İstanbul Anadolu 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/482 K.2024/971

T.C. İstanbul Anadolu 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2022/482 Esas

KARAR NO:2024/971

DAVA

İtirazın İptali

DAVA TARİHİ: 03/08/2016

KARAR TARİHİ: 05/12/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA, SAVUNMA, DOSYA KAPSAMI

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı arasında---- tarihinde ---------sözleşmesi akdedildiğini, taraflar arasında akdedilen sözleşmenin konusunun, davalı borçlu ---- ile dava dışı ----- tarihinde ihalesini yapmış olduğu ve ---- uhdesinde kalan ------nakli yapım işi oluşturmakta olduğunu, sözleşmenin akdedilmesi esnasında sözleşmenin 10. maddesinde ------ başlıklı düzenlemesine istinaden davalı yüklenici ---- bulunan ---- numaralı hesabına ---- gönderildiğini, taraflar arasında akdedilen --------maddesine göre,

" hakediş raporları idarece onaylandıktan sonra otuz gün içinde tahakkuka bağlanarak on beş gün içinde ödenir " düzenlemesi bulunduğunu, davacının, ----- bedelli fatura ve ----- bedelli faturaları tanzim ettiğini, davalının hakkedişlere ilişkin olarak,----- ödeme yaptığını, davacının, bakiye alacağının 453,936,55,-TL'nin ödenmemesi üzerine,

davalı aleyhine -------dosyasından ilamsız icra takibi başlatıldığını, ancak davalının itirazı üzerine takibin durdurulduğunu, dava dışı idarenin, davacı yüklenicinin, ---- iban numaralı hesabına ------ olmak üzere toplamda 600.000,00.-TL ödeme yaptığını, yapılan ödemeler üzerine ------ iletişime geçildiğini, ödemelerin neye ilişkin olduğunun sorulduğunu, yetkililerin ise davalı ------talimatı üzerine ödendiğini belirttiklerini, başka bir deyişle dava dışı bir üçüncü şahıs tarafından, davalı --- nam ve hesabına davacıya haricen, itirazın iptali davasından önce 600.000,00.-TL ödendiğini,

yukarıda belirtildiği gibi davalının akdedilen ------- sözleşmesi kapsamında davacıya 453.936,55.-TL borcu bulunmakla beraber, 150.000,00.-TL de teminat iade borcu olmak üzere toplam 603.936,55.-TL borcu bulunduğunu, davacının, yapılan ödemelerin ilk 150.000,00.-TL tutarındaki kısmını, 28.05.2015 tarihinde davalıya yapılan teminat iade borcuna mahsup ettiğini, kalan 450.000,00.-TL ödemeyi -----sayılı dosyasına mahsup ettiğini, davalı tarafından itiraz edilen ----------sayılı icra takibine mahsuben 21.06.2016 tarihinde 450.000,00.-TL ödeme yaptığını, 450.000,00.-TL yönünden dava açmakta hukuki yararları bulunmadığını,

bu sebeple yalnızca bakiye kısma ilişkin olarak itirazın iptali davası ikame edildiğini, davalı tarafından icra takibinden sonra ve davadan önce yapılan ödeme borcun tamamını karşılamadığını, kısmi ödeme niteliğinde olduğunu, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunun 100.

Maddesi hükmünce de kısmi ödeme halinde, yapılan kısmi ödemenin öncelikle faiz ve masraflardan mahsubunun gerektiğini, davadan önce ödeme yapılması halinde de davanın bu ödeme düşülerek açılması zorunlu olduğunu, bu sebeple dava tarihi itibariyle icra müdürlüğünden, davalı borçlunun 21.06.2016 tarihli 450.000,00.-TL tutarındaki harici ödemesi mahsup edilerek,

