İstanbul Anadolu 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/63 K.2024/773

T.C. İstanbul Anadolu 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2023/63 Esas

KARAR NO: 2024/773

DAVA

Genel Kurul Kararının İptali (Kooperatif Genel Kurul Kararının İptali)

DAVA TARİHİ : 25/01/2023

KARAR TARİHİ: 16/10/2024

Mahkememizde görülmekte olan Genel Kurul Kararının İptali (Kooperatif Genel Kurul Kararının İptali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkilinin ortağı olduğu davalı kooperatifin yönetim kurulu tarafından ------ tarihinde katıldıklarını, kooperatifin normal olarak bir ay sonra ------- yapma imkanlarının var olduklarını ancak kooperatif ana sözleşmesine aykırı ve gereksiz olarak yapılacak ----- kararlarına karşı iptal davası açma ve gerektiğinde suç duyurusunda bulunma haklarını saklı tuttuklarını, gündemin 4-5-6 maddelerinin 2022 yılında bozulan bütçe dengesi ile ilgili hesap durumlarını, bilanço ve gelir gider hesaplarını gündemde olmadığından,

tartışılmadan gelir kalemlerinde yapılan artışlar ve kar payı dağıtımlarının usule uygun olmadığını, kooperatifin üyelere bildirmiş olduğu gündemin değiştirilebilmesi için veya gündeme yeni madde ilave edilebilmesi için önergenin Divan teşkilinden önce verilmesi gerektiği ve bu önergenin yazılı olması gerektiği halde usul ve yasaya aykırı olarak sözlü önerge sonucu yönetim kurulunun süresinin 4 yıla çıkarıldığı ayrıca önergeyi kimin verdiği de tutanaklarda geçmediğini ve usulsüz olduğunu, kooperatif ana sözleşmesine göre ibra edilmeyen yöneticilerin yeniden aday olamayacağına ve seçilemeyeceklerine,

bu husus yönetimin keyfi davranışına göre değil tüzüğe göre zorunlu olan usuli bir işlem olduğunu, tüm bu nedenlerle usul ve yasaya aykırı olarak gerçekleştirilen 27/12/2022 tarihli olağanüstü genel kurulun ve kurulda alınan kararların iptalini, tüm yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının ikame etmiş olduğu davada kötü niyetli olduğunu, müvekkili kooperatifte yapılan 27/12/2022 tarihli olağanüstü genel kurul toplantısının yapılmasında ve bu toplantıda alınan karalarda hukuka yada usule aykırı olmadığını, davacı tarafça 2022 yılında bozulan bütçe dengesinin yeniden sağlanması amacıyla alınan ------- kararların bilanço ve gelir gider hesapları gündemde olmadığından usule aykırı olarak alınmış beyan edilmişse de bu iddiaları da hukuki dayanaktan yoksun ve mesnetsiz olduğunu,

ayrıca yönetim kurulunun süresinin belirlenmesi ortaklara gönderilen çağrı kağıdında yer alan gündemde mevcut olduklarını dolayısıyla bu hususun herhangi bir şekilde gündemin değiştirilmesini veya gündem yeni madde eklenmesini teşkil etmemekte olduğunu, davacıların iddialarının aksine genel kurulda yönetim kurulu seçiminin yapılabilmesi için ibra şartının söz konusu olmadığını, bu sebeple yapılan seçimi usulsüz kılan bir hususun söz konusu olmadığını, işbu sebeplerle davacıların huzurdaki dava ile ileri sürmüş oldukları iddiaların tamamen haksız ve dayanaktan yoksun olduğunu,

davaya konu genel kurul toplantısının yapılmasında ve alınan kararlarda hukuki veya usuli hiçbir eksikliğin bulunmadığını bu sebeple huzurdaki davanın reddini talep ve beyan etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, Mahkememizce 02/01/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle.

Davalı -------- tarihinde yapılan olağanüstü genel kurul toplantısında gündemin 4. Maddesi bozulan bütçe dengesini yeniden sağlamak için reklam, güvenlik ve bunun için aidat kalemlerinde birinci zam %30 ve 2.zam oranı %54 olarak katılım ve kabul oyu miktarının kanun ve ana sözleşmeye uygun olduğunu, gündeme bağlı kalınarak -----------toplanabileceği, kooperatif ana sözleşmesinin 60.maddesi “Gelir Gider Farkı genel kurulda onaylanan yıllık Bilançoya göre tespit edilir “ açıklaması kapsamında bütçe dengesinin bozulup bozulmadığını değil,

