İstanbul Anadolu 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/949 K.2025/68

T.C. İstanbul Anadolu 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2022/949 Esas

KARAR NO:2025/68

DAVA

Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 25/11/2022

KARAR TARİHİ: 05/02/2025

Mahkememizde görülen Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davalı-alacaklı tarafından davacı şirket aleyhine -------- tarihinde icra takibine geçildiğini, davacı aleyhine başlatılan icra takip dosyasından haberdar olamadığını, ---- tarihinde davalı taraf vekilince, davacı şirketin e-mail adresine mail yollanarak; -----dosyasının kesinleştiği, bakiye borcun 58.479,78 TL olduğu, borcu haricen veya icra dairesi hesabına ödenebileceği" belirtilerek,

mail ekinde de icra dosyası kapak hesabı yollandığını, Davacı şirketin, tarafına gönderilen söz konusu bu e-mail ile 24.11.2022 tarihinde aleyhine başlatılan icra takibinden böylece haberdar olduğunu, davacı şirketin e-tebligat kullanmaya başlamış olup, davacı şirket yetkilisinin söz konusu icra takibi ile ilgili ödeme emrinin e-tebligat adresine gönderilmiş olabileceğini düşündüğünü ancak, bir süredir iş seyahatinde olduğu ve de elektronik tebligat sistemini kullanma konusuna da henüz tam olarak hakim olmadığı için e-postasına da bakamadığından;

işbu nedenlerle icra takibinden haberdar olunamadığını ve süresi içinde takibe itiraz da edilemediğini, Davalı-alacaklı tarafın aslında alacaklı olmadığı, haksız ve hukuka aykırı başlattığı icra

takibi sebebiyle davacı şirketin haciz baskısı altında ve büyük mağduriyeti söz konusu olduğunu, iş bu nedenle Mahkemenizde dava açma zorunluğu hasıl olduğunu, davalı tarafça ------ bedelli e-Fatura tanzim edilmiş olup,---- tarihinde davacı şirketçe tebellüğ olunduğunu, davacı şirketin davalı tarafa, faturaya konu edilen böyle bir borcu kesinlikle bulunmadığını, davalı tarafça faturaya konu edilen "Makina İmalat Kurulum Bakım ve Hizmeti" adı altında tanzim edilen faturada belirtilen böyle bir hizmetin davacı şirkete verilmediğini, davalının vermediği bir

hizmete karşılık hiçbir dayanağı olmayan hizmet bedeli adı altında tanzim ettiği söz konusu faturanın haksız olarak düzenlendiğini, bu nedenle söz konusu fatura taraflarına ulaştıktan sonra, taraflarınca yasal süresi içinde -------- Yevmiye Numaralı İhtarnamesi ile faturaya itiraz edildiğini,

Taraflarınca davalı tarafa gönderilen ihtarnamede "Fatura ve içeriğini hiçbir şekilde kabul etmediğimizi, itiraz ettiğimizi ve işleme almayacağımızı açıkça belirttiğimizi, şirket ile aralarındaki ticari ilişki ve cari hesaplar incelendiğinde, taraflarına herhangi bir borç bulunmadığını, şirketten herhangi bir hak ve alacaklarının olmadığı" ihtar edildiğini, TTK’ nın 21/2. maddesi uyarınca, bir faturayı alan kişi aldığı tarihten itibaren 8 gün içinde fatura içeriği hakkında itirazda bulunmamışsa bu içeriği kabul etmiş sayılır.

Faturayı alan kişi 8 günlük süre içerisinde faturaya ve içeriğine itiraz etme hakkına sahiptir. Faturayı alan, bu itirazı gerçekleştirmişse bu takdirde ispat yükü fatura düzenleyen tacire geçecektir.

Taraflarınca TTK md.21/2 uyarınca yasal süre içinde fatura ve içeriğine itirazda bulunulmuş olup, böyle bir alacağının olduğunu iddia eden davalı şirketin bunu kanıtlaması gerektiğini, zira ispat yükünün kendisinde olduğunu, -------da bu yönde olduğunu, Davalı şirketçe düzenlenen söz konusu bu fatura ile bunun temelini oluşturan borcun,

