İstanbul Anadolu 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/166 K.2024/48

T.C. İstanbul Anadolu 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2023/166 Esas

KARAR NO:2024/48

DAVA

Şirket Ortaklığından Çıkma ve Çıkma Payının Tahsili

DAVA TARİHİ:15/06/2015

KARAR TARİHİ:24/01/2024

Mahkememizde görülmekte olan Ticari Şirket (Şirket Ortaklık Payı Alacağının Tahsili Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilince sunulan dava dilekçesinde özetle; davacının davalı şirketi ------ farklı bir ad ile kendisinin kurduğunu, şu anda ---- oranında pay sahibi olduğunu, davacının, merhum babası------ isteği ile şirketteki paylarını aile arasında paylaştırıp ilk adını da değiştirdiğini ve şirket müdürlüğünü de bıraktığını, ---- yeni müdürlerin de babası ile babasının ikinci eşi olan ----olduğunu, babasının ---- yılında vefatından sonra şirketin ortaklarının kendisi, üvey annesi ve üç üvey kardeşi olarak kaldığını, üvey annesi -------- şirket müdürü olduğunu,

çoğunluğa sahip üvey annesi ve üvey kardeşlerinin kendi istekleri ve menfaatleri doğrultusunda kararlar aldıklarını, davacının şirketten ticari beklentisini gerçekleştiremediğini, ortaklık haklarının ihlal edildiğini, keyfiliğin arttığını, kötü yönetim nedeniyle güven ilişkisinin kalmadığını, şirket müdürlüğünün hiç bir tecrübesi olmayan---- tarafından yerine getirildiğini, -------- kar payı dağıtılması karar verilmesine rağmen davacıya ödeme yapılmadığını, müdürlerin değiştirilmesine dair şirket anasözleşmesinde yer alan madde 14'ün her hangi bir muteber gerekçe olmaksızın ve gösterilmeksizin aniden kaldırıldığını,

bilanço hakkındaki anasözleşmesinde yer alan madde 14, her hangi bir muteber gerekçe olmaksızın ve gösterilmeksizin aniden değiştirildiğini, ---- şirket ortaklarına huzur hakkı dağıtılmasına karar alındığı halde bugüne kadar davacıya her hangi bir ödeme yapılmadığını, muris ------ vefatından sonraki genel kurul kararlarına dikkat edildiğinde en küçük kardeş ---------- da aynı muamelenin reva görüldüğünü, şirket işleyişinden fiilen uzaklaştırıldığını, toplantı tutanaklarında imzasının yer almadığını, davalı şirketin (davacı dışındaki ortakların) tutumu, davacının ortaklığa devam etmesini kendisi için çekilmez hale getirdiğini,

kâr payı dağıtılması kararları ile fiilen kasada olması gereken fakat aslında bulunmayan yüklü miktarda nakdin muhasebe hesaplarında görünür kılınması için ortaklara ödenmiş gibi gösterildiğini, esasen tek bir lira kâr payı ödemesi yapılmadığını, şirket kasasındaki nakdin şirketi yönetenlerce haksız surette istimal edildiğini, defalarca kâr payı gibi mali hakların ortaklara dağıtılması yönünde kararlar alınmış ancak hiçbiri fiilen uygulanmadığını, babasının vefatından sonra davacı, diğer ortaklar ile bir araya gelip şirketin tasfiyesi yönünde karar alınmasına çalıştığını,

sözlü görüşmelerde bu husus itiraza uğramadığı halde bugüne kadar bu yönde hiçbir adım atılmadığını, davacının muhtemel tasfiye öncesinde bilançoyu ve defterleri incelemek istemişse de bu talebi türlü oyalamalarla geçiştirildiğini, bu husustaki yazılı talebine ise ancak davacı bu hususta yasal haklarını kullanacağını beyan etmesi ile 5 gün sonra e-posta ile cevap verildiğini, şirket müdürü, ömrünce sadece ev hanımı olan, hiçbir profesyonel çalışması bulunmayan --------- iken yine kendisinin ve kendisinden olma çocuklarının hisse oranına dayalı oy çoğunluğu (gücü) ile ve yine şirketin iştigal konusu hakkında bilgi,

