İstanbul Anadolu 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/148 K.2024/778

T.C. İstanbul Anadolu 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2023/148 Esas

KARAR NO: 2024/778

DAVA

Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen)

DAVA TARİHİ: 28/02/2023

KARAR TARİHİ: 02/10/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; müvekkiline ait ----- plakalı araca ---- tarihli kazada davalı şirketin-----plakalı aracın çarpması nedeni ile müvekkiline ait aracın ağır hasar gördüğünü, dava konusu araçta değer kaybınınmeydana geldiğini, kazanın meydana gelmesinde davalının araç sürücüsünün %100 kusurlu olduğunun kaza fotoğrafları ve tutanaklarla ile sabit olduğunu, davalı sigorta şirketine başvurulmuş olayla ilgili-------- numaralı hasar dosyasının açıldığını, davalı tarafça müvekkilinin mağduriyetinin giderilmediğini,

müvekkiline ait araçta meydana gelen hasar bedeli ve değer kaybı bedelinin davalı tarafından tanzim edilmesi gerektiği hususunun raporlar, fotoğraflar, hasar dosyası ve kaza tutanağı ile sabit olduğunu, müvekkiline ait araçta meydana gelen hasar ve değer kaybının bilirkişilerce tespit edilmesini, hasar bedeli ile değer kaybı bedelinin muacceliyet tarihinden itibaren yasal faizi ile davalıca ödenmesini,

fazlaya ilişkin dava ve talep hakları saklı kalmak kaydı ile belirsiz alacakları olan hasar bedelinin şimdilik 5.000 TL 'sinin belirsiz alacağı olan değer kaybı bedelinin 1.000 TL lik kısmının muaccel olduğu tarihten bu yana işlemiş yasal faizi ile davalıdan tahsili ile yargılama giderleri ve avukatlık vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili tarafından cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirket nezdinde ------ tarihleri arasında motorlu kara taşıtları ihtiyari mali sorumluluk sigorta poliçesi ile sigortalanan ----- plaka sayılı aracın değer kaybının ve hasar bedelinin karşılanması amacı ile davacı yanca işbu davanın açıldığının anlaşıldığını, davaya konu tazminat talepleri öncelikle ----poliçesinden karşılanmasının gerektiğini, kaza tarihindeki ----- teminatının 41.000 TL olduğunu, 41.000 TL üzerindeki miktarlarda müvekkili sigorta şirketinin sorumluluğunun doğacağını, kaza tarihi itibari ile ---- teminatları 41.000 TL olduğunu,

sözü geçen limit tüketilmeden ihtiyari mali sorumluluk teminatının devreye giremeyeceğinden herhalde açılan davanın reddinin gerekmekte olduğunu,----- aşmayan hasarlardan müvekkili şirketin sorumlu tutulması anılan genel şartlar karşısında mümkün olmayacağını, dava konusu olayın 19/07/2020 tarihinde meydana geldiğini, tarih itibarı ile ------- limitlerinin maddi hasar araç başına 41.000 TL olduğunu, bu limitler tüketilmeden müvekkili şirketin sorumluluğun doğmayacağını, dava konusu taleplere ilişkin zaman aşımı ve hak düşürücü sürelerin geçtiğini,

KTK m. 86 gereğince şirketin sorumluluğun sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve zarar nispetinde olduğunu, dosya delilleri ile ortaya konulduğu üzere dava konusu olayın gerçekleşmesi bakımından sigortalı araç sürücüsünün hiçbir kusurunun bulunmadığını,

ilgili madde gereğince araç işleteninin ve sürücünün kusursuz olduğu hallerde sigortacının da tazminat ödeme yükümlülüğünün olmayacağını,------ belirtilen belgeler ile birlikte sigortacıya yazılı olarak başvuru yapılmasını ve 15 günlük bekleme süresinin öngörülmüş olduğunu ancak söz konusu sürenin sigortacı tarafından faydasız geçirilmesi halinde yasal işlemlere başvurulabileceğinin düzenlendiğini, usulüne uygun olarak başvuru yapılmadan veya bekleme süresi geçirilmeden yasal yollarla başvurulması halinde başvurunun usulden reddine karar verilmesi gerektiğini,