kooperatif geliri ile giderleri arasında müspet bir fark oluştuğunda karın ne şekilde değerlendirileceği veya giderler gelirden fazlaysa bu noksal ın ne şekilde giderileceğine ilişkin olup olağanüstü genel kurul tarihinde henüz hazırlanamayan ---- tarihli yıllık Bilanço sunulmadığından bir gelir-gider farkının tespiti söz konusu olmayıp -----yıllarına ilişkin bilançonun alınan tedbirlerin de etkisiyle müspet fark verdiği ve 60. Madde kapsamında Gelir-Gider menfi farkının doğmadığı, ekonomik daralma dönemlerinde, kooperatifin süreklileşen faaliyetlerinin aksamaması,

etkin hizmet verilmesi ve finansal riskleri tedbir amaçlı olarak kanun ve ana sözleşmeye uygun şekilde genel kurullarda üye aidatlarında artış yapılmasının talep kararlaştırılabileceği ancak olağanüstü genel kurul toplantısında mevcut bütçe dengesizliğinin kaynağı ve parasal miktarı açık, anlaşılır ve net bir şekilde ortaya konulmamış ve ortakları aydınlatıcı herhangi bir hesaplama çalışma belgesi de hazırlanmadığından vasat düzeydeki kooperatif üyelerinin eksik bilgilerle tereddütlü olarak katılarak oyladığı genel kurul toplantısında 4. Maddenin kabul edilmesinin geçerliliğinin kanun,

ana sözleşme ve iyi niyet kurallarına göre asgari şartları taşımadığından iptal edilmesini, ----tarihleri arasında 5.004,00.-TL geçerli olan asgari ücret miktarı, ----sayılı -------olarak belirlenmiş, davalı kooperatifin de reklam gideri, güvenlik hizmeti ve çalışan personel ücretlerinin de arttırılmasının olağan bir uygulama olduğu ancak birinci zam %30 ve 2. Zam oranı %54 olarak belirlenmesi oylamasında hangi oranın hangi zaman dilimlerini kapsadığının açık ve anlaşılır şekilde belirtilmediği yine bu zam oranının -------aylarındaki ortak aidatlarına uygulanacağı net izah edilmediği,

%30 veya Ve %54 zam oranı iki rakam arasında bir tercih oylaması mı yapıldığı, vasat bilgi düzeyine sahip bir kooperatif ortağı açısından açık ve anlaşılır olmadığından uygulamada tereddüt yaratabileceğinden gerekli koşulları taşımadığından----tarihinde yapılan olağanüstü genel kurul gündeminin 4. Maddesinin kabul edilmesinin geçerliliğinin kanun, ana sözleşme ve iyi niyet kurallarına göre asgari şartları taşımadığından iptal edilmesini, Davalı ---------tarihinde yapılan olağanüstü genel kurul toplantı tutanağındaki gündemin 5. Maddesi "Bundan sonra devlet tarafından uygulanacak asgari ücret artışlarında,

aidatlara asgari ücret artışları oranında zam yapılmasının görüşülmesi ve karar alınması,” olup katılım nisabı ve kabul oyu miktarının kanun ve ana sözleşmeye uygun olduğu, ------- kapsamında Asgari Ücret Tespit Komisyonu Kararı 2022 yılında iki kez belirlediği asgari ücret miktarını 2023 yılında %100'ü aşan bir artış ile 6.471,00.

TL'dan 13.414,50 TL çıkartıldığı, yüksek enflasyona bağlı dışardan alımlar ve personel ücretlerindeki artışa bağlı olarak üye aidatlarında artış kararının Türkiye'de son yıllarda enflasyon oranlarındaki olağandışı artışlar nedeniyle kooperatif faaliyetlerinin aksatılmaması adına kooperatif yararına basiretli bir yöneticiden beklenen doğru bir tedbir olduğu,

davacı tarafın “tahmini bütçe sunulmadığından artış kalemleri — genel kurulda anlaşılmadığını ve tartışılmadığından” muhalefet şerhi koyduğu ancak, alınan bu karar sadece ---- yıllarını değil genel olarak takip edecek ileriki yılları da hedefleyen, enflasyona bağlı artışın dönemsel değil süreklileşen bir uygulama olacağından yeni bütçe hazırlanmasına ihtiyaç olmadığı,

