İstanbul Anadolu 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/866 K.2024/783

T.C. İstanbul Anadolu 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2023/649 Esas

KARAR NO:2024/721

DAVA

İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)

DAVA TARİHİ:15/09/2023

KARAR TARİHİ:18/09/2024

Mahkememizde görülen İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; ---- dosyasına borçlularca yapılan itirazın haksız olduğunu.

Müvekkili şirketin ------ nolu emtia --------nakliye rizikolarıma karşı sigortaladığını; sigortalı tarafından örme cinsi emtiaların ------ adlı firmaya 30.09.2022 tarihli fatura ile sattığını, Brüt 5.955 kg olan emtianın 240 top olarak ambalajlandığını ve 30.09.2022 tarihinde -----plaka sayılı ----- yüklendiğini, Davalı ------ CMR belgesi düzenlediğini, davalı -----firmasının ise navlun faturası düzenlediğini, 18.10.2022 tarihinde taşıma aracının teslimat adresine ulaştığını ----- tahliye esnasında kumaşların ıslanarak hasarlanmış olduğunun tespit edildiğini ve CMR belgesine şerh düşüldüğünü;

(kargo tamamı ıslak, ruloların tümü nemli) ayrıca fotoğraflar çekildiğini, Kumaşların ıslak olmasından dolayı kullanılmak istenmediğini ve ----- iade taşıması yapıldığı, iade taşıma için ------- tarafından navlun faturası düzenlendiğini, ---- emtiaya ilişkin teslim tesellüm tutanağı düzenlendiğini ve hasarlı olarak teslim alındığına ilişkin tutanak tutulduğunu,----- tamamlanmasını takiben emtianın sigortalının deposuna teslim edildiğini, kumaşların %70 oranında sovtaj değerlendirmesine tabi tutulması hususunda sigortalı ile mutabakata varıldığını; sovtajın mahsubu sonucu eksper raporuna göre hasar miktarının 15.746,12 Euro olduğunu;

bu miktarın müvekkili

şirket tarafından sigortalıya ödendiğini ve halef olarak işbu davanın açıldığını, İleri sürerek davanın kabulünü, ------davalılarca yapılan itirazın iptali ile takibin devamına, davalılar aleyhine %20’den az

olmamak üzere icra inkar tazminatına, yargılama giderleri ve vekalet ücretiyle birlikte davalı şirkette yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. ------- vekili cevap dilekçesinde özetle; Davanın zamanaşımına uğradığını (CMR m.32) Sigortacının rücuen tazminat talebinden ibaret dava bakımından ödemenin -------- olup olmadığının tespit edilmesi gerektiğini; halefiyet koşullarının somut olarak gerçekleştiğinin tespit edilmesi gerektiğini, CMR m.17/2 uyarınca müvekkili şirketin sorumluluğuna gidilmesinin mümkün olmadığını; roro taşımacılığı sırasında gemi bacasından çıkan kurum ve isler

nedeniyle dorse üzerindeki tentede bulunan yama/erimeler nedeniyle oluşan deliklerden yağmur suyunun girmesi nedeniyle ıslanma olayının gerçekleştiğini, müvekkili şirkete atfı mümkün bir kusur bulunmadığını; hasar sebebinin mücbir

sebepten kaynaklandığını; gemi bacasından korların çıkacağı ve bunların tentede delikler açabileceğini öngörülebilir bir husus olmadığını, bunlara sürücünün tek başına karşı koymasının beklenemeyeceğini, Ambalajın yırtılmış olduğu ifade edildiğini, buna göre ambalajın su geçirgenliğinin daha yüksek olduğunu ve yetersiz ambalaj söz konusu olduğunu (CMR m.17/4-b).

Tazminat miktarının CMR m.23/1 hükmüne aykırı olduğunu, ekspertiz raporunda fatura fiyatı üzerinden hesaplama yapıldığını ve tazminat miktarının brüt ağırlığın kg başına 8,33 SDR’yi aşamayacağını; ayrıca eksper raporunda 3.772,70 EURO kurtarma masraf kaleminin hasar hesabına dahil edildiğini ve bunun CMR m.23/1 ve 4 hükümlerine aykırı olduğunu, CMR m.27 gereği yıllık %5’ten yüksek bir oranda faiz talep edilmesinin mümkün olmadığını, takip talebinde kamu bankalarının Euro bir yıllık mevduat için ödediği en yüksek faiz oranı üzerinden faiz talep edilmiş ise de bunun yıllık %5’i aşan kısmının reddi gerektiğini,

az olan hallerde ise taleple bağlılık ilkesine uyulması

gerektiğini, İleri sürerek davanın kendisi yönünden reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ---- cevap dilekçesi özetle. CMR m.32/1 gereği davanın zamanaşımına uğradığını, Müvekkilinin zararın oluşumunda herhangi bir dahli bulunmadığını.

