İstanbul Anadolu 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/426 K.2024/830

T.C. İstanbul Anadolu 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2022/426 Esas

KARAR NO:2024/830

DAVA

İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ:10/06/2022

KARAR TARİHİ: 24/10/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı yan arasında ----- yağının müvekkile satış ve teslimi için ---- tarihli sözleşme imzalanmış olduğunu, işbu sözleşme ve 19/11/2021 tarihli proforma fatura ile davalı yan tarafından ------yağının müvekkiline satış ve teslimi üstlenilmiş müvekkili şirket tarafından da söz konusu ürünlerin bedelinin %40'ının peşin olarak ödenmesi,

bedelin kalan %60'lık ödemesinin ise ürüne ait CMR, resmi taşıma, konşimento, sigorta ve sair belgelerin müvekkile tebliği ile yapılacağı kararlaştırılmış, bu hususlar sözleşmede açıkça düzenlenmiş ve tarafların bu şartları beyan, kabul ve taahhüt etmiş olduklarını, sözleşme ile belirlenen iş bedelinin peşin ödenmesi gereken %40'a tekabül eden kısmına karşılık olarak 15.112 Euro 24/11/2021 tarihinde davacı müvekkili şirket adına diğer davacı müvekkili şirket ---- tarafından----nezdindeki hesaptan açıklamada ilgili sözleşme ve diğer davacı-------- yapıldığı belirtilerek gereği gibi davalıya ait hesaba yapılmış olduğunu,

müvekkili tarafından sözleşme gereği üstlenilen edimler eksiksiz ve gereği gibi ifa edilmiş olmasına rağmen davalı yan tarafından söz konusu sözleşme ile üstlenilen ve davalının müvekkiline satış ve teslimini taahhüt ettiği 4600 kutu bitkisel ------- süresinde gereği gibi teslim edilmemiş olup, ürünlerin teslim edilmesi bir kenara ürünlere ve sevkiyata ait CMR, resmi taşıma, konşimento, sigorta ve sair belgelerin de müvekkiline iletilmemiş olduğunu,

asla kabul anlamına gelememek üzere müvekkilinin bu talepleri üzerine davalı yan tarafından bir kısım sözde belgeler iletilmişse de söz konusu belgeler üzeri çizilmiş karalanmış adeta müsvedde niteliğindeki belgeler olup ilgili belgeler gerçek belgeler olmadığı gibi bu hususta her türlü cezai başvuru haklarını saklı tuttuklarını,

muhtelif tarihlerde müvekkili tarafından e-posta ve telefon yolu ile sözleşmenin feshedileceği davalı yana bildirilmiş ve ödenen bedelin iadesi istenilmiştir ancak buna rağmen davalı yan tarafından ürünlere yeni alıcı buluncaya kadar bedeli iade etmekten imtina edileceği bildirilmiş ve halen de söz konusu bedelin müvekkiline iade edilmemiş olduğunu ve iş bu hususun davalıya ait ticari defter ve kayıtlar, BA-BS formları, faturalar,

sevk irsaliyeleri ile de sabit olduklarını,19/11/2021 tarihli sözleşme ve proforma fatura gereği davalının satış ve teslimini üstlendiği ancak müvekkiline teslim edilmemiş olan ürünler ve sözleşme bakımından temerrüde düştüğünden, sözleşmeyi tek taraflı ve haklı sebeple feshetme hakkı doğmuş olup,

müvekkili tarafından 19/11/2021 tarihli sözleşme ve proforma fatura gereği peşin ödenen -ve sözleşme ile belirlenen bedelin %40'ına tekabül eden- 15.112 Euro” nun tamamının ihtarnamenin tebliğinden itibaren 3 (üç) gün içerisinde müvekkil şirkete ödenmesi aksi takdirde yasal yollara başvurulacağına ilişkin ------ yevmiye numaralı ihtarnamesinin keşide edilmiş olduğunu, ihtarname gereği de davalı yan tarafından yerine getirilmediğinden taraflarınca -------dosyası ile icra takibi başlatılmış ancak davalı yan tarafından yapılan icra takibine haksız yere itiraz edilmiş,

Taraflarınca ---------- Bürosu'na başvuruda bulunulmuş ve bu süreçte taraflar arasında anlaşma olmamış olduğunu belirterek, fazlaya ilişkin talep ve dava hakkı saklı kalmak kaydıyla.

