İstanbul Anadolu 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/188 K.2025/992

T.C. İstanbul Anadolu 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2024/188 Esas

KARAR NO : 2025/992

DAVA

Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 11/03/2024

KARAR TARİHİ : 24/12/2025

Mahkememizde görülen Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; Davalı ---------Ş. Bünyesinde

---------- poliçe numaralı zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile kayıtlı bulunan diğer davalı ---------- maliki olduğu, sevk ve idaresindeki -------- plaka numaralı araç, müvekkile ait -------- plakalı

araca 21.09.2023 günü ters yönde gittiği esnada çarptığı, tarafımızca davalı ----------Ş.'ye 30/10/2023

tarihinde yazılı başvuruda bulunulduğunu, ilgili başvuru davalıya 04/11/2023 tarihinde tebliğ edildiği ancak kanunda

belirtilen 15 günlük yasal süre içerisinde davalıdan herhangi bir cevap alınamadığını, --------- plaka no’lu aracın Zorunlu Trafik Sigortası Poliçesini tanzim eden

---------- Şirketi’ne başvuru yapıldığını, fakat sigorta şirketi mağdur araçta meydana gelen reel değer

kaybı bedelini ve yapılan diğer masrafları ödemekten imtina ettiğini, Müvekkilin aracını 05.10.2023-15.10.2023

tarihleri arasında toplamda 10 gün bakım, onarım, tamir, parça bekleme gibi nedenlerle kullanamadığını, Bilirkişi raporu ile tespit edildikten sonra arttırılmak üzere

tüm davalılar yönünden 1.000,00 TL değer kaybı tazminatı ve davalı ---------- yönünden 1.000,00 TL araç

mahrumiyet bedeli olmak üzere şimdilik 2.000,00 TL’lik alacağın kaza tarihi 21.09.2023 tarihinden itibaren

işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsilini, Yargılama harç ve giderleriyle, vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasını talep ve dava etmiştir.

Davalı Sigorta Şirketi vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle.

Davacının dava yoluna gitmeden önce dava şartı olan müvekkili şirkete başvuru şartını yerine getirmiş olmasının gerektiğini, davacının usulüne uygun başvuru yapmadığını, bu nedenle davanın öncelikle usulden reddine karar verilmesini, davacının belgeleri tam ve eksiksiz olarak müvekkili şirkete ibraz etmeksizin huzurdaki davayı ikame ettiğini, Hal böyle iken, somut olayda başvuru şartı gerçekleşmediğini, usulden red kararı verilmesini, Kabul anlamına gelmemekle beraber bir an için başvuru sahibinin iddia ettiği şekilde belirtilen evrakları sunduğu düşünülse dahi özellikle hasarın hangi parçalarda olduğunun,

boyutu ve değer kaybına esas bilgilerin (kilometre vs.) temin edilebilmesi için, hasar ve hasar onarımına ilişkin belgelerin sunulmasının zorunlu olduğunu, Karayolları Trafik Kanunu’nun 109/1.

Maddesine göre sorumluluk sigortası sözleşmelerinden doğan her türlü tazminat davası hak sahibinin zararı ve tazminat yükümlülüğünü öğrendiği tarihten itibaren 2 yıl sonra zamanaşımına uğradığını, Davacı, mahkemeniz nezdinde ikame ettiği işbu davada “fazlaya ilişkin hakkını saklı tutarak,

şimdilik 1000,00 TL’lik zarar tutarının davalı sigorta şirketinden tahsilini” talep ettiğini, Ancak işbu davanın “belirsiz alacak davası” olarak ikame edilmesi HMK’nın ilgili hükümlerine açıkça aykırılık teşkil ettiğini, Kabul anlamına gelmemekle birlikte müvekkili sigorta şirketinin poliçe kapsamındaki sorumluluğu müşterek ve müteselsil olmakla birlikte en fazla poliçe teminat limiti ile sınırlı olduğunu,

Zorunlu trafik sigortası bir tür sorumluluk sigortası olup zorunlu trafik sigortasında sigortacının karşılamakla yükümlü olduğu zararlar işletme halinde motorlu aracın neden olduğu kazalarda 3. Kişilerin zararına neden olacak bir kazanın meydana gelmesi ve bu kazada araç işleteninin sorumlu bulunması gerekeceğini, müvekkili şirket tarafından dava konusu aracın onarımı için ekteki ekspertiz raporu doğrultusunda.

