İstanbul Anadolu 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/803 K.2024/481

T.C. İstanbul Anadolu 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2022/803 Esas

KARAR NO

2024/481 Karar

DAVA

İtirazın İptali (Sigorta Poliçesinden Kaynaklanan Rücu)

DAVA TARİHİ:18/10/2022

KARAR TARİHİ:12/06/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali ((Sigorta Poliçesinden Kaynaklanan Rücu) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ---- poliçesiyle sigortalanan ----- ait emtiaların 16.07.2019`da davalı---- plakalı çekiciye takılı ----- plakalı ---- ile taşınmak üzere araç sürücüsü --- tarafından teslim alındığını, ancak teslim alınan mallar yerine götürülmediği için sigortalıya tazminat ödendiğini, konu ile ilgili ---- sayılı dosyası ile soruşturma yürütüldüğünü, somut olaya bağlı hasar, poliçe kapsamına giren rizikolardan olduğu için sigortalı ----- tazminat ödendiğini, %100 oranında kusurlu durumda olan davalılara sigortalıya ödenen tazminat için rücu etme zorunluluğu doğduğunu,

TTK md.874`e göre zayi gözüyle bakılan dava konusu emtianın kaybına bağlı zarardan TTK. md.875`e göre davalıların sorumlu olduğunu, TTK`nın halefiyete ilişkin hükümlerine göre davacının sigortalısının halefi sıfatıyla davalılara rücu hakkı doğduğunu, ödenen tazminatın rücuen tahsilini teminen başlatılan icra takibi haksız itirazla durdurulduğu için işbu davanın açılması zarureti doğduğunu, anılan nedenlerle---- dosyasına borçlular tarafından yapılan itirazın iptaline, takibin devamına,

yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı borçluya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalılar ------ vekili cevap dilekçesinde özetle.

Müvekkillerinin davaya konu olayda araç ruhsat sahibi olmaları dışında dosya kapsamında ispatlanan bir iştiraklerinin bulunmadığını, --------- soruşturma no ile yapılan soruşturma neticesinde 07/01/2021 tarihli ek kovuşturmaya yer olmadığına dair karar ile müvekkilleri hakkında yeterli delil bulunmaması sebebiyle kamu adına ek kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiğini, dosyaya sunulan nakliye sözleşmesinin tarafının ----olduğunu, nakliye şirketinin sahibi---- taşıma işini görüştüğü ve anlaştığı -----vererek elden nakliye işi karşılığı 2 bin TL ödeme yaptığını, bu anlaşma ve görüşmeler sırasında müvekkilleri ile irtibat kurmadığını,

müvekkillerini tanımadığını, --------------- da müvekkillerini tanımadığını, herhangi bir iş ilişkisi içinde olmadığını, yapılan soruşturma, davacının dosyaya sunduğu belgeler ve soruşturma aşamasında alınan ifadelerde müvekkillerinin isminin geçmediğini, sadece ruhsat sahibi olmaları sebebiyle hukuki sorumlulukları olmamasına rağmen icra takibi başlatılması ve akabinde işbu itirazın iptali davası açılmasının yasaya, hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu, müvekkillerinin nakliye sözleşmesinin tarafı olmadığını,----aralarında iş ilişkisi bulunmadığını,

---- ve müvekkillerinin babası -------iş ilişkisi bulunduğunun tarafların ifadelerinden anlaşıldığını, işbu dava yönünden müvekkillerinin husumet yokluğunun mevcut olduğunu, müvekkillerinin taşıyıcı sıfatı bulunmadığını, sigorta rizikosunun gerçekleşmesinde müvekkillerinin dahili ve kusurunun bulunmadığını, müvekkillerinin taşıyıcı veya işveren sıfatının bulunmadığının dosya kapsamında anlaşılacağını, açıklanan nedenlerle davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava hukuki niteliği itibariyle İİK 67. maddesinde düzenlenen itirazın iptali davasıdır.

Davacı emtia abonman kati poliçesi düzenlediği sigortalıları ------ tarihinde davalılardan ---- plakalı ----------- ile nakliyesi sırasında araç sürücüsü -----tarafından teslim alındığını, ancak ürünlerin yerine götürülmediğini, bu konuda--------- nezdinde soruşturmanın sürdüğünü, meydana gelen hasarın poliçe teminatı kapsamında kalması nedeniyle sigorta ettirenlere hasar bedeli olarak toplam 612.067,16 TL.ödeme yapıldığını, davalıların %100 oranında kusurlu olduklarını, yapılan ödeme nedeniyle rücu bedelinden sorumlu olduklarını,

