İstanbul Anadolu 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/707 K.2025/678

T.C. İstanbul Anadolu 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2021/707

KARAR NO : 2025/678

DAVA

Menfi Tespit (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 17/09/2014

KARAR TARİHİ : 24/09/2025

Mahkememizde görülen Menfi Tespit ve Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; davalılar tarafından 40m2 konut ve 24 m2 veranda prefabrik yapım işi ile montaj işinin üstlenildiğini, davalılar ile imzalanan sözleşmede montaj ve prefabrik yapım işinin bitirilmesi öngörülen süre hususunda gerekli anlaşmanın sağlandığını ancak sözleşme ile davalıların üstlendikleri işi gereği gibi zamanında yapmadıkları gibi belirtilen tarihte montaj yeri olan ------ davacıya bitirilerek teslim edilmediğini,

bu nedenle sözleşmenin feshini ve sözleşme kapsamında davalılara ödenen 20.000,00.TL peşinat bedeli ile 13.06.2013 tarihinde ------ üzerinden davalılara ödenen 11.06.2013 ödeme tarihli 4.250,00,TL senet bedelinin yasal faizi ile geri ödenmesini, sözleşme nedeniyle halen davalıların elinde bulunan 11/07/2013 vade tarihli ve 4.250.00 TL bedelli, 11/08/2013 vade tarihli ve 4.250.00 TL bedelli, 11/09/2013 vade tarihli ve 4.250.00 TL bedelli senetlerin ise iptaline karar verilmesini, yargılama giderlerinin davalı tarafa bırakılmasını talep ve dava etmiştir.

Davalılardan ------vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; davanın ticari dava olduğunu, bu nedenle Asliye Ticaret Mahkemesi'nde görülmesi gerektiğini ayrıca davalı firmanın yerleşim yeri adresinin ----- olduğundan yetki itirazında bulunduklarını,davacı ile sözleşme bedeli olarak 37.000TL olarak anlaştıklarını, 20.000,00TL peşin alındığını bakiye 17.000,00TL nin ise sözleşme gereği 4 taksitle ödeneceğini, davacının davadaki menfi tespit talebine dayalı defiisinin kambiyo senedinden doğan kambiyo ilişkisi dışındaki nedenlere dayanıldığını,

bedelsizliğin senedin düzenlenmesine ya da ciro edilmesine neden olan temel ilişkideki sakatlığa dayandığını, bu nedenle borçlunun doğrudan ilişki içinde bulunduğu kişiye karşı bedelsizliği öne sürmesinin mümkün olacağından davalı firma tarafından husumet itirazında bulunduklarını, dava şartı yokluğundan ve esastan davanın reddini, yetki ve işbölümüne itiraz ettiklerini, yargılama ve vekalet ücretinin davacı yana tahmilini talep etmiştir.

Diğer davalıya usulüne uygun tebligat yapılmasına rağmen herhangi bir cevap dilekçesi vermemiştir.

DELİLLER

Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, ---- Belediye Başkanlığından gelen müzekkere cevabı, ----- İmar ve Şehircilik Müdürlüğü tarafından gelen müzekkere cevabı, --- Belediyesi Yapı Kontrol Müdürlüğü tarafından gelen müzekkere cevabı, davacı vekili tarafından sunulan 4 adet senet aslı kasa evrakı, bilirkişi raporu.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan menfi tespit ve istirdat istemine ilişkindir.

Tarafların iddia ve savunmalarının değerlendirilmesi sonucunda. Tarafların iddia ve savunmalarının değerlendirilmesi sonucunda.

