İstanbul Anadolu 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/590 K.2026/257

T.C. İstanbul Anadolu 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2025/590 Esas

KARAR NO : 2026/257

DAVA

Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 04/07/2025

KARAR TARİHİ : 27/03/2026

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle: Davacılardan --------Ş. taralından düzenlenen ve diğer davacının kefil olarak yer aldıkları 08.07.2025 vade tarihli ve 162.000-USD bedelli teminat senedi olarak verilmiş ve bedelsiz kalmış olan senet ile ilgili davacıların borçlu olmadıklarının tespiti, İadesi ve iptali ve İİK madde 72/2 ve ayrıca HMK madde 389 vd hükümleri gereği işbu senedin davacılar yönünden icra takibine konulmamasına ilişkin ihtiyati tedbir kararı verilmesini, Yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına, karar verilmesini beyan ve talep etmiştir.

GEREKÇE VE SONUÇ

Yargılama konusu olayda: Davacıların; davacı ----------Ş'nin, lojistik depolama ve antrepo işi ile uğraşan bir şirket olduğunu, ulusal ve uluslararası alanda faaliyet gösteren firmalara hizmet verdiğini, bu sebeple ihtiyacı olan depoyu kiralamak için arayışa geçtiğini, --------- yetkilisi olduğu --------Ş firmasına ait "-------- Mah. -------- Sok.

No:------- --------" adresinde bulunan depoyu ticari amaçla kiralamak için bu şahısla görüşmelere başladıklarını ve deponun davacı kiralanmasını kabul ettiklerini, -------- -------- yerleşik bir kişi olmadığını, bu sebeple kira gelirlerini yurtdışına transfer ettiğini söyleyerek, deponun mülkiyet hakkına sahip olan --------- isimli şirketi ile kiralama işlemini gerçekleştirdiğini, kira bedelinin son derece yüksek miktarlı olması sebebiyle;

---------- talebi üzerine ilgili yıla ait kira bedelini karşılayacak şekilde kendi idarelerinde olan şirketleri lehine teminat senetleri düzenlendiğini ve kiraya verene teslim edildiğini,--------- firması ile süre gelen kira sözleşmeleri nedeniyle 2013, 2014, 2015, 2016, 2017, 2018 ve 2019 yılları için düzenli şekilde banka yoluyla düzenlenen senetlerin, yine banka yoluyla bedelleri ödenerek iadesinin gerçekleştirildiğini, zaman içerisinde --------- çeşitli finansal kazançlar ve vergisel avantajlar elde etme amacıyla, mülkiyet hakkı sahibi olan --------- firması üzerinden kiralama ilişkisini sürdürmek istemediğini, bu nedenle,

---------- firması organik bağ içerisinde olduğu şirketlerden olan ---------Ş. firmasına "alt kiralama hakkı verdiklerini, bu sebeple, 2019 yılından itibaren kira ilişkisinin bu kez alt kiralamaya dayalı yeni kiralama ilişkisinin ---------Ş firması ile devam ettiğini, Temmuz 2023 tarihinde bir araya gelerek yeni kira dönemi ve kira bedelini kararlaştırdıklarını, Temmuz 2023 tarihinde KDV dahil kira bedeli 162.000-USD olarak tespit edildiğini,

yine önceki dönemde olduğu gibi her ay ödenmesi gereken kira bedelinin karşılığı olarak toplam 36 adet her biri 162.000-USD tutarında teminat senetleri düzenlenerek davalı -------- muhasebecisi --------teslim edildiğini, bu senetlerde de alacaklı olarak --------- isimli ---------- yerleşik olan ve aynı zamanda alt kiralamayı yapan ---------Ş. şirketinin %20 hissedarı olan şirket gösterildiğini, tüm bu işlemlerin yapılmasına müteakip, --------- bulunan depoda 09.12.2023 tarihinde çok büyük bir yangın çıktığını, deponun tamamen zarar gördüğünü ve yıkıldığını, yangından sonra kiralanan yerin depo olarak kullanılmasının mümkün olmaması,

