İstanbul Anadolu 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/830 K.2025/218

T.C.İstanbul Anadolu 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2023/830 Esas

KARAR NO:2025/218

DAVA

İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 21/03/2017

KARAR TARİHİ: 10/04/2025

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 9. maddesine göre Türk Milleti adına yargılama yetkisini kullanan bağımsız ----Asliye Ticaret Mahkemesince, tarafça açılan dava üzerine yapılan yargılama nihayetinde;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili. Müvekkili ----- davalı şirket ------- arasında mobil halı yıkama sisteminin tasarlanması, imalatı, panelvan araç üstüne montajı, devreye alınması, bakım ve onarım işlerinin yapılması için ----tarihinde ---- bedelli iş sözleşmesi imzalandığını, sözleşmenin imzalanmasını takiben bir hafta içinde 16,250 USD karşılığı 40.000 TL’nin iş sahibi tarafından ödenmesiyle teslim süresinin başlayacağını, sözleşmenin 9. maddesinde işin süresi iki aşama olarak belirlendiği,

iş ile ilgili sistemin tasarlanmasının, imalatının, araç üstüne montajının ve çalıştırılarak muayeneye hazır hale getirilmesinin birinci aşama olup süresinin 60 gün olacağının, muayene sonrası sisteme program yüklenmesinin, sistemin gözden geçirilmesinin, eksikliklerin tamamlanmasının ve ayarlarının yapılmasının ikinci aşama olup süresinin 30 gün olacağının ve birinci-ikinci aşamanın toplam süresinin 90 gün olacağının belirtildiği,

davalı şirket tarafından, söz konusu sözleşme gereği, müvekkili şirkete 02.03.2015 tarihinde 40.000 TL ücret ödendiğini ve yine aynı ay içerisinde motor seri numarası------------- marka panelvan araç müvekkili şirket önüne park edilmek suretiyle müvekkile teslim edildiğini, iç ünitede kullanılacak olan dizel motor ve jeneratör müvekkili şirkete gecikmeli olarak ------- teslim edildiğini, söz konusu dizel motor ve jeneratör davalı/borçlu şirket tarafından ------ alındığını,

müvekkilinin sözleşme konusu işi bitirmesi ve davalı şirkete teslim etmesi sonrasında mobil araç davalı şirket tarafından önce yetkili ve akredite bir firmaya projesi çizdirildiğini, ardından da ---- uygunluk belgesi çıkartılmış ve son olarak araç muayene istasyonundan onayı alınarak ----- plaka numarası ile ------ tarihinde tescil edildiğini, davalı şirket, söz konusu aracı teslim alması sonrasında müvekkili şirketten, şifahen, aracın vakum gücünün arttırılması, yıkama işleminde kullanılacak suyun arıtılması, atık suyun yeniden kullanılması,

yol kenarında bulunan direklere yapıştırılan afişleri temizleyebilecek güçte basınçlı üniteler yerleştirilmesi gibi araca ek özellikler kazandırılmasını sağlayacak, bir takım taleplerde bulunduğunu, müvekkili şirket te davalı şirketin bu taleplerini iyi niyet çerçevesinde dikkate alarak ve hatta ek ücret dahi talep etmeden ciddi çalışmalargerçekleştirdiğini, ----aracı, sonradan müvekkili şirket tarafından kazandırılmış ilave özellikler ile kullanma ve bakım hakkında yeterli eğitim verilerek, çalışır vaziyette, hem ruhsat hem de ehliyet fotokopileri alınarak,

teslim tutanağı ile davalı şirkete teslim edildiğini, sözleşme konusu işlerin müvekkili şirket tarafından tamamlanması ve hatta sonrasında sözleşmenin dışına çıkılarak ilave özelliklerinde müvekkil şirket tarafından tamamlanması akabinde müvekkil şirket tarafından davalı şirkete sözleşme konusu bakiye alacağının ödenmesi hususunda şifahen defalarca kez talepte bulunulduğunu, davalı/borçlu şirket ise söz konusu bedeli hâlihazırda ödemeyerek müvekkilini mağdur durumda bıraktığını, davalı şirketçe, müvekkilinin alacağının ödenmemesi sebebiyle, müvekkili şirket tarafından ------ sayılı dosyası ile,

