İstanbul Anadolu 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/675 K.2025/291

T.C. İstanbul Anadolu 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2023/675 Esas

KARAR NO:2025/291

DAVA

Alacak (Ticari İşletmenin Satılması Veya Devrinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 26/09/2023

KARAR TARİHİ: 16/04/2025

Mahkememizde görülen davanın yapılan açık yargılaması sonunda,

TALEP

Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalının, davalının sahibi olduğu ------ karşılığında müvekkiline devri amacıyla ----tarihli protokolü imzaladıklarını, Protokol gereği müvekkili tarafından davalıya 400.000 TL nakit ödeme yapıldığını, ayrıca müvekkili tarafından 41.300 Türk Lirası'na okulun dış boyasının yaptırıldığını, 17.700 TL'ye çit boyası ve onarımının yaptırıldığını, 22.000 TL ile bir aylık kiranın ödendiğini, davalının, müvekkili tarafından yapılan nakit ödemeler ile okulun borçlarını ödediğini ve okulun ruhsatını üzerine aldığını,

bu arada müvekkili tarafından okula deneyimli personelin alındığını, okuldaki çocuk sayısının müvekkili tarafından alınan yeni kayıtlar ile arttığını, davalının okulun borçlarını ödenip ruhsatı üzerine aldıktan ve okul bu hale getirildikten sonra müvekkilini arayarak okulu devretmekten vazgeçtiğini, davalının okulu devretmeyeceğini beyan ettiğini, müvekkilinin, davalının taraflar arasındaki devir protokolüne uyması için yapılan tüm çabalarının sonuçsuz kaldığını, taraflar arasında yapılan protokol ile davalının sebepsiz zenginleştiğini, okulu bulunduğundan çok daha iyi duruma geldiğini,

müvekkilinin ise davalının protokolden cayması nedeniyle bir çok zarara uğradığını, müvekkilinin nakit para kaybettiği gibi, itibarda kaybettiğini, müvekkilinin aynı düzeyde bir okul devralmak istediğinde Ağustos ayından bu yana devir bedellerinin iki buçuk katına çıktığını gördüğünü, bunun yanında müvekkilinin davalıya ödeme yapmak için bozdurduğu altınları ve dövizleri göz önüne alındığında maddi olarak büyük kayba uğradığını, ayrıca davalının okuldaki velilere ve müvekkili tarafından okula alınmış bulunan personele müvekkili hakkında gerçeğe aykırı ve ileri- geri konuştuğunu ve müvekkilinin itibarını zedelediğini,

bunun üzerine müvekkili tarafından davalıya ------ yevmiye sayılı ihtarnamesinin keşide edilerek müvekkiline 789.350 TL ödeme yapılmasının ihtar edildiğini, bunun üzerine davalının müvekkiline vekili vasıtası ile ------ yevmiye sayılı ihtarnamesini keşide ederek,

protokolü müvekkili tarafından ödemelerin tamamının yapılmaması nedeniyle haklı nedenle fesih ettiğini ve protokol gereği kendilerine ödenen ------ tarihinde geri ödeyeceğini cevaben ihbar ettiğini, cevabi ihtara rağmen müvekkiline 5 Aralık günü herhangi bir ödeme yapılmadığını daha sonra parçalar halinde 350.000 TL ödemenin yapıldığını, bunun üzerine arabulucuya başvurulduğunu, ------- dosya numarası ile yürütülen görüşmelerin anlaşamama ile sonuçlandığını, hali hazırda müvekkili tarafından yapılan ödemelerden bakiye 50.000 TL ödenmemiş olduğu gibi, talep edilen bu paraların faizi,

müvekkili tarafından okulu devir alacağı için yapılan toplam 58.410 TL masrafın da ödenmediğini ve müvekkilinin uğradığı maddi ve manevi zararlarında tazmin edilmediğini, şu anda müvekkilinin aynı yapıda bir okulu devir alması için ödemesi gereken miktarın yaklaşık 2.000.000 TL olduğunu, müvekkilinin ana okulu camiasında dürüstlüğü ve sözüne güvenirliği ile tanınan bir insan olduğunu, davalının okul velilerine, personele ve camiadaki insanlara müvekkili hakkında yaptığı ileri- geri ve asılsız konuşmalar nedeniyle müvekkilinin manevi olarak da çok zarar gördüğünü ve yıprandığını,

