İstanbul Anadolu 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/499 K.2024/743

T.C. İstanbul Anadolu 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2023/499 Esas

KARAR NO:2024/743

DAVA

Ticari Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan Davalar (Tazminat)

DAVA TARİHİ:13/07/2023

KARAR TARİHİ:25/09/2024

Mahkememizde görülen Ticari Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan Davalar (Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; 1.ıslem müvekkil şirkete ait davalı------hesaba 3.ıslem Müvekkili şirkete ait davalı ------- -----müvekkilin bilgisi ve rızası olmadan para transferinin yapıldığını, 4.ıslem ve blokede kalan Müvekkili şirkete ait davalı ------ para transfer işlemi yapılmış olduğunu ancak karsı taraf hesabına geçmeden ----- bloke ettirildiğini, halen -- olup müvekkili şirkete iadesinin sağlanmadığını, Müvekkilinin iradesi dışında bilgi ve izni olmadan gerçeklesen tüm işlemlerle ilgili olarak şüpheliler

hakkında müvekkili Şirketin ----- soruşturma dosyası ile tüm ilgililer hakkında suç duyurusunda bulunulduğunu, davalı ------ nezdinde gerçekleştirilen bankacılık işlemleri ile müşteri bilgilerinin kötüye kullanmak sureti ile bankacılık sektöründe yaşanmış olan dolandırıcılık vakıası sonucunda yaşanan bu olayla ilgili olarak sorumlulukları bulunan davalı --------tarafından,

EFT yapılan şimdilik 50.000.- TL tutarın(blokede tutulan 110.000.-TL lik blokeli tutara ilişkin ve fazlaya dair tüm dava ve taleplerimiz saklı kalmak kaydıyla) işlemlerin gerçekleştiği 25.05.2023 tarihinden itibaren mevduata uygulanan en yüksek mevduat faiziyle birlikte iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle.

Şikâyete konu işlemler mobil şube üzerinden gerçekleştirilmiş olduğunu, ------------detayları incelendiğinde 25.05.2023 tarihinde cihaz değişimi ve cihaz aktivasyonu sağladığının tespit edildiğini, işlemler esnasında müşterinin bankamızda tanımlı bulunan ---- no.lu telefonuna aktivasyon ----- gönderildiğini, aktivasyon ----- sağlanmış ve ---- Müşterinin bankalarında tanımlı bulunan cep numarasına gönderildiğini, müşterinin cihaz aktivasyonu sağladığını ve cihaz aktivasyonu öncesi cihazında zararlı yazılama ilişkin bir tespit bulunmadığını, müşterinin cep numara değişikliğinin de bulunmadığını,

----- bankamızda tanımlı bulunan cep telefonuna gönderilmesinin aktivasyon kodunun doğru girilmemesi halinde işlemin tamamlanmasının mümkün olmaması, bu durumun müşterinin Banka tarafından elektronik bankacılık hizmetlerinden yararlanmak üzere

kendisine verilen her türlü şifre, parola, gizli kelime, kullanıcı adı ve ----- telefonuna gönderilen şifrelerin muhafazası, iptali, kullanılması konularında tüm sorumluluğun kendisine ait olması, işlemlerin müşteri ve/veya müşterinin yetki verdiği kişiler tarafından gerçekleştirildiğinin ispat ettiğini, mobil bankacılıkta işlemler yalnızca yetkili tarafından yapılabildiğini, aksinin mümkün olması için davacının hem mobil bankacılık şifresini ve ayrıca mobil cihazını üçüncü kişilerle paylaşmasının gerektiğini, davacı veya davacının bilgisi dâhilinde gerçeklesen işlemler bakımından müvekkili Bankanın herhangi bir kusurunun bulunmadığını,

müvekkili banka tarafından alınması gereken tüm önlemlerin alındığını, gerekli kontrollerin sağlanmış olup gerçekleştirilen işlemlerde, müvekkili banka tarafından dikkate alınması gereken bir anormal durumun bulunmadığını, müvekkili bankanın hiçbir kusurunun ve herhangi bir güvenlik zafiyetinin bulunmadığının ortada olduğunu, davacının haksız ve hukuka aykırı davasının reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, --------- Soruşturma sayılı dosyasının ---- çıktıları, bilirkişi raporu.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, mevduat sahibinin rızası dışında mevduat hesabından hesabından mobil bankacılık yoluyla üçüncü kişilerin hesabına havale yapılmak suretiyle oluşan zararın tazmini davasıdır.Tarafların iddia ve savunmalarının değerlendirilmesi sonucunda; uyuşmazlığın, davacının davalı banka nezdinde bulunan parasının iradesi dışında başka hesaplara çıkışının yapılıp yapılmadığı, yapılmış ise bu işlemden davalı bankanın sorumlu tutulup tutulamayacağı noktasında toplandığı tespit edilmiştir.Davacının mevduat hesabından ----- tarihinde üç farklı hesaba toplam 50.000,00 TL tutarında havale işlemi yapıldığı görülmüştür.