icra takibi başlatıldığını, ödeme emrine haksız ve mesnetsiz şekilde borca itiraz etmiş ve takip davalı/borçlu yönünden durduğunu, müvekkili şirketin, davalı şirketten 26.02.2015 tarihli sözleşmeden kaynaklı 57.525 TL ana para ve 2.822.67 TL işlemiş faiz olmak üzere toplamda 60.347.67 TL alacağı bulunduğunu, müvekkil şirket tarafından, sözleşme bedelinin bakiye alacağı, davalı şirkete 02.10.2015 düzenleme tarihli ve ------ bedelli fatura gönderilmişse de davalı/borçlu şirket tarafından müvekkilinin alacağının ödenmediğini, davalı/borçlunun haksız ve kötü niyetli itirazının iptal edilerek takibe devam edilmesine,

takibe haksız ve kötü niyetli itiraz eden davalı/borçlu aleyhine takip tarihi itibariyle ödenmeyen dosya borcunun %20'si oranında icra inkâr tazminatına, yargılama giderlerinin davalı/borçluya yükletilerek vekâlet ücretine hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili; davacı yanca müvekkili şirkete ---- tarihli sözleşme gereği ------ tarih ve 57.525.00-TL bedelli fatura tanzim edildiği, davacının anlatımı ile ilgili fatura müvekkili şirkete gönderildiğinin beyan edildiğini, bu fatura bedeli müvekkili şirket cari hesaplarında, davacıya işe başlarken yapılan 40.000.00 TL ödeme sonrası ki peşin yapılan ödemeye fatura tanzim edilmediğinden,

açıktan ödeme yapılmasının mümkün olmadığını, davacı yanca taahhüt ettiği sistemi üretmesi için sözleşme gereği 02.03.2015 tarihinde ödeme yapılmış ve sözleşme gereğince birinci ve ikinci aşamanın toplam süresinin 90 gün olduğunu, sözleşme gereği tüm taahhütlerin yerine getirilmesi ve aracın 02.06.2015 tarihinde teslim edilmesi gerekirken, aracın 22.09.2015 tarihinde şirketçe gönderilen şoför ------ teslim edildiğini, bu teslimde sözleşme gereği ikinci aşamaya giren sisteme, program yüklendiğini sistemin gözden geçirilmediğini, sistemin sıhhatli çalışması için eksikliklerin giderilmediğini, ve en önemlisi ayarların yapılmadığını,

aracı teslim alan tarafından sistemin çalıştırılacağı ve kullanılacağı ------- getirildiğini ve 1100 km yol katedildiğini ve şu an aracın şirketin şantiyesinde durduğunu bu eksiklikler yüzünden de çalıştırılamadığını, davacı ürettiği ürün ile ilgili borcunu gereği gibi yerine getirmediğini, bu konuda kusurlu olduğunu ve müvekkilini zarara uğrattığını, sistem tamamlanmadan, eksik olarak ve amacına uygun çalışmadan 82 gün geç olarak taraflarına teslim edildiğini, davacının bu nedenle akdedilen sözleşmenin 11.1 maddesi gereği geç teslimden dolayı müvekkili şirkete 41.000.00 TL cezai ödemesi bulunduğunu, davacı tarafından,

faturalı alacağa karşılık -----sayılı dosyasına tarafımızdan yapılan İtirazın İptali davasında, davacıya karşı bir borcumuzun olmadığı, icra sebebi ve ticari defterlerinde davacıya bir borcumuz olmadığından davanın reddine, alacak likit bir alacak olmadığından, inkar tazminatı talebinin reddine, mahkeme masrafları ve vekalet ücretinin davacıdan alınmasını talep etmiştir. İstinaf mahkemesi kaldırma kararı öncesi mahkememizce yapılan yargılama sonucunda.