eğitim ve tecrübeye sahip olmayan --------- seçildiğini, murisin vefatına kadar müdürler 2 kişi olarak seçilirken bundan sonra ve en geniş yetkiler ile donatılmak sureti ile münferiden yetkili tek müdür seçildiğini, davacının deniz taşımacılığı piyasasında çeşitli kademelerde fiilen ve profesyonel çalışması olmasına rağmen şirket yönetiminde kendisine yer verilmediğini, görüşlerinin gündeme dahi alınmadığını, tüm bu nedenlerle şirket ortaklığının devamının davacı için çekilmez hale geldiğini, TTK'nın 638.maddesindeki haklı sebeplerin bulunduğunu ileri sürerek,

davalı şirketin kuruluşundan bu yana elde ettiği gelirlerinden davacıya ödenmeyen kâr paylarının hesaplanarak ticari faizi ile birlikte davacıya ödenmesine,davalı şirketin kötü yönetilmesi ve davacı ile diğer ortaklar arasındaki güven ilişkisinin davacı açısından ortaklığa devam edilmesini imkânsız kılacak denli zedelenmiş olması gözetilerek davacının haklı sebeplerle ve ayrılma akçesi mukabilinde davalı şirketten çıkmasına müsaade edilmesine,davalı şirketin karar tarihine en yakın tarih itibariyle net malvarlığının ve buna göre davacının hissesinin haiz olduğu değerin saptanmasına ve faizi ile birlikte davacıya ödenmesine karar verilmesini

talep ve dava etmiştir.Davalı vekilince sunulan cevap dilekçesinde özetle; davacının merhum babasının ----beri yolcu taşıması yaptığını, davalı şirketin, sahip olduğu --- adlı ----- --- yolcu taşımacılığı faaliyetine devam ettiğini, davacının babasının------- devralıp aktif olarak çalışmaya başladığını, davacının bir çalışması olmadığını, zira ilk kurulduğunda şirketin faaliyeti olmadığını, davacının merhum babasının ileride yolcu gemisi sahibi olacak davalı şirketin hisselerini eşi ve çocukları arasında dağıtma istediğini, davacının kendi isteği ile istifa ettiğini, ---- vefat edince ------ müdür seçildiğini,

kendisinin yeterliliğe tecrübeye sahip olduğunu, anasözleşmenin maddelerinin yeni TTK'ya uyum için değiştirildiğini, ---- kar payı dağıtım kararı alındığını ancak geminin bakımı için çok masraf gerektiğinden --- kar payı dağıtılmaması kararı alındığını, davacıya düzenli huzur hakkının ödendiğini,--- şirket defterlerini incelemesine karar verilmesine rağmen davacının gelip inceleme yapmadığını, haklı sebeplerin bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Yargılama önce Mahkememizin -------- esas sayılı dosyasında görülmüş, davanın kabulü ile TTK 638/2 maddesi gereğince davacının davalı şirket ortalığından çıkmasına, 5.000 TL çıkma payı alacağının davalı şirketten tahsili ile davacıya verilmesine dair karar verilmiştir.

Davalı vekilince kararın istinaf edilmesi ile -----------sayılı ilamı ile; "(..) eksik incelemeyle karar verildiği, davacının haklı sebep olarak ileri sürdüğü sebeplere ilişkin hiç bir somut tespit, araştırma ve inceleme yapılmadan karar verilmiştir.

Şöyle ki; davacı, eldeki davada ortaklıktan haklı nedenle çıkmaya izin verilmesi için haklı nedenlerini ispat etmekle yükümlüdür.Davacı bu kapsamda, kar payı ve huzur hakkı ödenmediğini, şirketin kötü yönetildiğini, bu nedenle kendisinin zarar gördüğünü, şirkete vergi cezası kesildiğini, şirketin itibarının sarsıldığını, babasının vefatı sonrasında üvey annesi ve üvey kardeşlerinin şirkette çoğunluk sahibi olduğunu, kendi menfaatleri kapsamında kararlar aldıklarını, şirketin iyi yönetilmediğini, güven ilişkisinin kendisi açısından ortaklığa devam etmesini imkânsız kılacak denli zedelenmiş olduğunu iddia etmiştir.

