İstanbul Anadolu 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/180 K.2025/291

T.C. İstanbul Anadolu 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2022/734 Esas

KARAR NO:2025/281

DAVA

İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 26/09/2022

KARAR TARİHİ:30/04/2025

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dilekçesinde özetle.

Müvekkili ile borçlu arasında gerçekleşen ticaret neticesinde müvekkili şirketin tüm edimlerini yerine getirdiğini, satım konusu malları daimi surette irsaliye karşılığı teslim ederek icra takibine konu faturaları düzenlediğini ve cari hesap kaynaklı alacaklı duruma geçtiğini, müvekkili tarafından verilen mal ve hizmet bedelinin ödenmemesi sebebiyle davalı borçluya yazılı ve sözlü olarak talepte bulunulmasına rağmen, borçlu tarafından ödeme yapılmadığını, bildirimlere rağmen ödenmeyen bedelin tahsili amacıyla ------Sayılı dosyası ile icra takibi başlattıklarını,

davalının icra takibine haksız olarak itiraz ettiğini ve takibin durduğunu belirtmiş olup, davanın kabulüne, davalının icra takibine itirazının iptali ile takibin devamına, alacağın davalıdan, ------- üzerinden açılmış bir yıllık vadeli mevduata uygulanan en yüksek faiz ile tahsiline, asıl alacağa %20'sinden az olmamak üzere ve enflasyon durumu ve davalınınkötü niyeti dikkate alınarak takdiren alt sınırdan uzaklaşır şekilde icra ve inkar tazminatına hükmedilmesine,

zorunlu arabuluculuk görüşmesinde müvekkilinin kendisine vekille temsil ettiğinden, AAÜT 16/1-c maddesi uyarınca arabuluculuk maktu vekalet ücretinin davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ile dava vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davacı şirket ile müvekkili şirket arasındaki sözleşme uyarınca, davacı şirketin müvekkilinin -------- biyogaz tesislerinde kullanılmak üzere vana üretmek ve vanaların müvekkile sevkini sağlamak ıle yükümlü olduğunu, dilekçe ekinde sunmuş oldukları sipariş onay formlarından anlaşılacağı üzere, sipariş verilen ürünler bazında farklı teslim tarihlerinin belirlenmiş olup, Nisan ayında verilen siparişler için en geç teslim tarihinin ---- diğer birçok ürün için teslim tarihinin ise ----- olduğunu,

----- tesisler için verilen siparişlerde ise ürünlerin teslim tarihinin -----olarak belirlendiğini fakat tüm projelerde siparişler çok büyük bir kısmının--- ayında dahi teslim edilmediğini, davacının üretim ve müvekkile sevki ile yükümlü olduğu ürünlerin teslim tarihi üzerinden aylar geçmesine rağmen müvekkiline teslim edilmediğini, müvekkilinin, davacı tarafından taahhüt edilen teslim zamanlarına itibar ederek faaliyet planını ayarladığını, zira müvekkilinin ----- teşviklerinden yararlanmak üzere süreye bağlı olarak tesisleri faaliyete geçirdiğini, önceden belirlenen prosesteki sürelere riayet edilmemesi,

uyulmaması veya somut olaydaki gibi davacı yükümlülüklerinin süresinde yerine getirilmemesi halinde müvekkilinin, her bir tesis bazında faaliyet gösteremediğinden üretim kaybı yaşadığını, ------teşviklerinden yararlanmasının mümkün olmadığını ve tüm zararların yanında ayrıca ek maliyete katlandığını, bu nedenle müvekkili bakımından işin yapımı için en önemli unsurun teslim süresi olduğunu, davacı şirketin, müvekkili tarafından sürekli uyarılmasına rağmen sözleşme süresi boyunca vanaları defalarca kez eksik ve geç teslim ettiğini, dilekçe ekinde sunmuş oldukları yazışmalardan görüleceği üzere, müvekkilinin,

sürekli olarak teslim tarihleri ve eksik teslim edilen siparişlerin ne zaman tamamlanacağı konusunda davacı şirketten bilgi almaya çalıştığını, eksikliklerin giderilmesinin ve teslimatların gecikmemesinin önemini defalarca vurguladığını, davacı şirketin mail yazışmalarındaki beyanları incelendiğinde, davacının sözleşmeden doğan yükümlülüklerini gereği gibi yerine getirmediğinin de ikrarı niteliğinde olduğunu, müvekkilinin işinin niteliği gereği tesislerindeki faaliyetin aksamasının büyük zararları beraberinde getirdiğini, müvekkilinin yaşadığı mağduriyet üzerine, davacıya bir ihtarname göndererek;

