İstanbul Anadolu 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/53 K.2025/735

T.C. İstanbul Anadolu 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/53

KARAR NO : 2025/735

DAVA

Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen)

DAVA TARİHİ : 18/01/2024

KARAR TARİHİ : 08/10/2025

Mahkememizde görülen Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;Davalı, teslim aldığı ve taşımasını üstlendiği yükü dava dışı < ----- firmalarına teslim etmediğini, Davacı ---- sigortalısı <--- > yetkilisinin, ----- Polis Amirliği'nde verdiği 26.01.2022 günlü ifadesinde, özetle < ---- firması organize sanayi bölgesinde faaliyet gösteren----- döküm fabrikasının ürünlerini ----- iline göndermek üzere bizden araç istemesi üzerine ------ yazıhaneden tabelalarında ve yük taşıma işi yapılan ---- uygulaması üzerinde yükü ilan ettiğimizde ---- numaralı hat üzerinden bizimle irtibata geçen ismini ----- olarak tanıtan şahıs ile yükün taşınması için pazarlık yaparak anlaştık,

yükün taşınması için bize bildirdiği ----- nolu hat kullanıcısı, verdiği sürücü belgesine göre isminin (T.C. -----) olarak bildiğiiz ---- çekici ve bu çekiciye takılı ----- dorse plakalı aracı kullanan kişiye yükü belirtilen yere taşımak üzere belli bir ücrette anlaştıklarını, 13.01.2022 günü ----- deposundan 605 adet panel radyatörü yükleyip, ----- isimli iş yerinde kantara girip yük ölçümü yaptıktan sonra yola çıkmıştır.

19.01.2022 günü ---- bayi ---- - firmasını arayıp malzemelerin kendilerine ulaşmadığını haber vermiş, yüklenen malzemelerden haber almak için bizimle yük taşıma işi alan ----- nolu hattan arayıp ismini ---- olarak bildiren ve ------ nolu hattı kullanan ----- isimli şoförü aradıklarında her iki şahsa ulaşamadığını, ----- plakalı araç sahibini sigorta poliçesinden numarasına ulaştığını, ----- nolu numaradan ------ ulaştığında, ----- nolu numara yolda kendisini aradığını, malları ------ adresine bırakmasını istediğini,

8.000.TL karşılığında pazarlık yapıp anlaşarak faturasız olarak kendisine bildirilen ------ adresine bıraktığını öğrendiğini beyanında bulunduğunu, Bu halde hasarın Davalının " kastına bağlı emniyeti suistimal" fiiline veya terditli iddiam olarak "ağır kusuruna" bağlı olarak oluştuğunu,----- tarafından hazırlanan 16.06.2022 günlü nda, hasar miktarı, 349.528,36.TL (KDV hariç) olarak tespit edildiğini, Dava dışı , teslim edilmeyen ürünlerin yerine yeni gönderdiği ürünler için üst nakliyeci -----.

27.01.2022 günlü,4.723,82.TL bedelli, ------, 21.02.2022 günlü ve 206.251,95.TL bedelli, ------, 10.02.2022 günlü ve 204.417,69.TL bedelli, ------ nolu e-fatura ve bu faturalara bağlı e-irsaliye tanzim ettiğini, Üst nakliyeci ---- bu fatura bedellerini.

15.02.2022 günlü ve ---, 08.03.2022 günlü ve ----, 25.02.2022 günlü ve ----- no.lu e-faturalar ile dava dışı sigortalı ---- yansıttığını, davacı----- çalınan emtea üzerinde hak sahibi olan ----- 12.12.2022 günü EFT yolu ile, 349.528,36.TL ödediğini, EFT hükmü gereği sigortalı ----- olduğunu, Ayrıca, sigortalı < ------ >, bu hasar ve zarar nedeni ile 3.kişilere karşı olan talep ve dava haklarının 349.528.TL sına kadar olan kısmını TBK183 maddesine göre, Davacı ---- temlik ettiğini, bu halde Davacı -----, aynı zamanda TBK183 ve devamı maddelerine göre < akdi halef > sıfatına sahip olduğunu,

Taşımada kullanılan -----plakalı aracın maliki ve bu araç için T.C.