öncelikle belirsiz alacak davası açılmasında hukuki menfaat bulunmaması nedeni ile davanın usulden reddini, esasa girilmesi durumunda davanın esastan reddini, tüm haksız istemler ile haksız ve yasal dayanağı bulunmayan davanın reddini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, tramer kayıtları, trafik tescil kayıtları, poliçe ve hasar dosyası, ------ Esas sayılı dosyasının --- çıktıları, bilirkişi raporu.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, 19/07/2020 tarihinde kaza nedeni ile davacının aracında meydana gelen hasar ve değer kaybı tazminatı istemine ilişkindir. Tarafların iddia ve savunmalarının değerlendirilmesi sonucunda; Uyuşmazlığın; davacıya ait -----plakalı araç ile davalı sigorta şirketinin ihtiyari mali sorumluluk sigorta poliçesi ile sigortaladığı ----- plakalı arcın ---tarihinde karıştıkları kazada davacının aracında meydana gelen hasar ve değer kaybının davalıdan tahsil edilip edilemeyeceği noktasında toplandığı anlaşılmıştır.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91/1.

85/1. ve 85/son maddeleri ile Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarına göre Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasının motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan üçüncü kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.----- Dolayısıyla, trafik kazası nedeniyle davacının zararından davalı sigorta şirketinin, sigortalı sürücücünün kusuru oranında sorumlu olduğunu amirdir.

Zararın poliçe kapsamı dışında kaldığı hususunda ispat külfeti davalı sigorta şirketi üzerinde olup, sigorta şirketinin zararın poliçe kapsamı dışında kaldığını somut deliller ile ispat etmesi gerekir.-------sayılı kararı ile Karayolları Trafik Kanunu’nun 90. maddesinin birinci cümlesinde yer alan “...ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresi ile ikinci cümlesindeki “…ve genel şartlarda…” ibaresinin ve 92. maddesinin (i) bendinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar vermiş olması nedeniyle davacının zararının ve zararın kapsamının 2918 sayılı KTK.nın ve 6098 sayılı TBK.nın haksız fiile ilişkin hükümlerine ve

Yargıtay uygulamalarına göre belirlenmesi gerekir. ----- ----- somut norm denetimi neticesinde verdiği iptal kararlarının Resmî Gazete’de yayımlanması ile sonuç doğuracağı ve eldeki tüm uyuşmazlıklara uygulanması gerektiği uyulması zorunlu yargısal içtihatlar ile kabul edilmiştir.

Dava tarihinden sonra 19.06.2021 tarihinde yürürlüğe giren 7327 sayılı Kanunun 18. maddesiyle KTK'nın 90. maddesinde yapılan değişiklikle bu maddenin birinci fıkrasının birinci cümlesinden sonra gelmek üzere "Bu tazminatlardan; a) Değer kaybı tazminatı, aracın; piyasa değeri, kullanılmışlık düzeyi, hasara uğrayan parçaları ile hasar tutarı olarak dikkate alınarak.... hesaplanır" ibareleri eklenmek suretiyle ------ iptal kararına uygun şekilde bir düzenleme yapılmıştır.

Böylelikle poliçe tarihi itibariyle ister eski genel şartlar ister yeni genel şartlar yürürlükte olsun ----- anılan iptal kararından sonra değer kaybı tazminatının yeni genel şartlara göre hesaplanması mümkün değildir.

Değer kaybı, aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp, onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki farka ilişkin olup araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki 2. el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin tespiti ve arasındaki fark göz önüne alınarak belirlenmelidir. ----Sigorta şirketi poliçeden kaynaklanan tazmin borcunu yerine getirirken gerçek zararı ödemekle yükümlü olduğundan,

aracın onarımı yapılsın ya da yapılmasın onarıma ilişkin fatura olsun ya da olmasın hasar bedeli üzerinden hesaplanan KDV'yide zarar görene ödemek zorundadır. ------- Yine, hasar bedeli, araç rayicinin %50'sini aştığı durumlarda aracın tamirinin ekonomik olmadığı açıktır.