Davacı bu işlemlerin rızası dışında gerçekleştiğini ileri sürerek hesabından çekilen tutarların iadesini talep etmiştir.Tarafların delilleri toplanarak, dosyanın bankacılık alanında uzman bilirkişi ve bilişim uzmanı bilirkişiye tevdi edilmiştir. Dosyada mübrez bilirkişi raporunda özetle.

Huzurdaki dava konusu 4 işlemin hepsi mobil bankacılık işlemeleri ile gerçekleştirildiği, işlemlerin gerçekleştirilmeden önce davacının [NUMARA] nolu telefonuna 3. Şahıslar tarafından işlemlerin yapılabilmesi için aktivasyon SMS’i gönderilmiş ve 3. Şahısların işlemler yapabilmek için telefonlarını aktiv hale getirdikleri ve işlemleri yaptıkları tespit edilmiştir. Davalı bankanın dilekçesi ekindeki aşağıdaki sistem kayıtlarından bu durum tespit edilmiştir.

Dava konusu olayın toplandığı noktanın cep telefonu ve/veya -------kart değişikliği söz konusudur Davalı bankanın cevap dilekçesinde “Müşterinin cep numara değişikliği bulunmamaktadır.” Desede zaten cep numarası değil cep telefonu ve/veya --------kart değişikliği söz konusudur. Şöyle ki.

İşlemlerden önce sms gönderilerek başka bir cep telefonu ve --------kart aktive edildiği görülmektedir. ------ kartın yenilenmesi işleminde kart operatör tarafından bloke edilir ve uygulama gereği bu bilgi bankalara iletilir ve banka alması gereken tedbirleri alır genelde sektörde uygulamada bu şekildedir. -------- kart kopyalama da ise ----- kart bloke yani kapatılmadan, aslı ile aynı 2. Bir -------- kart yaratılır ve hangisi cihaza takılı ve açık ise o telefon kullanılır durumda olur diğer kart kapalı konuma geçer.

Dava konusu olayda bu ikinci yani kopyalama ve gsm firmasının -----sisteminin 3. Kişiler tarafından baypas edilmesi sonucu gerçekleşmiştir ----------tarihinde yürürlüğe girmiştir. Bu yönetmeliğine göre bankaların, müşteri bilgilerini ele geçirmeye yönelik gerek içerden gerekse dışarıdan gerçekleştirilen her türlü işlem ve eyleme ya da saldırılara karsı, olası tehditleri önceden belirlemeye ilişkin sistemsel ve yazılımsal önemleri alma zorunluluğu getirilmiştir.

Bankalar, ağırlaştırılmış sorumluluğun bir gereği olarak objektif özen yükümlülüğü altında bulunmakta olup, buna karşılık hafif kusurlarından dahi sorumludurlar. Davalı banka, ---- işleminden önce davacının ---- numarasından aranarak teyit alındığını ispatlayamadığı gibi, davacının bankacılık sözleşmesi gereğince şifre ve diğer güvenlik bilgilerini paylaşmamak seklindeki yükümlülüğün ihlal edildiği hususu da ispatlanabilmiş değildir.

Davaya konu para transferlerinin gerçekleşmesinde davacıya atfedilebilecek müterafik kusur bulunmadığından, davalı banka davacının maddi zararından sorumludur. Teknik anlamda tarafıma verilen görev çerçevesinde.

Dosyaya sunulan belgeler ışığında teknik olarak standart alması gereken önlemleri davalı bankanın almadığı, işlemlerle ilgili bazı bankaların uyguladığı gibi(otomatik olarak band kayıtlı) telefon edilerek güvenlik duvarlarının güçlü kılınması yönünden bilgilendirme yapılabilirdi bu hususunda hasas davranılmadığı tespit edilmiştir.

Yukarıdaki olaylar ve durumlar çerçevesinde ilgili dava dosyası ayrıntılı olarak incelenmiş gerekli tespitler elde edilip teknik değerlendirilmeler sağlanmıştır. Yukarıda yazılan teknik değerlendirme ile tespit edilerek kanaatlerini bildirmişlerdir. Bankalar, özel yasa ile kurulan ve kendilerine alanlarında çeşitli imtiyazlar tanınan, topladıkları mevduatı ve katılım fonlarını sahteciliklere karşı özenle korumak zorunda olan kuruluşlardır.

Bankalar sahip oldukları bu vasıfları sebebiyle bankacılık işlemlerinin güvenilen tarafı konumundadırlar.

Bu durum, bankaların bir güven kurumu olarak kabul edilmesini ve bankanın sorumluluğunun özel güven sebebiyle ağırlaştırılmasını gerektirir ------ O hâlde, bankalar, ağırlaştırılmış sorumluluğun bir gereği olarak objektif özen yükümlülüğü altında bulunmakta olup, buna karşılık hafif kusurlarından dahi sorumludurlar.Usulsüz işlemle çekilen paralar aslında doğrudan doğruya bankanın zararı niteliğinde olup, mevduat sahibinin bankaya karşı alacağı aynen devam etmektedir.

