İstanbul Anadolu 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/770 K.2025/771

T.C. İstanbul Anadolu 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2023/770 Esas

KARAR NO: 2025/771

DAVA

Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 03/07/2023

KARAR TARİHİ: 04/11/2025

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkillerinin davalının babasının eski kiracıları olduğunu, kiraya ilişkin tüm borçlarını ödediğini, taraflar arasında haricinde herhangi bir borç ilişkisi bulunmadığını, ancak davalının müvekkilleri hakkında ------- Esas sayılı dosyası üzerinde tahrifat yapılmış olan senede bağlı takip başlattığını, müvekkillerinin işbu senet nedeni ile borçlu olmadıklarını beyan ederek müvekkillerinin borçlu olmadığına karar verilmesini, davalının %20’den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı cevap dilekçesinde özetle; babası ile davacılar arasında kira ilişkisi bulunmadığını, senedin babasının para alacağına karşılık davacılar tarafından düzenlenilerek verildiğini, senet üzerinde tahrifat bulunmadığını beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.----- Esas sayılı dosyası dosyamız arasına alınmıştır.

İncelemesinde; davalı alacaklının davacı borçlular aleyhine ----- bedelli senet kapsamında kambiyo senetlerine özgü takip başlattığı, takibin kesinleştiği tespit edilmiştir.----- Soruşturma sayılı dosyası dosyamız arasına alınmıştır. Dosya içerisinde bulunan bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiştir. ---- Esas sayılı dosyası dosyamız arasına alınmıştır.

Dosya içerisinde bulunan raporun incelemesinde; bilirkişinin senedin vade tarihinde tahrifat yapıldığına ilişkin tespit yaptığı anlaşılmıştır.Dosya senet üzerinde inceleme yapmak üzere ---- Dairesine gönderilmiş olup ---- hazırlamış olduğu raporda özetle; inceleme konusu senette rakamla ödeme günü belirtir bölümde daha önce---- sayılarının yazılmış olduğunun, söz konusu bölüm;

gün belirtir hanesinde önceden bulunan ------sayısı üzerine optik ve spektroskopik açıdan farklı bir kalem ile ---- yazılmış olduğunu, ay belirtir hanesinde önceden bulunan---- sayısı üzerine optik ve spektroskopik açıdan farklı bir kalem ile ---- yazılmış olduğunun, yıl hanesinde daha önce bulunan ----sayısının sol baştan ilk iki rakamının sürsarj yöntemi ile optik ve spektroskopik açıdan farklı bir kalem ile üzerinden gidildiği ve sol baştan son iki rakamı üzerine------ ibaresinin yazılmış olduğunun tespit edildiğini belirtmiştir.Dava, davacıların,

davaya konu senedin vade kısmında tahrifat yapılmış olması ve senedin sonradan doldurulması nedeniyle kambiyo senedi niteliğinde bulunmadığını iddia ettikleri senedin, kambiyo senetlerine özgü takibe konu edilemeyeceği gerekçesiyle, icra takibinden dolayı borçlu olmadıklarının tespitine yönelik menfi tespit davasıdır.Taraflar arasındaki uyuşmazlık;----- Esas sayılı takip dosyasında takibe konulan senet üzerinde tahrifat bulunup bulunmadığı,

davacıların senet nedeniyle borçlu olup olmadığı , noktalarında toplanmaktadır.TTK’nın 748. maddesi ise "Bir poliçe metni değiştirildiği takdirde, değiştirmeden sonra poliçe üzerine imza koymuş olan kişiler, değişmiş metne ve ondan önce imzasını koyanlar ise eski metne göre sorumlu olurlar" düzenlemesini içermektedir.

Madde metnindeki "değişiklik" ibaresi, "tahrifat" kavramının karşılığı olarak kullanılmıştır.HMK'nin 207. maddesi hükmü gereğince senetteki düzeltmelerin borçlu (keşideci) tarafından paraf edilmesi gereklidir. Yani, senette mevcut olan çıkıntı veya senet metni altındaki hak ve silinti ayrıca tasdik edilmemiş ise, inkâr halinde yok hükmündedir.

Bu nedenle, senet üzerinde yapılan değişikliklerin geçerli olabilmesi için, düzenleyen tarafından imza veya paraf edilmek suretiyle onaylanması gerekir. Senet metni üzerindeki bu gibi tahrifatın onaylanması halinde ise TTK’nın 748.madde düzenlemesinin uygulanması söz konusu olamayacaktır ------

Senet metnindeki değişikliklerin onaylanmamış olması halinde ise çıkıntı, kazıntı veya silintinin senedin geçerliliğine ve anlamına etkili olacak nitelikte olup olmadığına göre, senet kısmen veya tamamen hükümsüz sayılabilecektir. Kambiyo senedi vasfının zorunlu unsurlarında yapılan bir değişiklik sonucu bu zorunlu unsurun ortadan kalkması halinde kambiyo senedi niteliğini yitirmesine neden olacaktır.

