İstanbul Anadolu 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/902 K.2025/729

T.C. İstanbul Anadolu 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2022/902 Esas

KARAR NO: 2025/729

DAVA: Alacak

DAVA TARİHİ: 29/04/2009

KARAR TARİHİ: 08/10/2025

Mahkememizde görülen Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirkete------nolu yangın sigorta poliçesi ile sigortalı -----sahibi olduğu ---- adresinde bulunan işyerleri ---- tarihinde davalı şirketin işletmiş olduğu ------markette çıkan yangın sebebi ile hasara maruz kalındığını, işbu hasar miktarının ve hasarın meydana geliş sebebi delilleri arasında mevcut olan ekspertiz raporları ve yangın raporu ile tespit edildiğini, yapılan incelemeye ve ekspertiz raporuna göre bu olay sonuc unda müvekkili şirketçe sigortalı şirkete----- tarihinde,

tespit edilen hasar miktarı olan 221.314,00 TL ile yine işbu hasar miktarının KDV si olan 39.836,00 TL si ödenerek toplam 261.150,00 TL tazminat tutarının dava konusu yapıldığını, müvekkili şirketin sigortalısına yaptığı ödeme ile TTK 1301 md. Uyarınca sigortalısının haklarına kanuni halef olduğunu ve işbu rücuen tazminat davası açtığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere 261.150,00 TL toplam rücuan tazminatın 22/08/2008 tarihinden itibaren işleyecek ---- kısa vadeli kredilere uyguladığı avans faizine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; olay tarihinin üzerinden 1 yıl sonra dava açıldığından dava müruru zamana uğradığını, yangının müvekkili şirkete ait marketten başladığı iddiasının doğru olmadığı, müvekkili şirkette yangının mağduru olduğunu ve yangının çıkmasında müvekkili şirkete yöneltilebilecek herhangi bir kusur ve ihmal olmadığını, yangın algılama ve ihbar sisteminin sadece müvekkili şerkete ait markette olduğunu ve bu sistem sayesinde olay yerine 5 dk içinde varıldığında yangının müvekkili şirkete ait mağazadan başlamadığının görüldüğünü, yangındaki zarardan,

yönetmeliklere aykırı bir şekilde tesis edilmiş yapıyı sigortalayan davacının, böyle bir yapıyı kiraya veren sigortalı mal sahibi, yönetmeliklere aykırı bir şekilde tesis edilmiş yapıya izin veren daha ilk araçta suyu biten ve ilk araçtan sonra takviye araç göndermeyen zararın artmasına ve yangının büyümesine neden olan --------- müterafik kusurlu olduğunu, davayı kabul anlamına gelmemek üzere ayrıca talep edilen maddi tazminatın fahiş olduğunu, ticari faiz talebinin de yasaya aykırı olduğunu belirterek yangının oluşmasında kusur ve ihmali olmayan müvekkili şirket aleyhine dava açan davacının,

yasal dayanaktan uzak davasının ve fahiş taleplerinin reddine karar verilmesini, davanın ---- ihbar edilmesini talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava, rücuan tazminatın ---- tarihinden itibaren işleyecek ----kısa vadeli kredilere uyguladığı avans faizinin, davalıdan tahsili talebinden ibarettir.

Davacı vekili tarafından, yangın sigorta poliçesi, yangın raporu, yangın ihbar formu, 23/06/2008 tarihli tutanak, tazminat makbuzu ve ibranameler, imza sirküleri, 09/07/2008 ekspertiz raporu, 24/06/2008 tarihli ekspertiz raporu, mutabakatname, KDV miktaına ilişkin ekspertiz raporu, fatura, katma değer vergisinin ödenmiş olduğuna ilişkin belgeler, kira sözleşmesi, hasarın tamirine ilişkin teklifler, tapu senedi, fotoğraflar, bilirkişi incelemesi, tanık ve yemin delil olarak gösterilmiştir.

Davalı vekili tarafından da, tapu kaydı, kira kontratı, yangın raporu, tespit dosyası, ceza dosyası, bilirkişi raporları, belediye tastikli proje, imar ve elektrik tesisat dosyası keşif ve bilirkişi incelemesi, proje, tanıklar, poliçe vs. delil olarak bildirilmiştir.