18/10/2023 tarihinde davacıya ve tedarikçi firmalara toplamda 9.802,97 TL maddi hasar bedeli ödenmiş olduğunu, dava konusu kaza kapsamında zararın karşılanmış olması sebebiyle davanın reddini, aksi halde, müvekkili şirket tarafından yapılan ödemenin toplam tazminattan ödeme tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte mahsup edilmesini, Müvekkili şirket tarafından araçta oluşan değer kaybı için 04/12/2023 tarihinde davacıya 800 TL değer kaybı tazminatı ödenmiş olduğunu, başvuru konusu kaza kapsamında zararın karşılanmış olması sebebiyle davanın reddine karar verilmesini,

Aracın daha önce hasarı olup olmadığına ilişkin tramer kayıtlarının incelenmesini, davacının haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davasının reddini, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; dava dilekçesinin tebliğ edildiğini, davacı arasında 21/09/2023 tarihinde gerçekleşen trafik kazası neticesinde kusurlu olduğu iddiası ile tarafıma ikame edilen işbu dava kapsamında kaza tutanağına ilişkin davacının tarafına %100 kusurlu olduğunu belirtiğini ancak bahsi geçen tutanağın tüm hususlarına itiraz ettiğini, davacının kazaya sebebiyet vermesi iddiası ile açılan işbu davada kazaya karışan aracın sigorta nezdinde sigortalı olduğunu, talep edilen alacak kalemleri sigorta kapsamında karşılanmasının gereken zarar kalemleri olduğunu,

sigortanın varlık ve amacı çerçevesinde karşı tarafın zararın sigorta şirketince giderilmesi gerekmekte olduğunu, tarafına herhangi bir sorumluluğun yükletilemeyeceğini, mahkeme tarafından kusurlu olduğunun düşünülmesi halinde dosyanın bilirkişiye incelenmesini, işbu davada yetkili mahkemenin kazanın gerçekleştiği yerdeki mahkemeye veya ikametgah adresinin bulunduğu yer mahkemelerinin olduğunu, ---------- Asliye Ticaret Mahkemesinin yetkili olduğunu, hukuka, kanuna aykırı açılan işbu davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Dava dilekçesi, her iki davalının cevap dilekçesi, hasar dosyası, tramer kayıtları, trafik tescil kayıtları, bilirkişi raporu.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, 21.09.2023 tarihli kaza nedeni ile davacının aracında meydana gelen araç mahrumiyet bedeli ve değer kaybı tazminatı istemine ilişkindir. Tarafların iddia ve savunmalarının değerlendirilmesi sonucunda.

Uyuşmazlığın, davacıya ait --------- Plakalı araç ile ---------- plakalı araç arasında olduğu 21.09.2023 tarihli kazada tarafların kusur durumları, davacının davalılardan değer kaybı tazminatı ve davalı ---------- araç mahrumiyet bedeli talep edip edemeyeceği, edebilecekse miktarı hususunda toplandığı tespit edilmiştir. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91/1.

85/1. ve 85/son maddeleri ile Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarına göre Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasının motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan üçüncü kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.

Dolayısıyla, trafik kazası nedeniyle davacının zararından davalı sigorta şirketinin, sigortalı sürücücünün kusuru oranında sorumlu olduğunu amirdir.

Zararın poliçe kapsamı dışında kaldığı hususunda ispat külfeti davalı sigorta şirketi üzerinde olup, sigorta şirketinin zararın poliçe kapsamı dışında kaldığını somut deliller ile ispat etmesi gerekir.---------- sayılı kararı ile Karayolları Trafik Kanunu’nun 90. maddesinin birinci cümlesinde yer alan “...ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresi ile ikinci cümlesindeki “…ve genel şartlarda…” ibaresinin ve 92. maddesinin (i) bendinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar vermiş olması nedeniyle davacının zararının ve zararın kapsamının 2918 sayılı KTK.nın ve 6098 sayılı TBK.nın haksız fiile ilişkin hükümlerine ve

Yargıtay uygulamalarına göre belirlenmesi gerekir. Anayasa Mahkemesi’nin somut norm denetimi neticesinde verdiği iptal kararlarının -------- yayımlanması ile sonuç doğuracağı ve eldeki tüm uyuşmazlıklara uygulanması gerektiği uyulması zorunlu yargısal içtihatlar ile kabul edilmiştir.