davacı şirketin ticari defter kayıtlarında da mevcut olmadığını, mevzubahis ticari defter ve tüm kayıtlarda yapılacak olan bilirkişi incelemesinde de bu hususun ispatlanacağını, davacı şirket ile davalı taraf arasında ki ticari ilişki ve cari hesaplar incelendiğinde; Taraflar arasındaki ticari ilişki içerisinde, alınan hizmet gereği davalı tarafça -----edildiğini, ekte sunulan cari hesap ekstresinden de görüleceği üzere, davacı şirketin mevzubahis faturaya konu yapılan iş/alınan hizmetten kaynaklı borcuna ilişkin ödemenin ---- iş başlamadan önce ------olmak üzere ödemiş olup; geri kalan ----- tarihli faturanın tanzim edilip işin

tamamlanmasından sonra ------ tarihinde de geri kalan ---- de davalı şirkete ödemiş olup böylece davalıya hiçbir borcu kalmadığını, yapılan ödemelere ilişkin banka dekontlarını da sunduklarını, Davacı şirketçe, davalı şirketten söz konusu bu faturaya konu "Makine Kurulum ve

İmalat" hizmeti alınıp, ödemesi yapıldıktan sonra da, davacı ile davalı şirket arasında bu tarihten sonra başkaca bir ticari ilişki, alınan hizmet vs. olmadığını, iş bu nedenlerle davalı tarafça icra takibine konu ------- tarihli faturanın haksız olarak düzenlenmiş olup, fatura ve içeriğine de taraflarınca kabul edilmediğini ve yasal süresi içinde de itiraz edildiğini, re’ sen gözetilecek nedenlerle. Tüm talepleri yönünden fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla.

Davanın kabulüne ve davacı şirket aleyhine icra takibine konu olabilecek herhangi bir borcunun bulunmadığının tespitine, haksız ve kötü niyetle açılmış bulunan takibin iptaline ve davalı-alacaklının kötü niyetli olmasından dolayı %20’den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatınamahkumiyetine, yargılama giderleri ve ücret-i vekaletin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle.

Davalı şirket ile davacı arasındaki sözleşme gereği ------verildiğini ve bu nedenle --- düzenleme --- bedelli e-fatura tanzim edildiğini, ilgili hizmet gereği hak edişlerinin belli bir kısmı şirket çalışanlarından ------ hesabına yatırıldığını ancak, yapılan ödemeler faturadaki bedelden düştükten sonra kalan miktar için davalı şirkete ödeme yapılmadığını, Davacı Şirket ile -----makina revizyonu yapıldığını ancak, davacı firma tarafından 92.000 TL lik fatura iptal edilerek davalıya '' şirkete ----gerisini şahsi hesaptan ödeyeceğim '' diyerek bu şekilde anlaşıldığını, bu sebeple ---- bedelli fatura kesildiğini,

şahsi hesaptan 2 buçuk ay gecikmeli olarak 20 bin TL ödeme yapıldığını ancak, davacının geriye kalan ---ödeme yapmak istemediğini söylediğini, Davalı şirket tarafından davacı şirkete söz konusu faturaya konu kalan alacak bedellerinin ödenmesi yönünde defalarca sözlü ve yazılı olarak bildirimde bulunulmuşsa da bugüne kadar davacı firma tarafından davacı şirkete alacağın kalan miktarı için bir ödeme yapılmadığını, ekte sunulan ------konuşmalarından da görüleceği üzere Şirket Yetkilisinin de borcunun olduğunu kabul ettiğini ancak, sürekli olarak borcunu ödeyeceğini söyleyerek davalıyı ertelediğini,

bu borç sebebiyle artık zorunlu olarak ---- icra dosyasından takip başlatıldığını, takibin usulüne uygun olarak kesinleştiğini, borçlunun borcuna itiraz etmediğini, bu sebeplerle davacı tarafın kalan borcunu ödemesi için takibin devamına, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, icra dosyası ----kayıtları, bilirkişi raporu.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, İİK 72 maddesi gereğince icra takibinden sonra açılmış menfi tespit davasıdır.Tarafların iddia ve savunmalarının değerlendirilmesi sonucunda; uyuşmazlığın, davalı tarafın ------ dosyasının konu ettiği faturaya dayalı hizmetin davacı tarafa verilip verilmediği, davacı tarafın bu faturadan kaynaklı davalıya borcu bulunup bulunmadığı noktasında toplandığı anlaşılmıştır.Dosya içerisinde yer alan ----- sayılı icra dosyasının incelenmesinde; davalı şirket tarafından davalı aleyhine -------faiz alacağı olmak üzere toplam ---- üzerinden takip yapıldığı,

takibin ----- numaralı ---- bedelli 1 adet faturaya ilişkin olduğu görülmüştür.Tarafların delilleri toplanarak, taraf defterlerinin incelenmesi için gün tayin edilmiş, tarafların ticari defter ve kayıtları incelenmek suretiyle dosya üzerinde Mali Müşavir bilirkişiden inceleme yaptırılarak teknik ayrıntıları gösterilen dosyada mübrez bilirkişi raporu tanzim ettirilmiştir.Dosyada mübrez bilirkişi raporunda özetle.

