İstanbul Anadolu 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/272 K.2024/425

T.C. İstanbul Anadolu 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2023/272 Esas

KARAR NO:2024/425

DAVA

Tazminat (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 11/04/2023

KARAR TARİHİ: 08/05/2024

Mahkememizde görülen Tazminat (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Davalı imalatçı ------ tarafından üretilen, kamyon üzeri---- taşıma tanklarının, davacının grup şirketi -------tarafından satın alındığı; tankların ve bağlı oldukları araçların 10 tanesinin ---- tarihinde davacı şirkete devredildiği; ---- plakalı aracın ve araca bağlı ---- tankın, ------ tarafından yetkilendirilmiş ----------- araç uygunluk muayenesi ve tank muayenesi öncesi yapılan ön hazırlık aşamasında, araçta duruş bozukluğu görülmesi üzerine detaylı inceleme yapıldığı; tanka ait şase ayaklarının kırılması sonucu oluşan baskı nedeniyle, araç şasesinin kırıldığının ve araçta eğilme meydana geldiğinin tespit edildiği.

Davalı tarafından imal edilen diğer araçların ve üzerlerindeki tankların kontrolünde, --------aracın tank şasesinin kırılmış ve araç şasesinin eğilmiş (dava konusu),----- aracın tank şasesinin kırılmış ve araç şasesinin eğilmiş (dava konusu), -----aracın tank şasesinin çatlamış ve araç şasesinin eğilmiş (dava konusu DEĞİL), -----plakalı aracın tank şasesinin kırılmış (dava konusu DEĞİL), ------ plakalı aracın tank şasesinin kırılmış (dava konusu DEĞİL), ------- plakalı aracın tank şasesinin kırılmış (dava konusu DEĞİL), olduğunun tespit edildiği.

Tankların ve araçların durumunun, önce ------ tarihli epostalar ile sonra da ------Yevmiye sayılı ihtarnamesi ile davalıya bildirildiği.

Davalının gönderdiği eposta yanıtında ve ------- yevmiye sayılı cevabi ihtarnamesinde, 2 yıllık zamanaşımı süresinin dolması nedeniyle sorumluluklarının kalmadığının ve zamanla kullanıma bağlı kırılmalar meydana gelmesi durumunda herhangi bir delil olmaksızın ağır kusur iddiasının gerçeği yansıtmadığının beyan edildiği; ------ plakalı aracın üzerindeki tankın söküldüğü ve araç şasesinin ------firması tarafından onarılarak tankın tekrar montajı yapıldığı; onarım için toplam 60.180 TL ödendiği.

Benzer onarımın ---- numaralı tankın sabitlendiği ------ numaralı tankın sabitlendiği -------- plakalı araçta da yapıldığı ve toplam 156.338,20 TL ödendiği. Davalının ürettiği tankların kendi alt yapısına zarar verdiği gibi aracın alt yapısına da hasar vererek iş ve çevre güvenliğini tehlikeye düşürdüğü; davalı şirketin “hal ve şartların yüklediği özen gösterme ve tedbir alma yükümlülüğünü yerine getirmediği” için ağır kusurlu olduğu.

Davalı tarafından üretilen ve---- plakalı araca sabitlenen ---- numaralı tankta,---- plakalı araca sabitlenen---- numaralı tankta ve ---- plakalı araca sabitlenen ---- tankta da ----- yılında şase çatlağı meydana geldiği ve davalı tarafından onarıldığı; onarılan araçlarda daha sonra herhangi bir sorun olmadığı dikkate alındığında davalı şirketin hasarların kök nedenini ve nasıl onarılması gerektiğini bildiğinin anlaşıldığı; bu durumda davalının hasar oluşmasını beklemeden üzerine tank montaj ettiği benzer araçları geri çağırması ve gerekli iyileştirmeleri yapması gerektiği.

