İstanbul Anadolu 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/171 K.2024/755

T.C. İstanbul Anadolu 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2024/171 Esas

KARAR NO:2024/755

DAVA

Bankanın Taraf Olduğu Banka Teminat (Garanti) Sözleşmesinden Kaynaklanan Davalar (İtirazın İptali)

DAVA TARİHİ:04/03/2024

KARAR TARİHİ: 25/09/2024

Mahkememizde görülen Bankanın Taraf Olduğu Banka Teminat (Garanti) Sözleşmesinden Kaynaklanan Davalar (İtirazın İptali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin, yetkili ve meşru hamili olduğu, ----- tarafından keşide edilmiş olan ---------nolu çekin Muhatap bankadan 5941 sayılı yasanın 3. maddesine göre kanunen ödemekle yükümlü olduğu tutar olan 3.600-TL, 26/12/2023 tarihinde tarafımızca talep edildiği,

Muhatap banka tarafından 26/12/2023 tarihli dilekçelerine aynı tarihli 125 sayılı cevabı yazısında taleplerinin reddedildiğini ve davalı bankanın 5941 sayılı yasanın 3.maddesine göre ödemekle yükümlü olduğu tutarın taraflarınca ödenmediğini, davalı banka tarafından çekin yasal sorumluluk tutarının ödenmemesi üzerine taraflarınca ------sayılı dosyası ile davalı banka hakkında icra takibi yapıldığını, İcra takibinde taraflarınca asıl alacağa her geçen gün için binde üç gecikme cezası ile birlikte tahsili talep edildiği,

İcra dosyasından gönderilen ödeme emrinin davalı bankaya tebliği üzerine davalı banka vekili tarafından icra dosyasına verilen borca itiraz edildiğini belirterek ------dosyasına yapılan haksız, hukuki dayanaktan yoksun itirazın iptaline, davalı tarafından kötüniyetli olarak likit alacağa yapılan itiraz nedeniyle takip durmuş olduğundan, davalının asıl alacağın %20’ından az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının müvekkili bankaya yöneltebileceği bir kusur ve husumet bulunmadığını, davanın çekin karşılıksız işlemini yaptıran gerçek veya tüzel kişiye yöneltilmesi gerekirken Bankaya yöneltilmesinin hatalı olduğunu, bankanın sorumluluğunun karşılıksızdır işlemini süresinde yaptıran hamile yönelik olduğu,

Karşılıksızdır işleminden sonra çeki elinde bulunduran kişiye karşı herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını, Kanunda açıkça düzenlenen hükme karşı karşılıksız çeki devrederek usulsüz temlik işlemi yapmaya çalışan gerçek veya tüzel kişiye dava yöneltilmesi gerektiği, bu halde müvekkili bankanın davanın muhatabı olmadığının açık olduğunu, bu nedenlerle davanın öncelikle pasif husumet yokluğu nedeniyle reddini, müvekkili bankanın davacıya ödeme yapma yükümlülüğü bulunmadığını, müvekkili bankanın sorumluluğu çekin bankaya ibraz edip karşılıksız işlemini yaptıran ve çeki teslim eden yetkili hamile karşı olup,

Davacının yetkili hamil sıfatına haiz olmadığını, Ödeme talebinde bulunan kişinin yetkili hamil olması kanunun emredici hükmü olup banka sorumluluk tutarını talep eden alacaklının hamilin, çeki bankaya edip karşılıksız işlemini yaptıran kişi olması gerektiğini,

Somut olayda çekin arkasına düşülen karşılıksız şerhinde de görüleceği üzere çeki Bankalarına ibraz eden firmanın dava dışı --------- firması olup bu firma tarafından çek Bankalarına teslim edildiğini ve banka sorumluluk bedeli talep edilmiş olsaydı müvekkili Banka'nın açık yasa maddesi gereğince çekten kaynaklanan banka sorumluluk bedelini ------- firmasına ödeme yükümlülüğü bulunacak olduğunu,

davaya konu çekin karşılıksız işlemi için Bankaya ibraz edildiği 07.11.2022 tarihinde çek arkasındaki -------- firmasının cirosu üzerinde iptal kaşesi mevcut değil iken davacı Hasad Kabin firmasının Bankalarından çek sorumluluk bedelini talep ettiği 26.12.2023 tarihinde çek arkasındaki ciro üzerinde iptal kaşesi mevcut olduğunu, Muhatap bankanın banka sorumluluk tutarının ödeme yükümlülüğünün çeki her ibraz edene değil sadece çeki yasal ibraz süresi içinde ödeme/tahsil için ibraz eden hamile karşı olduğunu,