Davalı yanın aracın -------getirildikten sonra kullanılamadığında ilişkin beyanları nazara alındığında dava konusu eserin teslim anından itibaren ayıplı olduğunun ve ayıp iddiasının açık ayıp niteliğinde olması karşısında davalı tarafça bilindiğinin kabulü gerektiği, bu itibarla dava konusu eser üzerinde keşif yapılma cihetine gidilmediği, uyuşmazlık konusu olmayan bakiye iş bedeline davacının hak kazandığı kabul edildiği, davacının işlemiş faiz talep edebilmesi için borcun muaccel olması ve aynı zamanda muaccel bir borç nedeniyle davalının temerrüde düşmüş olması gerekli olduğu,

davacının davalıyı temerrüde düşürdüğüne ilişkin dosyada delil olmadığından işlemiş faiz talebi kabul edilmediği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Davalı vekilince karar için istinaf talebinde bulunmuştur.Kararın istinafı üzerine mahkememiz kararını inceleyen ------- ilamı ile,

"Taraflar arasındaki uyuşmazlık, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. Davacı yüklenici davalı iş sahibidir.

Davacı yüklenici faturaya dayalı takiple bakiye bedeli alacağını istemiş, davalı iş sahibi ise işin süresinde teslim edilmediğini, işin eksik ve ayıplı yapıldığını ,geç teslim sebebiyle cezai şart alacağının bulunduğunu belirterek davanın reddine istemiş, mahkemece süresinde ayıp ihbarında bulunulmadığından bahisle davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, karar davalı tarafça istinaf edilmiştir.Buna göre, taraflar arasındaki ihtilaf, davacının edimini sözleşmeye uygun olarak yerine getirip getirmediği, yapılan işte eksik ve ayıp bulunup bulunmadığı, var ise bu ayıpların açık mı gizli mi olduğu,

süresinde ayıp ihbarında bulunulup bulunulmadığı, bu kapsamda davalı iş sahibi lehine bir nefaset bedeli belirlenmesi gerekip gerekmediği, davacının bakiye iş bedelini davalıdan talep edip edemeyeceği hususlarına ilişkindir.Kural olarak, eser sözleşmelerinde işin yapıldığını ve teslim edildiğini kanıtlamak yükleniciye, eserin ayıplı olduğunu kanıtlama külfeti ise iş sahibine aittir.Ayıplı eser sözleşmede kararlaştırılan vasıfları veya olmasından vazgeçilmez bazı vasıfları taşımayan eserdir.

Diğer anlatımla ayıp, bir malda ya da eserde sözleşme ya da yasa hükümlerine göre normal olarak bulunması gereken niteliklerin bulunmaması ya da bulunmaması gereken bozuklukların bulunmasıdır. Ancak, kasten sakladığı bozukluklarla, usulüne uygun yapılan gözden geçirmede fark edilemeyecek ayıplar için yüklenicinin sorumluluğu devam eder.

Eğer, meydana getirilen eserin, teslim alındığı sırada usulüne uygun yapılan gözden geçirme ile var olan bozukluğu görülmemişse, ortada gizli bir ayıbın olduğu kabul edilir. Açık ayıplar, eserin tesliminden sonra, işlerin olağan akışına göre imkan bulunur bulunmaz bizzat yapılan veya uzmanına yaptırılan gözden geçirme sonucu saptanınca, uygun sürede; gizli ayıplar da ortaya çıkar çıkmaz, gecikmeksizin yükleniciye bildirilmelidir.

Ayıp bildirimi süresinde yapılmadığı takdirde iş sahibi bu ayıbı örtülü olarak kabul etmiş sayılır. ...Eğer eser iş sahibinin beklediği amacı karşılamıyorsa kural olarak ayıplı yapıldığı kabul edilir. Ayıp ihbarının yazılı olarak yapılması zorunlu olmayıp süresinde ayıp ihbarının yapıldığı her türlü delille ve tanık beyanıyla dahi kanıtlanabilir.

Yine ayıp bedelinin de ayıbın ortaya çıktığından itibaren geçecek makul süre dikkate alınarak hesaplanması gerekir.--------Davalı iş sahibinin ileri sürdüğü eksik ve ayıp iddiası, teknik incelemeyi gerektirdiğinden bu hususta bilirkişi raporu alınması gerekirken mahkemece rapor alınmadan sonuca gidilmesi hatalı olmuştur.

