İstanbul Anadolu 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/220 K.2024/55

T.C. İstanbul Anadolu 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2022/220 Esas

KARAR NO:2024/55

DAVA

Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ:25/03/2022

KARAR TARİHİ:24/01/2024

Mahkememizde görülen Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkili ---- taşınmaz edinimi yoluyla----- kazanmış bir kişi olduğunu, tasarruflarını değerlendirmek için taşınmaz alım satım işleri ile uğraşmak istediğini, bu amaçla tesadüfen davalı bankanın ilanına rast geldiğini, davalı bankaya ait ----- kayıtlı fabrika binası ve arsası niteliğindeki taşınmaz için davalı banka tarafından gerçekleştirilen ---- tarihli ihaleye müvekkilinin iştirak ettiğini, fabrika binası ve arsa niteliğindeki taşınmaz için en yüksek pey müvekkili tarafından ileri sürüldüğünü, fabrika binası ve arsası niteliğindeki taşınmaz --- yer almakta olduğunu,

ancak bahse konu taşınmazın ---- yer aldığına ilişkin ihale şartnamesinde herhangi bir hüküm bulunmamakta olduğunu, bahse konu taşınmazın devri için yasal mevzuat gereği ilgili ---- izin alınması gerekmekte olduğunu, bu nedenle----- tarihli yazılarında taşınmaz alım satım işleri ile iştigal eden müvekkiline taşınmaz devri yapılıp yapılmayacağı konusunda uygunluk belgesi talep edildiğini, ------ ilgili cevap yazısında, taşınmaza ait tapu kaydı beyanlar hanesinde yer alan ve ------ maddesi gereğince organize sanayi bölgesinde bulunan taşınmazlarda üretim faaliyeti zorunluluğu arandığı,

bu nedenle ticari amaçla alım satım işlemleri mevzuata aykırılık teşkil edeceğini belirttiğini, Yine------ cevap yazısında müvekkilinin alacağının parselde üretim yapacak ise devir evraklarını doldurarak başvuru yapması halinde başvurusunun----- tarafından değerlendirileceğini belirterek davanın kabulü ile----- bedelli geçici teminatın ---- tarihinden işleyecek ticari temerrüt faiziyle birlikte davalıdan alınarak müvekkiline verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle.

Müvekkili bankanın, kurulduğu -----yılından bu yana sürdürülebilir kalkınmaya destek veren; ----- kalkınma hedefleri doğrultusunda ihracatın artırılması, gerekli altyapı yatırımlarının finansmanı sağlamak üzere faaliyetlerini ------ sürdüren ve------ gelecek hedeflerine ulaşmasında kritik rol oynayan bir kamu bankası olduğunu, Faaliyetleri kapsamında müşterilerine kullandırdığı kredilerden birinin tahsili amacı ile huzurdaki davaya da konu olan, ---------- kayıtlı fabrika binası ve arsası nitelikli taşınmazı kredi alacağına mahsuben cebri icra yolu ile aldığını, Tabi olduğu mevzuat gereği,

uhdesinde bulunan taşınmazları belli bir süre sonra satışa çıkarmak durumunda olan Müvekkili Banka, maliki bulunduğu dava konusu taşınmaz ile birlikte sahip olduğu başka bir kısım taşınmazların satışı için ------ tarihinde ihale gerçekleştirdiğini, şartnamenin üçüncü maddesinde teklif sahiplerinin satın almak istedikleri gayrimenkullere ait muhammen bedelin %3 ü tutarında geçici teminat vermesi gerektiği düzenlendiğini ve şartnamenin ---- maddelerinde de teminata ilişkin uygulanacak hususlar belirtildiğini, dava konusu ------- kayıtlı fabrika binası ve arsası nitelikli taşınmaz ile ilgili olarak da,

davacı -----tutarında geçici teminat yatırıldığını ve sonrasında en yüksek pey davacı tarafından verildiğini, İlgili teklif, Müvekkil ----- da kabul edilerek ihale bedelinin yatırılması davacıdan istendiğini, ancak davacı tarafından ihale bedeli yatırılmadığını ve gönderilen 06.01.2022 tarihli elektronik posta ile taşınmazın organize sanayi bölgesinde yer aldığının şartnamede yer alamadığından bahisle ihalenin kaldırılması; yatırmış olduğu geçici teminatın iadesi Müvekkili Banka'dan talep olunduğunu, davacının bu talebinin Müvekkili Banka tarafından haklı, ihale şartnamesinde belirtilen ve de teamüllere uygun gerekçeler ile kabul olunmamış;

bunun üzerine davacı tarafından yatırmış olduğu 187.500,00 TL geçici teminatın faizi ile birlikte iadesi talepli olarak huzurdaki dava ikame edilmiş olup, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava hukuki niteliği itibariyle davalı tarafa verilmiş olan geçici teminatın iadesi talebine ilişkindir.