Dosyaya ibraz edilen --------- karar sayılı kararının incelenmesi sonucu, Mahkememizce dava konusu uyuşmazlığın aynı yangın olayına dayalı olarak açılan tazminat davası olduğu , adı geçen dosyada davalının yine iş bu davanın davalısı ------- olduğu, dava dosyasında bilirkişilerce kusur ve zarar incelenmesinin yapılmış olduğu anlaşılmakla, söz konusu dava dosyasında alınan kusur raporu ve maddi vakıanın belirlenmesi bizim dava dosyamızdaki süreci ve neticeyi etkileyeceğinden HMK 165.

Maddesi uyarınca bekletici sorun olarak kabulü ile sözkonusu dosyanın ---- dönüşünün beklenilmesine, karar verilmiştir.Mahkememizin ---- Karar sayılı ilamı----- sayılı kararı ile -------Karar sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporundaki tespitlerin, iş bu davada bağlayıcılığı bulunmadığı, Yargıtay bozma ilamında ifade edildiği gibi, mahkemece alınan bilirkişi kök raporu ile hükme esas alınan emsal dosyalardaki bilirkişi raporları ilen yargıtay bozma ilamında belirtilen bilirkişi raporları arasında çelişki bulunduğu görülmüştür.

Bu nedenle yangın nedeniyle oluşan zararın ve sorumlulukların belirlenmesi açısından yeni bir uzman bilirkişi heyetinden, mevcut bilirkişi raporlarını irdeleyen, çelişkileri gideren, tarafların itirazlarını değerlendiren, ayrıntılı, denetime açık bir rapor alındıktan sonra, sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olmuştur.Kabule göre de;

mahkemece, hükme esas alınan bilirkişi raporu doğrultusunda, davacının sigortalısına ait -------- merkezinde meydana gelen yangın olayında, bulunduğu binanın yapısı nedeniyle elektrik tesisinde yönetmelikler ile belirtilen hususlara göre gerekli tesis işlemini yapmayarak tedbirsizliği ile olay konusu yangına neden olduğundan, ----yönetiminin yani işletme sahibi davalı ---- % 50 kusurlu olduğu kabul edilmiştir.

Dava, rücuan tazminat istemiyle açılmış olup, rücu ve halefiyet ----------sayılı kararında "Sigortacının sorumlu kişi aleyhine açacağı dava, sigorta poliçesinden doğan bir dava olmayıp; aynen sigortalı kimsenin sorumlu kişiye karşı açmış olduğu bir dava gibidir. Sigortalının muhtelif mahkemelerde dava açma hakkı varsa, aynı hak sigortacının halefiyet hakkına dayanan rücu davası için de söz konusudur." şeklinde vurgulanmaktadır.

6102 sayılı TTK'nun "Halefiyet" başlığı altındaki 1472.maddesinde ise "Sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder." hükmüne yer verilmiştir. Somut olayda, davacının sigortalısı aynı zamanda bina maliki olup, davalı ise bina maliki davacının kiracısıdır.

Davacı vekili taraflar arasındaki kira sözleşmesini dosyaya sunmuş ise de, davalının sorumluluğunu, kira ilişkisine mi yoksa haksız fiil hükümlerine mi dayandırdığını açıkça belirtilmemiş, sadece yangına sebebiyet verdiği iddiasında bulunmuştur.

Öncelikle bu husus davacı vekilince açıklattırılarak, kira ilişkisine dayanılması halinde Sulh Hukuk Mahkemesinin görevli olduğu gözetilmeden, öte yandan davacı sigortalısının aynı zamanda yapı maliki olması nedeniyle, hükme esas alınan bilirkişi raporunda ifade edildiği gibi, yangının davalıya ait elektrik panosunda meydana gelen kısa devre sonucu gerçekleştiği tespiti halinde davacı sigortalısı yapı malikinin sorumluluğu dikkate alınarak, yangına sebebiyet verdiği iddia olunun davalının haksız fiil hükümlerine yada kira ilişkine göre kusuru belirlenmeden hüküm tesisi hatalı olmuştur.

Diğer yandan davalı vekili zamanaşımı definde bulunmasına rağmen bu hususta karar verilmemesi de hatalı olmuştur.

Açıklanan nedenlerle, eksik inceleme ve yetersiz bilirkişi raporuna dayanılarak yazılı biçimde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olduğundan davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne; kararın açıklanan gerekçeler doğrultusunda kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için 6100 sayılı HMK'nın 353-(1).a.6 maddesi gereğince dosyanın mahkemesine iadesine ...." denilerek dosyanın mahkememize gönderildiği anlaşılmıştır.