Ancak mahkemece alınan bilirkişi raporlarında sadece kâr payı dağıtımı yapılıp yapılmadığına ve teknenin değerine ilişkin inceleme yapılmış, mahkemece, ileri sürülen iddiaların haklı sebep teşkil edip etmediği ve somut olayda gerçekleşip gerçekleşmediği araştırılmadan yazılı şekilde karar verilmiştir.

Bu sebeplerle, tüm iddialar değerlendirilip haklı sebebin mevcut olup olmadığı iddialar çerçevesinde değerlendirilmeden karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olduğundan, kararın kaldırılması gerekmiştir." şeklindeki gerekçe ile Mahkememiz kararının kaldırılmasına dair karar verilmiştir.Kaldırma kararı sonrasında yargılamaya Mahkememizin işbu esası üzerinden devam olunmuştur.

DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE;Dava, TTK'nın 638/2. maddesi uyarınca, şirket ortaklığından çıkma ve çıkma payının tahsili istemine ilişkin olup 15/06/2015 tarihinde ikame edilmiştir.

TTK'nın 638/2. maddesi ile, her ortağa, haklı sebeplerin varlığında şirketten çıkmasına karar verilmesi için dava açma ve mahkemeden ortaklıktan çıkmasına karar verilmesini isteme olanağı tanınmıştır.Davacı tarafça, davalı şirket ortaklığından çıkma istemi kapsamında, davalı şirkette karar alınmasına rağmen kar payı dağıtımı yapılmadığı, huzur hakkı ödemesi yapılmadığı, babasının vefatı sonrasında üvey annesi ve üvey kardeşlerinin şirkette çoğunluk sahibi olduğu, kendi menfaatleri kapsamında kararlar aldıkları, şirketin iyi yönetilmediği,

şirkete vergi cezası kesildiğini, şirketin itibarının sarsıldığını, güven ilişkisinin kendisi açısından ortaklığa devam etmesini imkânsız kılacak denli zedelenmiş olduğu iddialarına dayanmıştır.

Mahkememizce davalı şirketin sicil kaydı alınmış ve tetkik edilmiş, tarafların aynı yöndeki beyanları ile de şirketin bir aile şirketi olduğu anlaşılmıştır.Mahkememizce davalı şirketin sicil kayıtlarının ------- sitesinden incelenmesinde davalı şirketin --- genel kurul kararı ile şirket ortaklarından ------ vefatı sonrası hissesinin miras payları oranında intikaline dair karar verildiği ve davacının da bu suretle davalı şirkette pay sahibi olduğu, aynı genel kurulda yasa ve esas sözleşme gereği ayrılması gerekli tutarların ayrılmasından sonra şirket karının dağıtılmasına dair karar verildiği,

yine ---- tarihli ilandan davalı şirketin ----- karının dağıtılmamasına, şirket ortaklarına ise aylık 2.000 TL huzur hakkı dağıtılmasına, davalı şirketin 18/06/2016 tarihli genel kurul tutanağı ile de yedek akçeler ayrıldıktan sonra bakiye 100.000 TL'nin hisseler oranında dağıtılmasına, kar dağıtımı nedeniyle 2016 haziran ayında geçerli olmak üzere huzur hakkı verilmemesine dair karar verildiği, aynı genel kurulda davalı şirket hissedarlarından ve davacının üvey annesi de olan ---- tarihinde vefat ettiğinden bahisle şirket hisselerinin veraseten intikalinin tescil edildiği belirlenmiştir.