davalıların takibe haksız yere itiraz ettiğini belirterek davalıların itirazının iptali ile takibin devamına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılardan ---- yönünden süresinde olmakla birlikte davalı ----- yönünden süresinde olmayan cevap dilekçesiyle husumet itirazının ileri sürüldüğü, dava konusu olayda kullanılan araçların ruhsat sahibi olmaları dışında hiçbir iştiraklerinin bulunmadığını,------ yürütülen soruşturmada da haklarında kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiğini, nakliye sözleşmesinin tarafının ---- olup, nakliye şirketinin sahibi ----savcılıkta verdiği ifadesinde taşıma işini görüşüp anlaştığı kişinin ------- olduğunu, nakliye işi karşılığı bu kişiye 2.000 TL.ödeme yaptığını,

görüşmeler sırasında kendileriyle irtibat kurmadığını aralarında herhangi bir iş ilişkisi bulunmadığını ifade ettiğini, ruhsat sahibi olmaları nedeniyle hukuki sorumluluklarının olamayacağını, ------ bulunmadığını, bu kişinin babaları ---- ile iş ilişkisi içinde olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini savundukları, davacının sigortalı emtiaların davalılara ait araçlar ile yapılan nakliye neticesinde teslim edilmediğini, ibraz ettikleri faturanın da ----- sahibi ----- tarafından nakliyeci sıfatıyla düzenlenmiş olduğunu, dolayısıyla ---- dava konusu taşıma işinin tarafı olduğunu,

araçların maliki sıfatıyla kusursuz sorumlulukları bulunduğunu ileri sürdüğü anlaşılmıştır.Davalı----- sayılı dosyasında verilip kesinleşen karar ile vesayet altına alındığı, bu davalı hakkındaki vesayet süresinin ---- dolduğu anlaşılmıştır.

Dilekçeler aşaması tamamlanmakla mahkememizin 05/07/2023 günlü ön inceleme duruşmasında dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş tarafların sulh olma imkanı bulunmadığından uyuşmazlık noktalarının tespiti ile tahkikat aşamasına geçilip deliller toplanarak bilirkişiden rapor alınmak suretiyle sonuca gidilmiştir------ takip dosyası getirtilmiş incelenmesinden davacının davalılar hakkında dava dışı sigortalılara yaptığı ödemenin rücuen tahsili amacıyla ilamsız icra takibi başlattığı,ödeme emrinin tebliğ ile davalıların süresinde takibe itiraz ettiği, itiraz dilekçesinin davacı tarafa tebliğ edilmediği,

mahkememizde açılan davanın süresinde olduğu anlaşılmıştır.Davalılar tarafından icra dairesinin yetkisine itiraz edilmekle birlikte itiraz dilekçesinde yetkili icra dairesi gösterilmediğinden davalıların icra dairesinin yetkisine yönelik itirazlarının reddine karar verilerek yargılamaya devam olunmuştur.Davacının açtığı davada davalıların takibe itirazının iptali ve takibin devamına karar verilmesini talep ettiği, 769.828,49 TL üzerinden harç yatırmak suretiyle dava açtığı, ancak takip miktarının 851.809,95 TL olduğu anlaşılmış , davacı vekili verilen kesin süre içinde eksik peşin harcı mahkeme veznesine yatırmıştır.

Dava konusu olayla ilgili olarak -----sayılı soruşturma dosyasından -------dosyada dava açıldığı, ancak C.Savcılığınca mahkememiz dosyasının davalıları hakkında olay nedeniyle takipsizlik kararı verildiği, takipsizlik kararının itiraz edilmeksizin kesinleştiği, Ceza mahkemesi dosyasında davalıların babası ----- şoförü olan---- aleyhine dava açıldığı, yargılamanın sürdüğü anlaşılmıştır.Taşıma işinin yapıldığı ---- davalı ----plaka saylı çekicinin davalı --- adına kayıtlı olduğu trafik kayıtlarından görülmüştür.Davacı tarafça düzenlenen hasar dosyası içeriğinden davacı tarafça dava dışı -------- düzenlendiği,

kara yolu taşımaları için de teminat sağlandığı, sigortalılara ait emtianın alıcısına teslim edilmemesi nedeniyle oluşturulan hasar dosyaları kapsamında alınan eksper raporlarında satış faturaları, sevk irsaliyeleri ile birlikte değerlendirilmek suretiyle dava konusu ----- sayılı hasar dosyası kapsamından sigortalı -------- ödenmesi gereken kümülatif tazminat tutarının -----sayılı hasar dosyası kapsamından sigortalı--------ödenmesi gereken kümülatif tazminat tutarının da 612.067,16 TL.'sı olarak saptandığı ve davacının 157.761,33 TL.'sını banka havalesi yoluyla-------------ödediği,

bu nedenle ibraname ve temlik belgesi düzenlendiği anlaşılmıştır.Davacı tarafça delil olarak sunulan nakliye sözleşmesi başlıklı sözleşmenin taraflarının dava dışı sigortalı şirketler ile yine dava dışı -----olduğu görülmüş yine ibraz edilen 16/07/2019 tarihli faturanın da Nakliyeci ----- tarafından kesildiği fatura konusunun---- bedeli olarak gösterildiği,