Dosyanın mahkememizce resen seçilen yangın konusunda uzman, sigortacı ve inşaat mühendisi bilirkişiye tevdii ile Mevcut bilirkişi raporlarını irdeleyen, çelişkileri gideren, tarafların itirazlarını değerlendiren ayrıntılı rapor düzenlenmesinin istenilmesine karar verilmiştir.

Bilirkişilerin ----- gönderdiği tarihsiz raporda; ------dosyasında yer alan Bilirkişi Kök Raporunda da açıklanan yangın ve yangın mekanizmaları açısından her iki noktanın da potansiyel olarak yangına sebebiyet verebileceği, Ancak --- dosyasında yer alan ---- İtfaiye Amiri---------- tarafından hazırlanan bilirkişi raporunun olayın hemen akabinde hazırlandığı dikkate alındığında kavram karışıklığına rağmen ve İtfaiye Amiri yangın tecrübesi dikkate alındığında daha gerçekçi olduğu, -------- İş dosyasında yer alan ---- tarihli Kimya Y.

Müh. ---- imzalı bilirkişi raporu ile ; “yangının ------Fırınında başladığı sonucuna varılmakla birlikte, elektrik tesisatı proje ve etkisinin kapsamlı incelemesi gerektiği,” önerisinin yapıldığı, -------- sayılı dosyasına sunulan 16.06.2009 tarihli bilirkişi raporu ile “ yangının ------ kaynaklı “ olduğu ifade edilmekte olup Rapordaki heyetin Elektrik ve İnşaat Yüksek Mühendisi akademisyenlerden oluştuğu dikkate alındığında ------ doğrultusunda bir görevlendirme yapmasının anlaşılabilir olduğu, ------- Sayılı dosyasında yer alan Bilirkişi Kök Raporunda;

-----D İş dosyasında yer alan ----- tarafından hazırlanan bilirkişi raporunda ----------- kavramlarının karıştırıldığı iddia edilerek bu kavramlar ile ----- kavramlarının tanımı yapılarak. -------- yangın çıkışından sorumlu tutulamayacağı sonucuna varılmakla birlikte, tanımı yapılan üç kavramın da akademisyenlerin, özellikle Sn Elektrik Mühendisliği uzmanlık alanında olması dolayısıyla akademisyenler tarafından hazırlanan 16.06.2009 tarihli raporda bu durumun dikkate alınmış olmasının kuvvetle muhtemel muhtemel olduğu,

Burada kavram olarak açıklamaları yapılan ------ panosu ayrımı ile kaçak akım rölesinin hemen her binada bulunması gerekliliği ve bu kavramların eğitiminin İŞ GÜVELİĞİ Eğitim programlarında verilmekle birlikte esas itibari ile proje–tesisat inceleme ve irdeleme bağlamında Elektrik Mühendisliğinin konusu olduğu, -----gerekçeli kararının bu referanslarla şekillenmiş olmasının anlaşılabilir olduğu, nitekim Mahkemenin Gerekçeli Kararını dikkate alarak ve bu doğrultuda bilirkişi kök raporuna yapılan itirazları gözeterek---------- tarihli Bilirkişi Ek Raporda görüş değiştirilerek Akademisyenler tarafından hazırlanan rapor sonucunun benimsendiği,

Tüm birimlerde görevli personelin yangın konusunda eğitimsiz olduklarını ve buna işverenlerin özen göstermediklerinin de bilinen bir geçeklik olduğu, Gerekli yasal izinler verilme süreçlerinde Belediyelerin de gerekli özeni göstermedikleri dikkate alındığında; kusur dağılımının oldukça rasyonel olduğu,

Sigortacılık Mevzuatı Yönünden Değerlendirme Dosyada mevcut bilgi ve belgelerin irdelenmesi ile detaylı olarak yapılan dosya incelemesi sonucu, Davacı sigortacı ---- tarafından, sigortalısı ---- Başlangıç tarihi ---, Bitiş tarihi ----, Poliçe numarası ----- sigortalandığının tespiti Kapsamında, “ --------- gerekçeli kararının bu referanslarla şekillenmiş olması nın anlaşılabilir olduğu,

nitekim Sn Mahkemenin Gerekçeli Kararını dikkate alarak ve bu doğrultuda bilirkişi kök raporuna yapılan itirazları gözeterek ---- Sayılı dosyasına sunulan ----------- tarihli Bilirkişi Ek Raporda görüş değiştirilerek Akademisyenler tarafından hazırlanan rapor sonucunun benimsendiği” şeklinde olduğunun irdelenmesi,