Mahkememizce kaldırma kararında işaret ediliği suretle inceleme yapmak üzere dosya bilirkişiye tevdi edilmiş, alınan ----- tarihli rapor ile özetle; davacıya ----------- yılları arasında toplam 98.750,00 TL huzur hakkı ödendiği, davalı şirketin -------- yılları toplam net karı toplamını 769.323,35 TL olup, davacının hissesi oranında hak ettiği kar payı 105.781,96 TL (% 13,75 x 769.323,35) olduğu, bu yıllara ilişkin kar dağıtım kararı alınmamış olduğu, ancak --------- genel kurul kararlarına istinaden dağıtılmasına karar verilen ve dağıtılmış olan kar payı tutarının 275.000 TL olduğu,

davacı hissesine düşen 37.812,50 TL’nin de davacıya ödenmiş olduğu, davacının kök rapora itirazında 37.500,00 TL kar payı ödemesi yapıldığını beyan ettiği, aynı dilekçesinde----- yılından ------- yılına kadar ortaklarına hiçbir şekilde kar payı dağıtılmadığını ifade ettiği,--- karından 100.000,00 TL ve --------- yılı karından da 100.000,00 TL ödemesine genel kurulda karar verilmiş olduğu ve davacıya genel kurul kararlarına istinaden dağıtılmasına karar verilen kar payların ödenmiş olduğu,

davalı şirket hakkında ---- yılına ait cezalı tarhiyatın iptali için---------- karar sayılı karar ile cezalı tarhiyatın kaldırılmış olduğu belirtilmiştir.TTK'nda ortaklıktan çıkma ve şirketin feshi yönünden hangi hallerin haklı sebep sayılacağı özelliklebelirtilmemiş, mahkemenin taktirine bırakılmıştır.

Ancak bu hususta yerleşmiş -------- uygulamaları da gözetildiğinde şahıs unsurunun daha ön planda olduğu limited şirketler yönünden ortaklar arasında meydana gelen anlaşmazlıklar şirketin amacını gerçekleştiremeyecek olduğunun anlaşılması, şirketin gayrifaal olduğunun tespit edilmesi haklı sebep olarak değerlendirilebilecektir. Haklı sebebin meydana gelmesinde, çıkacak olan ortağın kusurunun bulunup bulunmadığının çıkma hakkının kullanılması yönünden bir önemi bulunmamaktadır.

Netice itibariyle ortaklık ilişkisinin devamının taraftan beklenemeyecek olması haklı sebebin varlığı yönünden yeterli sayılacaktır.Bundan başka davacı tarafça haklı sebep olarak ileri sürdüğü hususların ispatı gerekecektir.

Davalı şirket genel kurul kararlarının alınan rapor ile birlikte tetkikinde, ------ile ayrılması gerekli tutarların ayrılmasından sonra şirket karının dağıtılmasına dair karar verildiği ancak aynı genel kurulda somut bir tutar açıklanmadığı, kar dağıtımı da yapılmamış olduğu, davalı şirketin ---- tarihli genel kurul kararı ile şirket karınındağıtılmamasına, şirket ortaklarına ise aylık 2.000 TL huzur hakkı dağıtılmasına karar verildiği, davalı şirketin 18/06/2016 tarihli genel kurul tutanağı ile de yedek akçeler ayrıldıktan sonra bakiye 100.000 TL'nin hisseler oranında dağıtılmasına,

kar dağıtımı nedeniyle 2016 haziran ayında geçerli olmak üzere huzur hakkı verilmemesine dair karar verildiği, buna göre ya kar payı dağıtımı ya da huzur hakkı adı altında yapılan ödemelerle ortakların şirket gelirinden yararlandırılmış olduğu, haklı sebep olarak ileri sürülen şirketin iyi yönetilmediği iddiası yönünden somut bir ispat vasıtası sunulmadığı, şirkete vergi cezası kesildiği iddiası yönünden anılan vergi cezasının ------- karar sayılı karar ile cezalı tarhiyatın kaldırılmış olduğu, şirketin itibarının sarsıldığını iddiasının somut bir ispat vasıtasıyla ortaya konulmadığı,

nihayetinde ispat yükü üzerinde bulunan davacının, şirketten çıkma isteğine dayanak yaptığı haklı sebeplerini usulünce ispat edememiş olduğu kanaatiyle davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.