bunun yanında davalının müvekkiline teslim etmesi gereken ki da teslim etmediğini, okul adına ödemeleri topladığını, davalının bu dönemde banka hesabı vasıtası ile ya da elden ne kadar ödeme aldığının müvekkili tarafından bilinmemekte olduğunu, bu arada davalının okulu devretmek için hazırlıklara başladığının öğrenildiğini, davalının okulu devrettiği durumda müvekkilinin davayı kazansa bile alacağının karşılıksız kalacağını iddia ederek,

yukarıda izah edilen nedenlerle, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 50.00 TL geri iade edilmeyen ödeme, 58.410 TL müvekkili tarafından ödenen okul boya paraları, 300.000 TL davalının protokolden cayması nedeniyle müvekkilinin uğradığı maddi zararlar ve 50.000 TL manevi tazminat olmak üzere toplam 458.410.

TL'nin 5 Aralık 2022 tarihinden itibaren reeskont avans faizi ile davalıdan tahsiline, ileride doğacak telafisi güç zararların engellenmesi amacıyla davalının sahibi bulunduğu ----- ruhsatına ve davalının banka hesaplarına ihtiyati haciz konmasına masraf ve ücreti vekaletin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, cevap dilekçesinde.

Tarafların; ------- devredilmesine ilişkin ön protokol imzaladıklarını, davacının, bu sözleşme ile müvekkiline 625.000 TL ödemeyi taahhüt ettiğini, Protokolün 14. maddesinde ödeme tutarları ve miktarlarının açıkça belirlendiğini, buna göre davacının müvekkiline, -----ödenmesinin gerektiğini, ancak davacının ilk taksiti ---- tarihinde ödediğini, ---- tarihindeki ödemeyi yapmadığını, ancak son taksit tarihi olan ---- tarihinden sonra müvekkiline------ ödeme yaptığını, davacının, ön protokol gereği ödeme edimi süresinde yerine getirmediği gibi müvekkiline protokol bedelini de eksik ödediğini, davacının;

protokolün 12. maddesi gereği 01.08.2022 tarihinden itibaren kurumu işletmeye başlayacağını taahhüt ettiğini, ancak davacının fesih tarihine kadar işletmeyi devralmadığını, aksine müvekkilinin, davacının çalışanıymış gibi tüm kayıt, toplantı, muhasebe ve diğer tüm işlemlerle ilgilendiğini ve tüm süreç boyunca anaokulunda bulunduğunu, davacının protokolde yer alan bu edimini de yerine getirmediğini, davacının;

protokolün 13. maddesi gereği protokol tarihi olan 01.08.2022 tarihinden itibaren işletmeye tüm alacak ve borçlardan sorumlu olduğunu kabul ve taahhüt etmiş olmasına rağmen bu maddeye ilişkin edimlerini de yerine getirmediğini, müvekkilinin protokol tarihinden fesih tarihine kadar olan kira, doğalgaz, elektrik, --------öğretmen maaşlarını ve ana okulunun temizlik, yiyecek ve diğer tüm masraflarını ödediğini, davacının, bu süreçte 3. kişilere bir aylık kira bedeli dışında okula ait hiçbir ödeme yapmadığını, müvekkilinin,

defalarca davacıya protokol gereği edimlerini yerine getirmesini istemesine ve buna ilişkin bildirimde bulunmasına karşın davacının protokol gereği edimlerini yerine getirmediğini, taraflar arasında imzalanmış protokol tarihi olan --- ile fesih tarihi olan ----- tarihleri arasında müvekkiline, okula kayıt yaptırmış veliler tarafından ödenmiş olan kırtasiye bedellerinin toplamı olan -----davacının banka hesabına iade ettiğini, müvekkilinin ayrıca okula kayıt yaptırmış velilere davacının okulu devralacağını,

ortak olacağını bu nedenle artık aylık okul taksiti ve kırtasiye bedellerinin davacının banka hesabına ödenmesine ilişkin bildirimde bulunduğunu, davacının, protokol gereği edimlerini yerine getirmese de müvekkilinin tüm edimlerini eksiksiz olarak hatta fazlasıyla yerine getirdiğini, bu nedenle protokol gereği devredilecek olan ----- kayıt yaptırmış öğrencilere ilişkin ------ ayına ait aylık eğitim bedeli ve kırtasiye bedellerinin davacının hesabına ödendiğini, mahkeme dosyasına buna ilişkin bir kısım dekontların da sunulduğunu, -------- öğrencinin kaydının mevcut olduğunu,