Dosyada mevcut Bilirkişi ---------- tarafından ifade edilen “Davacı sigorta şirketinin huzurdaki davayı açabilmesi için dava konusu ettiği hasar tazminatını ödediğini ve sigortalısının zararını karşılayarak mevcut alacağını temlik aldığını ispat ettiği anlaşıldığından takdiri mahkemeye ait olmak üzere, mevcut dosya durumu ve sunulan deliller kapsamında, davacı sigorta şirketinin TTK 1472. maddesinde rücu ve halefiyet hakkı veren şartların mevcudiyeti ispatladığı kanaatine varılmıştır” Şeklindeki kanaatinin Kadri Maruf Bulunulması,

“Davacı sigortacı tarafından, düzenlemiş olduğu sigortalısı ----- Başlangıç tarihi ----, Bitiş tarihi -----, Poliçe numarası ------------Yangın Sigorta Poliçesi çerçevesinde Sigortalısına hasar bedeli ödendiğinin tespiti,” ile “Detaylı olarak yapılan dosya incelemesi neticesi” Sebepleriyle, Sigortacıya Rücu etme hakkını sağlayan,6102 sayılı Ticaret Kanununun Madde 1472 olan “(1)Sigortacı ,Sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer.

Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bir hak,tazmin ettiği bedel kadar ,Sigortacıya intikal eder.

Sorumlulara karşı bir dava veya takip başlatılmışsa ,Sigortacı ,Mahkemenin veya diğer tarafın onayı gerekmeksizin halefiyet kuralı uyarınca,sigortalısına yaptığı ödemeyi ispat ederek, dava veya takibi kaldığı yerden devam ettirebilir.” Hükmü gereğince, Davacı ---- tarafından, Davalı ------Rücu etme hakkının olacağı, Değerlendirmeleri doğrultusunda: Yangının ---- başlayarak yayılmış olabileceğinin çok muhtemel bir sonuç ve kanaat olduğu rapor edilmiştir.

Bilirkişi heyetine yangın konusunda uzman ve elektrik mühendisi eklenerek ------- ilamı da dikkate alınarak kök rapor aldırılmasına, diğer bilirkişilerden de ek rapor aldırılmasına, karar verilmiştir. Bilirkişiler ---------tarihli ek raporda.

Asma tavanda birde çok gelişi güzel geçen kablonun olduğu, bu kabloların kablo tavalarından ya da kablo koruma borularından geçmediği, Soğutma kompresörlerin sürekli çalışması ve kablolarının tavandan geçmesi ve korunaksız olması, --------- tavanından başlayan yangının çatı üzerinden diğer işyerlerine sirayet etmesi,

Tesisatın eski olması ------------ İtfaiye raporundaki ilk görgüde yangının ----------markette başlamış olduğunun belirtilmiş olması ile Yangın sonrasına ait dava dosyasında yer alan bütün bilgi belgeler ile diğer bilirkişi raporları da fotoğraflar ve krokiler ile irdelenmek üzere incelendiğinde yangının ----------market asma tavanında başladığı ve gelişip yayıldığı görülmekte olduğunu,

Elektrik tesisatında yönetmelikler de belirtilen gereklilikleri yerine getirmeyerek tavandan kabloları koruma borusu olmadan geçirmek suretiyle soğutma kompresörlerini beslediği ve buna bağlı yangının bağlamasına sebebiyet verdiğinden dolayı davalı şirketin işletmiş olduğu------- markette çıkan yangından dolayı Davalı ------- kusurlu olduğu, Söz konusu iş yerindeki elektrik iç tesisatını yenileyip yönetmeliğe uygun hale getirmediğinden yapı sahibi veya sahiplerinin %20 Kusurlu olduğu, Kendi işyerleri için gerekli yangın önlemlerini almayan diğer dükkânların %10 kusurlu olduğu,

Yönetmeliklere aykırı tesis edilen binaya izin veren belediyenin %10 kusurlu olduğu, Sigorta yapan şirketlerin %10 kusurlu olduğu, kurulumuzca değerlendirilmekte olduğu rapor etmişlerdir. Dosyanın önceki bilirkişilere verilerek taraf vekillerinin itirazları değerlendirilerek ek rapor aldırılmasına karar verilmiştir. Bilirkişiler 06/08/2025 tarihli ek raporunda.