ürünlerin tam ve zamanında teslim edilmemesinden dolayı zarara uğradığını ve bunun tekrarlanmamasının önemini vurgulayarak, davacının sözleşmeden doğan yükümlülüklerini yerine getirmesini talep ettiğini, ancak yine bir sonuç alamadığını, TBK Madde 97 kapsamında, müvekkilinin üzerine düşen yükümlülüklerini yerine getirmediği iddiasını kabulünün mümkün olmadığını belirtmiş olup, haksız davanın reddine, icra takibinin iptaline, davacı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

HUKUKİ DELİLLER VE DEĞERLENDİRME

Dava hukuki niteliği itibariyle, taraflar arasında akdedilen alım satım sözleşmesi nedeniyle borçlunun edimlerini ifa etmemesi nedeniyle davacı tarafça davalı borçlu aleyhine----- Esas sayılı takip dosyası ile başlatılan takibe davalı tarafın süresinde itiraz etmesi üzerine davacı tarafça süresinde açılan itirazın iptali davasıdır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın giderilmesi için davacı tarafa ait ticari defterlerle davacı ve davalıya ait olan --- formları üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Mahkememizce alınan ------ tarihli alınan bilirkişi raporunda özetle. Defterlerin Usulüne Uygun Tutulup Tutulmadığı Yönünden.

Davacı şirketin 2020 yılına ilişkin açılış ve kapanış tasdiklerinin zamanında yapıldığı, 2021 yılına ilişkin ticari defterlerinin GİB onaylı beratlarının süresinde alındığı, TTK ve VUK hükümlerine göre usulüne uygun tutulduğu, davalı şirket defterleri incelenemediğinden usul ve hesap incelemesi yapılamadığını, Davacı alacağı yönünden: takip konusu alacağı oluşturan faturaların davacı şirket defterlerinde kayıtlı olduğu,

davacı şirket tarafından davalı şirket adına düzenlenen e-faturalara, davalı şirket tarafından süresinde ret işleminin uygulanmadığı tespit edilmiş olup, tüm bu hususlar doğrultusunda fatura içeriği malların davalı şirkete teslim edildiğine ilişkin karinenin oluşacağı, malların teslim ediminin kabul edilmesi halinde, davalı şirketin fatura bedellerini ödediğini ispat etmesi gerektiği, bu hususta davalı şirket tarafından ödeme yapıldığına ilişkin somut herhangi bir belge sunulmadığı hususları topluca değerlendirildiğinde, davacının 29.03.2022 takip tarihi itibariyle 49.803,73 EUR tutarında alacağını talep edebileceği,

26.09.2022 dava tarihli TL karşılığının 886.053,18 TL (17, 7909x49.803,73) olduğu, davacı şirket tarafından ürünlerin Sipariş Onay formunda belirlenen tarihlerde yapılmadığı ve geç teslim edildiği iddiasına bağlı olarak e-posta yazışmalarının davalı iddialarına göre ------ teşviklerinden yararlanamamak bakımından zarara uğradığı hususunun teknik değerlendirmesinin uzmanlık alanının dışında kaldığı, hukuki değerlendirmenin ise Sayın Mahkemeye ait olduğu,faiz: davacı/alacaklı takip öncesinde faiz talebinde bulunmadığı için taleple bağlılık kuralı gereği bu konuda değerlendirme yapılmayacaktır.

Sayın Mahkeme 'nin kısmen ya da tamamen davacı lehine hüküm kurması halinde; tarafların tacir olması, işin ticari iş olması, temerrüt faizinde Devlet bankalarının o yabancı para ile açılmış bir oranı uygulanır. (3095 Sayılı Kanun m. 4/0)... ” faizi isteyebileceği,icra inkâr tazminatı ve sair hususların yüce yargı makamının münhasır takdiri içinde kaldığı, kanaatini bildirmiştir.

Mahkememizce alınan 24/06/2024 tarihli alınan bilirkişi raporunda özetle;Davacının talep edebileceği alacak tutarı konusunda yapmış olduğumuz kök rapor kanaatlerinin aynen geçerli olduğu, davalı şirket vekilinin cevap dilekçesinde ve dosyaya sunduğu beyan dilekçelerinde belirtmiş olduğu, davacı şirketin yükümlülüklerini gereği gibi yerine getirmediğini, sipariş onaylarında belirtilen tarihlerde ürünlerin teslim edilmediğini, davacının yükümlülüklerinin süresinde yerine getirilmemesi sebebiyle müvekkilinin, her bir tesis bazında faaliyet gösteremediğinden üretim kaybı yaşadığı ve --- teşviklerinden yararlanamadığı,

uğramış oldukları zararın tespit edilmesi gerektiği beyanına ilişkin, davalının ayıplı ifa iddiasının teknik ve hukuki değerlendirmesinin uzmanlık alanım dışında kalması sebebiyle ilave değerlendirme yapılamadığı şeklinde kanaatini bildirmiştir.