Davacıya ait araçların, grup firması ------- genelindeki taşımacılık işinde kullanıldığı; araçlar, onarımda kaldığı sürelerde çalışamadığından davacının kazanç kaybına uğradığı; ------- plakalı araç şasesinin 60.180,00 TL onarım bedeli ile ------- plakalı araç şaselerinin 156.338,20 TL onarım bedelinin toplamı 216.518,20 TL onarım bedeli ile fazlaya ilişkin talep haklarının saklı kalması kaydıyla her araç için 1.000 TL olmak üzere toplam 3.000 TL kazanç kaybının avans faizi ile tahsili talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle. Dava konusu ------- plakalı araç ve tankların sözleşmede belirtilen teknik şartlara uygun üretildiği; davalı -----kaynaklı ağır kusur olmadığı; ---- dava dışı --------- semitreyler imalatı, için sözleşme imzalandığı.

Sözleşmenin ------- doğrultusunda tankların üretiminde ----------- tarafından işe başlamadan önce, iş akış planının, kaynak şekil verme ve ısıl işlemlerine ilişkin prosedürlerin işveren onayından geçerek uygulandığı; işveren tarafından üretimin her aşamasının onaylandığı; üretimim sözleşme ve teknik şartnameye uygun yapıldığı. Davacının bildirim ve taleplerinin 2 yıllık zaman aşımı süresi dolduktan sonra yapıldığı için geçersiz olduğu.

Davacının araç ve tank şaselerinin kırıldığı, çatladığı ve eğildiği yönündeki iddialarının tamamen kendi kusurlarından kaynaklandığı; davacı tarafından belli periyotlarla yapılması gereken ------ muayenelerinin yapılıp yapılmadığının kontrol edilmesi gerektiği; şaselerde sorun olsa ------ tespit edilmesi gerektiği.

Dava dışı firma tarafından iletilen -------- tarihli eposta mesajında, cıvataların kopması nedeniyle değiştirdiklerini ve değiştirilen cıvataların yeniden koptuğunun belirtildiği; -----garajında söz konusu araçlar kontrol edildiğinde bazı cıvataların yerinde olmadığının ve bazılarında boşluk olduğunun tespit edildiği; söz konusu hata nedeninin ----------- bağlantı kulakları et kalınlıklarının düşük olması ve esneme yapması nedeniyle bağlantılarda boşluk oluşması sonucu ile pulların ezilmesine ve civataların kesilmesine neden olduğu;

ilk dolumlardan 1 - 2 ay sonra civatalarda tekrar kontrol ve torklama yapılmamasının hasara neden olduğunun söylendiği; davalının cıvata değişimini yetkili yerlerde yaptırması ve ------ firmasına derhal bildirmesi gerekirken uzman olmayan kişiler veya firmalar tarafından geçici çözümler üretilmesinin kullanıcı kusuru olduğu; davacının herhangi bir sorun ile karşılaştığında direkt ---------- araması gerekirken sağlıklı olmayan müdahalede bulunmasının ve bazı aksaklıklar var ise zamanında bildirmemesinin şase kırılmasına veya şase eğilmesine ve hasarın artmasına neden olduğu;

-------- tarafından gevşeme yapan civataların araç operatörleri tarafından kontrol edilerek gerekli önlemlerin alınması (tekrar torklama ve kesilme yapan cıvataların tamamlanması, yeni araçlarda yürüyüş grubu + tank adaptasyonlarında cıvatalı bağlantıların takibi) gerektiği, kullanım sonrası yüklü taşımada kamyon şasesi ve tank şasesi arasında adaptasyon süreci olmasından kaynaklı bağlantıların mutlaka takip altında tutulması gerektiği, takibinin yapılmaması ve tedbirlerin alınmaması halinde oluşan boşlukların, kaynak kopmalarına,

şasede kaynaklı tamirlerin yapılmasına ve hatta tankın düşmesine kadar sorunlar yaratabileceği belirtilmek suretiyle gerekli uyarılarda bulunulduğu; ------ gerekli tedbir ve önlemlerin alınması ile devam edecek işlemlere ilişkin de bilgilendirme yaptığı; araç sahibinin belirteceği adrese----- somunlardan ve her araçta 2 adet karşılıklı takılması için ----- cıvataların bedelsiz gönderiminin yapılacağının; gerekli civata değişimlerinin ve ---- cıvata ilavesi ve torklama yapılmasının açıkça belirtildiği; davacıdan kaynaklı nedenlerle oluşan şase sorunlarının davalıya yüklenemeyeceği.