Uyuşmazlığın davacı ile davalılar arasında 25/05/2013 sevk tarihli 11/06/2013 tarihli sözleşme yapılarak, davacının maliki olduğu ------12 pafta 792 parselde kayıtlı 40 m2 lik taşınmaz üzerinde 40m2 lik prefabrik konut ve 24 m2 verandanın davalılar tarafından inşaatının yapılması hususunda anlama yaptıkları, anlaşma bedelinin 37.000,00 TL olduğu, montaj teslim süresinin de 11/06/2013 olarak belirlendiği, davacının sözleşme bedelinden 20.000,00 TL yi peşin ödediği,

kalan 17.000,00 TL ödenmesi için her biri 4.250,00 TL bedelli muhtelif tarihli senetlerin davalılara verildiği senet bedellerinin de ödendiği bu hususta ihtilaf bulunmadığı sözleşme konusu edimin yerine getirilip getirilmediği getirilmemiş ise davalının bir kusuru bulunup bulunmadığı, dolayısıyla davalıya ödenen 37.000,00 TL bedelin dayanak bulunduğu sözleşmenin davacı tarafından haklı olarak fesih koşullarının oluşup oluşmadığı hususlarının ihtilaf konusu olduğu tespit edilmiştir.

Mahkememizin ----- Esas, ----- Karar sayılı ilamı ile davanın kabulüne karar verildiği, kararın davalı ... tarafından temyiz edildiği görülmüştür.Yargıtay ----. Hukuk dairesinin --- Esas, ----- Karar sayılı bozma ilamı ile.

"Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle davalı ...’ün sözleşmede kendi kaşesi üzerinde bulunan imza ile ilgili yargılama sürecinde itirazının bulunmadığının anlaşılmasına göre aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiş, reddi gerekmiştir. Sözleşmede yapılacak işler gösterilmiş olup, bedelin 37.000,00 TL olduğu kararlaştırılmıştır.

Bedel toplam olarak kararlaştırıldığından götürü bedelli olup, yüklenici işi kararlaştırılan bu bedelle yapmak zorundadır. Dava dışı ----- Belediyesi Başkanlığı’nın dosya kapsamındaki yazılarına göre sözleşme konusu ---- ili ----- ilçesi ----- Mahallesi 790 parsel iken revizyon sonucu 13973 ada 18 parsel numarısını alan taşınmaz üzerindeki inşaatın ruhsatsız olması nedeniyle yapı tatil tutanağı düzenlenip mühürlendiği anlaşılmakta ise de.

18.08.2016 gün 1550 sayılı encümen kararında inşaatın ruhsata bağlanmasının mümkün olduğu da belirtilmiştir. Davalı yüklenici ... sözleşme ile götürü bedelli işin yapımını üstlendiğinden, kararlaştırılan iş bedeline hak kazanabilmesi için işi sözleşme ve ekleri ile fen ve tekniği ve imar mevzuatına uygun yapmak zorundadır. Yapılacak iş inşaat işi olduğundan 3194 sayılı İmar Kanunu’nun 21. maddesi gereğince yapılması yerel idarelerden izin alınmasına (yapı ruhsatı) bağlıdır.

Dosya kapsamından inşaata yapı ruhsatı alınmaksızın başlandığı ve ilgili belediyesince yapı tatil tutanağı düzenlenerek inşaatın mühürlendiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda mahkemece hükme esas rapor düzenleyen bilirkişi kurulundan davalı yüklenicilerin gerçekleştirdiği iş ve inşaatın yapı ruhsatı ve tadilat projesi düzenlenmek suretiyle yasal hale getirilip getirilemeyeceğini de değerlendirip, yasal hale getirilmesi mümkün ise sözleşmeye göre yüklenicilerin üstlenip de eksik ve kusurlar gözetilip düşülmek suretiyle gerçekleştirdikleri iş ve imalâtların işin tamamına göre fiziki gerçekleşme oranını tespit ve bu oranın götürü bedele uygulanmak suretiyle hakettiği bedel ile yapıldığı kanıtlanan ödemelere göre iş bedelinin tamamının ödenip ödenmediği belirlenmeli,

yasal hale getirme masrafları konusunda da gerekçeli ve denetime elverişli ek rapor alınıp, dava dışı ---- Belediyesi’ne gönderilerek, yapı tatil tutanağı düzenlenip mühürlenen inşaatın yasal hale getirilmesinin mümkün olup olmadığı,

mümkün olur ise ne şekilde yasal hale getirilebileceği ve belediye nezdinde yapılması gereken yasal hale getirme harç ve masrafları sorulup tespit edildikten sonra toplanan tüm deliller değerlendirilerek menfi tespit ve yargılama sürecinde ödenen senet bedelleri ile ilgil istirdat istemi konusunda sonucuna uygun bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve yanlış değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, temyiz eden davalı yararına kararın bozulması uygun bulunmuştur.