kira ilişkisinin de hukuki ve fiili imkansızlık nedeniyle sona ermesi neticesinde davalı --------- kendisine teslim edilen teminat senetlerinin iade edilmesinin talep ettiğini, ancak----------, teminat amacıyla verilen senetler ile bir ilgisinin olmadığını belirttiğini ve senetlerin iade edilmediğini, bu sebeplerle 08.07.2024 vade tarihli 162.000-USD bedelli, teminat senedi nedeniyle davacıların borçlu olmadıklarının tespitine, senedin iadesi ve iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalının ise; dava dilekçesinden anlaşılacağı üzere davacıların ne takip dayanağı bonolara, nede usulüne ilişkin herhangi bir itirazda bulunmadıklarını, itirazlarının zaman kazanmaya yönelik olduğunu belirterek davanın reddini savunduğu,Dava kira ilişkisinden kaynaklanan menfi tespit davasıdır.--------- Sayılı kararıyla.

“Somut olayda; dava dilekçesi içeriği ve dilekçe ekinde sunulan kira sözleşmeleri incelendiğinde, davacılar ile davalı şirket arasında kira ilişkisi bulunmadığı, taraflarca böyle bir iddiada bulunulmadığı, davanın kambiyo senedine dayalı başlatılan icra takibinde borçlu olmadığının tespitine ilişkin menfi tespit davası olduğu, takibin dayanağının kambiyo senedi olan bono olduğu,

TTK'da düzenlenen kambiyo senetleri ile ilgili uyuşmazlıklar TTK m. 4/1, a gereğince, mutlak ticari dava niteliğinde olduğu ve görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu anlaşılmakla mahkememizin görevsizliğine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.”, görevsizlik kararı verilmiş istinaf edilmeksizin 10.03.2026 tarihinde kesinleşerek dosya mahkememize tevzi edilerek yukarıdaki esasa kaydedilerek incelenmiştir.6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4.maddesinde, bu kanundan doğan hukuk davalarının ticari dava sayıldığı,

aynı kanunun 5. maddesinin 2. fıkrasında, bir yerde ticaret mahkemesi varsa asliye hukuk mahkemesinin vazifesi içinde bulunan ve bu kanunun 4. maddesi hükmünce ticari sayılan davalara, Ticaret Mahkemesinde bakılacağı hususları düzenlenmiştir.

6100 Sayılı HMK'nun 4/1-a maddesinde, Sulh Hukuk Mahkemeleri, dava konusunun değer veya tutarına bakılmaksızın; kiralanan taşınmazların, 9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanun'una göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dâhil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davaları görürler, hükmüne yer verilmiştir.

Görevle ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olup, taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında resen gözetilir. Taraflar da yargılama bitinceye kadar görev itirazında bulunabilirler.

Görev itirazı yapılmamış olsa bile resen mahkeme, ilk önce görevli olup olmadığını inceleyip karara bağlamalıdır.Nitekim--------- Sayılı “Yargı Yeri Belirlenmesi” hususundaki kararında; “taraflar arasında yapılan kira sözleşmesi sonucu verilen kambiyo senedinin anılan sözleşmesinin geçersiz olduğu sebebiyle iade edilmesi nedenine dayalı menfi tespit istemine ilişkin olduğu anlaşıldığında uyuşmazlığın çözümünde Sulh Hukuk Mahkemesi görevlidir.”, denilere Sulh Hukuk Mahkemeleri’nin görevli olduğuna hükmetmiştir.Yukarıda belirtilen kanun maddeleri ve yerleşik içtihatlar ışığında somut olaya gelindiğinde;

kira sözleşmesindeki aylık kira bedeline ilişkin bilgiler, bononun teminat amacıyla verildiğine dair iddia, alt kira ilişkileri ve fiili kira ilişkisi bir bütün olarak değerlendirildiğinde mahkememizin görevsizliğine, görevli mahkemenin --------- Nöbetçi Sulh Hukuk Mahkemeleri olduğuna karar vermek gerekmiştir.