faturanın üst kısmında da ------- kaşesinin yer aldığı anlaşılmıştır.Dosyada toplanan deliller değerlendirilerek davacının takip tarihi itibariyle davalılardan talep edebileceği bir alacağının olup olmadığı yönünde bilirkişi heyetinden rapor alınmış, bilirkişi heyetince davacını takip tarihi itibariyle davalılardan rücuen talep edebileceği bir alacağının bulunmadığı, Mahkemenin aksi kanaatte olması halinde davalı----dava konusu taşıma işinde kullanılan --------- olduğu,

somut olay için kendisine ait nakliye faturasının bilgisi dahilinde düzenlendiği ve aracın da babası (ve vasisi) tarafından değil de kendisi tarafından işletildiği için çalışanı konumunda olmasa da araç sürücüsünün şahsi suçundan kaynaklanan zarardan da sorumlu tutulabileceğinin kabul edilmesi halinde ise davacının dava dışı sigortalılarının derdest dava konusu zarar için doğrudan davalı -----tazminat talebinde bulunabileceği, davacının sigortalılarına ödediği tazminatı davanın dayandığı İcra takibine asıl alacak olarak konu ettiği miktar üzerinden, işlemiş faiziyle birlikte rücuen talep edebilmesinin mümkün olabileceği belirtilmiştir.

Raporda bunun yanı sıra davacının görevlendirdiği bağımsız eksperin dava konusu 22.880 kg, ağırlığındaki komple kamyon hamulesi yük için “satış faturalarını, sevk irsaliyeleri ile birlikte” değerlendirmek suretiyle saptadığı kümülatif. 769.829,49 TL. tutarındaki tazminat miktarının TTK Md.880'de yer alan düzenlemelerle çelişmediği değerlendirilmiş, 6102 Sayılı TTK.

Md.882'ye göre taşıyıcının ödeyeceği tazminatın tutarı ('ağır kusurlu" olmadığı ve Md. 886 uyarınca; “zarara, kasten veya pervasızca bir davranışla ve böyle bir zararın meydana gelmesi ihtimalinin bilinciyle işlenmiş bir filin veya ihmalin sebebiyet vermediği ve taşıyıcının sorumluluk sınırlamalarından yararlanma hakkını kaybetmediği” sürece) “nakliye sürecinde hasar gören/kaybolan malın brüt ağırlığının her bir kilogramı için 8,33 Özel Çekme Hakkını ----karşılayan tutar ile sınırlı olacağı hükmü uyarınca ,bu tutarın TL. bazında karşılığının ise, eşyanın taşıma amacıyla taşıyıcıya teslim edildiği tarihteki,

------ hesaplanacağı (Md.882/4) buna göre dava konusu 22.880 kg. kumaş türü yükün davacının sigortalıları tarafından----- taşınmak üzere dava dışı araç sürücüsü ----- teslim edildiği 16.07.2019 tarihinde geçerli ------kuruyla taşıyıcının tazminat bağlamında TTK.

Md.882'de öngörülen mesuliyet üst sınırı ---- miktarın bağımsız eksperin saptadığı kümülâtif hasar bedelinin ve derdest davada rücu konusu yapılan tutarın her halükarda çok üzerinde olduğu belirtilmiştir.Yapılan yargılama toplanan deliller ve alınan bilirkişi raporu ile davacının mahkememizde açtığı davada dava dışı sigortalılarına nakliyat emtia sigorta poliçeleri kapsamında yaptığı ödemeleri davalılardan rücuen talep ettiği, davalıların öncelikle husumet itirazında bulundukları anlaşılmıştır.

Dava dışı sigortalılara ait kumaş türü emtianın davalıların maliki oldukları çekici ve dorse ile taşındıkları, ürünün nihai alıcısına teslim edilmek üzere araç sürücüsü ----- teslim edildiği, bundan sonrasında yükün alıcının eline geçmediği sabittir. Dava dışı sigortalıların şikayeti üzerine olaya karışan şahıslar ve bu arada davalılar hakkında soruşturma yürütülmüş ve davalılara ilişkin olarak takipsizlik kararı verilmiştir.

Araç sürücüsü -------- ve diğerleri hakkında ise ceza davası açılmış olup yargılamanın devam ettiği analaşılmıştır.

Davacı sigorta şirketi tarafından sigortalı şirketlere ödeme yapılmış ve ibraname düzenlenmiş olup davacı, sigortalılarının haklarına halef olarak iş bu davayı açmıştır.Ancak rücu konusu yapılan hasar ödemesi riziko anında geçerli ve yürürlükte olan bir poliçeye dayansa ve bu dönemde oluşan hasarın/zararın nitelik ve niceliği de bağımsız bir ekspere tespit ettirmek suretiyle tazmin edilmiş olsa (veya tazminat ödenirken alınan ibranamede devir ve temlik beyanı bulunsa) bile, “sırf ödeme yapılması” 6102 Sayılı TTK.