Hükmün davalı ... yararına bozulmasına" karar verilmiştir.Yargıtay bozma ilamı doğrultusunda bilirkişi heyetinden ek rapor alınmasına karar verilmiştir.----- Asliye Ticaret Mahkemesi'ne talimat yazılarak; daha önce rapor alınan bilirkişiler ----- ve ---- dosyanın tevdine karar verilerek talimat yolu ile ek rapor aldırılmıştır.

Talimat yolu ile alınan bilirkişi heyetinden alınan ek raporda özetle. Sonuç olarak talimat ile 11.02.2016 tarihli raporda belirttiğimiz prefabrik yapının davacı tarafından başka 3. Kişilere yaptırıldığının kabulü halinde, zemin betonunun yapımının da sözleşme gereği arsa sahibi yükümlülüğünde olduğundan davalıların, davacının faydalanabileceği hiç bir imalat ve çalışması dosya kapsamında görülememiş olup inşaatın fiziki gerçekleşmesi % 0,00 olduğu kanaatine varılmıştır.

Sözleşme bedelinin (37.000,00TL) ödendiğine dair belge fotokopilerinin dosyada olduğu görülmüştür. Ancak temelin davalılar tarafından yapıldığının kabulü halinde ise İnşaatta davalının yaptığı inşaat yüzdesi bakımından yapılan değerlendirme de inşaat ruhsatının alınmadığı da dikkate alındığında temel yapımının inşaatın % 18 sine isabet edebileceği kanaatine varılmıştır. Bu durumda davacılar tarafından yapılan iş bedeli sözleşme bedeline göre 37.000,00TL x %18=6.660,00TL dir.

Ödenen 37.000,00TL den bu paranın mahsubu halinde 37.000,00-6.600,00 =30.400,00TL nin davacı tarafından davalıya fazladan ödendiği anlaşılmaktadır.

Arsa üzerindeki yapının davalılar tarafından yapıldığının ispatı halinde ise işin yalnız ruhsatının alınması için gerekli proje, harç v.s ruhsat masrafları yerine getirilmemiş olurki bu da belediye ile yapılacak yazışma açıklığa kavuşabilir şeklinde kanaatlerini bildirmişlerdir.Mahkememizin 10/05/2023 tarihli duruşması ile ; dosyanın taşınmazın inşaat ruhsatı alıp alamayacağı noktasında yerinde inceleme yapmak sureti ile inşaat mühendisi bilirkişiye tevdine ek rapor alınmasına karar verilmiştir,

----- Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ----- numaralı talimatı ile alınan inşaat mühendisi bilirkişi tarafından sunulan ek raporda özetle; -----. Sokak üzerinde olduğu ve tapuda ----790 parselde kayıtlı iken yenileme ile 13973 ada 18 parsel olduğu toplulaştırma sonucunda ise 4679 ada 27 parsel olduğu anlaşılan taşınmaz ile ilgili olarak 27/07/2022 tarihli raporda gerekli tespitler yapılmış olup ruhsat alıp alınamayacağı hususu ve dosya içine gelen belgelerde belirtilmiş ve değerlendirilmiştir şeklinde kanaatini bildirmiştir.

Tüm dosya kapsamı ve deliller birlikte değerlendirildiğinde. Davanın, eser sözleşmesi ilişkisi nedeniyle verilen senetlerin işin yapılıp teslim edilmemesi sebebiyle bedelsiz kaldığından borçlu bulunulmadığının tespiti ve istirdat istemine ilişkin olduğu anlaşılmıştır. Somut uyuşmazlıkta, sözleşmede yapılacak işler gösterilmiş olup, bedelin 37.000,00 TL olduğu kararlaştırılmıştır.

Bedel toplam olarak kararlaştırıldığından götürü bedelli olup, yüklenici işi kararlaştırılan bu bedelle yapmak zorundadır. Davalı yüklenici ... sözleşme ile götürü bedelli işin yapımını üstlendiğinden, kararlaştırılan iş bedeline hak kazanabilmesi için işi sözleşme ve ekleri ile fen ve tekniği ve imar mevzuatına uygun yapmak zorundadır.