Ulaştırma Bakanlığı----- düzenlenen nın sahibi ve araç şoförü Davalı olduğunu, TTK875 maddesi hükmüne havi olduğunu, Davalının, kolluk tarafından tanzim edilen 26.01.2022 günlü ile alınan ifadesinde < 13.01.2022 günü ----- numaralı telefonun ----- yük olduğu şeklinde ----- grubundan gördüğünü, Kendisi ile iletişime geçtiğini, fiyatta anlaşamadıklarını, telefonu kapattıklarını, Yaklaşık bir saat sonra----- numaralı telefon beni arayarak bizim arkadaşla görüşmüşsünüz, fiyatta anlaşamamışsınız, istediğin 4500TL parayı vereceğim, sen nakliyeyi yükle götür dediğini, önce ----- Fabrikasına yükü almak için geldiğini,

Fabrikadan kendisine----- deposuna yönlendirdiler, oraya gittiğini, İrsaliyesini alarak ---- irsaliyede belirtilen adrese teslim etmek üzere yola çıktığını, ----- arasındaki feribotta ----- numaralı telefondan tanımadığı bir şahsın aradığını, "Ben malı ----- sattım, yükü oraya götürür müsün?" dediğini, kendisinin de"aradaki mesafe farkından dolayı 3500TL fiyat farkını verirsen götürürüm." dediğini, O da bunun üzerine "istediğin parayı verecem, sen malı ----- götür." dediğini, Anlaşma yaptıklarını, ---- seyir halinde iken yolda kendisinin ----- olduğunu söyleyen ------ numaralı şahısın telefonla aradığını,

"Sana konum atıyorum malları attığım konuma getir." dedi. > beyanı verdiğini, davacı ---- sigortalısı <--- > tarafından tanzim edilen e-irsaliyeler ve ----- nolu nde olarak kayıtlandığını, TTK868.maddesi Eşyanın teslim yerine ulaşması ile, gönderenin emir ve talimat verme yetkisi ve tasarrufta bulunmak hakkı sona ereceğini, bu andan itibaren söz konusu yetki ve haklar gönderilene ait olur.

Birinci fıkranın ikinci ilâ dördüncü cümle hükümleri burada da geçerlidir. hükmüne havi olduğunu, davalının, TTK868 maddesine aykırı davrandığını, Zarara kastı ile aksi bir düşnce halinde ise TTK876 maddesini ihlal ederek neden olduğunu, Bu neden ile doğan zarardan < fiili nakliyeci > sıfatı ile sorumlu olduğunu, fazlaya ve ıslaha ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla;

davalarının kabulüne 349.528,36.TL nin sigortalıya ödeme tarihi olan 12.12.2022 tarhinden itibaren 3095 sayılı kanun 2. Maddesine göre ----- belirlenen kısa vadeli avanslar için açıkladığı faiz oranları üzerinden işleyecek faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Yargılama harç giderleri, yargılama giderlerinden sayılan ekspertiz ücreti, arabuluculuk vekalet ücreti ve dava vekalet ücretinin Davalıdan alınarak Davacıya verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;Yukarıda numarası yazılı dosya ile açılan davaya ilişkin dava dilekçesi ve tensip tutanağı müvekkiline tebliğ edilmediğini, UYAP sistem üzerinden müvekkili ilgili davanın açıldığını öğrenmiş olup; görev itirazlarının mevcut olduğunu, Zira huzurda ki dava Sigorta ödemesine dayanan rücu davası olup.

Görevli Mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunu, davacı tarafın huzurda ki davayı açmasında hukuki yarar bulunmadığını, husumet itirazında bulunduklarını, davacı taraf haksız ve hukuki dayanaktan uzak bir şekilde afaki ve mesnetsiz bir takım iddialar ile sigortalısına yapmış olduğu mesnetsiz ödeme neticesinde huzurda ki rücu davasını açtığını, Öncelikle müvekkilinin ilgili olayın neresinde olduğu ve sorumluluğunun olmadığını bildirmekle birlikte Davacı Sigorta şirketince rücu şartlarının oluşmadığını, müvekkilinin kendisine ait TIR ile nakliye işleri yapan bir Tır şoförü olduğunu, Sabit çalıştığı bir yer bulunmamakta olup.

Genel olarak kendisine gelen talepler üzerine nakliye konusunda anlaşma sağladığı taktirde nakliye hizmeti görmekte olduğunu, Gene bu şekilde 13.01.2022 tarihinde her zaman iş aldığı ----- gruplardan birinde ---- GSM numaralı şahsın ----- üzerinden nakliyeye ilişkin ilanını görmüş ve ilgili şahsı nakliye konusunda fiyat vermek amacıyla aradığını, İlgili şahıs kendisini ----- Sorumlusu olarak tanıtmış ve fiyat aldıktan sonra fiyatın yüksek olduğunu bildirerek anlaşma sağlanamadığını,