bu kayıtlara ilişkin aylık ödeme bedellerinin de davacının uhdesinde bulunmakta olduğunu, müvekkilinin protokolden cayma niyetinde olmadığını ve özenle protokol gereği tüm edimlerini yerine getirdiğini, bunun aksine davacının edimlerini yerine getirmediği ve getirmekten imtina ettiğinin açık olduğunu, davacının, yaptırdığını iddia ettiği tadilatları veya buna ilişkin faturaları da kabul etmediklerini, zira bu faturaların fesih tarihinden aylar sonra keşide edildiğini, bu nedenle bu faturaların ne zaman düzenlendiği ve nereye ait hizmet verildiğinin de açık olmadığını, kabul anlamında olmamak üzere fatura bedellerinin de fahiş olduğunu,

davacının, müvekkilinin protokole uyması için uğraştığına ilişkin iddialarının da tümü ile asılsız olduğunu, asıl olan protokol gereği edimlerini yerine getirmeyenin davacı olduğunun sunulan delilleri, beyanları ve davacının kendi. beyanları ile sabit olduğunu, müvekkilinin haklı olduğunun sabit olduğunu, davacının, edimlerini yerine getirmediğini ve temerrüde düştüğünü, davacının, -------yevmiye sayılı ihtarnamesi ile protokolü fesih ettiğini ve ödediği bedellerin iadesini talep ettiğini müvekkiline bildirdiğini, müvekkilinin davacının fesih iradesi dışındaki tüm taleplerini cevabı ihtar ile tümüyle ret ettiğini,

müvekkilinin ----- yevmiye sayılı ihtarname ile davacının fesih iradesini kabul ettiğini ve davacının ödeme edimleri de dahil protokol gereği edimlerini yerine getirmemesi nedeni ile ön protokolü haklı nedenlerle fesih ettiğini davacıya ihtar ettiğini, bu nedenle anaokulu ruhsatı devrinin yapılmadığını, tarafların, yukarıda bildirilmiş ihtarnameler ile--------- karşılıklı olarak fesih ettiklerini, müvekkili tarafından, davacıya 350.000 TL'nin iade edildiğini, müvekkilinin davacıya başka hiçbir borcunun bulunmamakta olduğunu, davacının kötü niyetli olduğunu,

davacı uhdesinde bulunan kırtasiye bedellerinden ve velilerin ödediği aylık eğitim bedellerinden bahsetmemekte olduğunu, burada asıl sebepsiz zenginleşenin davacı olduğunu, taraflar arasında imzalanan protokolde cayma tazminat kararlaştırılmadığı gibi protokolde cayma tazminatına ilişkin bir maddenin de bulunmamakta olduğunu, kaldı ki sözleşme gereği ödeme edimini dahi yerine getirmeyenin davacı olduğunun açıkça ortada olmasına rağmen davacının müvekkilden cayma tazminatı talep etmesinin ticari teamüllere aykırı olduğu gibi davacının haksız kazanç elde etmek istemekte olduğunu,

ayrıca davacının manevi tazminat taleplerini de tümü ile ret ettiklerini, protokolün edimlerinin yerine getirilmemesi nedeni ile asıl manevi yönden zarar gören müvekkilinin kendisi olduğunu, zira davacının müvekkiline hakaret ettiğini, beddua şeklinde hiç de etik olmayan mesajlar gönderdiğini, müvekkilini veli gruplarında rezil edeceğini yazılı olarak --------- üzerinden bildirdiğini, ayrıca davacının, haksız olmasına karşın hem sosyal medya üzerinden hem de aynı muhitte yer alan diğer okul, veli hatta öğretmenlere okulu ve müvekkilini kötülediğini, davacının,

bu süreçte elde ettiği velilere ait iletişim bilgilerini kullanmak sureti ile öğrencilerin okullarını değiştirmeye çalıştığını, müvekkili ve okul hakkında kamu kurumlarına asılsız ihbarlarda bulunmak sureti ile müvekkilinin itibarını zedelemek ve zarar görmesini sağlamak için birçok eylemde bulunduğunu, davacının, müvekkilinin okulun ruhsatını devredeceğine ilişkin iddiaları da asılsız olup sadece ihtiyati hacze dayanak teşkil etmek adına söylendiğini, müvekkilinin, davacıya hiçbir borcunun bulunmamakta olduğunu, müvekkilinin, davacıdan alacaklı olduğunu savunarak, davanın reddine, ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına,