Davacı tarafça cıvatalar koptuğu halde yola devam edildiği ve gerekli teknik bakım işlemlerinin zamanında yapılmadığı; cıvataların araca fazla yük yüklenmesi nedeniyle koptuğu; ---- tarafından üretilen dava konusu taşınırların ayıplı olduğu kabul edilse dahi ---- ağır kusurlu kabul edilmesinin mümkün olmadığı.

Dava konusu ------ araçların kazalı olduğu; araçların ani fren ve çarpma, devrilme ve yanma neticesinde meydana gelen kazaları nedeniyle araçların parçalarında hasarların oluşacağı ve----- sorumlu tutulamayacağı; ---- plakalı araca sabitlenen ------ plakalı tankın taşınır olması nedeniyle üretim tarihinden itibaren hangi araç üzerinde kullanıldığının araştırılması gerektiği; ----------plakalı aracın ----- tarihinde kamyon vasfına sahip olduğu -----tarihinde sigorta kaydında tanker olarak görüldüğü;

---- tarihinde teslim edilen ve faturası kesilen tankın------- tarihine kadar hangi kamyona bağlı kullanıldığının ve söz konusu aracın kazalı olup olmadığının ve kaza sebebiyle hasar meydana gelip gelmediğinin araştırılması gerektiği; dava konusu araçların şaselerinde meydana gelen kırılma, çatlama ve eğilmelerin söz konusu kazalar neticesinde ve davacının özen göstermemesinden kaynaklandığı; -----plakalı araçların çarpma, devrilme ve çarpışma neticesinde kaza geçirdiğinin ve hasar oluştuğunun belirtildiği;

araçların ne taraftan darbe aldığının irdelenmesi ve buna bağlı şaselerde meydana gelen hasar olup olmadığının araştırılması gerektiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, davalı tarafından üretilen tankların teknik gerekliliklere ve taahhüt edilen vasıflara uygun olmaması ( ayıplı ) nedeniyle uğranılan zararın tazmini talebine ilişkindir.

Tarafların iddia ve savunmalarının değerlendirilmesi sonucunda; uyuşmazlığın davalı tarafından üretilen tankların satımından kaynaklanan ve malın ayıplı olduğundan bahisle açılan hasar onarım ve kazanç kaybı davası olduğu taraflar arasında akdi ilişki ihtilafsız olduğu, ihtilafın söz konusu hasarı üretimden mi yoksa kullanımdan mı kaynaklı olduğu hususunda toplandığı, üretimden kaynaklanmış ise hasar miktarı ve kullanamamaktan kaynaklı alacağın miktarı hususlarında olduğu tespit edilmiştir.

Davada belirlenen ihtilaf çerçevesinde öncelikle bir ön rapor gerektirdiğinden, davalının savunması çerçevesinde mahkememizce getirtilen araç plakalarına (her araca aynı plakalı tank takıldığı sebebiyle) ait araçların geçirdiği kazaların tramer kayıtlarına göre belirlenip dosyaya getirtilen servis kayıtlarına nazaran tankların ayakları sebebiyle araç şaselerinde meydana gelen hasar servis tarihlerine kadar oluşan kazalar nazara alınmak sureti ile bunların tankların kırılan ayakları mı yoksa kazaların mı sebep olduğu irdelenerek öncelikle makine mühendisi bilirkişisinden rapor alınmasına, karar verilmiştir.

Bilirkişi ---- Tarihli raporunda. Dava konusu, ---- seri numaralı tankerin, -----seri numaralı tankerin, ------- seri numaralı tankerin, üstyapı şaselerinin üretiminde, kaynak dikişleri yapılmadan önce ön ısıtma yapılmadığı; köşe kaynaklarının ultrason yöntemiyle kontrol edilmediği ve kılcal çatlaklar temizlenmediği ve de kaynak işlemi tamamlandıktan sonra gerilim giderme yapılmadığı için üretimden kaynaklı gizli ayıplı olması nedeniyle kırıldığı.