davacıların 1/10 üye sayısı kadar gündeme tahmini bütçe talebi ve ibra ile ilgili madde koydurma (ana sözleşme Gündem 31. Md) girişimi olmadığı anlaşılmış, kanun, ana sözleşme ve iyi niyet kurallarına aykırılığının açık şekilde görülemediğinden iptal talebinin yeterli şartları taşımadığından 27.12.2022 tarihinde yapılan olağanüstü genel kurul gündeminin 5. Maddesinin geçerliliğinin devam etmesi gerektiğini davalı ---- yapılan olağanüstü genel kurul toplantısında gündemin 6. Maddesi “Blokede toplanan kira gelirlerinin ortaklara dağıtılıp dağıtılmamasının görüşülmesi ve karar alınması.” müzakeresi üye katılım nisabı ve kabul oyu miktarının

kanun ve ana sözleşmeye uygun olduğunu, kooperatif ana sözleşmesinin 68. Maddesi kapsamında Bilanço takvim yılına göre hazırlanmakta olduğunu, ----- tarihinde yapılan olağanüstü genel kurul tarihi itibarıyla ------ tarihli bilanço hazırlanamayacağından -------Tablosu'nun genel kurulda üyelere sunulamaması kanun, ana sözleşme ve iyi niyet kurallarına aykırılığı tespit edilememiş, dağıtılacak kira gelir durumu da ticari defter kayıtlarında yerinde incelememizde görülmüş ve Kooperatifin -----faaliyetlerine ilişkin---- tarihinde yapılan olağan genel kurul toplantı tutanağının ------ oylamasının yapıldığı anlaşılmış, kanun,

ana sözleşme ve iyi niyet kurallarına aykırılığın açık şekilde görülemediğinden iptal talebinin yeterli şartları taşımadığından ----tarihinde yapılan olağanüstü genel kurul gündeminin 6. Maddesinin geçerliliğinin devam etmesi gerektiğini, davalı ------yapılan olağanüstü genel kurul toplantısında gündemin 7. Maddesi “Yönetim Kurulu Üyeliğine 7 asil ve 7 yedek üye seçilmesine, en az 2 yıl olmak üzere görev sürelerinin belirlenmesi ve karar alınması” müzakeresi üye katılım nisabı ve kabul oyu miktarının kanun ve ana sözleşmeye uygun olduğu,

kooperatif ana sözleşmesinin gündem başlıklı 31. Madde uygulamasına göre “Olağanüstü genel kurul gündemi, çağrının amacına göre tayin ve tespit olunur” açıklamasından hareketle gündemde yönetim kurulu ve denetim kurulunun ibrası, bilanço ve tahmini bütçenin görüşülmesine ve oylanmasına ilişkin bir maddenin olmadığı,------- tarihlerini kapsayacak şekilde ancak bilanço yıllık hazırlanabildiğinden, ------- faaliyetleri ve muhasebe kayıtları işlenmeye devam ettiğinden yıllık bilançonun genel kurulda müzakere edilerek oylanması mümkün olmadığı,

3 ay sonra ---- tarihinde yapılan------ yılı olağan genel kurul toplantı tutanağının ---- Maddelerinde yönetim kurulu ve denetim kurulu, bilanço ve tahmini bütçenin görüşülüp oylamada ibra edilerek kabul edilmesiyle olağan bilgilendirmenin üyelere yapıldığı, Kooperatifler Kanunu 57.madde ve Kooperatif Ana sözleşmesi “Yöneti kurulu / seçimi ve görev süresi başlıklı 43.madde uygulamasına göre asgari 1 yıl ve azami 4 yıl olan görev süreleri belirtildiğinden Yönetim Kurulu Üyeliğine en çok 4 yıl seçilebilmesine bir engel olmadığı,

gündem başlıklı Kooperatif ana sözleşmesinin 31. Maddesi ve Kooperatifler Kanununun 46. Madde uygulaması kapsamında asgari 1/10 sayıda ortağın divan teşkilinden önce yazılı veya sözlü önerge verilmesini gerektiren bir işlem olmadığını, ilan edilen gündeme sadakat çerçevesinde yönetim kurulunun görev süresinin ana sözleşmede belirtilen oy çokluğu karar nisabı ile alt ve üst sınırlar dahilinde 4 yıla çıkartıldığının genel kurul toplantı tutanağına kaydedildiğini, kanun,