dava masraf ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava hukuki niteliği itibariyle, taraflar arasındaki akdedilen 01/08/2022 tarihli ön protokolden davalının cayması nedeniyle uğranılan maddi ve manevi zararın davalıdan istemine ilişkindir.Usulünce duruşma açılarak; tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip ihtilaflı ve ihtilafsız konular ön inceleme duruşmasında resen belirlenerek uyuşmazlığın çözümü doğrultusunda tarafların tüm delilleri tahkikat duruşmalarında toplanıp bilirkişi incelemesi yapılmak suretiyle dava sonuçlandırılmıştır.Tarafların iddia ve savunmalarının değerlendirilmesi sonucunda uyuşmazlığın;

taraflar arasında akdedilen 01/08/2022 tarihli ön protokol ile protokole konu anaokulun davalı tarafından davacıya devri hususunda anlaşıldığı, protokolde davalının haklı olarak dönüp dönmediği, kayıt döneminde alınan ödemelerin davacının hesabına yapılıp yapılmadığı, dönmeden sonra davacı tarafından tadilat faturası yapılıp yapılmadığı, davacıya iade edilecek bedelin bulunup bulunmadığı noktasında toplandığı anlaşılmıştır.Tarafların delilleri toplanarak,

tarafların iddia ve savunmaları, dosya kapsamı ile mahkememizce yapılan ön inceleme duruşmasında zapta geçen beyanlar ve uyuşmazlık tespiti dikkate alınarak davacı alacağının bulunup bulunmadığının tespiti için dosya üzerinde inceleme yapmak suretiyle dosyada mübrez 17/03/2025 tarihli bilirkişi raporu tanzim ettirilmiştir.Dosyada mübrez bilirkişi raporunda özetle; raporda değerlendirme başlığı altında (1) sayılı bentte gösterilen uyuşmazlık konularının, bağlandığı teorik sorun (2) sayılı bentte tanıtılarak,

somut olay özelinin (3) sayılı bentte yapılan incelenmesine nazaran : raporda değerlendirme başlığı altında (4/A) sayılı bentte açıklanan nedenlerle, davacının cayma tazminatı ödettirilmesi talebine nihai takdiri mahkememize ait olmak üzere iştirak edilmediği, raporda değerlendirme başlığı altında (4/B) sayılı bentte açıklanan nedenlerle işaret edilen durum saklı kalmak kaydıyla mali incelemedeki tespitler nazaran, ortada kalkan sözleşme sebebiyle iade yükümlüğü kapsamında her iki tarafın elde ettiklerinin karşılıklı menfaat ve ödemelerin olarak tablo halinde gösterildiği;

mahsubu sonrasında davalı uhdesinde/yararlanmasında kalan tutarın 22.726,09 TL olduğu; davacının bu tutara 02.12.2022 tarihinden itibaren avans faizi yürütülmesini isteyebileceği; davacının manevi tazminat talebinin heyetlerine verilen görev kapsamı dışında olması nedeniyle üzerinde durulmadığı sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.

Bilindiği güzere ------- devir ve kurucu temsilci değişikliğine ilişkin olarak md 14 düzenleme bulunduğu, buna göre noter onayı, resmi kurumlara ibraz için şekil şartını zorunlu olduğu ve taraflar arasındaki 01/08/2022 tarihli düzenlenen belgesinin taahhüt muamelesi olarak tarafları bağladığı, davacı taraf fesih iradesini kullanmış olup ortana kalkan sözleşme sebebiyle tarafların iktisap ettikleri tutarları birbirlerine iade ile yükümlüdürler.

Taraflarlar arasında 01/08/2022-01/01/2023 tarihleri arasında bu ilişki kapsamında tüm banka hesap numaraları istenmiş tarafların istemi üzerine tarafların belirtmiş olduğu hesap hareketlerinin temini için ilgili bankalara müzekkere yazılarak tüm banka hesap dökümleri temin edilmiştir. Buna ilişkin olarak bankacı ve hesap bilirkişisinden rapor alınmıştır. Rapor kabule şayan bulunarak hükme esas alınmıştır.

