İstanbul Anadolu 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/807 K.2025/755

T.C. İstanbul Anadolu 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2022/807 Esas

KARAR NO: 2025/755

DAVA

Tazminat (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 20/10/2022

KARAR TARİHİ: 21/10/2025

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;"Müvekkilim davalı şirkete ait yükü ------- arası taşıma konusunda anlaşmıştır. Davalı şirket ihracatçı firmadır İthal eden şirket ise--------unvanlı şirkettir. İhracatçı davalı şirket müvekkilime ------ karşılığında parsiyel yük olarak------ taşınması hususunda anlaşmaya varmışlardır. Davalı, yükü kendi aracı ile müvekkilimizin depo adresine --------- adresine dosyaya sunulu resimlerdeki gibi ambalajlı şekilde teslim etmiştir.

Müvekkil şirket 3 palet ve ambalajlı olan yükü kontrol etmiş ve yol şartlarına dayanabilecek şekilde itinalı ve ambalajlı yükü teslim almıştır. 3 adet paletin plastik streç shrink malzeme ve ayrıca tel çemberler ile ambalajı yapılmıştır. Müvekkilim ambalaj kontrolünü yaparak yükü teslim almıştır.

Müvekkilimize ait -------gümrükten geçmiştir. ------- sınırı girişi kapıtan ----- tarihinde yapılan----- palet ihracat yükü içerisine gizlenmiş şekilde ------- kaçak sigara çıkması nedeniyle müvekkile ait ------ bağlanmıştır. ---------- çekilmiş olan videoyu delil listemizde ibraz edeceğiz.------- karton sigara resimlerini dosyamıza sunuyoruz. Davalı şirket CMR sözleşmesi 11. Maddesini açıkça ihlal etmiştir.

Davalı şirket ihracatçı sıfatı ile ---- ------ tarihinde gümrük beyanında bulunmuştur. Bu beyan usul ve yasaya aykırı şekilde verilmiştir. Yük içerisinde -------- olması karşısında hukuka aykırı şekilde duvar tahtası beyanında bulunmuştur. Müvekkilime ait araç bu gerekçe ile ------ bağlanmıştır. Şoför tutuklanmıştır. Bu durum e-mail yazışması ile aynı gün davalı şirkete ihtarname şeklinde iletilmiştir. Davalının CMR hükümleri gereği sorumluluğu tamdır.

Müvekkilimize ait------- makamlarınca bağlanmıştır------ tutulan avukatlar aracılığı yapılan savunmalar neticesi, müvekkil şirketin kusuru olmadığı anlaşılmış ve fakat ilgili araç müvekkil şirkete ancak ----- tarihinde teslim edilmiştir.

Göndericinin CMR sözleşmesine aykırı davranması, kusuru ve hukuka aykırı eylemleri nedeniyle müvekkilim ------ boyunca çalıştıramamış ve ticari kazanç kaybına uğramıştır. ----arası çalışan bir -------kazancının ne olduğunun sorulması halinde ortalama 250 Euro olduğu görülecektir.

Zarar takriben 250 Euro x 32 gün = 8.000,00 EURO olduğu bilirkişilerce incelenmesi halinde hesap edilecektir.Bağlı kalan aracın teslimi ve devam eden gümrük- hukuki işlemler için 28.09.2021 tarihi ile 02.12.2021 tarihleri arasında şirket yetkilileri -------------gidip gelmeleri gerekmiştir. Şirket aracı ile gidilmiş , vize masrafları, yeşil sigorta, çıkış harç pulu, seyahat sağlık sigortası , yakıt+ otoyol masrafı ile toplam 12 günlük konaklama gideri yapmak zorunda kalmıştır.

Tüm gider ve masraflar müvekkil şirket tarafından karşılanmıştır. Toplamı 36.795,23 TL. Yapılmıştır. ------ malların Tırdan boşaltılması, diğer şirket tırına yüklenmesi , malların depolanması, gümrük işlemleri, danışmanlık hizmeti, çevirmen ve noter hizmetleri faturalı------ yapılmıştır.