Dava tarihinden sonra 19.06.2021 tarihinde yürürlüğe giren 7327 sayılı Kanunun 18. maddesiyle KTK'nın 90. maddesinde yapılan değişiklikle bu maddenin birinci fıkrasının birinci cümlesinden sonra gelmek üzere "Bu tazminatlardan; a) Değer kaybı tazminatı, aracın; piyasa değeri, kullanılmışlık düzeyi, hasara uğrayan parçaları ile hasar tutarı olarak dikkate alınarak.... hesaplanır" ibareleri eklenmek suretiyle Anayasa Mahkemesinin iptal kararına uygun şekilde bir düzenleme yapılmıştır.

Böylelikle poliçe tarihi itibariyle ister eski genel şartlar ister yeni genel şartlar yürürlükte olsun Anayasa Mahkemesinin anılan iptal kararından sonra değer kaybı tazminatının yeni genel şartlara göre hesaplanması mümkün değildir.

Değer kaybı, aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp, onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki farka ilişkin olup araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki 2. el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin tespiti ve arasındaki fark göz önüne alınarak belirlenmelidir.

Tarafların delilleri toplanarak, dosyanın kusur/hasar bilirkişisine tevdine karar verilmiştir. Dosyada mübrez bilirkişi raporunda özetle; Dosya muhteviyatında bulunan bilgi ve belgeler birlikte nazara alındığında, kaza yerinin konumu ve mahal şartlarla dikkate alınarak olay değerlendirilip, yukarıdaki hususlar muvacehesinde 21.09.2023 tarihinde meydana

gelen Maddi Hasarlı Trafik Kazasında: -------- sevk ve idaresinde bulunan ---------- plakalı aracı ile 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu

ve 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununa bağlı Yönetmeliğin ilgili bentlerinde açıklanan hükümler gereği, trafik

kurallarını ihlal ettiğinden kazanın oluşumunda birinci derecede etkenlik arz ettiği için: 8/8 ORANINDA % 100 ASLİ KUSURLU OLDUĞU,

Sürücü ---------- sevk ve idaresinde bulunan ---------- plakalı aracı ile 2918 sayılı Karayolları

Trafik Kanunu ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa bağlı yönetmelikte belirtilen sürücülerin uyması zorunlu

kurallara riayet ettiği bu kazanın oluşumunda alabileceği herhangi bir tedbir ve önlem bulunmadığından kendisine

kusur izafe edilmesinin uygun görülmediği ve kazanın meydana gelişinde ATFI KABİL KUSURU bulunmadığı, 21.09.2023 tarihinde meydana gelen kaza da Trafik kazası tespit tutanağındaki bilgiler ve dosya içeriğinde bulunan --------- SİGORTA EKSPERTİZ tarafından sunulmuş hasar bilgilerinin, --------- plakalı araçta

üzerinde oluşan hasarlı parçalar ile uyumlu ve kazanın meydana geldiği yerin karayolu niteliğinde olduğu

değerlendirmesi yapılmıştır. Davacı tarafın derdest davaya konu ettiği talebin, sigortalısının belirlenen kusur oranı nispetinde davalı

sigortacının, --------- plakalı --------- araç için düzenlediği ve riziko anında geçerli ve yürürlükte olduğu

çekişmesiz olan araç başına 120.000,00 TL limit üzerinden ---------- sayılı Zorunlu Mali Sorumluluk

(trafik) Sigortası kapsamındadır. Yargıtay uygulamaları doğrultusunda ‘’aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım

işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, aracın kaza öncesi hasarsız ikinci el piyasa rayiç değeri ile kaza

meydana geldikten ve tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybının ne olduğunun, daha önce aracın karıştığı kazaların neler olduğu ve bunların değer kaybına etkisinin olup olmadığı’’,

hususları çerçevesinde yapılan teknik incelemede:

Bu bilgiler dâhilinde -------- plakalı, ---------- marka, ------- --------- tipi, --------- model araçta oluşan Değer Kaybı ve ikame araç bedeli için, derdest davaya konu ettiği ve davalıların tazmin etmesini istediği toplam zararının, “ayrıntıları yukarıda açıklanan nedenlerle, DEĞER KAYBI BEDELİ =4.000,00 TL

,İKAME ARAÇ BEDELİ =5.400,00 TL , Davalı Sigorta firması tarafından davacı tarafa 18.01.2023 tarihinde 9.802,92 TL hasar bedeli, 04.12.2023

tarihinde 800,00 TL değer kaybı bedeli ödemelerinin yapılmış olduğu dosya içeriğindeki verilerden anlaşılmıştır.

Dosya içeriğine davalı sigorta firması tarafından değer kaybı raporu olarak sunulmuş olduğu, dava konusu araç için

teknik değerlendirmenin yapıldığı yukarıdaki parağrafta detayları ile açıklandığı üzere Anayasa Mahkemesi’nin

söz konusu kararı ile birlikte eskiden kullanılan Değer Kaybı Hesaplama formülü uygulamadan

kaldırmış olması ve hesap edilmiş 800 TL değer kaybı bedelin serbest piyasa koşullarında alıcı gözünde

tavan-taban fiyat değerlendirmesinde aracın ön kısmından almış olduğu hasar durumuna göre bu bedelin

piyasa şartlarının çok altında kalmış olması nedenleri ile değerlendirme dışında tutulmuştur.

Düşünce ve kanaatini bildirmiştir. Davacı vekilinin ıslah dilekçesi ile; tüm davalılar yönünden 1.000,00 TL değer kaybı tazminatı taleplerini 3.000,00 TL ıslah ederek 4.000,00 TL'ye artırdıklarını, davalı ---------- yönünden 1.000,00 TL ikame araç bedeli talebini 4.400,00 TL ıslah ederek 5.400,00 TL'ye artırdıklarını, davalılardan -------- yönünden 5.400,00 TL ikame araç bedelinin 21.09.2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsilini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Tüm dosya kapsamı ve deliller birlikte değerlendirildiğinde; Davalı --------Ş. Bünyesinde

-------- poliçe numaralı zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile kayıtlı bulunan diğer davalı --------- maliki olduğu, sevk ve idaresindeki -------- plaka numaralı araç ile davacıya ait --------- plakalı araç arasında 21.09.2023 tarihinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, davacının kazada kusursuz olduğu ve aracında değer kaybı ve mahrumiyetten dolayı zararının oluştuğu iddiası ile eldeki davayı açtığı, davalıların davacı iddialarını inkarla davanın reddini talep ettikleri görülmüştür.Deliller toplanmış, dosya kusur ve tazminat hesabı için bilirkişiye tevdi edilmiştir. Hazırlanan raporda; davaya konu kazada sürücü --------- sevk ve idaresinde bulunan --------- plakalı aracı ile ilgili mahalde, aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik

durumunun gerektirdiği şartlara uydurmaması ile dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı hareket ederek dikkatini

taşıt yoluna vermediği, --------- sokak üzerinde ters yönde seyir halinde bulunduğu, ilgili mahalde trafik işaret

uyarı levhasına dikkat etmediği, --------- Sokak üzerinden çıkış yapan ---------- aracın ön kısmına çarpmasıyla

neticelenen kazada, sürücü --------- sevk ve idaresinde bulunan --------- plakalı aracı ile ilgili mahalde

sürüş yapmaması gerektiği, trafik güvenliğini tehlikeye düşürmesiyle araçların hasarlanması olarak neticelenen trafik

kazasının oluşumunda etkenlik arz ettiği için ASLİ KUSURUNUN BULUNDUĞU,

davacının kazanın meydana gelmesinde kusurunun bulunmadığı tespit edilmiştir. Bilirkişi raporunun olayın oluş şekli ve dosyadaki delillerle uyumlu olduğu tazminat miktarının yargı içtihatlarına uygun olarak hazırlandığı anlaşılmış olup, rapor hükme esas alınarak davalı araç sürücüsünün olay tarihi ile birlikte, sigorta şirketinin ise kısmi ödeme tarihi ile birlikte temerrüde düştüğü kanaati ile davanın kabulüne karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.