İstanbul Anadolu 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/1031 K.2026/83

T.C. İstanbul Anadolu 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2022/1031 Esas

KARAR NO : 2026/83

DAVA

İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan), Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 27/12/2022

Mahkememizde görülmekte olan asıl davada itirazın iptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan), birleşen davada tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA, SAVUNMA, DOSYA KAPSAMI:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkilinin 04.04.2022 tarihli, --------- nolu, 64.192,00 TL, 06.04.2022 tarihli, --------nolu, 19.057,00 TL, 12.04.2022 tarihli, --------- nolu, 65.195,00 TL, 14.04.2022 tarihli, ---------- nolu, 19.057,00 TL tutarındaki faturalardan kaynaklanan bakiye alacağa dayanılarak --------- İcra Dairesi --------- Esas sayılı dosyasıyla takip başlatıldığını, borçlunun takibe haksız ve mesnetsiz olarak itiraz ettiğini, borçlu hakkında takibin durduğunu, borçlunun haksız itirazının iptali için 23.11.2022 tarihinde arabuluculuğa başvurulduğunu, anlaşamama tutanağı imzalandığını,

işbu sebeple mahkemeniz huzurunda görülecek olan itirazın iptali davasını açma zaruriyetinin hasıl olduğunu, müvekkilin inşaat sektöründe hazır beton imalatı ve satışı alanlarında faaliyet gösterdiğini, müvekkil şirket ile davalı (borçlu) arasında 23.08.2021 tarihinde hazır beton satış sözleşmesi imzalandığını, sözleşmeye göre 8 ay içerisinde 1000 m3 beton döküleceğinin kararlaştırıldığını, sözleşme bedeli olarak davalının, müvekkili şirkete keşide ettiği çekleri verdiğini, sözleşmenin yapıldığı tarih itibariyle dökülmesi planlanan C30 sınıfı betonun birim fiyatının 250 TL+KDV olduğunu,

müvekkili şirketin sözleşmede kararlaştırılan fiyat üzerinden satış yapması durumunun mümkün olmadığını, söz konusu maliyet artışı üzerine 21/03/2022 tarihinde müvekkil tarafından davalıya mail gönderilerek fiyat güncellenmesinde bulunulduğunu ve karşı tarafa C30 sınıfı hazır beton birim fiyatının 850+KDV olduğunu bildirdiğini söz konusu fiyat güncellemesine davalının hiçbir itirazı olmadığını, fiyat artış bildiriminin yapıldığı 21/03/2022 tarihinde cari hesaba göre davacının davalıdan 148.035,82 TL alacaklı olduğunu, alacağını tahsil etmek amacıyla --------- İcra Dairesi --------- Esas sayılı dosyasıyla takip başlatıldığını,

başlatılan icra takibine davalı tarafından itiraz edilmesi üzerine durdurulan takibin devamına, %20'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine ve yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davacı yanın açıkça sözleşmeye aykırı şekilde müvekkili borçlandırmaya çalıştırdığını, müvekkili ile davalı firma arasında 23.08.2021 tarihinde hazır beton satış sözleşmesi imzalandığını, sözleşmeye göre 8 ay içerisinde 1000 m3 beton döküleceğinin kararlaştırıldığını, sözleşme bedeli olarak davalının, müvekkili şirkete keşide ettiği çekleri verdiğini, sözleşmenin yapıldığı tarih itibariyle dökülmesi planlanan C30 sınıfı betonun birim fiyatının 250 TL+KDV olduğunu, müvekkilin, sözleşme süresi boyunca yalnızca 750 m2 betonun satın alınabildiğini, davalı firmaya sözlü ihtarda bulunduğunu;

davalının geciktirici ve kaçınan tavrı ile karşılaştığını icra takibine konu edilen faturaların geçersiz olduğunu, hukuken alacağın varlığına esas teşkil edecek yeterliliğe haiz olmadığını belirterek açılan davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesini talep etmiştir.

Birleşen --------- Esas sayılı dosyası yönünden davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili firma ve davalı arasında.

23/08/2021 tarihinde hazır beton satışı sözleşmesi imzalandığını, davalı firmanın sözleşme tarihi itibariyle 8 ay boyunca müvekkiline 1000 m³ betonu sabit fiyat olan KDV dahil 295,00 TL üzerinden satacağını, süre ve m³ limitlerine gelinmesi halinde, güncel piyasa fiyatları üzerinden faturalandırma gerçekleşeceğini ,müvekkilinin sözleşme bedeli olan 295.000,00-TL'yi sözleşme tarihinde davalı firmaya ödediğini, müvekkilinin davalı firmanın kötü niyetli tavrı ve ifayı gerçekleştirememesi nedeni ile gerçekleştirdiği yapımın aksaması nedeni ile başka bir firmadan 250m³ hazır betonu 212.500,00 TL ücret ile satın almak zorunda kaldığını,

sözleşmede belirlenen 250m³ hazır betonun da kendisine hala ifa edilmediğini, tüm bu nedenlerle açılan davanın kabulüne kötü niyetli olarak ifa edilmeyen 250m³ hazır betonun davalı firma tarafından müvekkilce gösterilecek inşaat alanına ifasına, geciken ifa nedeni ile uğranılan zararın işletilecek ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak müvekkil firmaya tazminine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı yan üzerinde bırakılmasına karar verilmesini dava ve talep etmiştir