Yangının ----- tavan kısmından başladığı, oradan çatı koridoru aracılığıyla diğer iş yerlerine sirayet ettiği, Elektrik tesisatında koruma borusu olmadan döşenmiş enerji hatlarının, soğutma kompresörlerinin sürekli yük altında çalışması ile birlikte yangının başlama nedeni olabileceği, Bu teknik bulguların daha önce sunulan 16.06.2009 tarihli raporla da uyumlu olduğu, Tanık beyanları, yangın anı krokileri ve itfaiye raporunun da bu tespiti desteklediği,

Kök raporda Sigorta Bölümünde detaylı olarak açıklanan nedenler çerçevesinde, Kök Raporda da belirtildiği üzere, Davacı ---- tarafından, Düzenlemiş olduğu Sigortalısı ----Başlangıç tarihi ----, Bitiş tarihi ----- Poliçe numarası ------olan Yangın Sigorta Poliçesi kapsamında, Davalı --------, Rücu Etme Hakkının olacağı rapor etmişlerdir.

818 sayılı Borçlar Kanununun 60/1 maddesi gereğince haksız eylem sebebi ile açılacak tazminat davalarının failin ve zararın öğrenildiği tarihten itibaren 1 yıllık süreye tabi olduğu ve olayın 22/06/2008 tarihinde meydana geldiği, davanın 29/04/2009 tarihinde açıldığı nazara alınarak zamanaşımı definin esas hükümle birlikte İstinafa tabi olmak üzere reddine karar verilmiştir.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;------- kaldırma ilamı doğrultusunda eksik hususlar giderilerek bilirkişi heyetinden ek rapor aldırılmıştır. Bilirkişi heyet raporunda.

Asma tavanda birde çok gelişi güzel geçen kablonun olduğu, bu kabloların kablo tavalarından ya da kablo koruma borularından geçmediği, Soğutma kompresörlerin sürekli çalışması ve kablolarının tavandan geçmesi ve korunaksız olması, --------- tavanından başlayan yangının çatı üzerinden diğer işyerlerine sirayet etmesi, tesisatın eski olması,

İtfaiye raporundaki ilk görgüde yangının --------markette başlamış olduğunun belirtilmiş olması ile Yangın sonrasına ait dava dosyasında yer alan bütün bilgi belgeler ile diğer bilirkişi raporları da fotoğraflar ve krokiler ile irdelenmek üzere incelendiğinde yangının -----------market asma tavanında başladığı ve gelişip yayıldığı,

elektrik tesisatında yönetmelikler de belirtilen gereklilikleri yerine getirmeyerek tavandan kabloları koruma borusu olmadan geçirmek suretiyle soğutma kompresörlerini beslediği ve buna bağlı yangının bağlamasına sebebiyet verdiğinden dolayı davalı şirketin işletmiş olduğu ------ yangından dolayı Davalı ---------- %50 kusurlu olduğu, söz konusu iş yerindeki elektrik iç tesisatını yenileyip yönetmeliğe uygun hale getirmediğinden yapı sahibi veya sahiplerinin %20 Kusurlu olduğu, kendi işyerleri için gerekli yangın önlemlerini almayan diğer dükkânların %10 kusurlu olduğu,

Yönetmeliklere aykırı tesis edilen binaya izin veren belediyenin %10 kusurlu olduğu, sigorta yapan şirketlerin %10 kusurlu olduğu belirtilmiş olup; bu kusur durumu mahkememizce dava konusu olaya ve bilimsel verilere uygun bulunarak kabul ve takdir edilmiştir.

Davacı tarafından ödeme yapılan ve makul ve maruf olan 221.314,00 TL nin % 50 si olan 110.657,00 TL nin ödeme tarihi olan 22.08.2008 tarihinden itibaren 39.836,00 TLnin % 50 si olan 19.918,00 TL nin ödeme tarihi olan 14.11.2008 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesi gerektiği anlaşılmış ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.