Davacı taraf ----Noterliğinin ihtarname ile okul devretmekten vazgeçtiğini ve buna ilişkin maddi manevi zararların tazmini talep etmiştir. Davacı her ne kadar davalı tarafın feshedildiğini ileri sürdüğü ancak buna ilişkin olarak davacının fesih ihbar tarihinden önce böyle bir delil sunulmamıştır.

Keza ------ tarihli protokolde devir bedeli olan ------kararlaştırılan kesin vadelerde ödenmesi gerektiği, ancak davacı tarafından---- ödendiği, davacının fesih tarihi itibariyle ------- ödemediği ve davacının feshinin haklı olarak değerlendirilemeyeceği, davalı tarafından fesih yapılmış olsa idi haklı bu durum haklı fesih sayılacaktır.

Kalan 225.000,00 TL'yi davacı taraf kesin vadeye rağmen ödemeyerek davacının feshi haklı değildir.Sözleşmede cayma tazminatı konusunda hüküm bulunmadığı, kaldı ki bulunsa dahi dönme cezası, adından da anlaşılacağı üzere taraflardan birinin kararlaştırılan cezayı ödemek suretiyle ifadan kurtulabilmesi için kararlaştırılmış olduğu,

haksız fesih halinde karşı taraf haksız fesih yapandan dönme cezasının ödetilmesini isteyebileceğinden davacının yukarıda açıklandığı üzere, sözleşmede hüküm bulunmamasının yanı sıra davacının sözleşmeyi fesheden olması neticesinde yukarıda açıklandığı üzere davacının haklı olmadığı anlaşıldığından bu kalemi isteyemeyeceği, davacının toplamda ödemesinin 554.786,09 TL olduğu, davacı öğrenci ödemeleri ve devir bedeli iadesi olmak üzere toplam 531.060,00 TL'yi tahsil ettiği, davalının uhdesinde kalan tutarın 22.726,09 TL olduğu ancak davacının bu miktarı talep edebileceğinden maddi tazminatın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Davacı her ne kadar manevi tazminat talep etmiş ise de; davalı tarafından sözleşmenin haklı olarak fesih edilmediği, yine davacının kesin vadeye rağmen 225.000,00 TL ödemeyerek kendi edimini yerine getirmediği, davacının feshi haklı değildir. Bu nedenle manevi tazminat de talep edemeyeceğinden manevi tazminatın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:

1-DAVANIN KISMEN KA BULÜNE,

2-Maddi tazminatın kısmen kabulüne,

3------- tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

4-Manevi tazminatın reddine,

5-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gerekli 1.552,42 TL harcın, peşin alınan 7.828,50 TL harçtan mahsubu ile bakiye 6.276,08 TL harcın talep halinde karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine,

6-Davadan önce gidilen ara buluculukta devletçe karşılanan 3.120,00 TL ara buluculuk ücretinin red/kabul oranına göre 154,68 TL'sinin davalıdan; bakiye 2.965,32 TL'sinin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, bu nedenle bu miktar yönünden harç gibi tahsil müzekkeresi hazırlanmasına,

7-Davacı tarafça yatırılan 269,85 TL başvurma harcı ve mahsup edilen 1.552,42 TL peşin harç olmak üzere toplam 1.822,27 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

8-Davacı tarafından yapılan 12.000,00 TL bilirkişi gideri ile tebligat ve müzekkere gideri 948,75 TL olmak üzere toplam 12.948,75 TL yargılama giderinin red/kabul oranına göre 641,95 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye giderin davacı üzerinde bırakılmasına,

9-Davalı tarafça yapılmış yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,

10-Hüküm tarihindeki tarife uyarınca kabul edilen dava yönünden 22.726,09 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

11-Hüküm tarihindeki tarife uyarınca reddedilen dava yönünden 69.352,59 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

12-HMK 333 ve gider avansı tarifesinin 5. maddesi gereğince gider avansının kullanılmayan kısmının kararın kesinleşmesinden ilgili tarafa iadesine,

Kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İstinaf yoluna başvurma yolu açık olmak üzere verilen karar davacı vekili ile davalı vekilinin yüzlerine karşı açıkça okunup anlatıldı. 16/04/2025