Akabinde kısa bir süre sonra ----- numaralı başka bir şahıs arayarak oda kendisini ----- Yetkilisi ve Lojistik Sorumlusu olarak tanıtmış ve müvekkilinin vermiş olduğu fiyatı kabul ettiğini gelip malzemeleri almasını söylemiş ve müvekkili ile anlaşarak Nakliyeye konu malzemenin teslim alınacağı konumu müvekkiline ----- üzerinden paylaştığını, Müvekkilinden de Şoför bilgilerine ilişkin Ehliyet ve ruhsat fotoğrafı istediğini, müvekkilinin kendisine istenilen bilgileri paylaştıklarını,

müvekkilinin malzeme alımına gittiği yerde kendisinin Şoför olarak bilgilerine göre işlem yapıldığını ve kendisinde istenilen ruhsat ile ehliyete ilişkin bilgilerin gönderici firmada olduğunu görünce herhangi bir şüphesi kalmadığından kendisine teslim edilen malzemeleri teslim aldığını, Müvekkili ilgili teslimat adresinde malzemeler teslim edilmiş ve müvekkile gideceği adres bildirildiğini, Aynı zamanda malzemelerin teslim alındığı yerde kendisini arayarak teslimat konumu hususunda detaylı bilgi verileceği de bildirildiğini, müvekkilinin bunun üzerine malzemeleri alarak yola çıktığını,

yani müvekkilinin bilgileri ilgili şirkete önceden yetkili alıcı tarafından aktarıldığı için müvekkiline malzelerin teslim edilmiş ve müvekkilinin nakliye amacıyla yola çıktığını, işbu durumda müvekkilinin bir sorumluluğu bulunmamakta olup;

ilgili dolandırma eylemini gerçekleştiren şahıslar gönderici ve alıcı firmayı dolandırmışlar ve müvekkili maşa olarak kullandıklarını, müvekkilinin işbu durumu bilebilecek durumda olmadığını, nitekim müvekkilinin işbu konuda asıl dolandırma eylemini gerçekleştiren şahısların ortaya çıkması adına ---- Cumhuriyet Başsavcılığına----- sor. numarası ile suç duyurusunda bulunduğunu, Yine aynı şekilde olaydan hemen sonra ------ Cumhuriyet Başsavcılığınca da tahkikat yapıldığını, Usule yönelik itirazları göz önünde bulundurularak; öncelikle görevsizlik kararı verilmesine,

davanın usulden reddine, haksız açılan davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava; davacı sigorta şirketi nezdinde Taşıyıcı Sorumluluk sigorta poliçesi ile sigortalanan emtiaların zayi edilmesi sonucu sigortalıya ödenmiş olan bedelin fiili taşıyıcıdan rücuen tahsili talebine ilişkindir. Dosyanın mahkemece resen seçilecek Taşıma hukuku bilirkişisi ve sigorta bilirkişisi'ne verilerek ön inceleme duruşmasında zapta geçen uyuşmazlık konusunda rapor aldırılmasına, karar verilmiştir.

Bilirkişiler 07/05/2025 Tarihli raporunda. Dosya kapsamına sunulan faturalar doğrultusunda dava dışı -----tarafından---- işletmelerine ürün satıldığının anlaşıldığı, Dava konusu zararın ----- sattığı ürünler ile ilişkili olduğunun anlaşıldığı, Dosya kapsamına sunulan yazılı sözleşme içeriğinin Çerçeve nitelikli bir Alt Nakliye Hizmet sözleşmesi olduğu, içeriklerindeki hükümlerin rapor içerisinde irdelendiği,

Bu sözleşme içeriği, dava dışı ---- işletmesinin yine dava dışı ----- işletmesine kestiği faturalar, davalının dosyadaki savcılık ifadesi, dosya kapsamına sunulan fezleke kapsamındaki diğer veriler ile oluşan olay örgüsünün tümü ve eksper raporu içerikleri birlikte değerlendirildiğinde; dava dışı----- İşletmesi’nin dava konusu taşıma sürecinin AKDİ-ÜST TAŞIYICI’sı olduğu, -----’nin sürecin ALT TAŞIYICISI olduğu, davalının ise sürecin 2. ALT-FİİLİ TAŞIYICISI olduğunun açık şekilde tespit edildiği,

Davacı Sigortalısı ---- anteti ile dosyada mevcut----- numaralı Kamyon Tanıtım Fişi içeriği ile 13.01.2022 tarihinde ----fabrikasından ----- plakalı araç ile yüklerin davalı yanca teslim alındığı, teslim alınan yüklerin ----- varış ve teslim noktasına iletilmek üzere yüklendiği, Davalının ifadeleri ile sabit olmak üzere, yükün teslim alınması sonrasında -----esnasında kendisini arayan bir şahsın mal ilgilisi olarak kendisini tanıttığı, yükü ---- yeni alıcıya sattığı ve varış noktasını ---- olarak değiştirmek istediği yönünde talimat verdiği,