Bu nedenle konusunda uzman bilirkişi marifetiyle keşif yapılarak yukarıda belirtilen açıklamalar doğrultusunda davalının eksik ve ayıp savunması incelenerek , ayıplı hususlar bakımından ayıbın açık ayıp mı gizli ayıp mı olduğunun belirlenmesi, süresinde ayıp ihbarının yapılıp yapılmadığının bu ayırıma göre değerlendirilmesi, ayrıca davalının sistemin çalışmadığına yönelik savunmasının ayıbın kullanılamayacak derecede veya kabule zorlanamayacak derecede olup olmadığı hususunun incelenmesini de gerektirmektedir.Sonrasında, davaya konu sözleşme götürü bedel olarak düzenlendiğinden,

eser sözleşmesinin götürü bedel olarak düzenlenmiş olması halinde yüklenicinin talep edebileceği alacağın belirlenmesi için öncelikle işin fiziki gerçekleşme oranı bulunarak bu orana götürü bedel uygulanmak ve varsa yapılan ödemeler düşülerek hesaplanması gerektiğinden,

bilirkişi tarafından işin tamamlanma oranı da tespit edilerek fiziki oran yöntemine göre yapılacak hesaplamayla davacı yüklenicinin alacağının belirlenmesi ve bundan ispatlanmış ödemeler mahsup edilerek sonucuna uygun yeniden esas hakkında karar verilmek üzere..." gerekçeleriyle mahkememiz kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.İstinaf kaldırma kararı üzerine dava dosyası 2023 yılının 830 esasına kaydedilerek yargılamaya devam olunmuştur.İstinaf kaldırma kararı doğrultusunda bilirkişi raporu aldırılmıştır.02.12.2024 tarihli makina mühendisi bilirkişi raporunda.

Yıkama makinasının ------ plakalı araca monte edildiği ve çalıştırılarak teslim edildiği, teslim tutanağında ---- bilahere teslim edileceğine dair not yazılarak makinanın tüm sistemleri kontrol edilerek ve eğitimi alınarak çalışır vaziyette teslim alındığına dair davalının çalışanı ------ tarafından teslim alındığı, davalı tarafından ayıp ihbarı yapılmadığı,---------adresine gidilerek halı yıkama makinası parçaları üzerinde gerekli incelemeler yapıldığı, Halı yıkama makinası parçaları panelvan araç üzerinde olmayıp parçalar dağıtılmış vaziyette depoda durduğu,

1 adet Karsu marka basınçlı yıkama makinesi, 300 litre kapasiteli paslanmaz çelik kirli su deposu, 1000 Lt kapasiteli temiz su deposu, 1 adet elektrikli termosifon, 2 adet hidrofor, 1 adet otomosyon panosu, basınçlı su hortumu dağınık halde ve makarası de monte halinde görüldüğü sistemin bu şekilde çalıştırılmasının mümkün olmadığı,Halı Yıkama makinesinin eksik tesliminin söz konusu olduğu, makine panel vana monte edilerek çalışır görüldüğü, ancak halı yıkama uygulaması yapılmadığı, şu anki haliyle ise panel vandan sökülerek parçalar halinde bulunduğu,

Süpürge ve panelin değerinin 19.042,75 TL olduğu,Taraflar arasındaki sözleşmeye göre Halı yıkamamakinesinin 32.500 USD olarak götürü usulünde yapıldığı, bu tutarın % 50 kısmı 16.250 USD karşılığı ödendiği, geri kalan tutar için 02.10.2015 tarihinde 57.525,00 TL bedelli fatura tanzim edildiği,

Halı yıkama makinesinin uygulama yapılarak yukarıda belirtil teslim edilmesi gerektiği, buna göre sözleşmenin %15,34 oranında eksik teslim edildiği,02.10.2015 tarihinde 57.525,00 TL bedelli faturadan -19.042,75 TL düşüldüğünde 38.482,25 TL davacının alacağının olacağı, belirtilmiştir.Rapor yerinde görülerek hükme esas almış, davalıca süresinde yapılmış bir ayıp ihbarının bulunmadığı,

ancak halı yıkama makinesinin eksik tesliminin söz konusu olduğu ve değerinin 19.042,75 TL olduğu bu miktarın fatura bedeli olan 57.525,00 TL'den düşülmesi gerektiği, bu noktada davacının 38.482,25 TL alacağı bulunduğu değerlendirilerek davanın kısmen kabulü ile bu miktar üzerinden takibin devamına karar verilmiştir.