kapak hesabı alındığını ve yalnızca ödenmeyen bu kısma ilişkin itirazın iptali davası açıldığını, haricen yapılan kısmi ödeme öncelikle faiz masraflara ve arta kalan kısım ana paraya mahsup edildikten sonra davacının bakiye 19.746,86 asıl alacağı bulunmakta olduğunu, bununla beraber 32.107,46.- TL icra vekalet ücreti yönünden de davalı yüklenicinin itirazının iptalinin kabulünü, -------- esas sayılı dosyasına yaptığı itirazın 19.746,86.-TL asıl alacak, 32.107,46.-TL icra vekalet ücreti ve 10.394,11.-TL tahsil harcı yönünden iptali ile takibin devamını,

davalının takip konusu alacağın % 20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;

müvekkili -------ihale ile aldığını, müvekkilinin ihaleyi almasının akabinde gerek davacı şirket ve gerekse ------- tarafından, işin davacı şirkete alt yüklenici" olarak verilmesi için kamu gücü kullanılarak madden ve manen müvekkiline baskı yapıldığını, müvekkilinin baskılar sonucu kendi alacağı işi, davacıya alt yüklenici olarak vermek zorunda kaldığını, davacı şirketin % 100 hissesinin---- ait olduğunu, -------, ihaleyi önce müvekkiline verdiğini, ancak hemen akabinde kamu gücünü kullanarak ve sair suretlerle, ihaleyi %100 kendisine ait olan davacı şirkete vermek için müvekkiline madden ve manen baskı yaptığını,

davacı ile ------- danışıklı bir ilişki içinde olduğunu, davacının hiçbir hak ve alacağının bulunmadığını, davacının --------- yükümlülüklerini yerine getirmediğini, davacı şirketin esasında paravan bir şirket olduğunu müvekkilinden zorla alınan işi de yerine getirmediğini, bu sebeple, müvekkilinin davacı tarafından eksik bırakılan işleri ---- tamamlatmak zorunda kaldığını, ------- davacı şirket banka hesabına, müvekkili nam ve hesabına 100.000,00.-TL + 500.000,00.-TL olmak üzere toplam 600.000,00.-TL gönderdiğini,

davacının yazılı beyanının 600.000,00.-TL'nin 450,000,00.-TL'sinin hakkediş karşılığı 150.000,00.-TL'sinin davacının teminat karşılığı olarak gönderildiğini, bu iddianın tamamen gerçek dışı olduğunu, davacının yukarıda açıklandığı üzere 450.000,00.-TL'sini hak etmediğini, 150.000,00.-TL'nin ise müvekkiline teminat olarak gönderilmediğini, banka dekontunda davacının daha önceki borcuna karşılık olarak müvekkiline gönderildiğini, müvekkili ile ------- arasındaki ihale sözleşmesinin 28.05.2015 tarihinde imzalanmış olduğunu, davacı tarafından 05.04.2015 tarihinde müvekkiline 150.000,00.-TL gönderildiğini,

sözleşme imzalanmadan önce 150.000,00.-TL gönderilmiş olduğunu, ihale edilen işle bir ilgisinin olması ve teminat olarak gönderilmesinin mümkün olmadığını, sözleşmeye göre teminat süresinin 12 ay olduğunu, bu süre geçici kabul ihbarı ile başlamakta olduğunu,---- sözleşmeye göre dahi bu parayı göndermek hakkı bulunmadığını, ------ müvekkilinin hak edişlerini kasten ödemediğini, müvekkilinin ihale yoluyla aldığı işi ihale şartlarına göre ve süresinde tamamlayıp teslim ettiği halde ---- müvekkilinin hakkedişlerini kasten ödemediğini, -------- müvekkilinin hakkedişlerini ödemediğini,