Yapılacak iş inşaat işi olduğundan 3194 sayılı İmar Kanunu’nun 21. maddesi gereğince yapılması yerel idarelerden izin alınmasına (yapı ruhsatı) bağlıdır.Davacı vekili tarafından, davalıların eser sözleşmesi kapsamında herhangi bir işlem yapmadığı, beton dahi atmadığı, aynı yere prefabrik evin üçüncü kişiye yaptırıldığı beyan edilmiş, buna ilişkin deliller dosyaya ibraz edilmiştir.Yargıtay bozma ilamı doğrultusunda ilgili kurumlara müzekkere yazılmış, müzekkere ekindeki belgelerden davalının işe başladığına dair herhangi bir delil görülmemiştir.Yargıtay -----.

Hukuk dairesinin ----- Esas, ----- Karar sayılı bozma ilamı ile "...Davalı yüklenici ... sözleşme ile götürü bedelli işin yapımını üstlendiğinden, kararlaştırılan iş bedeline hak kazanabilmesi için işi sözleşme ve ekleri ile fen ve tekniği ve imar mevzuatına uygun yapmak zorundadır. Yapılacak iş inşaat işi olduğundan 3194 sayılı İmar Kanunu’nun 21. maddesi gereğince yapılması yerel idarelerden izin alınmasına (yapı ruhsatı) bağlıdır.

Dosya kapsamından inşaata yapı ruhsatı alınmaksızın başlandığı ve ilgili belediyesince yapı tatil tutanağı düzenlenerek inşaatın mühürlendiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda mahkemece hükme esas rapor düzenleyen bilirkişi kurulundan davalı yüklenicilerin gerçekleştirdiği iş ve inşaatın yapı ruhsatı ve tadilat projesi düzenlenmek suretiyle yasal hale getirilip getirilemeyeceğini de değerlendirip, yasal hale getirilmesi mümkün ise sözleşmeye göre yüklenicilerin üstlenip de eksik ve kusurlar gözetilip düşülmek suretiyle gerçekleştirdikleri iş ve imalâtların işin tamamına göre fiziki gerçekleşme oranını tespit ve bu oranın götürü bedele uygulanmak suretiyle hakettiği bedel ile yapıldığı kanıtlanan ödemelere göre iş bedelinin tamamının ödenip ödenmediği belirlenmeli,

yasal hale getirme masrafları konusunda da gerekçeli ve denetime elverişli ek rapor alınıp, dava dışı ----- Belediyesi’ne gönderilerek, yapı tatil tutanağı düzenlenip mühürlenen inşaatın yasal hale getirilmesinin mümkün olup olmadığı, mümkün olur ise ne şekilde yasal hale getirilebileceği ve belediye nezdinde yapılması gereken yasal hale getirme harç ve masrafları sorulup tespit edildikten sonra toplanan tüm deliller değerlendirilerek..." gerekçesi ile bozulduğu,

mahkememizce davalı taraflara, temel atma veya yapının yapılmasıyla ilgili herhangi bir işlem yapılıp yapılmadığı konusunda delil sunmak üzere süre verilmiş ancak davalı tarafça dosyaya herhangi bir delil ve belge sunulmamıştır. ------ Belediyesi'nden getirtilen evraklardan davalıların işlem yaptığına dair herhangi bir delil bulunmadığı görülmüştür.

Dosya kapsamındaki deliller, bilirkişi raporu ve müzekkere cevaplarından; davacının dava tarihinden sonra davaya konu taşınmazı üçüncü kişiye yaptırdığı iddiası karşısında, davalıların davaya konu sözleşme gereği herhangi bir iş ve işlem yaptığına dair dosyada delil bulunmadığı,

senet asıllarının davacı elinde olmasının davacının davalıya borcunu ödediğine karine teşkil ettiğinden ve dosyada davacı tarafından davalıya yapılan ödemenin dekontu da bulunduğundan dolayı davalı sözleşme gereği edimini yerine getirememiş olup davacı tarafından davalıya yapılan ödemeler bedelsiz kalmış olduğundan davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.