarak ------- kayda alındığı,

davacı şirket tarafından davalı bankaya gönderilen 16/03/2020 tarihli mailde alıcı kodu ve alıcı şirket bilgilerinin davacı şirket tarafından limit miktarı ile birlikte teyit edildiği, taraflar arasındaki uyuşmazlığın davacının davalının nezdinde düzenlenen kısa vadeli ihracat sigortası poliçesinden kaynaklı olarak tazminat alacağı koşullarının oluşup oluşmadığı , bu kapsamda davacının ihracatının tarafı olan --------olduğu halde alıcı ----- düzenlenmesi karşısında mevcut farklılığın davanın özel yükümlülüğünün ihlali, ağır kusuru olarak nitelenerek tazmin sorumluğu doğurup doğurmadığı,

alıcı limit öncesinde davalıya ulaştırılan bilgilerin ne olduğu tazminat talepleri karşısında davacının gerçek zararının ne olduğu tazmin isteminin yerinde olup olmadığı hususlarındadır.Dosyaya sunulu olan davacı şirket yetkilisi ile davalı banka yetkilisi arasındaki yazışmalarda alıcı şirket bilgisinin --- başvurulan alıcı için verilen vergi numarasının -------- bildirildiği davacı şirket yetkilisi tarafından da bu bilginin teyit edildiği,

taraflar arasında düzenlenen poliçenin sigorta kapsamındaki riskler bölümünde sigorta kapsamı dışında kalan durumların ayrıntılı olarak belirtildiği ve bu kapsamda poliçenin---- sigortalı ve veya satıcı alıcı ve veya ihracata alıcılık eden gerçek ve tüzel kişilerin hileli eylemlerinden kaynaklanan zararlardan ------- sorumlu olmayacağı poliçe içerisinde yer aldığı,

alıcı limiti yönünden poliçede kararlaştırılan şartlarla çelişen durumun davacıyla davalı arasındaki yazışmalarla da davacı tarafça teyit edilmesi nedeniyle sigorta kapsamı dışında kalan durumlar yönünden teminat dışı olan zarardan davalı bankanın sorumlu olamayacağı ve davacının tazminat talep etme hakkının bulunmadığı anlaşılmakla davanın reddine dair karar verilmiş ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.