müvekkilinin bir kısım alacaklarını temlik ettiği dava dışı 3. Kişilerin de alacaklarını ödemediğini, temlik alacaklısı 3. kişilerin noter kanalıyla ihtarname göndermeleri üzerine, temlik tutarlarını ----müteahhitlerine haricen ve hukuk dışı bir şekilde ödettiğini, müvekkili tarafından, ödenmeyen hakkedişlerin tahsili için ---------- takip başlatıldığını,----- ve davacı arasındaki danışıklı ilişki ve işler sebebiyle, ------ davacı şirketin müvekkili nam ve hesabına 600.000,00.-TL ödeme yaptığını, bu ödemenin hukuki veya akdi bir dayanağı bulunmadığını, haksız ödenen paraların iadesi için istirdat davası açılacağını, davanın reddini,

takip konusu alacağın % 20'sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME ve GEREKÇE :Mahkememizin ------ Karar

sayılı dosyasında yapılan yargılama sonunda 'davanın reddine' ilişkin verilen karar ----mahkemece, tarafların iddia ve savunmaları doğrultusunda değerlendirme yapılıp, gerekirse söz konusu faturalara ilişkin davalının ---- bildirimlerinin ------ istenerek, tarafların ticari defterleri bilirkişi vasıtasıyla incelenip, davacının 150.000,00 TL ödemesinin taraf defterlerinde kayıtlı olup olmadığı ve davacının bu miktarı ---- yaptığı ödemeden mahsup etmesinin yerinde olup olmadığı,

davacının faturalarının davalıya gönderilip gönderilmediği ve davalı defterlerinde kayıtlı olup olmadığı tespit edilerek ve taraflar arasındaki sözleşme ve --------- yapılan protokol üzerinde durularak varsa davacı alacağı belirlenip oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekir.

Hal böyle iken mahkemece davacının alacağını ispatlayamadığından bahisle davanın reddine karar verilmesi isabetli olmamıştır. "gerekçeleriyle kaldırılmış olup, istinaf kaldırma sonrası mahkememizce yapılan yargılama sonunda.

Eldeki dava, taşıma sözleşmesinden kaynaklanan ticari ilişki kapsamında cari (açık) hesap alacağının tahsili istemiyle başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali davasıdır.İcra takibine konu alacak davacının davalıya tanzim ettiği ----------bedelli faturadan kaynaklanmakta olup, uyuşmazlık davacının takibe konu alacağın kaynaklandığı hizmeti ifa edip etmediği noktasında toplanmaktadır.Dilekçeler aşaması tamamlanmakla, mahkememizin ön inceleme duruşmasında dava şartları incelenmiş,

davalının şahıs olması nedeniyle tacir araştırması yapılmış ve davalının ticaret sicil kaydı bulunması nedeniyle tacir olduğu anlaşılarak yargılamaya devam edilmiştir.

Davalı tarafça icra dosyasına sundukları itiraz dilekçesinde icra dosyasının yetkisine yönelik itirazda bulunmuş ise de; icra dosyasına yapılan itirazda yetkili icra dairesi bildirilmediği dolayısıyla usulüne uygun yetki itirazı bulunmadığından icra dairesinin yetkisine yönelik itirazın reddine karar verilmiştir.

Tarafların sulh olma imkanının bulunmadığının tespiti ile uyuşmazlık noktaları belirlenerek tahkikat aşamasına geçilmiş, istinaf kaldırma kararı sonrası bilirkişiden rapor aldırılmak suretiyle sonuca gidilmiştir. --------- sayılı dosyası -------- üzerinden celp edilmiş olup, yapılan incelemede; davacı tarafça davalı aleyhine --------- cari hesap alacağı açıklamasıyla 453.936,55 TL asıl alacağın tahsili için takip başlatıldığı, takip dosyasında ödeme emrinin tebliği ile davalının süresinde takibe yetkiye, borca ve ferilerine itirazlarını bildirdiği, itiraz dilekçesinin davacı tarafa tebliğ edilmediği,

mahkememizde açılan davanın süresinde olduğu tespit edilmiştir.İstinaf kaldırma kararı sonrası, davalı------ celp edilerek dosya içerisine alınmış, beyannamenin----- numaralı kısmında davacı adına 419.365,00 TL, 384.818,00 TL'lik hizmet alımına ilişkin vergi dairesine bildirimde bulunulduğu anlaşılmıştır.Uyuşmazlık konusu ile ilgili olarak mali müşavir bilirkişisi ve borçlar hukuku alanında uzman bilirkişiden alınan raporda özetle.