Mahkememizce yapılan yargılama toplanan deliller ------ Esas sayılı dosyası bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre davacı şirket ile davalı şirket arasında uzun süreli ticari alım satım ilişkisi bulunduğu, taraflar arasındaki uyuşmazlığın takibe konu olan faturalar ve cari hesap ilişkisine dayalı olan bedel nedeniyle bu bedelin davalı tarafça ödenip ödenmediği, faturaya konu olan malların davalı tarafa sözleşmede kararlaştırılan süre içerisinde teslim edilip edilmediği konusunda toplanmaktadır.

Mahkememizce davacı ve davalı tarafa uyuşmazlık konusuna ilişkin olmak üzere uyuşmazlığın yaşandığı 2021-2022 yılı defterlerini sunması için ihtarat yapıldığı, davacı tarafın süresinde defterlerini bilirkişi incelemesi için hazır hale getirdiği, davalı tarafın yapılan ihtara rağmen defterlerini hazır bulundurmadığı,

bilirkişi tarafından davacı tarafından sunulan davacıya ait ticari defterler takibe konu olan fatura, dosyada mübrez olan ---- formları üzerinde inceleme yaptırılmış, davalı delilleri arasında yer alan sipariş onay formları ve e posta yazışmaları üzerinde inceleme yaptırılmıştır.Davanın hukuki niteliği gereği alacak iddiasında bulunan taraf satışın yapılıp malın teslim edildiğini ve satışın veresiye yapıldığını ispatlaması gerekir.

Malın ispatı konusu malın teslim edilmesidir, eğer davacı malın teslimini sevk irsaliyesi veya başkaca borçlunun rızasını içerir belge ile ispat ettiğinde teslim edilen malların bedelini ödendiğini ispat külfeti davalı borçluya geçecektir.

Davacı şirketin 2021-2022 yılı ticari defterleri incelendiğinde ticari defterlerin açılış ve kapanış onaylarının usulüne uygun olarak yapıldığı bu nedenle defterlerin davacı lehine delil teşkil etmiş olduğu, icra takip tarihi itibariyle davacı şirketin kendi defterlerinde 49.803,73 Euro tutar alacağının karşılığı olarak 731.233,45 TL alacaklı gözüktüğü davalı tarafa ait şirket defterleri incelenemediğinden karşılaştırma yapılamadığı,

takibe konu olan 14 adet faturanın davacı şirket tarafından davalı şirket adına bir takım Bana malzemesinin teslimi açıklamasıyla düzenlendiği faturaların e- fatura sistemi üzerinden düzenlendiği ----- portalı üzerinden davalı tarafa teslim edildiği, ilgili faturada fatura alıcısının kabul red işlemi uygulayabildiği, ancak davalı şirketin dosya kapsamında düzenlenmiş herhangi red işleminin ve iade faturasının olmadığı,

bu durumda malların davacı tarafından davalıya teslim edildiğinin garinesi olduğu , davalı şirketin ise bunun karşılığında malların bedelini ödediğini ispatlaması gerektiği, ----- formları incelendiğinde davalı tarafın yükümlülüğünü yerine getirmediği, davalı tarafın davacının edimlerini süresinde yerine getirmediği ve bundan dolayı yekden teşviklerinden yararlanamadığı iddiasıyla uğramış olduğu zararın tespit edilmesine ilişkin olarak bulunduğu iddialarla ilgili olarak davalı tarafın kendisine gönderilen faturaları süresinde iade etmediği buna ilişkin olarak iade fatura düzenlenemediği,

takibe konu olan faturalarla ilgili olarak --- incelemesinde de davacı alacaklı tarafından vergi dairesi müdürlüğüne satış bildirimi yaptığı, davalı form -----incelemesinde ise 96 adet fatura karşılığı alış yapıldığının bildirildiği, davalı şirketin bir adet fatura alım bildirimi yapmasına rağmen alım bildirilen tutarın davacı şirketin satım bildirimi yaptığı tutardan fazla olduğu,

tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde davalı tarafın borca ilişkin olan itirazlarının ve alacaklının edimlerini süresinde yerine getirmediğine ilişkin itirazların dayanağı belge dosyaya sunulmadığı dosyadaki mevcut belgelere göre de davacının davalıdan alacaklı olduğu tespit edilmiş alacak likit olduğundan hükmolunan asıl alacak üzerinden %20 icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.