ana sözleşme ve iyi niyet kurallarına aykırılığın açık şekilde görülemediğinden davacının iptal talebinin yeterli şartları taşımadığından olağanüstü genel kurul gündeminin 7. Maddesinin geçerliliğinin devam etmesi gerektiği kanaatini bildirmiştir.Dava hukuki niteliği itibariyle davalı kooperatifin 27/12/2022 tarihli olağanüstü genel kurulda alınan kararların iptaline ilişkindir.Mahkememizce yapılan yargılama toplanan deliller davalı kooperatife ait ana sözleşme, genel kurul tutanakları, ticari sicil kayıtları, taraf beyanları , bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre;

davalı kooperatifin---------- tarihinde olağanüstü genel kurul toplandığı ------- bakanlık temsilcisi gözetiminde toplanıldığı, genel kurul toplantısının usulüne uygun olarak toplantı başlamadan önce duyurunun ortaklara gazete ilanı ve ---------- taahhütlü olarak tebliğ edildiği, dosyada mevcut hazirun listesine göre 281 adet kooperatif ortağından 92 adedinin asaleten 82(paraflı 75 düzeltilmiş) adedinin ise vekaleten olmak üzere toplamda 167 ortağın genel kurul toplantısında hazır bulunduğu,

genel kurul toplantısında toplantı tutanağındaki gündemdeki --------- maddelerinin yönetim kurulu başkanının açılış yaptığı divan oluşturulduğu ve saygı duruşu yapıldığı, madde 4 ise devlet tarafından yapılan asgari ücret artışından dolayı bütçe dengesinin yeniden sağlamak için reklam, reklam güvenlik ve bunun için aidat kalemlerinin artış oranlarının belirlenmesini kapsadığı, iş bu maddenin 6 ret oya karşılık 119 kabul oy çoğunluğu ile kabul edildiği, davacıların iş bu karara muhalefet şerhi koyduğu, 5. madde de devlet tarafından uygulanacak asgari ücret artışlarında aidatlara zam yapılmasının görüşülerek karara bağlandığı,

6. Madde de bloke de toplanan kira gelirlerinin ortaklara dağıtılmasına ilişkin olarak 52 ret oyuna karşılık 92 oy çokluğu ile kabuk edildiği, 7. Madde de yönetim kuruluna 7 asil üye 7 yedek üye seçimi ve en az 2 yıl olmak üzere görev sürelerinin belirlenmesi maddesinde 3 oy ret oyuna karşılık 158 kabul oy çokluğu ile seçildiği iş bu karara da---------- muhalefet şerhi koyarak itiraz ettikleri, genel kurul toplantı tutanağının 8 madde de denetim kurulu seçimi yapıldığı, 9 madde de ise dilek ve temennilerle kurulun tamamlandığı,

taraflar arasındaki uyuşmazlığın olağanüstü genel kurulda alınan iş bu maddelerin kooperatif ana sözleşmesine ve mevzuata aykırı olup olmadığı yönündedir.

Dosyaya sunulan kooperatif ana sözleşmesi incelenmiş ticari defter kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış ve olağan üstü genel kurul toplantısında alınan kararlardan 4 maddeye ilişkin olmak üzere her ne kadar olağan üstü genel kurul toplantısına katılanların çoğunluk olan kabul oya karşılık katılım ve kabul oy miktarının kanun ve ana sözleşmeye uygun olduğu anlaşılmak ise de ekonomik koşullardan etkilenen kooperatif bütçe dengesinin koruma tedbirlerini görüşmek amacıyla olağan üstü genel kurul toplandığı ancak olağan üstü genel kurul tarihinde henüz hazırlanamayan 31/12/2022 tarihli bilanço sunulmadığından gelir gider farkının

tespiti söz konusu olmayıp bilirkişi tarafından yerinde yapılan incelemede 2020,2021 ve 2022 yıllarına ilişkin bilançonun ve alınan tedbirlerin etkisiyle müsbet fark verdiği, kooperatifin faaliyetinin devam ettirebilmesi için etkin hizmet verilmesi, ve finansal riskleri önleyici tedbir amaçlı olarak kanun ana sözleşmeye uygun şekilde genel kurullarda aidatlarında artış yapılmasının talep edilebileceğinin olağan bir durum olduğu, ancak olağan üstü genel kurul toplantısında bütçe dengesizliğinin açık ve net olarak ortaya konulmamış olması,

önceden ortakların bu konuda aydınlatılmaması ve kooperatif olağan üstü genel kuruluna katılın kooperatif üyelerinin eksik bilgiyle kurulda toplanmış olmaları nedeniyle 4 maddenin iptalinin uygun olduğu, diğer maddelere ilişkin talebin ise kanuna ve kooperatif ana sözleşmesine uygun olması nedeniyle reddine dair karar vermek gerekmiş aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.