Dava dosyasında bulunan bilgi ve belgelerle, davacı tarafın ticari defter ve belgelerinin incelenmesi, Sayın Mahkemece bilirkişiye verilen görev ile sınırlı olarak mezkûr surette tahakkuk eden değerlendirme neticesinde. Ticari Defterlerin Usulüne Uygun Tutulup Tutulmadığı Yönünden: Davacı----- yılı yasal ticari defterleri

usul yönünden incelendiğinde. Defter-i Kebir ve Yevmiye defterlerinin GİB onaylı e-defter beratları ile Envanter defterlerinin noter tasdiklerinin T.T.K’ nu ve V.U.K’ nu hükümlerine göre süresinde ve usulüne uygun yapıldığı, davacı şirketin kendi defter kayıtlarının birbirini doğruladığı görülmüştür. Davalı vekilinin------- ticari ----- ilinde bulunduğu, bu sebeple ticari defter ve kayıtlarının ----ilinde olduğunun belirtildiği görülmüştür.

Sayın Mahkemenin lüzum görmesi halinde davalı şirketin ticari defter ve kayıtlarının ------ Asliye Ticaret Mahkemesinde talimat ilegörevlendirilecek S.M.

Mali Müşavir bilirkişi incelemesi neticesinde tespit edilebileceği değerlendirilmiştir.Davacının Menfi Tespit Talebi Yönünden: Davalı ------------------- sayılı dosyasının konu ettiği faturaya dayalı hizmetin davacı tarafa verilip verilmediği, davacı tarafın bu faturadan kaynaklı davalıya borcu bulunup bulunmadığı hususlara ilişkin raporun 4.b. bölümünde davacı ------ kendi ticari defter kayıtlarında----davalı açık hesabına --- dava tarihi itibariyle borç, alacak bakiyesinin

bulunmadığı görülmüştür. Raporun 4.c. bölümünde karşılaştırmalı olarak incelenen --- yılında davacı ----- yaptığına ilişkin --- bildirimde bulunduğu, davalı şirketinde aynı döneme ilişkin davacı şirkete 2 adet fatura karşılığı ---yaptığına ilişkin-----bulunduğu, tarafların ---- herhangi bir uyumsuzluk bulunmadığı, bildirime konu faturalardan 1 adet ------ tarihli fatura olduğu anlaşılmaktadır.

Tüm bu tespit ve incelemeler neticesinde; davacının Menfi tespit talebine ilişkin nihai ve hukuki değerlendirmenin Sayın Mahkemenin takdirinde olduğunu bildirmiştir.Davalı şirketin defter ve kayıtlarının incelenmesi için ------- Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazıldığı, ticari defter ve kayıtları incelenmek suretiyle dosya üzerinde Mali Müşavir bilirkişiden inceleme yaptırılarak teknik ayrıntıları gösterilen dosyada mübrez bilirkişi raporu tanzim ettirilmiştir. ------- talimat sayılı dosyası ile alınan bilirkişi raporunda özetle.

Sayın Mahkemenin tarafıma vermiş olduğu “…Bilirkişiye dosyanın tevdii ile davalı tarafın dava konusu yıllara ait ticari defterleri (defteri kebir, yevmiye, envanter defterleri ile ve var ise muavin kayıtları ve dayanak belgeleri) üzerinde inceleme yapılarak, -----defter ve kayıtlarının usulüne uygun düzenlenip düzenlenmediği, takip konusu faturanın davalı kayıtlarında yer alıp almadığı, davalının davacıdan alacağı bulunup bulunmadığı, aralarında ticari ilişki kurulup kurulmadığı incelenerek rapor düzenlenmesinin istenilmesine…’’görevim kapsamında, yukarıda detayı arz edilen inceleme ve tespitler sonucunda.

