İstanbul Anadolu 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/867 K.2025/171

T.C. İstanbul Anadolu 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2023/867 Esas

KARAR NO: 2025/171

DAVA

Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 15/03/2017

KARAR TARİHİ: 11/03/2025

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ---- tarihinde müvekkiline ait ------- plaka sayılı araç ile davalıların ilgili bulunduğu ----- plaka sayılı araç arasında trafik kazası meydana geldiğini, kazada davalı araç sürücüsünün %100 kusurlu olduğunu, müvekkilinin aracının kaza nedeniyle hasar gördüğünü, davalı sigorta şirketine başvurduklarını ancak herhangi bir ödeme alamadıklarını, müvekkilinin kendi imkanları doğrultusunda aracın önemli kısımlarını kendisinin tamir ettiğini belirterek fazlaya ilişkin haklarının saklı kalmak kaydı ile hasarlı parçalara ilişkin maliyet ve işçilik bedelli için şimdilik 14.000,00 TL,

araçta husule gelen değer kaybı için şimdilik 2.000,00 TL ve uğranılan gelir kaybı için şimdilik 5.000,00 TL olmak üzere toplam 21.000,00 TL’nin davalılardan 08/11/2016 tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı ------- vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı delil örneklerinin müvekkiline tebliğ edilmediğini, poliçeden dolayı maddi zarar halinde araç başına azami sorumluluk limiti 31.000,00 TL olduğu,

sigortalı araç sürücüsünün kusur oranında ve zarar nispetinde olduğunu, davacı söz konusu araçta değer kaybı ve başkaca zararları meydana geldiğini belirterek tazminat talep ettiklerini, davacının değer kaybı ve diğer talepleri poliçe teminatı kapsamında olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Davalı --------vekili cevap dilekçesinde özetle;

müvekkili şirketin husumet ehliyetinin bulunmadığını, müvekkilinin maliki olduğu aracı kiraladığını, müvekkilinin ---- plaka sayılı araç kiralandığı için işleten sıfatını yitirdiğini, davanın ------ ihbar edilmesini talep ettiklerini, müvekkilinin --- tarihinde uzun süreli araç kiralama sözleşmesi ile ----- kiralandığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.------ sayılı dosyası dosyamız arasına alınmıştır.---- Esas sayılı dosyası dosyamız arasına alınmıştır.Dosya rapor tanzim etmek üzere makine mühendisi bilirkişiye tevdi edilmiş olup bilirkişi hazırlamış olduğu raporda özetle;

davalı tarafın firari sürücüsü yönetimindeki ------ marka otomobil ile yerleşim yerinde tek yönlü ----üzerinde ters istikametten gelerek------- çıktığı, mahal şartlarını, yol özelliklerini ve mevcut tek yön trafik işaret ve levhalarını dikkate almadığı ve kontrolsüz şekilde yola girerek olayın meydana gelmesine sebebiyet verdiği anlaşılmış olup, olayın oluş şekli, araçların hasar durumları ve son konumları da dikkate alındığında, dikkatsiz ve özensiz davranışlarından dolayı olayda %100 oranında asli ve tam kusurlu olduğunu, davacı tarafa ait ---------model araçta meydana gelen toplam hasar tutarının (KDV dahil) 13.091,84 TL olabileceğini,

hesaplanan bu tutarın kaza tarihi itibariyle serbest piyasa koşullarında kabul edilebilir makul fiyat aralığında ve dosya kapsamına uygun olduğunu, araçtaki değer kaybının 3.000,00 TL olduğunu ve gelir kaybının 5.600,00 TL olduğunu belirtmiştir.Davacı vekili davasını ıslah etmiştir.Mahkememizin ----------- Karar sayılı dosyasında yapılan yargılama neticesinde; “..kira sözleşmesinin tetkikinde kira süresinin 66 gün olduğu -------- göre bu sürenin uzun süreli kiralamaya esas alınabileceği görülmekle davalı kiralama şirketinin işleten sıfatının ortadan kalktığı ve buna bağlı olarak işbu davada da pasif husumetinin bulunmadığı,