Yine ------ şeklinde davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;Öncelikle Davacıya davasının kısmi alacak davası mı belirsiz alacak davası mı olduğu konusunda beyan vermesi için 1 haftalık kesin süre verilmesine Belirsiz Alacak davası olması durumunda yukarıda açıklandığı gibi eksik harcın tamamlatılmasına karar verilmesine sonrasında davanın esası hakkında incelemeye geçilmesine,

Müvekkil Şirketin teslim ile sorumluluğu kalmadığından huzurdaki davanın PASİF HUSUMET YOKLUĞUNDAN REDDİNE, huzurdaki davanın CMR konvansiyonuna göre incelenmesi gerektiğinden konvansiyon kapsamında belirlenen 1 yıllık zamanaşımı süresinde dava açılmadığından davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiğini, müvekkilinin davacıya bir borcunun bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Uyuşmazlık; taraflar arasındaki taşıma işi neticesinde davacıya ait tırın bağlanması ve bu durumdan ötürü davacının ticari kazanç kaybı ve maddi tazminat talebine ilişkindir.Uyuşmazlık konusu hakkında dosya Taşıma uzmanı bilirkişiye tevdine karar verilmiş, bilirkişi ---- tarihli raporunda özetle; ------ Teslim şekline ilişkin detaylı anlatımın rapor içinde yapıldığı, -----teslim şeklinde iddia edilen alıcıya sorumluluğun geçtiği noktanın net olarak da kayıtlara işlenmediği, Öte yandan davalı yanın satıcı-ihracatçı olarak taşıma sözleşmesinin hizmet alan tarafı olduğu, mevcut zararın da bekleme kaynaklı olduğu,

dolayısıyla kanaatimizce doğrudan davalının sorumluluk alanına girdiği, İlgili taşıma sürecinin uluslararası karayolu ile organize edildiği, CMR Senedi ve diğer veriler doğrultusunda CMR Konvansiyonu hükümlerinin uygulama alanı bulacağı, CMR Md.l 1 uyarınca refakat belgeleri, gümrük vb. detaylar noktasında bilgilerin gönderence doğru ve eksiksiz iletilmesi gerektiği, aksi durumda oluşacak zararlardan taşıyıcıya karşı sorumlu olduğu, benzer şekilde TTK Md.864/l-d içeriğinde ise ilgili bilgilerdeki eksiklikten davalı yanın yalnızca gönderen olduğu durumda dahi taşıyıcıya karşı sorumluluğu olduğu,

Dosya kapsamındaki bekleme-bağlama sürecinin GÖNDEREN/İHRAÇÇI olduğu veriler üzerinden sabit olduğu değerlendirilen davalı yanın eksikliğinden kaynaklandığı, davalı yamn farklı tedarikçiden yükü aldığını beyan ve itirazları olsa da dosya kapsamında gözlenmediği, veriler üzerinde ihracatçı gözükmesi sebebiyle gümrük otoritesine karşı sorumluluğu olduğu gibi gönderen sıfatıyla da taşıyıcıya karşı sorumluluğu olduğu, bekleme ücretine ilişkin CMR Kapsamında açık bir hüküm olmadığı,

ancak TTK Md.863/3 içeriği değerlendirildiğinde taşıyıcının kendi risk ve sorumluluk alanına girmeyen her türlü gecikme bekleme zararı olarak değerlendirilmesi gerektiği, davacı yamn bekleme ücreti ve bekleme süresince katlandığı diğer masrafları ispat koşulu ile davalı yana yansıtmaya hakkı olduğu, davacı yamn katlandığı masraflar ve bekleme süresine ilişkin tüm veriler irdelendiğinde; ------- işletmeden iki adet fatura içeriği ile toplamda 9.125 Euro bedelli bir takım hizmetler alındığı, ----- ödemeyi aldığına ilişkin iki fatura için de imzalı onayı olduğu,

ilgili fatura içeriğindeki hizmetler arasında -------, parsiyel bir yükleme olması sebebiyle yaşanabilecek yükleme-boşaltma-depolama süreçlerine ilişkin kalemler olduğu, dolayısıyla bekleme sebebi olan aracın bağlanması durumunda alınabilecek hizmetler olduğu kanaati oluştuğu, dolayısıyla bekleme nedeniyle katlanılan masraflardan olan toplam 9.125 Euro bedelin davalıdan kanaatimizce talep edilebileceği, takdirin sayın mahkemede olduğu, dosyadaki veriler doğrultusunda, davacımn Bekleme ücretine olarak hakkı olduğu, -------- kapsadığı,