Davalı fiili taşıyıcının yine kendi ifadeleri ile sabit olmak üzere taşıma ücret farkı dışında hiçbir sorgulama olmadan, bu talimatı yerine getirmek suretiyle ----- yöneldiği, Davalının TTK Md.868/1 uyarınca, varış noktası değişikliği – alıcı değişikliği gibi unsurları gönderenden talimat ile gerçekleştirebileceği, bu noktada dosya kapsamında gönderenden herhangi bir sorgulama yapmadığı, talimat istemediği, varış noktası- alıcı değişikliği yönünden gönderen talimat doğrulaması yoluna başvurmadığı, Öte yandan davalının 2. Alt taşıyıcı olduğu,

üst taşıyıcılarına da bu noktada taşıma güzergahının değişme ihtimali, alıcının değişme ihtimalinin doğruluğunu ve teyidini içerecek nitelikte herhangi bir sorgulama yapmadığı, bu hususların ---- sigortalısı arasındaki yazılı sözleşme içeriğinde de açık şekilde hüküm altına alındığı, Dolayısıyla görüşümüzce davalı fiili taşıyıcının mevcut durumda TTK Md.875/1 ve Md.886/1 hükümleri uyarınca oluşan zararda ağır kusur ve ihmali sonucu oluşan zarardan sorumlu olacağının değerlendirildiği, davacı sigortalısı ve dava dışı---- mevcut zarardan müteselsilen mal ilgilisi (----) karşı müteselsilen sorumlu olduğu,

----- hali hazırda dosyada da sunulan faturalar ile zararı akdi taşıyıcı (-----) ilettiği, huzurdaki davanın ise alt taşıyıcının sigortacısı ile fiili taşıyıcı arasında olduğu, Görüşümüzce TTK Md.882/1 kapsamında sınırlı sorumluluk hakkının kaybının mevcut durumda söz konusu olacağı, nihai takdirin sayın mahkemede olduğu, mahkemece taşıyıcıların sınırlı sorumluluk hakkı (TTK Md.882/1) olduğuna kanaat getirilirse yapılacak hesaplamanın ayrıca gösterildiği, keza ağır kusur durumunun ortaya çıkardığı sonuç ile sınırlı sorumluluk sonucunun değişmediğinin gözlendiği,

Sigorta YÖNÜNDEN SONUÇLAR Davacı Sigorta ile davadışı sigortalısı olan ----- arasında kurulu Taşıyıcı Sorumluluk Blok Abonman Sigorta sözleşmesine istinaden düzenlenen poliçede, Radyotör Panel ve muhtelif emtianın Yurtiçinde Karayolunda taşınması sırasında meydana gelecek zararların ------) – Geniş kapsamlı nakliyat teminatı sağlanmak sureti ile poliçe süresince 5.500.000 TL üst limit ve sefer başı 400.000.-TL limit ile teminat altına alındığı, Heyetimiz teknik Bilirkişisinin yukarıda izah ettiği taşımada meydana gelen hadiseye bağlı olarak,

davacı sigortacı teminat kapsamında temin edilen riskin gerçekleşmesi sonucu meydana gelen zarar açısından sefer başı 400.000 TL limitleri dahilinde 349.528,96 hasar tazminatı ödemiş olup, yapılan hasar tazminat ödemesini gösterir yönde banka dekontu dava dosyasında görülmüş olduğu, RÜCU TALEBİ AÇISIDAN İRDELEME: Davacı Sigortacının ödemiş olduğu tazminat tutarı kadar Sigortalısının haklarına halef olduğu, Türk Ticaret Kanunu’nun 1472 Maddesinin 1 Fıkrasında halefiyet “Sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer.

Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal ettiği, sorumlulara karşı bir dava veya takip başlatılmışsa, sigortacı, mahkemenin veya diğer tarafın onayı gerekmeksizin, halefiyet kuralı uyarınca, sigortalısına yaptığı ödemeyi ispat ederek, dava veya takibi kaldığı yerden devam ettirebilir” olarak düzenlendiği,

bu durumda davacı Sigortacının meydana gelen hasarda kusur/sorumluluğu bulunanlara rücu hakkı elde etmiş olduğu,mahkemeden, dosyanın içeriğinde yer alan okunaksız ekler ve verilerin giderilmesi maksadı ile heyetimizce Yerinde İnceleme yetkisi talebinde bulunulduğu, kararın onandığı, devamında taraf vekilleri ile öncesinde telefonda görüşülmek suretiyle mail üzerinden rapor içeriğinde de gösterilen Mail trafiği ile gerekli evrakların iletildiğini rapor etmişlerdir.Yapılan açıklamalardan sonra tüm dosya kapsamı ve deliller birlikte değerlendirildiğinde;

taraflar arasındaki uyuşmazlığın, davacı tarafından dava dışı sigortalısı olan ------ Lehine taşıyıcı sorumluluk blok abonman sigorta poliçesi ile sigortalanmış olan emtiaların zayi edilmesi sonucu oluşan zararı sigortalısına 349.528,36 TL