Toplam onarım bedelinin KDV dahil 216.518,20 TL olduğu. Toplam onarım süresinin 59 gün ve onarım süresince toplam mahrumiyet zararının 53.100,00 TL olduğu. Toplam zararın 216.518,20 + 53.100,00 = 269.618,20 TL olduğu.

Faiz başlangıç tarihi belirtilmediği için dava tarihi 11.04.2023 itibariyle avans faizi talep edilebileceği; --------tankerlerinin onarım bedeli ve onarım süresince mahrumiyet zararı karşılığı toplam 269.618,20 TL tazminatın dava tarihi 11.04.2023 itibariyle avans faizi ile talep edilebileceği; rapor etmiştir. Dosyanın daha önceki bilirkişiye verilerek davalı vekilinin itirazları doğrultusunda ek rapor aldırılmasına, karar verilmiştir.

Bilirkişi 15/03/2024 tarihli ek raporunda; kök raporda değişiklik yapmaya gerek olmadığını ve aynen geçerli olduğu rapor edilmiştir.

Davacı vekilinin 28/03/2024 tarihinde ------ gönderdiği tarihsiz dilekçe ile Islah taleplerinin kabulü ile 219.518,20 TL olan dava değerinin 269.618,20 TL'ye çıkarılmasına, 216.518,20 TL araçların onarım bedeli ve 53.100 TL araç mahrumiyet zararı olmak üzere toplam 269.618,20 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, karar verilmesini talep etmiştir. Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde.

Davalı tarafından üretilen kamyon üzeri------ araçların ayıplı olmasından bahisle uğranılan zararın tazmini amacıyla iş bu davanın açıldığı anlaşılmıştır.Mahkemece deliller toplanarak bilirkişi raporu aldırılmıştır. Mahkememizce alınan denetime elverişli, açıklayıcı, ayrıntılı olup hükme esas alınan bilirkişi raporunda özetle.

Dava konusu, ---- plakalı ---------seri numaralı tankerin, ---- plakalı çekici ile ---- numaralı tankerin, ----- plakalı ---------seri numaralı tankerin, üstyapı şaselerinin üretiminde, kaynak dikişleri yapılmadan önce ön ısıtma yapılmadığı; köşe kaynaklarının ultrason yöntemiyle kontrol edilmediği ve kılcal çatlaklar temizlenmediği ve de kaynak işlemi tamamlandıktan sonra gerilim giderme yapılmadığı için üretimden kaynaklı gizli ayıplı olması nedeniyle kırıldığı.

Toplam onarım bedelinin KDV dahil 216.518,20 TL olduğu. Toplam onarım süresinin 59 gün ve onarım süresince toplam mahrumiyet zararının 53.100,00 TL olduğu. Toplam zararın 216.518,20 + 53.100,00 = 269.618,20 TL olduğu.

Faiz başlangıç tarihi belirtilmediği için dava tarihi 11.04.2023 itibariyle avans faizi talep edilebileceği; ---------- tankerlerinin onarım bedeli ve onarım süresince mahrumiyet zararı karşılığı toplam 269.618,20 TL tazminatın dava tarihi 11.04.2023 itibariyle avans faizi ile talep edilebileceği; hususları tespit ve rapor edilmiş olup; davalı vekili zaman aşımı definde bulunmuş ise de, bilirkişi raporu ile tespit edilen tankların tamire giriş ve çıkış tarihleri nazara alındığında TBK 231.

MD.

De düzenlenen zamanaşımının akdinin feshi/akitten dönme hallerinde satış bedelinin ve malın iadesi veya satış bedelinden indirim davalarında söz konusu olacağı; olayımızda dönmenin söz konusu olmadığı, davacının buna yönelik talebi bulunmadığı, alım satım akitlerinde gizli ayıpta ayıbın ortaya çıktığı anda derhal ihtarının yapılması gerektiği söz konusu ihtarında dosya kapsamına göre gerçekleştiği ve genel zaman aşımına göre davanın süresinde açıldığı anlaşılmakla; davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki karar tesis olunmuştur.