kaza tarihi itibariyle yürürlükte olan genel şartlara göre davacı tarafın davalı sigorta şirketinden değer kaybı alacağını hesaplanamaması nedeniyle isteyemeyeceği, kazanç kaybı alacağını ise teminat kapsamında olmaması nedeniyle talep edemeyeceği, kazanın meydana gelmesinde ---- plakalı araç sürücüsünün %100 kusurlu olduğu, davacının makili olduğu --------plakalı araç sürücüsünün ise kusurunun bulunmadığı, davacının aracında meydana gelen KDV dahil 13.091,84-TL hasar bedelinin davalı sigorta şirketinden tahsili gerektiği '' gerekçesiyle,

1-Davanın davalı -------Yönünden pasif husumet yokluğundan reddine,

2-Davanın davalı --------- yönünden kısmen kabulü ile.

13.091,84-TL hasar bedelinin 21/11/2016 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,” şeklinde karar verilmiştir.Karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuş olup ---- sayılı ilamı ile ortadan kaldırmıştır.Dosya mahkememizin----- Esasına kaydedilerek açık yargılamaya devam olundu.---- kararı doğrultusunda dosya davalı ----- defterlerini incelemek üzere mali müşavir bilirkişiye tevdi edilmiş olup bilirkişi ---- hazırlamış olduğu raporda özetle;

davalı ----- arasında trafik kazasına karşına ---- plakalı araca ilişkin başlangıç tarihi ---- Bitiş tarihi ------- tarih aralığı olan 66 gün süreli---- imzalandığını, davalı ------ Araç Kiralama sözleşme doğrultusunda araç kiralayan ------- adet fatura düzenlediğini, faturanın elektronik ortamda düzenlenen e-arşiv olarak tanzim edildiğini, dava konusu ----- plakalı araca ilişkin dayanak teşkil eden belgelerin ticari defterlerinde yer aldığını bildirmiştir.2918 sayılı KTK.nun hükümlerine göre, trafik kaydı işleteni kesin olarak gösteren bir karine değilse de, onun kim olduğunu belirleyen güçlü bir kanıt niteliğindedir.

Ancak, trafik kaydına rağmen işletenliğin 3. kişi üzerinde bulunmasını engelleyen bir yasa hükmü yoktur. Aynı yasanın 3. maddesinde, “İşleten: Araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehin gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir.

Ancak, ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır.” şeklinde tanımlanmıştır.

Aynı kanunun 85. maddesinde ise, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen bilet ile işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.” hükmüne yer verilmiştir.Bu yasal düzenleme karşısında, kazaya karışan araçların meydana getirdikleri zararlardan araç sahiplerinin hukuken sorumlu olacağı ilkesi benimsenmiş ise de,

araç malikleri tarafından herhangi bir sebeple yararlanılması için bir başka kimseye devir edilmesi halinde (kısa bir süre için kiralanmaması kaydıyla) artık üzerindeki fiili hakimiyeti kalmaması ve bu sebeple ekonomik yönden de bir yararlanma olanağının kalktığı durumlarda, o araca kaza sırasında fiili hakimiyeti altında bulunduran ve ondan iktisaden yararlanan kimsenin işleten sıfatıyla meydana gelen zarardan sorumlu tutulması gerekir.

Bunun sonucu olarak da, araç maliki sorumlu tutulmamalıdır.

Gerek doktrinde, gerekse-----uygulamalarında, kiracının işleten sıfatının belirlenmesinde, kira sözleşmesinin uzun süreli olması, araç üzerinde fiili hakimiyet ve ekonomik yararlanma unsurlarının birlikte bulunması gerekmektedir.Dava, maddi trafik kazası sebebiyle davacının maddi tazminat taleplerine ilişkindir.Davaya konu trafik kazası ----- tarihinde ----plakalı aracın ara yolda ters istikamette seyretmesini takiben ana yolda düz bir şekilde seyir halinde bulunan ------plakalı aracın önüne çıkması ile çarpışmanın gerçekleşmesi şeklinde meydana gelmiştir.