ancak söz konusu bağlama kaynaklı bekleme süresinin 32 gün mü yoksa daha kısa bir süre mi olduğunun netleştirilemediği, sayın mahkemenin 32 günlük sürenin, bekleme süresi ile eşit olduğuna kanaat getirmesi durumunda -----tavan ve ortalama fiyatlar üzerinden toplam talep edilebilecek ücretlerin hesap edildiği, Davacı yetkilileri ------muhtelif tarihlerde ------- gittiği ve yaptıkları harcamalara ilişkin beyan tablosu yer aldığı, imzalarının bulunduğu, ancak söz konusu harcamaların faturalar-ödeme makbuzları vb. detaylarının dosyadan gözlenemediği,

bu sebeple kanaatimizce ispata muhtaç kaldığı Ayrıca ilgili yetkililerin 28.10.2021 tarihinde bağlanma süreci sonrası ülkeye döndüğü anlaşılan araca ilişkin --------- kayıtları olmasına karşın bu tarihten sonraki ziyaretlerin ispata ve izahata muhtaç olduğu yönünde görüş ve rapor ibraz etmiştir.Bilirkişi raporu taraf vekillerine usulüne uygun olarak taraflara tebliğ edilmiş, taraf vekillerinin rapora karşı beyan ve itirazları doğrultusunda ek rapor için dosya yeniden bilirkişiye tevdi edilmiş,

bilirkişi -------- tarihli ek raporunda kök raporundaki görüşünün değişmediği yönünde ek rapor ibraz etmiştir.Ek rapor taraf vekillerine usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş, taraf vekilleri ek rapora karşı beyan ve itirazlarını sunmuştur. Taraf vekillerinin itirazları doğrultusunda 2. Ek rapor için dosya yeniden taşıma uzmanı bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi --------- tarihli raporunda özetle.

Sayın mahkemenin görevlendirmesi doğrultusunda, daha evvel kaleme aldığımız ek rapora yapılan itirazlar, ıslah dilekçesi, mali bilirkişi incelemesi ve bunlara yapılan itirazların lojistik ve taşıma süreçleri açısından incelendiği, özellikle tarafların ek rapora yapılan itirazlarda lojistik ve taşıma süreçlerine itirazlarda bulunduğunu, bu yönde tek tek değerlendirmelerin yapıldığı, Davacı yanın dosyaya sunduğu ------ kayıtlarının gözetildiği, bu kayıtların 32 gün boyunca Bulgaristan gümrüğüne giren aracın hareketsiz/ konumu değişmeden durduğunun ardından ise ------ döndüğünün ortaya koyulduğu,

bu doğrultuda 32 günlük sürenin aksi ispat edilene ve kök-ek rapordaki izahatlarımız doğrultusunda davacı-taşıyıcı açısından bekleme ücreti doğuracağı, bu ücretin de ----- görüşümüzce ortalama fiyat üzerinden, ----- olarak hesaplanabileceği, takdirin sayın mahkemede olduğu, yapılan mali inceleme neticesinde, kök raporda belirttiğimiz bekleme ücreti ve beklemeye dayalı yapılan diğer masrafların davacı defter kayıtları ile -----------doğrultusunda ödemelerinin yapıldığının anlaşıldığı,

dolayısıyla davacının davalıdan talep edebileceğinin anlaşıldığı yönünde görüş ve rapor ibraz etmiştir.Taraf vekillerinin ticari defterlerinin incelenmesi için dosya Mali Müşavir bilirkişiye tevdi edilmiş, mali müşavir bilirkişi 19/02/2025 tarihli raporunda özetle; -----Davacı ----- adına düzenlediği,

------ yapılmış toplam 9.125,00 EURO tutarlı 2 adet faturanın ve ödemelerinin, Davacının ticari defterlerinde kayıt görmüş oldukları, davacı şirket yetkililerinin ---------- yaptıkları 36.795,24 TL. tutarlı seyahat masraflarının, davacının ticari defterlerinde kayıt görmüş oldukları, 28.09.2021 - 29.10.2021 aralığında 32 gün bağlı kalmış TIR’ın günlük kazancının 250,00 EURO olduğu, buna göre 32 gün X 250,00 EURO = 8.000,00 EURO kazanç kaybının bulunduğunun davacı tarafından beyan edilmiş olmakla beraber,-------- derneğinin bildirdiği günlük bekleme ücretinin 150 – 200 EURO olduğu dikkate alındığında.

