İstanbul Anadolu 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/731 K.2024/53

T.C. İstanbul Anadolu 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2023/731 Esas

KARAR NO:2024/53

DAVA

Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))

DAVA TARİHİ: 17/10/2023

KARAR TARİHİ: 24/01/2024

Mahkememizde görülen Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin,------ seri numaralı çeklerin zilyedi olduğunu, müvekkilinin zilyedi olduğu iş bu çeklerin kaybedildiğini belirterek öncelikle------ müzekkere yazılmasına ve ödeme yasağı konulması yönünde tedbir kararı verilmesini, -----numaralı çeklerin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava zayi nedeniyle çek iptal davasıdır. Dava dilekçesinde davacı vekili açık bir şekilde ----- seri numaralı çeklerin zayi ettiğini bildirerek ihtiyati tedbir-ödeme yasağı talepli zayi nedeniyle iptal kararı verilmesini talep etmiştir.Davacı vekili ----- tarihli dilekçesinde çeklerin keşidecisinin bulunmadığını, çeklerin doldurulmamış bir şekilde kaybolduğunu bildirmiştir.

Zayi nedeniyle çek iptal davası açma hakkı yerleşmiş ------ kararları ile ve kesinlikle sadece çekin hamiline aittir. Keşidecisinin iptal dava açma hakkı bulunmamaktadır. Keşide ettiği çeki zayi eden kişi ancak muhatap bankaya müracaat ile çeklerin ibrazı halinde ödenmemesini sağlayabilir, aleyhine yapılacak yasal takiplere karşı da bundan dolayı bankaya ihbar ettiğinden menfi tespit davası açabilir.

Ancak keşideci zayi nedeniyle çek iptalini isteyemez.Keşidecinin, muhatap bankayı ödemeden men yetkisi bulunmamaktadır. Çek ibraz edildiği takdirde, hak talep eden hamile karşı İİK.72.maddesi uyarınca olumsuz tespit davası açma imkanları mevcut bulunmaktadır. Ayrıca TTK 757 ve 756. maddelerinde yer alan yasal düzenlemeye, yerleşik uygulamaya (1) ve ilmi açıklamalara (2,3,4) göre çek keşidecisinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı bulunmadığı gibi (5) TTK.

780,781 maddelerinde belirtilen biçimde yasal unsurları taşımayan- boş- çek yaprakları: yasanın tanımladığı "çek" vasfında bulunmadıklarından; gasp edilmeleri, çalınmaları ve kaybedilmeleri halinde iptalleri de istenemez.Dava, ------ numaralı çeklerin zayi nedeniyle iptali davasıdır. Öncelikle bu davanın niteliği gereği iptali istenen çeklerin kıymetli evrak niteliğinde olması ve davacının dava esnasında hukuki yararı bulunması gerekir. Bu davayı açma hakkı hamile aittir.

HMK.114/h maddesi uyarınca davacının dava açmakta hukuki yararının bulunması dava şartıdır. Kıymetli evrakta hakkın senede bağlı olması nedeniyle, senedin zayi edildiği durumlarda, senede bağlı hakkın senetsiz de ileri sürülebilmesi için TTK 651.ve 652.maddelerinde hamile iptal davası açma hakkı getirilmiştir. İptal kararı alan hamil hakkını senetsiz olarak ileri sürebilecek ya da borçludan yeni bir senet tanzim edilmesini isteyebilecektir.

Bu davayı açma hakkı hamile aittir .Yine TTK.651/2. maddesi uyarınca iptal davasını açmakta hukuki menfaati olan kişi senede bağlı alacak hakkı olan hamildir. Hesap sahibi - keşidecinin iptal kararı almakta hiç bir hukuki yararı bulunmadığı, ayrıca boş çek yaprağının iptali istenemeyeceğinden, davanın aktif dava ehliyeti yönünden usulden reddine karar verilmesi gerekmiş, aşağıdaki hüküm kurulmuştur.