İNCELEME ve GEREKÇE :Asıl dava, fatura alacağından kaynaklı itirazın iptali davası, birleşen dava taraflar arasında akdedilen 23/08/2021 tarihli 'Hazır Beton Sözleşmesine' göre ifa edilmeyen 250 m3 betonun aynen ifası ile geciken ifa nedeniyle uğranılan maddi zararın davalıdan tahsili istemine ilişkindir.Dilekçeler aşaması tamamlanmakla ön inceleme duruşmasında dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, tarafların sulh olma imkanı bulunmadığından uyuşmazlık noktalarının tespiti ile tahkikat aşamasına geçilerek deliller toplanmış,

bilirkişiden rapor aldırılarak sonuca gidilmiştir.-------- İcra Dairesinin ---------- Esas sayılı dosyası UYAP üzerinden celp edilmiş, yapılan incelemede.

Asıl davada davacı takip alacaklısı tarafından davalı takip borçlusu aleyhinde 11/11/2022 tarihinde, dört adet faturadan kalan bakiye 109.086,18 TL asıl alacak, 9.932,07 TL işlemiş faiz olmak üzere 119.018,25 TL toplam alacak miktarı için ilamsız icra takibi başlatıldığı, takip borçlusunun süresi içerinde takibe ve borcun tamamına itirazı ettiği ve itiraz üzerine takibin durdurulduğu anlaşılmıştır.

Asıl dava ve birleşen dava yönünden uyuşmazlık konuları hakkında bilirkişi heyetinden rapor aldırılmış olup, kök raporda özetle.

Taraflar arasında 23.08.2021 tarihli “Hazır Beton Satış Sözleşmesi” imzalandığı, sözleşmenin niteliği itibarıyla ardı ardına teslimli satış sözleşmesi olduğu, sözleşmede C30/37 betonun birim fiyatının 250 TL + KDV olarak belirlendiği ve bu fiyatın 1.000 m³ veya 8 ay süre ile sabit tutulacağının kararlaştırıldığı, davacının sözleşme kapsamında davalıya peyderpey beton teslim ettiği ve davalıdan peşin ödeme aldığı, sözleşme süresi dolmadan davacı tarafça fiyat artışı yapıldığı ve fiyat artışına ilişkin davalı tarafa e-posta gönderildiği,

davalı taraf ça 04/04/2022-14/04/2022 tarihleri arasında yeni birim fiyat (850 TL + KDV) üzerinden düzenlenen faturalara itiraz edilmediği, faturaların ticari defterlere kaydedildiği, bu durumun TBK.

6. maddesi kapsamında örtülü irade beyanı sayılıp sayılmayacağına göre sözleşmenin bedel yönünden tadil edilip edilmediğinin mahkemece değerlendirilebileceği, öte yandan yüksek enflasyon ve kur artışlarının tek başına aşırı ifa güçlüğü oluşturmayacağı ve sözleşmeyi sona erdirmeyeceği, sözleşmenin süresi dolmadan 1.000 m³ teslimin tamamlandığına dair veri bulunmadığından sözleşmenin devam ettiği kanaatine varıldığı,

sözleşmenin tadil edildiğinin kabulü halinde davacının cari hesap kayıtlarına göre 109.086,68 TL alacaklı olacağı, aksi halde davacının alacaklı olmayacağı ve sözleşmenin kalan 26,80 m³ beton teslimi ile sona ereceği, ayrıca birleşen dava bakımından sözleşmenin tadil edilmediğinin kabulü halinde davalının eksik teslim edilen 26,80 m³ beton nedeniyle üçüncü kişiden daha yüksek bedelle alım yaptığı ve bu kapsamda 20.555,60 TL zarar talep edebileceği,

tadil kabul edilirse bu zararı talep edemeyeceği yönünde rapor tanzim edilmiştir.Tarafların bilirkişi heyet raporuna itirazları üzerine bilirkişi heyetinden tarafların itirazları karşılayacak şekilde ek rapor aldırılmış olup, ek raporda özetle.