Davalı ile dava dışı idare arasında, ----- ihale numaralı -------- Sözleşmesi akdedildiği, bu sözleşmede davalının yüklenici, dava dışı idarenin iş sahibi sıfatına haiz olduğu, kamu ihale sözleşmesine binaen davacı ile davalı arasında ---------sözleşmesinin imzalandığı, bu sözleşmede davacının alt yüklenici, davalının yüklenici sıfatına haiz olduğu, sözleşmenin 10. maddesine göre alt yüklenicinin 150.000 TL kesin teminat verdiği, teminatın iadesinin ise Kamu İhale Sözleşmesi Genel Şartnamesine göre iade edileceğinin kararlaştırıldığı, sözleşmenin 6. maddesine göre birim fiyatlı götürü bedelli bir sözleşme olduğu,

sözleşmeye göre toplam 71.000 tonluk molozun KDV hariç 994.000 TL karşılığında taşınacağı, sözleşmenin 10. maddesine göre alt yüklenicinin 150.000 TL kesin teminat verdiği, teminatın iadesinin ise Kamu İhale Sözleşmesi Genel Şartnamesine göre iade edileceğinin kararlaştırıldığı, hak ediş faturalarına göre, davacının toplam 57.442 ton moloz için, 14 TL birim fiyat üzerinden toplam 948.94 1,84 TL fatura kestiği, dava dışı kamu idaresi tarafından işin yapılmadığı ya da eksik yapıldığı ya da yüklenici ve alt yüklenici sözleşmesinin fesh edildiğine dair dosya içerisinde bir veri olmadığı,

davacının kesmiş olduğu hak ediş bedellerine ilişkin faturada toplam taşınan 57.442 tonluk molozun sözleşmede kararlaştırılan 71.000 tondan az olduğu, bu durumda teslim gerçekleşene kadar yapılan işlerin yüklenici tarafından yapıldığı karine olarak kabul edileceğinden davacının sözleşme kapsamında 948.941,84 TL alacağının tahakkuk ettiği, cari hesap kayıtlarındaki ve davacının kabulünde olan davalının yapmış olduğu 495.000,00 TL' lik ödeme ilgili alacaktan mahsup edildiğinde, davacının davalıdan 453.941,84 TL alacaklı olduğu,

davacı ödeme emrinde daha az talepte bulunduğundan taleple bağlı olarak 08.03.2016 takip tarihi itibarıyla 453.936,55 TL alacaklı olduğunun kabulünün gerekeceği, dava dışı idare tarafından dosyaya sunulan, davalı ile idare arasında yapılan protokole göre davacı yükleniciye, davalının alacağından toplam 609.936,55 TL ödenmesi gerektiği, dava dışı idarenin davacıya bu protokol kapsamında, takip tarihinden sonra fakat dava tarihinden önce 600.000,00 TL ödediği, sözleşme kapsamında dava dışı belediyeden alt yüklenicinin 600.000,00 TL tahsil ettiği noktasında bir ihtilaf bulunmadığı,

işin eksik veya genel şartnameye aykırı yapıldığına dair bir veri olmadığından, davacının gelen tahsilatı sözleşmenin 10. maddesine istinaden vermiş olduğu 150.000 TL teminat tutarı ile ile hak ediş bakiyesinden mahsup edebileceği, bu durumda takibe konu ettiği alacaktan 21.06.2016 tarihi itibarıyla 450.000,00 TL'nin mahsup edilebileceği, dava tarihi itibarıyla takip tarihinden sonra dava tarihinden önceki 450.000,00 TL'lik ödeme TBK 100 ve devamı maddeleri uyarınca öncelikle ferilerden mahsup edildiğinde davacının davalıdan, 70.312,18 TL asıl alacak, 869,75 TL faiz olmak üzere, toplam 71.181,94 TL alacaklı olduğu,

davacı daha az talepte bulunduğundan dava tarihi itibarıyla, 19.746,86.-TL alacaklı olduğunun kabulü gerektiği şeklinde görüş ve rapor tanzim etmiştir.