Davalı şirketin 2022-2023 yılına ait ticari defterlerinin yasal süresi içerisinde açılış- kapanış tasdiklerinin yapıldığı,

Davalı şirket tarafından davacıya 3 adet toplam --------- üzerinden RED edildiği Onaylanmadığı görülmekle, davalı şirketçe davacıya düzenlenen faturaların -----olduğu, Davalı şirketin davacıdan toplam ---- tutarında ödeme aldığı görülmekle, davalının ----davacı şirketten alacaklı

olduğu, Diğer taraftan, davalı şirketçe davacıya düzenlenen dava ve takip konusu yapılan ------tarafınızdan kurulum bakım ve hizmetin tamamlanmamış kısmı için RED edilen faturamız yerine, ----- kurulum, bakım ve hizmet işleri tamamlandığından anlaşmanın --- yansıtmasıdır…’’olduğu ancak, bu faturanın -----kayıtlarında,onaya ilişkin tespit yapılamadığı, Davalı şirketçe takip konusu yapılan ------ tutarında ki bu faturanın, davacı şirket tarafından ------ numaralı İHTARNAME ile İADE edildiği görülmekle, takdirin Sayın Mahkemede olduğu, Tespit ve sonuçları ile,

takdiri ve hukuki değerlendirmesi Sayın Mahkeme'ye ait olmak üzere kanaatlerini bildirmiştir.Mahkememizin 13/11/2024 tarihli duruşma ara kararı ile; -HMK 281 maddesi gereğince tarafların iddia ve savunmaları irdelenmek suretiyle Dosyanın ek rapor için mali müşavir bilirkişi ------tevdine karar verilmiştir.Dosyada mübrez Mali müşavir bilirkişi ----ek raporunda özetle.

Dava dosyasında bulunan bilgi ve belgelerle, Sayın Mahkemece bilirkişiye verilen ek rapor düzenlenmesi görevi ile sınırlı olarak mezkûr surette tahakkuk eden değerlendirme neticesinde.

Davacının Menfi Tespit Talebi Yönünden: Davalı----- dosyasının konu ettiği faturaya dayalı hizmetin davacı tarafa verilip verilmediği, davacı tarafın bu faturadan kaynaklı davalıya borcu bulunup bulunmadığı hususlara ilişkin kök raporun 4.b. bölümünde davacı----- kendi ticari defter kayıtlarında ---- no.lu davalı açık hesabına---- dava tarihi itibariyle borç, alacak bakiyesinin bulunmadığı görülmüştür.

Öte yandan; iş bu ek raporda davacı şirketin kök rapora itirazları tekrar irdelendiğinde özetle; davalı şirket tarafından davacı şirkete ------ faturanın “reddedildiği” devamında davalı şirketin ------ tutarlı faturanın düzenlendiği bu faturanın her iki tarafın ticari defterlerinde lehte ve aleyhte borç/alacak olarak kayıtlı olduğu, akabinde; davalı şirketin -------tutarlı faturayı düzenleyerek davacı şirkete gönderdiği, bu faturaya karşılık davacı şirketin gelir idaresi sistemi üzerinden faturanın remel fatura senaryosu ile düzenlendiği için reddedilemese de karşılığında iade faturası yönünde herhangi bir işleminin bulunmadığı,

ta ki ----- tarihinde ------ numaralı ihtarnamesi ile iade edildiğinin belirtildiği görülmüştür. Tüm bu süreçlere rağmen davacı şirketin kök raporun 4.c.2 bölümünde karşılaştırmalı olarak incelenen -----tutarlı faturanın davacı şirketin ----bildirimine konu ettiği, davacı şirketin-----formlarında tespit edilen somut hususlara itirazlarının soyut kaldı görülmüştür.

Tüm bu tespit ve incelemeler neticesinde; davacının Menfi tespit talebine ilişkin nihai ve hukuki değerlendirmenin Sayın Mahkemenin takdirinde olduğunu bildirmiştir.

Tüm dosya kapsamı ve deliller birlikte değerlendirildiğinde; davalının, davacı aleyhine, ------üzerinden takip başlattığı, takibin -------- sıra numaralı makine imalat kurulum bakım ve hizmeti açıklamalı 49.560,00 TL bedelli 1 adet faturaya ilişkin olduğu, davacının dava konusu takibin dayanağı olan faturadaki makine imalat kurulum bakım ve hizmetini almadığı, bu sebeple davalıya borcunun bulunmadığı iddiası ile eldeki menfi tespit davasını açtığı anlaşılmıştır.