ödeme yaparak tazmin eden davacı sigorta şirketinin, ödediği bu tazminatı davalıdan rücuen tazmin edip edemeyeceği veya ne oranda tazmin edebileceği hususlarında toplandığı, davacı sigorta şirketinin taşıyıcı sorumluluk blok abonman sigorta poliçesi ile güvence altına aldığı hasarı yürürlükte ve geçerli bir poliçe kapsamında ve sigortalısının gerçek zararını ödeyerek TTK m.1472 hükmüne göre kanuni halef olduğu, aynı zamanda

sigortalısının hasar sebebiyle üçüncü kişiler üzerinde oluşan talep ve dava haklarını devir almak suretiyle de TBK m.183 gereği akdi halef olarak işbu davayı açmaya hak kazandığı, mevcut olaydaki taşıma sürecinde ------ işletmesinin AKDİ TAŞIYICI olduğu, yazılı çerçeve lojistik hizmet sözleşmesi kapsamında bu taşıma işi için dava dışı ----- işletmesinin hizmetlerinden faydalanıldığı, dolayısıyla ----- işletmesi'nin ALT TAŞIYICI olarak tespit edildiği, davalı ------ dosyadaki taşıt kartı içeriği ile sabit olmak üzere sürecin FİİLİ TAŞIYICISI olduğu anlaşılmıştır.

Somut olayda davacı Sigortalısı ---- anteti ile dosyada mevcut ------ numaralı Kamyon Tanıtım Fişi içeriği ile 13.01.2022 tarihinde ---- fabrikasından ---- plakalı araç ile yüklerin davalı yanca teslim alındığı, teslim alınan yüklerin ------ varış ve teslim noktasına iletilmek üzere yüklendiği, yükün teslim alınması sonrasında ----- esnasında kendisini arayan bir şahsın mal ilgilisi olarak kendisini tanıttığı, yükü ------ yeni alıcıya sattığı ve varış noktasını ----- olarak değiştirmek istediği yönünde talimat verdiği,

davalı fiili taşıyıcının taşıma ücret farkı dışında hiçbir sorgulama olmadan, bu talimatı yerine getirmek suretiyle ------ yöneldiği, davalının TTK Md.868/1 uyarınca, varış noktası değişikliği - alıcı değişikliği gibi unsurları gönderenden talimat ile gerçekleştirebileceği, bu noktada dosya kapsamında gönderenden herhangi bir sorgulama yapmadığı, talimat istemediği, varış noktası- alıcı değişikliği yönünden gönderen talimat doğrulaması yoluna başvurmadığı, davalının 2. Alt taşıyıcı olduğu,

üst taşıyıcılarına da bu noktada taşıma güzergahının değişme ihtimali, alıcının değişme ihtimalinin doğruluğunu ve teyidini içerecek nitelikte herhangi bir sorgulama yapmadığı, bu hususların ------ sigortalısı arasındaki yazılı sözleşme içeriğinde de açık şekilde hüküm altına alındığı, bu nedenle davalı fiili taşıyıcının mevcut durumda TTK Md.875/1 ve Md.886/1 hükümleri uyarınca oluşan zararda ağır kusur ve ihmali sonucu oluşan zarardan sorumlu olacağının değerlendirildiği, davacı sigortalısı ve dava dışı---- mevcut zarardan müteselsilen mal ilgilisi (-----) karşı müteselsilen sorumlu olduğu,

----- hali hazırda dosyada da sunulan faturalar ile zararı akdi taşıyıcı (------) ilettiği, huzurdaki davanın ise alt taşıyıcının sigortacısı ile fiili taşıyıcı arasında olduğu, dolayısıyla taşıyıcının sorumlu olacağı tutar 349.528,36 TL olarak tespit edilmiştir. Açıklanan nedenlerle bilirkişi raporunun gerekçelerinin yerinde olduğu mahkememizce kabul görmüş davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki karar tesis olunmuştur.