Somut uyuşmazlıkta. Taraflar arasında,----- ihale edilen iş hakkında, ------imzalandığı, davalı tarafından ihbar olunan ------ imzalanarak davalının alacağının tespit edidiği ve ödemelerin vadeye bağlandığı, bir kısım ödemelerin davacıya yapılmasının kararlaştırıldığı ve ihbar olunan ------ tarafından, davacı alt yüklenicinin banka hesabına -------ödeme yapıldığı,

davacı tarafça takipten sonra yapılan ödemelerin önce ferilerden mahsubu gerektiği ve icra masrafları yönünden de takibin devamı gerektiğinden bahisle 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu(İİK)'nun 67. maddesi uyarınca itirazın iptaline karar verilmesi istemiyle itirazın iptali davası açtığı anlaşılmıştır.Dosya kapsamında, davalı tarafın 2015 yılı BA formlarına bakıldığında davalının davacıdan 419.365,00 TL ile 384.818,00 TL'lik hizmet alımına ilişkin vergi dairesine bildirimde bulunduğu, yine davalı ile dava dışı ------ arasında yapılan protokol dikkate alındığında işlerin yüklenici tarafından ifa edildiğinin anlaşıldığı,

sözleşme kapsamında davacının 948.941,84 TL alacağının tahakkuk ettiği, cari hesap kayıtlarındaki ve davacının kabulündeki davalının yapmış olduğu 495.000,00 TL'lik ödeme ilgili alacaktan mahsup edildiğinde, davacının davalıdan 453.941,84 TL alacaklı olduğu,

davacı ödeme emrinde daha az talepte bulunduğundan taleple bağlı kalınarak 08.03.2016 takip tarihi itibarıyla 453.936,55 TL alacaklı olduğunun kabulünün gerekeceği, dava dışı idare tarafından dosyaya sunulan, davalı ile idare arasında yapılan protokole göre davacı yükleniciye, davalının alacağından toplam 609.936,55 TL ödenmesi gerektiğinin kararlaştırıldığı ve dava dışı idarenin davacıya bu protokol kapsamında, takip tarihinden sonra dava tarihinden önce 600.000,00 TL ödediği,

davacının gelen tahsilatı sözleşmenin 10. maddesine istinaden vermiş olduğu 150.000 TL teminat tutarı ile ile hak ediş bakiyesinden mahsup edilebileceği, bu durumda davacının takibe konu ettiği alacaktan 21.06.2016 tarihi itibarıyla 450.000,00 TL'nin mahsup edilebileceği, dava tarihi itibarıyla takip tarihinden sonra dava tarihinden önceki 450.000,00 TL'lik ödeme TBK 100 ve devamı maddeleri uyarınca öncelikle ferilerden mahsup edildiğinde davacının davalıdan, 70.312,18 TL asıl alacak, 869,75 TL faiz olmak üzere, toplam 71.181,94 TL alacaklı olduğu,

davacı daha az talepte bulunduğundan dava tarihi itibarıyla, 19.746,86.-TL alacaklı olduğu sonucuna varılmakla, davanın 19.746,86.-TL'lik asıl alacak yönünden davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, dava dilekçesinde talep edilen icra vekalet ücreti ve tahsil harcının asıl alacağa dahil edilerek itirazın iptali davasına konu olmasının mümkün olmadığı, icra vekalet ücreti ve tahsil harcının icra müdürlüğünce dikkate alınacağından icra vekalet ücreti ve tahsil harcına yönelik taleplerin reddine, alacak likit olmadığından davacının inkar tazminatı taleplerinin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.