Md.1472 maddesi uyarınca sigorta şirketine halef sıfatını kazandırmayacağından, sigortacının halefiyet ilkesinden istifade edebilmesi, sigortadan tazminat alan sigortalının veya menfaati zarar gören sigorta ettirenin de aynı hasar için zarar sorumlusuna rücu edebilmesi şartına bağlıdır.

Somut olayda dava dışı sigortalılara ait emtianın taşınması için yine dava dışı ----nakliye firması ile sözleşme yapıldığı, ürünün nakliyesi için davalılara ait araçların kullanıldığı, ve davalı ------- ait firmanın bu nakliye işi için fatura düzenlediği sabittir. Taşıma sözleşmeleri herhangi bir şekil şartına bağlı olmaksızın, sevk edilecek eşyanın taşıyana teslimi ile de kurulabilir.

Bu aşamadan sonra taşıyıcı, taşıma sorumluluğunu üstlendiği malı ister kendisi taşısın ister somut olayda olduğu gibi başka bir nakliyeci aracılığıyla tedarik ettiği araçla taşıtsın taşıma süresi içerisinde naklini üstlendiği eşyayı gözetim sorumluluğu altında olur ve kural olarak taşıma süresi içerisinde taşıdığı eşyaya gelecek zararlardan, kaybından veya teslimindeki gecikmeden mesuldür;

kendi adamlarının, taşımanın yerine getirilmesi için yararlandığı kişilerin, görevlerini yerine getirmeleri sırasındaki fil ve ihmallerinden, yerine geçen taşıyıcıların kusurundan da kendi fiil ve ihmali gibi sorumludur ------Taşıma işi, kısmen veya tamamen akdi ya da üst taşıyıcı tarafından değil de onun temin ettiği farklı bir nakliyeci tarafından yerine getirildiğinde, nihai taşıyıcı taşıma mesuliyetini üstlendiği eşyanın zıyaı, hasarı veya gecikmesi nedeniyle taşıma sürecinde ortaya çıkan zarardan, asıl taşıyıcı gibi (onunla birlikte müteselsilen) sorumlu olacaktır.

(6102 Sayılı TTK.

888/3).TTK'da yer alan düzenlemelere göre taşıyıcının mesuliyeti ve müşterek sorumluluğu bu şekilde olmakla birlikte 2918 Sayılı KTK'nun 85. Maddesi “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.” ve son fıkrası da “İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi,

aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükmünü haiz olup sadece işletilme halindeki motorlu aracın verdiği zararlar KTK kapsamındadır. Dolayısıyla bir motorlu aracın maliki, işleten konumunda değil ise aracında taşınan malların çalınması yüzünden KTK Md.85'e göre sorumlu tutulamayacaktır.

Rücuen tazminat alacağına konu taşıma ilişkisinde davalılardan -------- taşıma ilişkisinin tarafı olmayıp, sadece adına kayıtlı araç taşıma işinde kullanılmıştır.

Taşımadan kaynaklı sorumluluğun belirlenmesinde KTK 85 maddesinin uygulanması mümkün olmadığından bu davalı yönünden açılan davanın husumet yokluğundan reddine karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır---- Öte yandan dava konusu taşıma işi için düzenlenen -------- faturasının üst kısmında dava dışı akdi taşıyıcı ------ kaşesi mevcut olup, faturanın düzenlendiği tarih itibariyle bu davalının vesayet altında olmadığı, taşıma işinde kullanılan-------- maliki olduğu,

kendi firmasına ait nakliye faturasının bilgisi haricinde düzenlenmiş olamayacağı, çalışanı konumunda olmasa da araç sürücüsünün şahsi suçundan kaynaklanan zarardan da sorumlu tutulabileceği dolayısıyla dava konusu zarar için davacının davalı----- tazminat talebinde bulunabileceği, icra takibine konu asıl alacak tutarını ödediği tarihten itibaren , işlemiş faiziyle birlikte davalıdan rücuen talep edebilmesinin mümkün olduğu sonucuna varılmış,

takip tarihi itibariyle talep edilebilecek faiz tutarının daha fazla olduğu mahkememizce hesaplanmakla birlikte taleple bağlı kalınarak bu davalı yönünden davanın kabulü ile------ dosyasında davalının itirazının iptali ile takibin aynen devamına, asıl alacak tutarlarına takip tarihinden itibaren %10 ve değişen oranlarda avans faizi yürütülmesine, alacak likit olmayıp yargılamayı gerektirdiğinden inkar tazminatı talebinin reddine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.