Bekleme ücretinin aşağıdaki tutarlarda hesaplanabileceği, tabanın uygulanması halinde : 32 gün x 150,00 EURO = 4.800,00 EURO , ortalaması uygulanması halinde : 32 gün x 175,00 EURO = 5.600,00 EURO Tavanın uygulanması halinde : 32 gün x 200,00 EURO = 6.400,00 EURO olduğu,

Davacı -------adet fatura toplam bedelinin ödenmiş olduklarından , davalı taraftan talep edilebileceği, bekleme süresinin------ olduğunun kesinleşmesi halinde, bekleme ücretinin, yukarıya çıkarılmış ------ fiyatlarından olmak üzere Sayın mahkeme tarafından belirlenecek tutardan, davacı tarafın , davalı taraftan talep edebileceği, davacı taraf yetkililerinin ------ yaptıkları seyahatlerin Zamanlama yönünden dikkate alındığında, seyahatin münhasıran bağlanmış ------- ilişkin olduğunun Sayın Mahkemece kabul görmesi halinde, Davacı Ticari defterlerinde kayıt görmüş, 36.795,24 TL. seyahat giderlerinin de davalıdan talep edilebileceği;

taraflar tacir olduklarından, ---- sayılı yasaya istinaden. Sayın Mahkemenin, davacı lehine hükmedeceği tutar üzerinden avans faizinin uygulanabileceği yönünde görüş ve rapor ibraz etmiştir.Bilirkişi raporunun ibrazından sonra davacı vekili talep arttırım dilekçesini ve ıslah dilekçesini ibraz ederek harcını ikmal etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Somut uyuşmazlıkta davacı ile davalı şirkete ait yükü ------------ arasında taşıma konusunda anlaşıldığı, ancak taşıma işi sırasında davacıya ait tırın bağlanması ve bu durumdan ötürü davacının ticari kazanç kaybı ve maddi tazminat talebinin bulunup bulunmadığı hususunda yapılan incelemede tarafların ticari defter ve kayıtlarının incelendiği, tarafların ticari defterlerinin HMK m.222 gereğince sahipleri lehine delil niteliğini haiz olduğu, ------- palet yük içerisine gizlenmiş ----- yakalandığı,

Tırın bağlandığı ve durumun E-mail ile davalıya bildirildiği ve de bağlanmış tırın -------- tarihinde serbest bırakıldığının dosyadaki delil ve kayıtlardan tespit edildiği, dosyada yer alan emsal günlük taşıma fiyatları dikkate alındığında 32x175 Euro=5.600 Euro ticari kazanç kaybının bulunduğu ve davalının sorumlu olduğunun anlaşıldığı, ----------gümrükleme işlemleri, çevirmenlik ve noter masrafları, malların boşaltılıp yüklenmesi, depolanması gibi bedellere ilişkin 5.000,00 Euro ve 4.125,00 Euro bedelli faturalar düzenlendiği ve bunların davacı defterlerinde kayıt gördüğü,

davacının ticari defterlerinde kayıt görmüş olan iki adet fatura bedeli olan toplam 9.125,00 Euro fatura bedelini davalıdan talep edebileceği de anlaşıldığından davanın kabulü ile 9.125,00 Euro maddi zarar ve 36.795,23 TL maddi zararın 28.09.2021 tarihinden itibaren işleyecek (Euro alacağı için 3095 sayılı kanunun 4/a maddesi uyarınca işleyecek faizi, TL alacağı için avans faizi olmak üzere) faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

5.600,00 Euro ticari kazanç kaybının 28.09.2021 tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi uyarınca işleyecek faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.