Örneğin, senedin yırtılması, parçalanması, keşidecinin imzasının silinerek okunmaz hale getirilmesi ve bu gibi durumlarda artık kambiyo senedi olmaktan çıkacaktır. Aksi halde HMK’nın 207. maddesinde belirtildiği gibi inkar halinde düzeltme yok hükmünde olup, senedin düzeltme öncesi durumuna göre değerlendirme yapılır.

Bu durumda ise TTK’nın 748. maddesi uyarınca değişiklikten sonra senet metnine imza koyanlar bu değişmiş metne, ondan önce imza koyanlar ise eski metne göre sorumlu olacaklardır.Söz konusu hal ise görünüşe itimat ilkesinin bir sonucudur.Somut olayda takibe konu senedin ödeme tarihinde tahrifat olduğu alınan rapor ile sabittir.

Tahrifat öncesinde rakamla yazılan ödeme tarihinin---- olduğu tespit edilmekle senette ödeme tarihinin yazı ile ----- olarak belirlendiği, senette çift vade olduğu tespit edilmiştir.

TTK’nın 776. maddesine göre bono veya emre muharrer senet, senet metninde bono veya emre yazılı senet kelimesini ve senet --başka bir dilde yazılmışsa o dilde bono veya emre yazılı senet karşılığı olarak kullanılan kelimeyi, kayıtsız ve şartsız belirli bir bedeli ödemek vaadini, ödeme yerini, kime ve kimin emrine ödenecek ise onun adını, düzenleme tarihini ve yerini, düzenleyenin imzasını içermelidir.

Sıralanan bu kayıtlar bononun zorunlu ve geçerliliğini etkileyecek olan zorunlu unsurlardır. Zorunlu unsurlardan birini içermeyen bir senet bono sayılmaz.TTK’nın 777. maddesinin 3 ve 4. fıkraları uyarınca bononun alternatif zorunlu unsurları ise düzenleme yeri ve ödeme yeridir.

Kanun koyucu bu unsurların bonoda yer almasının zorunlu olduğunu ancak bunların bonoda bulunmaması hâlinde alternatif olarak bonodaki başka unsurların bunların yerine geçeceğini, böylece senedin bono niteliğini kaybetmeyeceğini kabul etmiştir.Vade ise isteğe bağlı unsurlardandır.

Bonoda vadenin gösterilmesi zorunlu olmayıp TTK’nın 777. maddesinin 2. fıkrasına göre vadesi gösterilmemiş olan bono, görüldüğünde ödenmesi şart olan bir bono sayılır.6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 778/1-b maddesi göndermesi ile bonolar hakkında da uygulanması gereken aynı Kanun'un 703/2. maddesi uyarınca; çift vadeli olarak düzenlenen senetler bono vasfında sayılamaz ve bu husus mahkemece re’sen gözetilir.--------Somut olayda, dava kambiyo senetlerine mahsus takip nedeniyle borçlu bulunulmadığının tespiti istemine ilişkindir.

Davalı tarafından savunmasında takibin kambiyo senedine dayalı olup temel borç ilişkiden mücerret olduğu savunmaktadır. Takip konusu bononun incelenmesinde yazı ve rakamla ayrı ayrı olmak üzere senet metninde iki ayrı vadeye yer verildiği anlaşılmaktadır. Bonolarda iki ayrı vade bulunması bononun kambiyo vasfını yitirmesine neden olur.

Bu durumda öncelikle icra takibine konu bononun kambiyo senedi vasfında olmadığı ve bu nedenle kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla icra takibi yapılamayacağı gözetilerek davacının dava konusu takip nedeniyle davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmesi gerekir.-----Açıklanan tüm bu hukuki ve maddi vakıalar karşısında; ilk derece mahkemesince davalı tarafça alacağın kaynağının temel ilişkinden ari olarak takibe konu bonoya hasredilmesine, dava konusu senet bir bono gibi tanzim edilmişse de çift vade içermesi nedeniyle kambiyo vasfının bulunmamasına,

bononun kambiyo vasfını yitirmiş olması nedeniyle davacı hakkında kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla icra takibi yapılamayacak olmasına göre davanın kabulüne karar verilmiştir.Her ne kadar davacı yan kötü niyet tazminatı talebinde bulunmuş ise de davalının açıkça kötü niyetli olmadığı anlaşılmakla talebin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.