Hasarın ----gemisinden çıkan korların diğer davalı -----şirketine ait aracın tentesini delmesi olarak belirtildiğini, aracın ------ bindirilmek suretiyle ----- gittiğini, aracın tentesinin işbu seyahat sırasında delinmiş olduğunu, akabinde yağmur sularının girmesi nedeniyle emtianın hasar gördüğünü ve davanın bu şirkete ihbar edilmesi gerektiğini, Ekspertiz raporunda emtianın fatura birim fiyatları üzerinden hesaplama yapılmasının CMR m.23/1 hükmüne aykırı olduğunu;

faizin de CMR m.27 gereği yıllık %5’ten fazla olamayacağını, İleri sürerek davanın kendisi yönünden reddini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Dava dilekçesi, cevap dilekçeleri, icra dosyasının ---- çıktıları, müzekkere cevapaları, bilirkişi raporu.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, taşıma kapsamında zayi olduğu iddia edilen emtiadaki zararı tazmin eden sigortacının taşıyıcıya açtığı 6102 sayılı TTK'nın 1472. maddesi gereği halefiyete dayanan rücuan açılmış itirazın iptali davasıdır.Davanın İİK 67 maddesine göre açılan itirazın iptali davası olduğu, celp edilen ------- sayılı dosyasının incelenemesinde.

EUR Fiili Ödeme Tarihi rücuen tazminat 362.696,13 TL asıl alacağın tahsili için icra takibi başlattıkları, davalı tarafın süresi içerisinde yapmış oldukları itiraz üzerine takibin durduğu ve davanın İİK 67 maddesi gereğince 1 yıllık hak düşürücü süre içinde açıldığı anlaşılmıştır.Tarafların iddia ve savunmalarının değerlendirilmesi sonucunda.

Uyuşmazlığın, dava dilekçesindeki malların hasara uğramasından davalıların sorumlu tutulup tutulamayacağı noktasında toplandığı tespit edilmiştir.Tarafların delilleri toplanarak, dosyanın CMR, Sigorta ve Tekstil alanında uzman bilirkişi heyetine tevdine karar verilmiştir.Dosyada mübrez bilirkişi heyet raporunda özetle.

Dosya içeriği, dilekçeler, taraf beyanları, hasar dosyası, müşteki beyanları ve yukarıda arz edilen inceleme değerleme neticesinde aşağıdaki sonuç ve kanaatlerin Sayın Mahkemenin takdirine sunulması uygun görülmüştür.

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davacı sigorta şirketinin Emtia Nakliyat Sigorta Poliçesi ile sigorta güvencesine aldığı sigortalısı ------tarafından ---firmaya satılan emtianın, davalılar tarafından taşınması sürecinde ıslanmak suretiyle hasarlanması sonucu oluşan zararı, sigortalısına 15.746,12 Euro

ödeme yaparak tazmin eden davacı sigorta şirketinin, ödediği bu tazminatı davalılardan rücuen tazmin edip edemeyeceği veya ne oranda tazmin edebileceği ile faiz oranı hususlarında toplandığı. Davanın esasının, taraflar arasında CMR belgesinin düzenlenmesine göre CMR hükümlerine tabi olduğu.

Davacı sigorta şirketi emtia nakliyat poliçesi ile güvence altına aldığı hasarı yürürlükte ve geçerli bir poliçe kapsamında ve sigortalısının gerçek zararını ödeyerek TTK m.1472 hükmüne göre kanuni halef olduğu; aynı zamanda sigortalısının hasar sebebiyle üçüncü kişiler üzerinde oluşan talep ve dava haklarını devir almak suretiyle de TBK m.183 gereği akdi halef olarak işbu davayı açmaya hak kazandığının değerlendirildiği.

Bir nolu davalı ---- belgesi düzenlemesi ve yükü taşımaya kabul etmesi nedeniyle (TTK m.850, 888) akdi ve fiili taşıyıcı olarak; iki nolu davalı ---------emtianın tüm güzergahta taşınması karşılığı tek ve kesin bir bedel

içeren navlun faturası düzenlemesinden dolayı akdi taşıyıcı olarak (TTK m.850, 921, 926) davacıya karşı müşterek ve müteselsil olarak sorumlu olmalarından dolayı işbu davanın kendilerinekarşıyöneltilebileceğinin değerlendirildiği; Dava dosyasındaki iki eksperden biri tarafından yapılan öngörüye göre deliklerin dıştan içeri doğru yanma ve erime şeklinde olması dorsenin tavanında olması ve çok olması durumu bir ölçüde deliklerin -----gemisinde meydana gelmiş olabileceğini gösterse de öngörülemez ve/veya önlenemez olmadığından dolayı CMR m.17/2 anlamında sorumluluktan kurtuluş sebebi olarak