Bu durumda, araç pert total kabul edilerek aracın sovtaj bedeli de belirlenmek sureti ile hasarsız piyasa rayici ile sovtaj bedeli arasındaki farkın hasar miktarı olarak belirlenmesi gerekir.-----Mahkememizin 10/01/2024 tarihli duruşmasında verilen ara karar uyarınca; dosyanın kusur/hasar bilirkişi ile sigorta konusunda uzman bilirkişiye tevdine karar verilmiştir. Dosyada mübrez heyet raporunda özetle.

Sürücü ----- plakalı otomobili ile park halinden çıkarak trafiğe katılmaya çalışırken manevraları düzenleyen genel şartlara uymadığı ve ------- motosiklet ile kazaya karıştığı için KTK 84/j ve KTY 157/a/10 maddelerinde açıklanan kusurları işlediği; kazanın meydana gelmesinde asli ve %100 kusurlu olduğu; sürücüsü ---- idaresindeki ---- plakalı motosikleti ile normal seyrederken kontrolsüzce taşıt yoluna katılan ---- otomobil ile kazaya karıştığı için kazanın meydana gelmesinde kusurunun olmadığı,

tazminata konu----- tarihlerinde kazaya karıştıktan sonra ---- tarihinde dava konusu kazaya karışmış ------adına tescilli motosikletin, dava konusu kaza öncesinde 29/01/2020 tarihinde karıştığı kazada ağır hasar gördüğü ve çekme belgeli pert olduğu ve sonrasında eşdeğer yan sanayi parçalar ile onarıldığı, dava konusu 19/07/2020 tarihli kaza öncesinde motosiklet üzerindeki parçaların eşdeğer yan sanayi parça olduğu ve hasar tutarı belirlenirken eşdeğer yan sanayi parça bedelinin esas alınması gerektiği;

eşdeğer yan sanayi parçalar ile hasar tutarının KDV dahil 26.916 TL olduğu----------ödendiği ve davacının hasar tutarı yönünden alacağı kalmadığı; rayiç değerinin, kaza öncesindeki hasarsız 55.000 TL onarıldıktan sonra 54.500 TL ve piyasa şartlarında değer kaybının 55.000-54.500 TL : 500 TL olduğu ve temerrüt tarihi 08/12/2022 itibariyle yasal faizi ile talep edilebileceği yönündeki tespit, görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir.

Tüm dosya kapsamı ve deliller birlikte değerlendirildiğinde.

19/07/2020 tarihinde davacıya ait ---- plakalı araç ile davalı tarafa ------plakalı aracın çarpışması sonucu trafik kazası meydana geldiği, davacının eldeki davadan önce ---- sayılı dosyası ile------poliçesinin bulunduğu-------- karşı hasar tazminatını tazmini için dava açtığı, yapılan yargılama sonunda hasar miktarının 77.914,69 TL olarak belirlenip poliçe limitinin 41.000,00 TL olması nedeni ile 41.000,00 TL üzerinden hüküm kurulduğu, dosyanın istinaf incelemesinde olduğu, davacının bakiye hasar tazminatı bedeli ile değer kaybı tazminatı için eldeki davayı açtığı görülmüştür.

Eldeki dosya makine mühendisi ile sigorta alanında uzman bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, hazırlanan raporda Sürücü ----plakalı ----- halinden çıkarak trafiğe katılmaya çalışırken manevraları düzenleyen genel şartlara uymadığı ve ---- plakalı motosiklet ile kazaya karıştığı için KTK 84/j ve KTY 157/a/10 maddelerinde açıklanan kusurları işlediği, kazanın meydana gelmesinde asli ve %100 kusurlu olduğu, sürücüsü ---- idaresindeki ---- motosikleti ile normal seyrederken kontrolsüzce taşıt yoluna katılan------ plakalı otomobil ile kazaya karıştığı için kazanın meydana gelmesinde kusurunun olmadığı tespit edilmiştir.