Tarafların iddia ve savunmalarının değerlendirilmesi sonucunda;uyuşmazlığın taraflar arasında ihale yoluyla bir gayrimenkul satışının gerçekleştiği, satışa konu taşınmazın--------- içinde olduğu, davacının akitten dönerek teminatı geri istediği, bankaca teminatın iadesi şartları doğmadığından bahisle teminatın iade edilmediği, davacının teminat bedelini faizi ile istediği hususu ihtilafsız olup, ihtilafın ihale şartnamesine göre malı taşınmazı TBK 219. Md. Vd.

Çerçevesinde sadece belirli bir kesim tarafından alınıp kullanılabilecek mallardan olup olmadığı, bu nedenle taşınmazın niteliğine uygun faaliyet göstermeyen bir kişinin devir alma ve kullanma durumunun söz konusu olup olmadığı, TBK 219 vd. Md. Gereğince hukuki ayıplı sayılıp sayılmayacağı, ihale şartnamesinin bu hususu ilanında içerip içermediği noktasında toplandığı tespit edilmiştir.Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;

davacı tarafından davalı bankaya ait -------- kayıtlı fabrika binası ve arsa niteliliğindeki taşınmaz için 03.12.2021 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye katılarak en yüksek pey verildiğini, taşınmazın devri için ----- izin alınması gerektiğini ancak ------- bulunan taşınmazlarda üretim faaliyeti zorunluluğu arandığı,

ticari amaçla alım satım işlemlerinin mevzuata aykırı olduğu bu nedenle davacıya uygunluk belgesi verilmediğini, bunu üzerine davalı bankaya ihalenin kaldırılarak ödenen geçiçi teminatın iadesi talep edildiği fakat davalı banka tarafından paranın iade edilmediği ve taşınmazı ikinci sıradaki katılımcıya sattığı ileri sürülerek ödenen bedelin tahsili için dava açıldığı;

davalı yanca cevap dilekçesinde taşınmazın hukuki ve fiili durumu bilinerek davacı tarafından teklif yapıldığını, ihale bedeli davacıdan talep edildiğinde davacının ihalenin kaldırılmasını ve ödenen geçici teminatın iadesi talep edildidğini, ancak davacı tarafından sunulan teklif mektubundan herhangi bir şekilde tekliften vazgeçilmesi, teklifin geri alınması ya da teklifin banka tarafından kabul edilmemesi durumunda bedelin tamamının yatırılmaması durumunda geçici teminatın bankaya irat kabul edileceği ve iade edilemeyeceği taahhüt edildiği bu nedenle haksız davanın reddine karar verilmesini talep edildiği anlaşılmıştır.

Somut olayda ihale yoluyla yapılan satışta, mülkiyetin ihale yoluyla geçeceği, tescilin tamamlayıcı işlem olduğu ancak süresinde kalan ihale bedeli yatırılmazsa davalı bankanın ihaleyi fesih hakkının bulunduğu olayımızda da satış için pey veren davacının satış bedelinin kalanını yatırmadığı için ihalenin fesih edildiği ihtilafsız olup; davacı pey bedelini iade istemektedir.

Davalı bankanın dosya içerisine sunduğu ihale şartnamesi ile de pey bedeli ödeyenin süresi içinde satış bedelini yatırmazsa bankanın ihaleyi fesih edeceği düzenlendiği, davacının sözleşmeden döndüğü böyle durumlarda dönme sebebi teşkil eden hususun şartnamede yazılı olması halinde pey bedelinin istenemeyeceği, şartnamede taşınmazın -------- kaldığının açıkça yazılı olduğu;

organize sanayi bölgesinin mevzuatına göre şartları sağlanmamışsa davacı adına tescil yapılamayacağı yasal düzenleme olduğundan, yasayı bilmemek mazeret kabul edilemeyeceğinden davacının -------- tarif edilen ortalama/normal bir insandan beklenen özeni göstermediği şartnamede yazan bu hususun basit bir araştırma ile karşısına engel olarak çıkan durumu önceden öğrenebileceği dikkate alındığında parayı isteme hakkının olmadığı kanaatine varılarak davanın reddine karar verilerek aşağıdaki gibi hüküm kurmak gerekmiştir.