değerlendirilemeyeceği; -----teslim koşullu fatura değeri 39.911,40 Euro olan emtianın tamamında ıslanma sonucu kirlenme ve mukavemet kaybı olması, gerçek zararın taşıyıcının sorumluluk sınırının altıda olması, davalı taşıyıcının hasar miktarını azaltma amacıyla yapılan masraflardan sorumlu olmaları ve CMR m.23/4 gereği emtianın gönderilene taşımasıyla ilgili zararların herhangi bir sınıra tabi olmaksızın taşıyıcılardan talep edilebilmesi sebebiyle fatura değerleri üzerinden yapılan hesaplamaya göre eksper raporu ile belirlenen 15.746,12 Euro tazminat miktarının gerçek zarara uygun olduğunun değerlendirildiği.

Davanın zamanaşımına uğramadığı;Davacının vekilinin alacağı üzerinden kamu bankalarının bir yıllık Euro mevduat için ödediği faiz oranında faiz talebinde bulunduğu, -------- yerleşmiş içtihatları dikkate alınarak CMR m.27’nin doğrudan uygulanması sonucu davacının bu talebinin yıllık %5’ten fazla olmamak üzere 3095 sayıl Kanunun 4-a maddesi uyarınca alacağı üzerinde faiz işletilmesi talebi olarak değerlendirilebileceği. Sonuç ve kanaatini bildirmişlerdir.

Taşımanın güzergahı itibariyle uyuşmazlığın CMR Konvansiyonu hükümlerine göre çözümü gerekmektedir.CMRKonvansiyonu'na tabi taşımalarda da kural olarak taşıyıcı, malları teslim aldığı andan malları usulüne uygun şekilde teslim ettiği ana kadar meydana gelen hasar, kayıp ve gecikmeden sorumludur. Ancak taşıyıcı CMR’de yazılı nedenleri ispat ederek bu sorumluluktan kurtulabilir. CMR’nin 30. maddesinde taşıyıcı lehine düzenlenmiş karinenin aksi ispat edilebilir.

Bu halde, ispat yükü tekrar davalı taşıyıcıya geçer ------- CMR'nin aynı maddesi uyarınca, hasarın açıkça görüldüğü hallerde teslim anında veya açıkça görülmediği hallerde teslimden itibaren 7 gün içinde ziya veya hasarın taşıyıcıya ihbar edilmemesi halinde, taşıyıcının emtiayı sağlam olarak teslim ettiği hususunda karine oluşacaktır.

CMR'nin 23. maddesinde, malların kısmen veya tamamen “kaybından” dolayı talep edilebilecek tazminat miktarının hesaplama şeklini şu şekilde düzenlemiştir "Bu Sözleşmenin hükümleri gereğince bir taşıyıcı, yükün kısmen veya tamamen kaybından dolayı tazminat ödemekle sorumlu tutulduğunda, bu tazminat yükün taşınmak üzere kabul edildiği yer ve zamandaki kıymetine göre hesaplanır. 2. Malın kıymeti, ticaret borsası fiyatına göre saptanır.

Eğer böyle bir fiyat yoksa, geçerli piyasa fiyatlarına göre bir tespit yapılır. Eğer ne ticaret borsası fiyatı ne de geçerli piyasa fiyatı mevcutsa tespit, aynı cins ve kalitedeki malların normal kıymetine göre yapılır. 3. Bununla beraber, tazminat, eksik brüt ağırlığın kilogramı başına 8.33 hesap birimini aşmayacaktır. 4. Yükün taşınması dolayısıyla ödenen taşıma ücreti, gümrük resimleri ve diğer ödemelerde, malın tamamen kaybedilmesi halinde tamamen ödenir.

Kısmen kaybolma halinde ise karşılaşılan zarar oranında ödeme yapılır. Bunlar dışında başka tazminat ödenmez".Yapılan açıklamalardan sonra tüm dosya kapsamı ve deliller birliktedeğerlendirildiğinde.