Kök rapordaki tespitler korunmakla birlikte asıl dava bakımından sözleşmenin tadil edildiğinin kabulü halinde C30/37 betonun birim fiyatının 850,00 TL + KDV olarak güncellendiği varsayımıyla davacının cari hesap kayıtlarına göre 109.086,68 TL alacaklı olacağı, aksi halde sözleşmenin tadil edilmediğinin kabulü durumunda davacının alacaklı olmayacağı ve sözleşmenin 26,80 m³ daha beton teslimi ile sona ereceği, birleşen dava bakımından sözleşmenin tadil edilmediğinin kabulü halinde davalının eksik kalan beton miktarını üçüncü kişilerden daha yüksek bedelle temin ettiği gerekçesiyle 20.555,60 TL zarar talep edebileceği,

tadil kabul edilirse bu zararın talep edilemeyeceği, tarafların itirazlarının esasen sözleşmenin tadili ve eksik teslim miktarı üzerinde toplandığı, bilirkişi heyetince miktar yönünden yapılan ayrıntılı hesaplamada davalının itiraz etmediği 9 adet faturaya göre 806,20 m³ betonun sözleşmedeki 250 TL birim fiyatla teslim edildiği, itiraza konu faturalar kapsamında ise 167 m³ daha teslim yapıldığı ve toplam teslim miktarının 973,20 m³ olduğu, sözleşmede kararlaştırılan 1.000 m³’lük üst limitten bu miktar düşüldüğünde 26,80 m³ eksik beton kaldığının hesaplandığı,

bu eksik miktarın üçüncü kişiden temin edilmesi halinde oluşan zarar üzerinden 20.555,60 TL hesaplandığı, mahkemenin davalı tarafın iddiası doğrultusunda eksik miktarın 26,80 m³ değil 250 m³ olduğuna kanaat getirmesi halinde bu kez zararın 191.750,00 TL olarak hesaplanabileceği, kök rapordaki değerlendirmelerin geçerli olduğu yönünde rapor tanzim edilmiştir.Somut olayda.

Taraflar arasında 23.08.2021 tarihli Hazır Beton Satış Sözleşmesi akdedilerek sözleşme kapsamında davacı tarafından davalıya muhtelif tarihlerde beton teslimatı yapıldığı, bu teslimlere ilişkin düzenlenen e-faturaların davalının ticari defterlerine işlendiği, mali inceleme sonucu davalının söz konusu faturalara süresi içinde itiraz etmediği, iade faturası düzenlemediği, bakiye borcu ödemediği, usule uygun şekilde tutulan davacı ticari defterlerinin HMK.

222 maddesi uyarınca lehine delil niteliği taşıdığı, dosyada mevcut yazışmalar ve fatura kayıtları birlikte değerlendirildiğinde davacı tarafından bildirilen fiyat artışlarına davalının sessiz kalmak suretiyle itiraz etmeyip ticari ilişkiyi sürdürdüğü, bu durumun TBK 6. maddesi kapsamında örtülü irade beyanı niteliğinde kabul edilmesi gerektiği, dolayısıyla taraflar arasındaki sözleşmenin bedel yönünden fiilen tadil edildiği mahkememizce kabul edilmiş, bilirkişi kök ve ek raporunda davacının cari hesap kayıtlarına göre davalıdan 109.086,68 TL alacaklı olduğu, ayrıca ekonomik koşullardaki değişimlerin tacirler bakımından öngörülebilir olduğu,

davalının basiretli tacir gibi davranma yükümlülüğü kapsamında fiyat artışlarına itiraz etmeksizin teslimleri kabul etmesi karşısında sonradan sözleşme şartlarına dayanarak borçtan kaçınmasının dürüstlük kuralı ile bağdaşmayacağı anlaşıldığından davalının -------- İcra Dairesinin -------- E sayılı dosyasına yaptığı itirazın iptali ile takibin 109.086,18 TL asıl alacak yönünden devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren değişen oranlarda ticari avans faizi işletilmesine karar verilmiş, alacak faturaya dayalı ve likit olduğundan davacı lehine icra inkar tazminatına hükmedilmiştir.Birleşen dava yönünden.

Birleşen davada davacı sözleşmenin tadil edilmediği ve eksik teslim bulunduğu iddiasına dayanmış ise de, yapılan yargılama sonunda mahkememizce sözleşmenin bedel yönünden tadil edildiği kabul edilmiş, bu nedenle davalının üçüncü kişilerden yaptığı alım nedeniyle zarar talep etme imkanının bulunmadığı, ayrıca davalının eksik teslim iddiasını kendi ticari kayıtları ve kabul ettiği faturalar karşısında ispatlayamadığı anlaşıldığından birleşen davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

B-BİRLEŞEN DAVA YÖNÜNDEN

1-Davanın REDDİNE,

2-Alınması gerekli 732,00-TL harçtan davacı tarafından peşin olarak yatırılan 2.532,33-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 1.800,33-TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,

3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,

4-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,

5- Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştikten sonra yatırana iadesine,

6-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre davalı vekili için takdir olunan 45.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

7-7155 sayılı Kanun ile 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'na eklenen 18/A maddesinin 13.fıkrası ve yürürlükte bulunan Arabuluculuk Ücret Tarifesi uyarınca Hazine tarafından karşılanan 3.120,00-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile hazine adına irad kaydına,

Gerekçeli kararın taraf vekillerine tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere davacı ve davalı vekilinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. 05/02/2026