Davanın kabulüne, davalının haksız ve mesnetsiz itirazının iptaline ve takibin takip tarihi itibariyle işleyecek faiz, vekalet ücreti ve tüm ferileri ile birlikte devamına, davalı aleyhine alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin davacı yana bu şekilde herhangi bir borcu bulunmamakta olup, iddia edilenin aksine, taraflar arasında ------ imzalanmış bir sözleşmenin mevcut olmadığını, 40 kutu yerine 17 kutu ---------- alımı konusunda anlaşılmış olup, proforma faturasında teslimat değil, üretim süresi belirtilmiş, Süresinde üretim tamamlanarak, gümrük beyannamesi,

çeki listesi, fatura ve ilgili tüm belgeler hazırlanmış, malların gemiye yüklenmesi için tüm hazırlıklar yapılmış, rezervasyon bilgilerinin davacı yanlar ile paylaşılmış olduğunu, buna rağmen, hazır olan ürünler, davacı yanlarca bir türlü alınmak istenmemiş, bu süreçte müvekkili şirket sürekli oyalanmış, ürünlerin çıkışının yapılabilmesi için kalan bakiye bir türlü gönderilmemiş, müvekkili şirket ürünlerin bekletildiği her gün için ödeme yapmak zorunda kalarak,

zarara uğramış, davacı yan, gerekçe sunmaksızın belgeleri tamamlayarak ve ödemeyi göndermeyerek gecikmeye kendisi sebebiyet vermiş olup, bu hususun hem mail hem ---- yazışmaları ile sabit olduğunu, davacı yanın sebebiyet verdiği bu durum devam ederken, mücbir sebep olarak adlandırılan --------savaşının çıkması ile birlikte ürünlerin teslimi imkansız hale gelmiş, Gerçekleşen mücbir sebepten dolayı müvekkili şirketin sorumluluğu bulunmamakta olduğunu, Konteyner yüklemesini zamanında yapan, CMR, resmi taşıma, konşimento,

sigorta ve sair belgeleri hazırlayan müvekkili şirket bu bildirimleri davacı yanlara iletmesine karşılık hizmet bedelini ısrarla ödemeyerek, haksız ve kusurlu davranarak, müvekkilini zarara uğratmaları sonrasında olmayan bir borca ilişkin icra takibi başlatılmasının hukuka aykırı olduğu gibi hakkaniyete de aykırı olduğunu, davacı yanlarca, haksız ve hukuka aykırı ödemenin tahsil edilmesi talebi üzerine,

müvekkilince mücbir sebebin ayrıntılı olarak izah edildiği --------- yevmiye sayılı ihtarnamesi keşide edilmiş, Ne var ki, tüm ilgili yasal mevzuat uyarınca savaş halinin mücbir sebep olarak kabul edilmesine karşılık, davaya konu icra takibine girişilmiş olduğunu, müvekkili adına keşide edilen ihtarnamede, davacı yanlar adına hazırlanan ürünlerin mücbir sebep sonlandıktan sonra ödenmesi talep edilmişse de, bu talep de haksız bir şekilde olumlu bir karşılık bulmamış olduğunu, her ne kadar davacı yanlarca ilgili evrakların teslim edilmediği iddia edilse de,

dava dilekçesi eklerinden de görüleceği üzere gemiye yüklenme aşamasına kadar olan tüm evraklar eksiksiz bir şekilde teslim edilmiş, müvekkilinin bu hususta eksikliği bulunmadığı gibi, gemi rezervasyon bilgilerinin dahi paylaşıldığı dikkate alındığında, davacı yanların iddiaların haksız ve mesnetsiz olduğunun anlaşılacağını, bununla birlikte, belgelerin müsvedde niteliğinde olduğu iddiası da kabul edilebilir olmayıp, zira, alanda faaliyet gösteren her şirket gibi müvekkili şirket belgeleri tüm şeffaflığıyla olduğu gibi paylaşmakla birlikte, üstü çizilerek görülmeyen yer sadece ürünlerin alındığı fabrika bilgisi olup,

bunun paylaşılmama nedeninin de ticari hayat içerisinde rekabet yükümlülüğü ihlalinin yaşanmaması olduğunu, yalnız ve yalnızca fabrika bilgisinin kapatılması müvekkilin ticari faaliyetleri kapsamında en doğal haklarından olup, bunun kapatılmasının gönderilen tüm evrakları müsvedde haline getirmemekte olduğunu, tüm bunlarla birlikte, alacağın likit olduğu iddiası da gerçek dışı ve savaş halinin mücbir sebep hali olduğu açık olup, var olmayan bir sözleşmenin haklı feshi de hiçbir şekilde söz konusu olmadığından, likit bir alacak kavramından da bahsedilememekte olduğunu belirterek, davanın reddini istemiştir.