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın, davacı sigorta şirketinin Emtia Nakliyat Sigorta Poliçesi ile sigorta güvencesine aldığı sigortalısı ------- ---- şirketi tarafından -----alıcı firmaya satılan emtianın, davalılar tarafından taşınması sürecinde ıslanmak suretiyle hasarlanması sonucu oluşan zararı, sigortalısına 15.746,12 Euro ödeme yaparak tazmin eden davacı sigorta şirketinin, ödediği bu tazminatı davalılardan rücuen tazmin edip edemeyeceği veya ne oranda tazmin edebileceği ile faiz oranı hususlarında toplandığı, taraflar arasında CMR belgesinin düzenlenmesine göre CMR hükümlerine tabi olduğu,

davacı sigorta şirketinin emtia nakliyat poliçesi ile güvence altına aldığı hasarı yürürlükte ve geçerli bir poliçe kapsamında ve sigortalısının gerçek zararını

ödeyerek TTK m.1472 hükmüne göre kanuni halef olduğu, aynı zamanda sigortalısının hasar sebebiyle üçüncü kişiler üzerinde oluşan talep ve dava haklarını devir almak suretiyle de TBK m.183 gereği akdi halef olarak işbu davayı açmaya hak kazandığı, davalılardan -----düzenlemesi ve yükü taşımaya kabul etmesi nedeniyle (TTK m.850, 888) akdi ve fiili taşıyıcı olarak,

diğer davalı ------ ise emtianın tüm güzergahta taşınması karşılığı tek ve kesin bir bedel içeren navlun faturası düzenlemesinden dolayı akdi taşıyıcı olarak (TTK m.850, 921, 926) davacıya karşı müşterek ve müteselsil olarak sorumlu olmalarından dolayı işbu davanın kendilerine karşı yöneltilebileceği, davalı tarafça zamanaşımı itirazında bulunulmuş ise de, dava konusu emtianın ------tarihinde teslim edilip, işbu davanın--------- tarihinde açıldığı ve takip tarihi itibari ile zamanaşımının kesildiği dikkate alınarak CMR m.32 gereği bir yıllık zamanaşımı süresinin geçmediği kabul edilmiştir.

Mahkememizce dosya CMR'nin 23. maddesindeki tazminat miktarının hesaplanmasına ilişkin düzenleme nazara alınarak, hasarlı olduğu belirlenen kumaş emtiasının rayiç değeri ve sınırlı sorumluluk ilkesine göre davacının talep edebileceği zarar hesabının yapılması için emtianın niteliğine göre, hasar miktarının belirlenmesi için bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, bilirkişi raporunda,

dava dosyasındaki iki eksperden biri tarafından yapılan öngörüye göre deliklerin dıştan içeri doğru yanma ve erime şeklinde olması dorsenin tavanında olması ve çok olması durumu bir ölçüde deliklerin ------ gemisinde meydana gelmiş olabileceğini gösterse de öngörülemez ve/veya önlenemez olmadığından dolayı CMR m.17/2 anlamında sorumluluktan kurtuluş sebebi olarak değerlendirilemeyeceği, ----- koşullu fatura değeri 39.911,40 Euro olan emtianın tamamında ıslanma sonucu kirlenme ve mukavemet kaybı olması, gerçek zararın taşıyıcının sorumluluk sınırının altıda olması,

davalı taşıyıcının hasar miktarını azaltma amacıyla yapılan masraflardan sorumlu olmaları ve CMR m.23/4 gereği emtianın gönderilene taşımasıyla ilgili zararların herhangi bir sınıra tabi olmaksızın taşıyıcılardan talep edilebilmesi sebebiyle fatura değerleri üzerinden yapılan hesaplamaya göre eksper raporu ile belirlenen 15.746,12 Euro tazminat miktarının gerçek zarara uygun olduğunun değerlendirildiği, davacının vekilinin alacağı üzerinden kamu bankalarının bir yıllık Euro mevduat için ödediği faiz oranında faiz talebinde bulunduğu,

ancak düzenleme uyarınca alacağın yabancı para cinsinden talep edilmesi nedeni ile CMR m.27’nin doğrudan uygulanması sonucu davacının bu talebinin yıllık %5’ten fazla olmamak üzere 3095 sayıl Kanunun 4-a maddesi uyarınca alacağı üzerinde faiz işletilmesi gerektiği tespit edilmiştir.

Yapılan yargılama sonunda, kendi sorumsuzluğunu ispatlayamamış olan davalıların hasardan sorumlu olduğu kural olarak kabul edilmiş ve yerleşik yargı içtihatlarında kabul edildiği üzere asıl alacağa takip tarihinden itibaren CMR 27/1 maddesi gereğince yıllık %5 faiz işletilmek suretiyle takibin devamına karar verilmiş, alacak likit olmadığından davacının icra inkar tazminatı talebi reddedilmiş, Euronun dava tarihindeki efektif satış kuru üzerinden harç ve yargılama gideri hesaplanmak sureti ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.