Mahkememizce tarafların ticari defter ve kayıtlarının incelenmesine karar verilmiş, davacı tarafın mali müşavir bilirkişisi tarafından incelenen kayıtlarından; davacının ticari defter kayıtlarında ---- no.lu davalı açık hesabına ----dava tarihi itibariyle borç, alacak bakiyesinin bulunmadığı, karşılaştırmalı olarak incelenen-----davacı ---- davalı -----yaptığına ilişkin ---- formu ile bildirimde bulunduğu, davalı şirketinde aynı döneme ilişkin davacı şirkete 2 adet fatura karşılığı ------ yaptığına ilişkin ----bildiriminde bulunduğu, tarafların--- formlarında herhangi bir uyumsuzluk bulunmadığı,

bildirime konu faturalardan ----- tarihli fatura olduğu tespit edilmiştir. Davalı tarafın ticari defter ve kayıtlarından ise; davalı şirketin ------ yılına ait ticari defterlerinin yasal süresi içerisinde açılış-kapanış tasdiklerinin yapıldığı, davalı şirket tarafından davacıya 3 adet toplam ------- tutarında fatura düzenlendiği, ----

tutarında ki faturanın ------ RED edildiği Onaylanmadığı

görülmekle, davalı şirketçe davacıya düzenlenen faturaların 2 adet toplam (59.000,00+49.560,00)= 108.560,00.-TL olduğu, Davalı şirketin davacıdan toplam 59.000,00.-TL tutarında ödeme aldığı görülmekle, davalının (108.560,00 – 59.000,00)= 49.560,00.-TL tutarında davacı şirketten alacaklı olduğu tespit edilmiştir.

Tüm deliller ve taraf ticari defter ve kayıtları birlikte incelendiğinde; davacı tarafın kayıtlarında her ne kadar dava tarihi itibari ile davalıya borcunun bulunmadığı tespit edilmiş ise de, davacının ----- yaptığına ilişkin ----- bildirimde bulunduğu, davalı şirketin de aynı döneme ilişkin davacı şirkete 2 adet fatura karşılığı ----“satış” yaptığına ilişkin ---- bildiriminde bulunduğu, tarafların ---- formlarında herhangi bir uyumsuzluk bulunmadığı, bildirime konu faturalardan ------- tarihli fatura olduğu, bununla birlikte davalı kayıtlarında davalı şirketçe davacıya düzenlenen faturaların ------ olduğu,

davalı şirketin davacıdan toplam 59.000,00.-TL tutarında ödeme aldığı görülmekle, davalının (108.560,00 – 59.000,00)= 49.560,00.-TL tutarında davacı şirketten alacaklı olduğunun görüldüğü, kayıtların karşılıklı incelenmesinden davalı tarafın cevap dilekçesindeki; öncelikle KDV hariç 92.000,00 TL faturanın davacıya kesildiği, daha sonra davacının talebi üzerine bu faturanın iptal edilerek yerine aynı tutar toplamı üzerinden iki ayrı fatura kesildiği savunmasının dosya delilleri ile uyumlu olup desteklendiği,

hiçkimsenin almadığı mal veya hizmet karşılığında ilgili vergi dairesine bildirimde bulunmayacağı, buna karşın davacının 92.000,00 TL tutarında alım yaptığını ilgili vergi dairesine bildirdiği, bu sebeple bu hizmeti aldığı mahkememizce kabul edilmiştir.

Ancak, davacı vekilinin duruşmadaki sözlü ve dosyadaki yazılı beyanlarından kdv hariç 42.000,00 TL tutarındaki faturanın davacı tarafça 20.000,00 TL'sinin ödendiği ancak fatura bedelinin tamamını takibe koydukları anlaşıldığından davacının ödediği bedel yönünden icra dosyasına borcunun bulunmadığı anlaşılmış, yine her ne kadar dava konusu takipte davalı taraf işlemiş faiz talebinde bulunmuş ise de davalının davacıyı takipten önce temerrüde düşürmemesi nedeni ile takip öncesi işlemiş faiz olan 327,91 TL TL için davacının borçu olmadığı kanaati ile,

davanın kısmen kabulüne, davacının ------- sayılı dosyasında asıl alacağın 20.000,00 TL’si ve işlemiş faiz yönünden borçlu olmadığının tespitine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.Davalı vekili beyanlarında davacının dava konusu faturanın 20.000,00 TL'sini ödemesine rağmen tüm faturanın takibe konulduğu ikrar olduğundan, davalının alacaklı olmadığını bile bile 20.000,00 TL'yi takibe koyması nedeni ile kötüniyetli olduğu mahkememizce kabul edilmiş, 20.000,00 TL’nin %20’si oranında kötüniyet tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.