Mahkememizce----------- sayılı icra dosyasının incelenmesinde; davacı tarafça davalı aleyhinde 15.112,00 Euro asıl alacak bedelinin tahsili için ilamsız icra takibi başlatıldığı, başlatılan icra takibine davalı tarafça itiraz edildiği ve takibin durduğu anlaşılmıştır.

Mahkememizce, her iki tarafın dava konusu talebi kapsayacak şekilde tüm yasal ticari defterleri ve uyuşmazlığa ilişkin dayanak kayıtları üzerinde inceleme yaptırılmış ve alınan bilirkişi raporunda özetle; davacı Şirketlerin, 15.112.- Euro asıl ve 71,73 Euro işlemiş faiz karşılığı toplam 15.183,73 Euro karşılığı 275.

616,58 TL alacak talebi üzerinden harçlandırmak suretiyle itirazın iptali istemiyle davalı şirket aleyhine ikame etmiş olduğu itirazın iptali davasında; davacının davalıdan takip tarihi itibariyle 15.112,00 Euro asıl alacak, 12,23 Euro faiz (talep 71,73 EURO) talep edebileceği, takip sonrası faiz talebinin devlet bankalarının o yabancı para ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı dikkate alınarak hesaplanması gerektiği yönünde rapor sunulduğu anlaşılmıştır.Tetkik edilen dosya kapsamı bütün olarak değerledirildiğinde;Dava,

davacılar tarafından 19/11/2021 tarihli sözleşme ile proforma fatura gereği peşin ödenen bedelin işlemiş faizi ile birlikte tahsili amacıyla başlatılan icra takibine ilişkin icra takibine yönelik itirazın iptali talebine ilişkin olduğu anlaşıldı.Davacı şirket tarafından davalı şirkete 24/11/2021 Tarihinde 15.112.-EURO gönderildiği hususu dayanak belgeleriyle açık olup, taraflar arasında bu ödemenin yapılıp, yapılmadığı hususunda bir uyuşmazlık bulunmamaktadır.

Davacı söz konusu ödemeyi sözleşme kapsamında gerçekleştirdiğini, ancak sözleşme şartlarının yerine gelmediğinden bunların iadesi gerektiğini ileri sürmektedir.

Davacının iddiası ile ödenen bedel sözleşme kapsamında, Davalının savunması malların tüm belgeleri ile birlikte teslime hazır hale geldiği, buna rağmen davacı tarafından teslim alınmadığı yönünde olup, ticari defterleri incelenememiştir.Tüm dosya kapsamının ve sunulan proforma faturalarının değerlendirilmesinden; ------ tarihli belgenin teslimat yerinin ------ olarak gösterildiği, ürünün ayçiçek yağı olduğu, 4600 Koli, koli birim fiyatının 17,28 USD olup toplam bedelin 79,488 USD olduğu bildirilmektedir.

06.01.2022 tarihli belgenin teslimat yerinin -------- olarak gösterildiği, ürünün ayçiçek yağı olduğu, 1790 Koli, 26850 şişe den oluşan birim fiyatı 1,481 olup toplam bedelin 39.744 USD olduğu bildirilmektedir. Navlun bedelinin 9.320 USD olduğu, ödemenin % 40 peşin, kalanının evrak mukabili olarak kararlaştırıldığı görülmektedir.

Söz konusu proforma faturada yer alan bu kayıtlar dikkate alındığında ürünün davalı satıcı tarafından gönderildiğine ilişkin evrakların sunulması üzerine kalan bakiye bedelin ödenmesi gerektiği, davalının ise söz konusu sevkiyatı sağlayamadığı, anlaşılmaktadır.Proforma fatura ve mail yazışması dikkate alındığında üretim süresinin 8 hafta olarak belirlendiği, mail ve ödeme tarihlerine göre üretimin 24.11.2021 tarihini takip eden 8 haftada yapılması gerektiği, bu durumda ürünün Ocak ayı içerisinde yüklenmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

Davalının savunmasında belirttiği ------- askeri müdahalesinin 24.02.2022 tarihinde gerçekleştiği, ,bu durumda davalının mücbir sebebin ortaya çıktığı tarihte temerrüt halinde bulunduğu anlaşılmaktadır.

3095 Sayılı Kanun 4-a hükmü gereğince Euro cinsi alacak halinde talep edilebilecek faiz oranı ticari faiz değil, kamu bankalarının ilgili para cinsinden bir yıl vadeli mevduata uyguladığı faiz olup, açıklanan nedenlerle bilirkişi raporunda belirtildiği üzere davacının 15.112,00 Euro asıl alacak 12,23 Euro faiz olmak üzere toplam 15.183,73 Euro alacaklı olduğu kanaatiyle bu miktar üzerinden davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.