-------- emsal Mahkeme kararından da anlaşılacağı üzere davacı yetkili hamil sıfatına haiz olmadığını belirterek müvekkili bankanın borcu bulunmadığından icra dosyasına yapmış oldukları itirazlarının kabulü ile haksız ve usule aykırı davanın reddine, davacının Bankaları aleyhine başlatmış olduğu takip haksız ve kötü niyetle açılmış olduğundan İİK. 67/2 maddesi uyarınca %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, hukuki niteliği itibariyle davacı tarafından davalı aleyhine başlatılan icra takibine itirazın İİK 67. maddesi uyarınca iptali ile icra inkar tazminatına hükmedilmesi talebinden ibarettir.

Tarafların iddia ve savunmalarının değerlendirilmesi sonucunda; uyuşmazlığın davacı tarafından bankaya ibraz edilen ----- nolu çekin yasal sorumluluk tutarının tahsili amacıyla davalı aleyhine başlatılan icra takibine davalı tarafından yapılan itirazın iptali ve icra inkar tazminatı talebine yönelik olduğu tespit edilmiştir. Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde.

Çeki ibraz edip karşılıksızlığı tespit ettiren hamilden sonra davacının çekin yasal sorumluluk tutarının tahsili amacıyla davalı aleyhine icra takibine girişildiği, davalının vaki itirazı üzerine mahkememize iş bu davanın ikame edilmiş olduğu anlaşılmıştır.

Dosyaya sunulan dava konusu çek suretinde; çekin yetkili son hamil davadışı şirket tarafından 07/11/2022 tarihinde bankaya ibraz edildiği, bankanın 07/11/2022 tarihinde karşılıksız işlemini yaptığı ve hesabında bakiye olmaması nedeni ile ödeme yapamadığını şerh düştüğü görülmüştür.

Eldeki davanın davacısı şirketin çekin lehtarı olduğu, kendisine iade edildiğini iddia ettiği çekin sorumluluk bedelini davalıdan talep ettiği, davacının bankadan çek sorumluluk bedelini talep edemeyeceği çünkü davalı bankanın çeki kendisine ibraz eden son yetkili hamile karşı çek sorumluluk bedelini ödemekle yükümlü olduğu,

çek sorumluluk bedelinin çeki bankaya ibraz edip karşılıksız işlemi yaptıran kişi olması gerektiği, bankanın ibraz sonunda karşılıksız işlemini yaptığı, karşılıksız işlemi yaptırılırken hamilin çekin yasal sorumluluk bedelinin ödenmesini talep etmediği ve çeki tekrar teslim aldığı anlaşılmakla artık bankanın yapacağı bir işlemin bulunmadığı, bundan sonra davacının çekin kendisine iade edildiği iddiası ile ödeme talep edemeyeceği, nitekim banka tarafından sunulan çek görüntüsünde davacının son meşru hamil olmadığının görüldüğü,

davalı bankanın kanunen ödemekle yükümlü olduğu tutarın çeki yasal ibraz süresi içinde ödeme için ibraz eden hamile karşı olduğu, çekin ibraz edilip bu bedelin davadışı yetkili hamil tarafından istenmediği, sonrasında davacı tarafça istenemeyeceği anlaşılmakla davanın reddine karar verilmiştir.Bununla birlikte, kötüniyet tazminatına hükmedilmesi için takibin haksız olması tek başına yeterli olmayıp, ayrıca alacaklının kötüniyetli olması da gerekmektedir.

Alacaklının kötüniyetli sayılabilmesi için de, takibin haksız olduğunu bildiği ya da bilmesi gerektiği halde icra takibine girişmiş olması gerekir. Davalı taraf davacının kötüniyetle icra takibi yaptığını tüm dosya kapsamında ispatlayamadığından şartları oluşmayan kötüniyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.