Kazadan sonra ----plakalı araç sürücüsü olay yerinden kaçmıştır ve tespit edilememiştir. ----plakalı araç ise davacı ---- ait bir -------- olup olay esnasında şoför olarak ----aracı sevk ve idare etmektedir.

-----plakalı araç kaza meydana geldiği ---- tarihinde davalı sigorta şirketi bünyesinde ------ sigortası kapsamında sigortalı bulunmaktadır.----plakalı araç ise davalı ----- mülkiyetinde bulunmakta olup dava kaza tarihinde dava dışı ----------- isimli şahısa uzun süreli kira sözleşmesi ile 66 gün süreyle kiralanmıştır ve mahkememize sunulan cevap dilekçesinde uzun süreli kiralama neticesinde işleten sıfatının kaybedildiği nedeniyle pasif husumetinin bulunmadığını iddia etmiş ise de somut olayda kira sözleşmesinin başlangıç tarihi ----- Bitiş tarihi ----tarih aralığı olan 66 gün süreli sözleşme olduğu,

sözleşmenin uzun süreli ve 3.kişileri bağlayacak güçte bir kira sözleşmesi olmadığı anlaşılmakla davalı ----------- sıfatının devam ettiği işbu kapsamda kaza nedeniyle doğan zarardan kusur oranında sorumlu olduğu kanaatine varılmıştır.Gerçekleşen bu maddi hasarlı trafik kazasında kusur durumunun irdelenmesinde ------- plakalı aracın ters yönden gelerek tali yoldan ana yola kontrolsüz şekilde bağlanarak trafik kurallarını ihlal ettiği gerekçesi ile %100 oranında kusurlu olduğu,

--- plakalı aracın ise herhangi bir kusurunun bulunmadığı tespit edilmiştir.Konunun teknik uzmanlık gerektiren bir alan olması sebebiyle araçta meydana gelen hasar, değer kaybı ve yoksun kalınan kar miktarının hesaplanması gerekmiş ve bu hususta bilirkişi raporu alınarak dosyaya kazandırılmıştır. Rapor içeriğinin incelenmesinde denetime elverişli bulunan rapor teknik yönden hükme esas alınmıştır.

Bilirkişi raporunda belirtildiği üzere davacının aracında meydana gelen hasar miktarı KDV dahil 13.091,84 TL kullanılmamasından doğan kar kaybı 5.600,00 TL olarak tespit edilmiştir. Kaza tarihi itibariyle yürürlükte olan ---- şartları ekindeki değer kaybı tablosuna göre yapılan incelemede araçta değer kaybının meydana gelmediğini beyan ettiği anlaşılmıştır.

------------kararlarında vurgulandığı üzere. Değer kaybının hesabında aracın modeli, markası, özellikleri, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, tarafların iddia ve savunmaları ve aracın kaza tarihindeki hasarsız hali ile piyasa rayiç değeri ve araçtaki hasar onarıldıktan sonraki hali ile piyasa rayici belirlendikten sonra aradaki fark değer kaybı zararı olarak kabul edilmektedir.

Somut olayda, mahkememizce aldırılan bilirkişi raporunda, -----uygun olarak davacıya ait araçta değer kaybının 3.000,00 TL olarak tespit edildiği anlaşılmakla.

ZMMS genel şartları ekindeki değer kaybı tablosuna göre yapılan incelemede araçta değer kaybının meydana gelmediği yönündeki tespitine itibar edilmeyerek 3.000,00 TL değer kaybı bedeli talebinin kabulüne karar verilmiştir.Kaza tarihi itibariyle yürürlükte olan genel şartlara göre kar kaybı alacağının teminat kapsamında olmaması nedeniyle davalı sigortadan talep edemeyeceği kanaatine varılmış olup aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.