Kusura ilişkin değerlendirmenin ------- sayılı dosyası ile uyumlu olduğu görülmüştür. Yine bilirkişi raporunda; "...Ekspertiz raporunda motosikletin km.saat değerinin 100.000 km olduğu belirtilmiştir. Bir hususi otomobilin yıllık kullanım miktarı ortalama 10.000 – 15.000 km arasındadır. Motosikletin eşdeğerlerine göre 6 kat fazla kullanıldığı ve yıprandığı anlaşılmaktadır. Ayrıca motosiklet çekme belgeli pert olmuştur.

Çekme belgeli pert araçların fiyatları eşdeğerlerine göre yaklaşık %30 daha düşüktür. Motosikletin ağır hasar görmemiş eşdeğerinin kaza öncesinde rayiç değeri 80.000 TL dir. Sigorta eksper raporunda motosikletin kaza öncesindeki rayiç değerinin 55.000 TL olduğu belirtilmiş olup uygundur. Ağır hasar görmüş ve eşdeğer yan sanayi parçalar ile onarılmış motosikletin dip noktaya kadar değer kaybettiğinin kabulü gerekir.

Yargıtay kararlarında, her ilave kazanın az veya çok ilave değer kaybına neden olacağı belirtilmektedir.

Piyasa araştırması ile motosikletin rayiç değerinin onarım sonrasında 54.500 TL olduğu ve piyasa şartlarında değer kaybının 55.000 – 54.500 = 500 TL olduğu tespit edilmiştir. ----- plakalı otomobilin -------- tarihli kararı gereğince 41.000 TL hasar tutarı ödendiği dikkate alındığında 41.000 – 26.916 = 14.084 TL fazladan ödendiği ve davacının hasar tutarı yönünden alacağı kalmadığı.

Rayiç değerinin, kaza öncesindeki hasarsız 55.000 TL, onarıldıktan sonra 54.500 TL ve piyasa şartlarında değer kaybının 55.000 – 54.500 TL = 500 TL olduğu ve temerrüt tarihi 08.12.2022 itibariyle yasal faizi ile talep edilebileceği..." tespit edilmiştir.

Bilirkişi raporunda hasara ilişkin tespitinin ----- dosyasından farklı olduğu, ancak mahkememizce alınan bilirkişi raporundaki değerlendirme ve tespitlerin somut uyuşmazlığa ve delillere uygun olduğu, nitekim diğer dosyada alınan bilirkişi raporunda önceki kazaya ilişkin herhangi bir değerlendirmenin yapılmadığı, buna göre mahkememizce aldırılan raporun hükme esas kabul edildiği, bununla birlikte bilirkişi tarafından hasar bedelinin 26.916,00 TL olarak tespit edilip, davadışı ----sigorta şirketi tarafından 14.084,00 TL fazladan ödeme yapılması,

------ dosyasında verilen karara karşı yalnızca davalı sigorta şirketinin istinaf kanun yoluna başvurması nedeni ile o dava dosyasının kesinleşmesinin eldeki dava dosyasının sonucunu değiştirmeyeceği kanaati ile dosyanın kesinleşmesi beklenmeden davacının hasar tazminatı talebinin reddine, değer kaybı tazminatı talebinin ise kısmen kabulüne karar verilmiştir.Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'nin 13/3.maddesi ile maddi tazminat istemli davanın kısmen reddi durumunda, karşı taraf vekili yararına bu Tarifenin üçüncü kısmına göre hükmedilecek ücret, davacı vekili lehine belirlenen ücreti geçemeyeceği düzenlenmiştir.

Buna göre davalı için hükmedilen vekalet ücretinin davacı lehine hükmedilen vekalet ücretinden fazla olamayacağı dikkate alınarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.