Bu itibarla, müşterinin mobil dolandırıcılığı eyleminin işlenmesinde ve kişisel bilgilerinin kötü niyetli üçüncü kişilerin eline geçmesinde kusuru var ise 6098 sayılı TBK’nın 52. maddesi gereğince bu kusur, müterafik kusur olarak değerlendirilebilecektir.

Bu durumda banka,sözleşmeden doğan yükümlülüğünü yerinegetirememesinde kusurlu olmadığını 6098 sayılı TBK’nın 112.maddesi gereğince ispat etmek durumunda olup, ayrıca müşterisinin müterafik kusurunu da ispat etmekle yükümlüdür.

Bu bağlamda ayrıca, ----------bankaların müşteri bilgilerini ele geçirmeye yönelik saldırılarak karşı, olası tehditleri önceden belirlemeye ilişkin sistemsel ve yazılımsal önlemleri alma zorunluğunun bulunduğuna dair düzenlemenin yanı sıra aynı Tebliğin 26/2. maddesinde "Banka, internet bankacılığı faaliyetleri kapsamında gerçekleşen sıra dışı ve şüpheli işlemleri tespit etmek için takip mekanizmaları kurar" düzenlemelerine de yer verilmiştir.

Bir kredi ve güven kurumu olan dolayısıyla yaptığı işin niteliğine göre diğer tacirlerden daha dikkatli ve basiretli davranması gereken davalı bankanın, şifre bilgilerinin 3. Kişilerce ele geçirilmesini önleyecek güvenlik mekanizmasını oluşturması, üst derece güvenlikli kötü niyetli 3. Kişilerce davacı hesabına girilmesini önleyen zorunlu tedbirleri alması, --------kart blokaj sistemlerinin güvenli şekilde işletilmesi gerekir.6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK)'nun 18. maddesinin 2. fıkrası gereğince; tacir, ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli iş adamı gibi hareket etmesi lazımdır.

Ancak bankaların, tacir olarak bütün işlemlerinde basiretli davranma yükümlülüğü herhangi bir tacirden farklılık arz etmektedir. Bu sebeple bankalardan beklenen basiret ölçüsü ve özen yükümlüğü şüphesiz daha ağırdır.

Özellikle birer itimat kurumu olan bankaların, aldıkları mevduatları sahtecilere karşı özenle koruma yükümlülüğünün daha da arttığının kabul edilmesi gerekmektedir. ----------Tüm dosya kapsamı ve deliller birlikte değerlendirildiğinde; dava konusu işlemlerin tamamının mobil bankacılık işlemleri kullanılarak, --------kartın kopyalanmak sureti ile ve gsm firmasının -------------sisteminin 3. kişiler tarafından baypas edilmesi sonucu gerçekleştirildiği,

davalı banka tarafından ----- işlemlerinden önce davacının ---- aranarak teyit alındığının ispatlanamadığı gibi, davacının bankacılık sözleşmesi gereği şifre ve diğer güvenlik bilgilerini paylaşmamak şeklindeki yükümlülüğünü ihlal ettiği hususunun da ispatlanamadığı, dava konusu havalelerin gerçekleşmesinde davacıya atfedilecek kusurun bulunmadığı, davalının teknik olarak alması gereken önlemleri almadığı, açıklanan nedenlerle somut olayda davacının kusuru olmaksızın ---------kartı kopyalanmak suretiyle davacıya ait güvenlik bilgilerinin ve davalı banka tarafından gönderilen şifrelerin üçüncü kişiler tarafından ele geçirildiği,

davacının bankadaki mevduat hesabından hesabından 3. kişilere para aktarılması sebebiyle davalı bankanın mobil bankacılık hizmetinin gerektirdiği özen yükümlülüğünü yerine getirmediği anlaşılmakla davalı banka davacının bilgisi ve rızası dışında çekilen para sebebiyle uğradığı maddi zarardan sorumlu olduğu kanaati ile davanın kabulüne karar verilmiştir.Diğer yandan bir tacirin borçlarının ticari olması asıldır(TTK m. 19/1).

Taraflardan yalnız biri için ticari iş niteliğinde olan sözleşmeler, Kanunda aksine hüküm bulunmadıkça, diğeri için de ticari iş sayılır.

Bu nedenle, davacının faize ilişkin talebinin hukuka uygun olduğu anlaşıldığından hüküm altına alınan alacağın kamu bankalarının mevduata uyguladığı en yüksek faiz ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş, dava dilekçesinde faiz başlangıç tarihinin belirtilmediği anlaşılmakla dava tarihinden itibaren faize hükmedilmiştir.

Ayrıca, banka hesabında bulunan paranın 3. kişiler tarafından rızası dışında alınması nedeniyle dolandırıcılık eylemi bankaya karşı işlendiğinden ceza davası bekletici mesele yapılmayarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.